Grytøya

Grytøya er ei øy som ligg mellom Hinnøya og Bjarkøya i Harstad kommune. Fram til 2013 var ho delt mellom Harstad og Bjarkøy kommune. Øya har eit areal på 108 km².

Øya er i hovudsak eit fjellmassiv med Nona på 1012 meter over havnivå som det høgste punktet. Dei største busetnadane er Grøtavær i nordvest og Bessebostad i søraust. 

Administrativt høyrer Grytøya til Harstad kommune. Fram til 1. januar 2013 var 38 km² på nordsida av øya ein del av den tidlegare Bjarkøy kommune, som då vart innlemma i Harstad.

 Geografi 
Grytøya ligg mellom øyane Hinnøya i sør og Bjarkøya i nord, og er omringa av Toppsundet i sørvest, Andfjorden i vest, Kvernsundet i nord og Vågsfjorden i aust. Øya er om lag 22 km lang frå nordvest til søraust og kring 12 km brei frå nordaust til sørvest. Ho har eit areal på 107,57 km² og ei total kystlinje på rundt 62 km. Øya er svært fjellrik, og fjella stig særleg i nord og sørvest nesten loddrett opp frå havet. Høgste toppen er Nona, 1012 moh. I Andfjorden rett vest for øya finst det tallause holmar og skjer.

 Næringsliv og samfunn 
mini|venstre|Den fråflytta garden i Horsevika lengst nordaust på Grytøya var åstad for opptak gjort til sesong 2 av TV-2 serien «Farmen». Serien vart sendt i 2003.
Lunde gartneri vart etablert i 1926. Gartneriet leverer roser og potteplantar til Harstad-området og Vesterålen. Draglands planteskole starta opp i 1962. I Grøtavær har leirskulen vore i drift sidan 1997, og ein finn Grøtavær kyrkje frå 1915. Lundenes kyrkje står på Lundenes, lengst sør i Bessebostad; der ligg òg Grytøy bygdetun, ein del av Sør-Troms museum. 

I 2025 var folketalet på øya 374, ned frå 581 i 2001. 
Busetnaden i grunnkretsen Bessebostad i søraust er mest talrik med 163 busette (2025). Øvrig busetnader finst vesentleg frå det tidlegare fiskarværet Grøtavær i sørvest, austover til Bjørnå i søraust. 
På nordkysten ligg bygda Akkarnes utan vegsamband, og utan registrerte fast busette i 2001 og seinare.

 Samferdsel 
Busetnadene i sør og aust er knytte saman av fylkesveg 8670, som går frå Bjørna på sørkysten og nordover langs austsida av øya. Vegsambandet frå Bjørna til bygda Dale og til Grøtavær i nordvest kom først i juli 1996, då Toppentunellen (3986 m) under det 759 meter høge fjellet Toppen på vestkysten vart opna. I 2010 opna Liantunellen som gav rassikkert vegsamband mellom Dale og Grøtavær. 

Grytøya er berre tilgjengeleg frå Hinnøya med båt. Frå Stornes på Hinnøya går det bilferje over den om lag tre kilometer breie Toppsundet til Bjørnå. I nordaust har Grytøya vegsamband med Bjarkøya gjennom ein undersjøisk tunell og med Sandsøya over ei bru, samla kjent under namnet Bjarkøysambandet.

 Flyulukka i 1972 
Den 11. juli 1972 flaug eit militært transportfly av typen DHC-6-100 Twin Otter frå Luftforsvaret inn i fjellet Litjetussen på Grytøya. Flyet skulle gjennomføre ei innanlands flyging frå Bardufoss lufthamn til Bodø lufthamn med mellomlanding på Stokmarknes lufthamn, Skagen. Ingen av dei 14 passasjerane eller av mannskapet på tre overlevde. Etter det NRK og andre media rapporterte i 2012, hadde piloten sine alkoholproblem vore kjende i Luftforsvaret i lang tid før ulykkesflyginga. 

Galleri

 Kjelder 


Denne artikkelen bygger på «Grytøya» frå , den 16. november 2025.  

 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Øyar i Harstad