Bjarkøya

Bjarkøya er ei øy i nordlegaste delen av Harstad kommune i Troms. Øya har fast vegsamband med Grytøya og Sandsøya gjennom ein undersjøisk tunell.

 Geografi 
mini|venstre|Bjarkøy kyrkje, flytta frå Sandsøya i 1886
mini|venstre|Tore Hund monument
Bjarkøya ligg nord for Grytøya med Andfjorden i nordvest. Bjarkøya er skilt frå Grytøya av Kvernsundet, på det smalaste ca. 1,3 km breitt. Mot nord ligg Helløya med Krykjeberget, åtskilt av det 130 meter breie Sundsvollsundet. Nord for Helløya ligg dei busette øyane Krøttøya og Meløyvær.

Den 14,6 km² store øya er omtrent 5,7 km lange frå aust til vest og omtrent 5 km brei frå nord til sør. I motsetning til den sørlege naboen sin Grytøya er ikkje Bjarkøya spesielt fjellrikt; det høgste punktet er Falkeberget på 248 moh.

 Administrasjon 

Bjarkøya tilhøyrar i dag Harstad kommune. Fram til 1. januar 2013 utgjorde øya kjernen i den tidlegare Bjarkøy kommune som òg samla Helløya, Krøttøya, Meløyvær, samt Sandsøya og nordlege del av Grytøya. Det administrative senteret var Nergården på Bjarkøya.

 Busetjingar og transport 

Busetjingane finst hovudsakleg på det lågtliggande eidet mellom Nergårdsvika og Øvergårdsvika, samt meir spreitt langs aust- og nordsida av øya nord for Nergården. 

Bjarkøysambandet erstattar ei tidlegare ferjerute mellom Bjarkøya, Grytøya og Sandsøya. Den undersjøiske Kvernsundtunellen knyter Bjarkøya saman med Grytøya. Bjarkøya er også ein del av hurtigbåtsambandet Harstad-Bjarkøystadene-Skrolsvik. Hurtigbåtsambandet syt òg for samband med Krøttøya-Meløyvær som ikkje har vegsamband.

 Historie 

Bjarkøya var eit viktig handelssenter i Hålogaland i vikingtida, og stammar dermed mest sannsynleg frå folkevandringstida. Ein stor bronsekjele, den såkalla Bjarkøykjelen, som blir datert tilbake til rundt 400 e.Kr., vart funne i ein sump nær Øvergården, sør for Nergården, og ei rekkje funn frå perioden rundt 600 til 700 e.Kr. har vorte konsentrert rundt Bjarkøya. Bjarkøyretten vitnar også om den tidlegare betydninga av staden.

Kyrkja på Bjarkøy, med 350 sitjeplassar, vart opphavleg bygd på Sandsøya i 1766, men vart flytta til Bjarkøya i 1886; berre delar av interiøret vart seinare returnerte til Nordsand på Sandsøya og er no i etterfølgjarbygningen som vart reist der i 1888.

 Kjente personar 

Vikinghøvdingen Tore Hund kom frå Bjarkøya. I 1026 nådde han med følgje Bjarmeland, og i 1030 drepte dei kong Olav den heilage i slaget på Stiklestad.

Den norske riksforstandar frå 1323 til 1331, Erling Vidkunsson, var av bjarkøyætta.

Artisten «Ruben», Ruben Markussen, vinnar av Spellemannsprisen 2019 for årets låt.
Galleri

 Kjelder 

Thorsnæs, Geir, Bjarkøya i Store norske leksikon på snl.no. Henta 9. november 2025 frå https://snl.no/Bjark%C3%B8ya 

Krag, Claus; Bandlien, Bjørn, Tore Hund i Store norske leksikon på snl.no. Henta 9. november 2025 frå https://snl.no/Tore_Hund 

Helle, Knut, Bjarkøya i Store norske leksikon på snl.no. Henta 9. november 2025 frå https://snl.no/Erling_Vidkunnsson_av_Bjark%C3%B8y_og_Giske  
Denne artikkelen bygger på «Bjarkøya» frå , den 9. november 2025.  

 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Øyar i Harstad