Szczecin

Szczecin (tysk Stettin, kasjubisk Sztetëno; latinsk Stetinum) er ein by i Polen og hovudstaden i Vestpommerske voivodskap. Han er den sjuande største byen i landet og har den største hamna ved Austersjøen.

Szczecin ligg ved elva Oder, sør for Stettiner Haff og Pommernbukta. Byen ligg langs sørvestsida av Dąbiesjøen, på begge sider av Oder, og på fleire større øyar mellom den vestlege og den austlege greina av elva. 

Szczecin grensar til Police - ein mindre by ved Oder. 

 Historie 
mini|venstre|Hamna i 1910.

Byen var i byrjinga hovudsenteret for ei lita vestslavisk stamme som budde mellom hovudgreinene til elvane Oder og Randów. Det er ikkje sikkert om stammen var pommersk eller polabisk. Det er truleg at Mieszko I, som i åra 967-972 erobra Pommern, òg tok kontroll over Szczecin og Wolin. I andre halvdel av 1100-talet slo ei gruppe tyske handelsmenn seg ned i byen, som i 1268 fekk Magdeburgrettar. På den tida var tyskarane den største folkegruppa i byen, medan den slaviske folkesetnaden minka. 

Byen vart medlem av Hansaen i 1278, og vart frå 1309 til 1630-åra styrt av det slaviske Gryf-dynastiet. Utover på 1630-talet var byen med omkringliggjande område vorte fullstendig germanisert. Etter at Gryf-dynastiet døydde ut, kom byen under Sverige som hovudstad i Svensk Pommern frå 1648 til 1720. Han vart så ein del av Kongedømet Preussen i 1720, og utvikla seg til å verte den tredje største hamnebyen i Det tyske keisardømet. 

Under andre verdskrigen vart byen sterkt råka av dei allierte sine bombetokt og kampar mellom tyske og sovjetiske troppar. Innbyggjarane flykta frå byen før han vart erobra av den raude arméen i 1945. Det var usikkert om byen skulle vere ein del av Tyskland eller verte innlemma i Polen, men vart til slutt polsk i 1946. Ein stor del av den tyske folkesetnaden som kom tilbake til byen etter krigen vart deportert tidleg på 1950-talet. Polakkar som hadde vorte forvist frå tidlegare polske område som vart annektert av Sovjetunionen tok over heimane deira.

Bilete

 Personar 
 Katarina den store (1729-1796), russisk tsarina
 Friedrich Gilly (1772-1800), tysk arkitekt
 Friedrich Graf von Wrangel (1784-1877), prøyssisk feltmarskalk
 Alfred Döblin (1878-1957), tysk forfattar og lege
 Heinrich George (1893-1946), tysk skodespelar
 Manfred Stolpe (f. 1936), tysk politikar
 Christian Tomuschat (f. 1936), tysk jurist
 Chava Alberstein (f. 1947), israelsk songar

 Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Szczecin» frå , og «Szczecin» frå  den 10. juni 2008. 

Bakgrunnsstoff

Kategori:Byar i Polen
Kategori:Vestpommerske voivodskap
Kategori:Hamnebyar ved Austersjøen