Det buddhistiske livshjulet

mini|Livshjulet som eit enkelt hjul.
mini|Livshjulet i eit kinesisk relieff frå 1100- eller 1200-talet.

Livshjulet er eit bilete innan buddhismen som viser mønsteret for samsara, det forgjengelege jordelivet. Hjulet er særleg kjend frå tibetansk buddhisme. Det kan òg kallast dharmahjulet, lovhjulet, gjenfødingshjulet, samsarahjulet eller lidingshjulet. Det blir òg kalla chakra, frå sanskritordet som tyder 'hjul'.

 Oppbygging 

Sjølve hjulet blir halde opp av Jama, dødsguden, som har makt over alt som lever. I dei to øvre hjørna sit alltid to figurar eller symbol, til dømes ein måne, ein buddha eller ein bodhisattva.

 Ytre sirkel: Tolv ledd 
Den ytre sirkelen viser ein kjede med tolv ledd som viser årsaka til at me lever eit liv fylt av karma og dermed òg samsara. 

Dei tolv ledda er 

 uvit, symbolisert av ein blind mann
 gjerningar, symbolisert av ein pottemakar
 medvit, uttrykt gjennom ein apekatt
 kropp og hug, symbolisert av to eller fleire folk i ein båt
 dei fem sansane og hugen, vist som eit hus med fem vindauge og ei dør
 kontakt mellom sansane og det ein kan sansa, uttrykt av eit elskande par
 kjensler, her i form av ein mann med ei pil i auget
 tørste, symbolisert av ein mann som drikk
 griping, vist med ein mann som plukkar frukt frå eit tre
 tilbliing, uttrykt gjennom ei gravid kvinne eller eit par i ei seng
 fødsel
 alderdom og død, vist gjennom ein gammal mann eller eit lik

 Nest ytst: Dei seks rika 

Innanfor dette finst framtredande framstillingar av dei seks sfærane (rika) der dei ulike skapningane høyrer heime: Gudane, halvgudane, menneska, dyra, dei svoltne spøkelsa, og demonane. Ein boddhisattva passar på kvart rike.

 Nest inst: Dei to karmavegane 
Det finst to karmavegar, ein svart til høgre som viser korleis dårleg karma fører til gjenføding på eit lågare nivå, og ein kvit til venstre som viser korleis god karma fører til gjenføding på eit høgare nivå.

 Den inste sirkelen 

I midten av livshjulet jagar ein gris, ein hane og ein slange etter kvarandre. Desse dyra står for negative eigenskapar som dannar grunnlaget for karma og dermed bind oss til livet på jorda: uvit, attrå og hat.

 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Buddhisme