Monolitt

Ein monolitt er ein geologisk formasjon som eit fjell, som består av ein enkel massiv stein eller klippe, eller eit monument eller ein stein plassert som eit monument. Erosjon er den vanlegaste årsaka til den geologiske formasjonen, som ofte består av særs hard eller solid metamorf eller sedimentær bergart.

Ordet kjem frå det gresk ordet μονόλιϑος (monolithos), som igjen kjem av μόνος («ein» eller «enkel») og λίϑος («stein»).

mini|Mount Augustus vert ofte hevda å vere den største monolitten på jorda.

 Geologiske monolittar 

Dei tre største på jorda er: 

 Mount Augustus, i Vest-Australia - 860 m
 La Peña de Bernal, i Mexico
 Stone Mountain, i Stone Mountain Park, Stone Mountain, ein forstad til Atlanta i Georgia i USA

Av andre finn ein:

 Europa 

 Frau Holle-steinen, nær Fulda i Tyskland
 Humber Stone, Humberstone, nær Leicester i England.
 King Arthur's Stone (Cornwall)
 Logan Stone (Trereen, Cornwall)
 Odin Stone (Stenhouse, Orknøyane; øydelagd i 1814)
 Peñon de Ifach i Calpe i Spania
 Rock of Gibraltar i Gibraltar

 Nord-Amerika 

 Beacon Rock i Columbia-ravinen i Washington i USA
 Bottleneck Peak and Moon, Sids Mountain, Utah
 Devils Tower nasjonalmonument, Wyoming
 El Capitan, Yosemite nasjonalpark, California
 Enchanted Rock, Llano County i Texas
 Haystack Rock, Clatsop County i Oregon
 Looking Glass Rock, Transylvania County, Nord-Carolina
 Peña de Bernal, Querétaro i Mexico
 Petroforms, Manitoba i Canada og Wisconsin i USA
 Stawamus Chief, Squamish i British Columbia
 Stone Mountain, Stone Mountain i Georgia

 Afrika 
 Ben Amera i Mauritania
 Brandberg i Namibia
 Aso Rock i Nigeria - 400 m
 Zuma Rock i Nigeria

 Asia 

 Savandurga
 Gilbert Hill

 Australia 
 Bald Rock, nær Tenterfield i New South Wales
 Mount Coolum, Queensland
 Mount Wudinna, nær Wudinna, Sør-Australia
 Kokerbin Rock, Vest-Australia
 Uluru, òg kjend som Ayers Rock

 Sør-Amerika 

 Cordillera del Paine i Chile

 Antarktis 

 Scullin-monolitten

Mange av desse har segner knytt til seg. 

 Monumentmonolittar 
Ein struktur som er hogd ut av stein. 
 Toppsteinen på Teoderikmausoleumet i Ravenna
 Stonehenge
 Elloragrottene - Verdsarvstad
 Runesteinar
 Steinsirkel
 Bautastein
 Stele
 Obeliskar 
 Ogham Stone, Dinglehalvøya på Irland
 Adam and Eve Stones, Avebury, Wiltshire, England

 Sjå òg 

 Megalitt
 Monolitten i Vigelandsparken
 Monolittisk arkitektur
 Inselberg

 Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «Monolith» frå , den 6. februar 2008. 


Kategori:Geomorfologi
Kategori:Steinar