Vulkanar på Island

Island har særs mange aktive vulkanar på grunn av unike geologiske forhold. Øya har om lag 130 vulkanske fjell, der 18 har hatt utbrot sidan busetjinga av Island. Sjølv om Lakiutbrotet i 1783 var det største utbrotet dei siste 500 åra var utbrotet til Eldgjá i 934 og tidlegare i holoceneperioden enno større.

Geologar forklarar den høge vulkanske aktiviteten som ein kombinasjon av at Island ligg over Den midtatlantiske ryggen og at det ligg eit særs aktivt vulkansk område under øya. Øya ligg over grensa mellom den eurasiatiske og den nordamerikanske plata, og det meste av vulkanaktiviteten pågår langs grensene mellom jordskorpeplatene, som går frå sørvest til nordaust på øya. Noko vulkansk aktivitet finn ein òg i havet utanfor Island, særleg på sørkysten. Dette inkluderer både undersjøiske vulkanar og vulkanar som den heilt nye vulkanøya Jólnir.

mini|Grábrókkratera

 Kjende vulkanar 

Dei viktigaste vulkanane på Island er: 
I sørvest: Hekla, Mýrdalsjökull med Katla, Eldgjá og Laki, i tillegg til Öræfajökull, Snæfellsjökull.

I nord og i indre område: : isbreen Vatnajökull med Bárðarbunga, Grímsvötn og Kverkfjöll, Krafla, Askja og Herðubreið.

Utanfor sørkysten i øygruppa Vestmannaeyjar ligg den nyleg aktive Surtsey, og Eldfell på Heimaey.
mini|Haukadalur

Ein har òg fleire område med geotermisk aktivitet, slik som vulkanen Hengill med Hveragerði, Haukadalur med den kjende Geysiren, og Hveravellir.

Det er fleire forskjellige typar vulkanar på Island. Den mest kjende type er stratovulkanar som er spreidd over store område og som oftast er ein del av ei fjellkjede. 

 Liste over vulkanar 
Namn Høgd  Plassering  Siste utbrot meterKoordinatar Askja  1516    1961 Bárðarbunga  2005    1903 Brennisteinsfjöll  626    1341 ± 1 år Eldfell  279    1973 Eldgjá  ~800    1784 Esjufjöll  1760    1927 Eyjafjöll  1666    1823 Fremrinamur  939    800 f.Kr. ± 300 år Grímsnes  214    3500 f.Kr.? Grímsvötn  1725    2004 Hekla  1491    2000 Hengill  803    90 ± 100 år Herðubreið  -   - Hofsjökull  1782    ukjend, aktiv under holocene Hveravellir  -  - Jólnir  70   1966; har sidan erodert bort Katla  1512    1918 Kerlingarfjöll  1488    ukjend, aktiv under holocene Kolbeinsey  5    1755 Kollóttadyngja  1177   - Krafla  650    1984 Krísuvík  379    1340 (?) Krakatindur  300    (?) Kverkfjöll  1764    1968 Laki  1725  1785 Langjökull  1360    925 ± 25 år Loki-Fögrufjöll  1570    1910 Ljósufjöll  988    960 ± 10 år Lýsuhóll  540+    ukjend, aktiv under holocene Öræfajökull  2119    1727 Prestahnúkur  1386    7550 f.Kr ± 500 år Reykjanes  230    1227 (?) Reykjaneshryggur  -80    1970(?) Snæfellsjökull  1448   - Strokkur  -   Surtsey  174    1967 Thorolfsfell  - - - Tindfjallajökull  1463    ukjend, aktiv under holocene Tjornes  -   1868 Torfajökull  1259    1477 Tungnafellsjökull  1535    ukjend, aktiv under holocene Vatnafjöll  1235    750 ± 1000 år Vestmannaeyjar  279    1973 Viti  -   geotermisk innsjø i Askjasystemet Viti  -   ein del av Kraflasystemet Þeistareykjarbunga  564     750 f.Kr. ± 100 år

 Bakgrunnsstoff 
 Bilete av Grimsvotn-ubrotet i 2004 


Island