Åkerbær

Åkerbær (Rubus arcticus) er ein plante i rosefamilien. I Norden har planten ei austleg utbreiing. I Sør-Noreg finn vi han i randområda mot Sverige. Han er vanlegare i Troms og Finnmark. I Nord-Sverige og særleg i Finland er han utbreidd. Han veks vidare gjennom Russland og i nordlege Nord-Amerika. Åkerbær veks på fuktig skogbotn, langs bekkar, på veg- og myrkantar. Han er sjeldan over skoggrensa, men veks enkelte stader frå Telemark til Sør-Trøndelag. Åkerbær har i Telemark vorte funne heilt opp til 1300 moh.

mini|venstre|Åkerbær i bløming.
mini|venstre|Åkerbærplante med frukt.

 Utsjånad 
Planten har ein krypande jordstengel med ein opprett stengel på 10-25 cm. Stengelen har få trekopla blad. Dei er sagtanna, glatte og tynne. I toppen av stengelen sit 1-3 smale blomar. Dei har 5-10 kronblad som oftast er rosa. Den brunraude eller djupraude frukta minner om bringebær.

 Bruk 
Dei aromatiske bæra vert brukte til syltetøy og dessertar. I Finland der åkerbær er vanleg, blir det laga ein likør, Mesimarja. Ved Nobelmiddagen blir det ofte servert åkerbærdessert.

 Hybridar 
Åkerbær kan danne hybrid med teiebær og med alaskaåkerbær. Den siste går under namnet allåkerbær.

 Sortar 
I Finland har ein odla fram ulike sortar til kommersiell dyrking. Dei mest kjende sortane er:
 Mespi
 Mesma
 Pima
 Marika
 Muuruska
 Elpee
 Susanna - store, ljose bær

 Kjelder 
	Ørjan Nilsson: Nordisk Fjellflora. Oslo 1995
	Pål Hermansen: Våre vakreste fjellplanter. Universitetsforlaget 1985
	C. A .M. Lindman: Nordens Flora. Oslo 1977
   Martin Ragnar: Åkerbär. Black island books, 2017

Kategori:Rosefamilien
Kategori:Plantar i Noreg
Kategori:Bær