Vefsnfjorden

Vefsnfjorden, frå gammalt berre Vefsna, er ein fjord på Helgeland.

Vefsnfjorden strekkjer seg frå Tjøtta og om lag 25 km nordaustover langs øya Alsta. Nordaust for Alsta kan ein segle Sundet til fjordarmen Leirfjorden mot Sandnessjøen. Frå Sørnes, som er nordspissen av fastlandet sør for fjorden, går fjorden vel 20 km søraustover til Mosjøen. I fjordbotnen er munningen til elva Vefsna som renn gjennom Vefsn, Grane og Hattfjelldal kommunar. Totalt har fjorden ei lengd på om lag 48 km.

 Namnet 
Fjorden Vefsnir er nemnd i Egilssoga.Soga om Egil Skallagrimsson, kap. 7 Det gamalnorske fjordnamnet var Vefsnir, ei hankjønnsavleiing til eit eldre namn *Vefsn, som er ei avleiing på –sn av verbet vefja eller eit anna ord med same ordstomnen. Det norrøne ordet vefja tyder 'vikle', 'gjere vanskeleg' eller 'drygje',Leiv Heggstad, Finn Hødnebø og Erik Simensen Norrøn ordbok, Det Norske Samlaget 1990 ISBN 82-521-3493-9 og kan ha samanheng med at fjorden bøyer seg eller at han er vanskeleg å segle eller ro.Reidar Svare (1964): Gamle stadnamn i Vefsn

 Geografi 

Fjorden er omgjeven av bratte fjell. Gardane langs fjorden er små. I fjordbotnen ligg Mosjøen, og herifrå har gjekk ferdsla frå gammalt vidare med elvebåt eller landvegen innover landet.

På Vefsnfjorden går det ferje frå Dagsvika til Sørnes, Hundåla, Vikdalen og Mosjøen. På nord- og austsida av fjorden går riksveg 78, på austsida av fjorden går vegen parallelt med jernbanen.

Dei største buktene i fjorden er Vikdalsbukta og Hundålsbukta på sørsida, Drevjabukta på nordaustsida og Kvalnesbukta ved Sundøya på nordvestsida. Fjordstrekninga sørover frå Sundøya og Sørnes vert lokalt kalla Sørfjorden.

 Miljø 
Fjorden har tidlegare vore sterkt forureina av PAH og anna utslepp, blant anna frå aluminiumverket i Mosjøen. Etter aktivt arbeid vart Vefsnfjorden den første norske fjorden som vart friskmeld av Mattilsynet.

Vefsnfjorden frå Hamnes-Bjørga og Sandnessjøen-Leinesodden og innover til utløpet av elva Vefsna er i Innstilling nr.183 (2006-2007) fra energi- og miljøkomiteen om vern av villaksen og ferdigstilling av nasjonale laksevassdrag og laksefjorder føreslått som nasjonal laksefjord.http://www.stortinget.no/inns/2006/200607-183-001.html.

I fjorden vert det fiska etter laks med garn og nøter. Dei største elvane som renn ut i fjorden er Hundåla (regulert), Drevja (verna), Fusta (verna) og Vefsna (føreslått verna). Ved utløpet av Drevja ligg Drevjaleira naturreservat, eit freda våtmarksområde. År om anna legg isen seg på fjorden dei inste kilometrane frå Alterneset og sørover, men slik fjordis har vore sjeldan dei siste femti åra.

 Kjelder 

Kategori:Fjordar i Nordland
Kategori:Fjordar i Vefsn
Kategori:Fjordar i Alstahaug
Kategori:Geografi i Leirfjord