Riksveg 5

Riksveg 5 (Rv5) er ein stamveg som går mellom Ytre Sunnfjord og Indre Sogn i Vestland fylke. Vegen (unnateke ferjestrekninga og felles trasé med E39) er 152,7 km lang.

Med utgangspunkt der Europaveg 16 går inn i Lærdalstunnelen, omtrent fem kilometer sørom Lærdalsøyri, går vegen nordvest til Sogndal og Fjærland og derfrå nordover til Jølster og så vestover til Florø.

 Historikk 
Riksveg 5 hadde opphavleg traséen Florø - Eikefjord - Ramsdalsheia - Naustdal - Førde - Moskog - Gaularfjellet - Dragsvik - Hella - Sogndal - Kaupanger.
Samstundes i 1986 vart den nye Riksveg 625 mellom Skei og Fjærland opna av tidlegare visepresidenten i USA, Walter F. Mondale.

 Fjærland - Lærdal 
Strekninga mellom Fjærland og Sogndal vart ferdig i 1994 som ny Riksveg 5, og med dette vart òg Riksveg 625 innlema som del av nye Rv5 mellom Førde og Sogndal. Riksveg 13 overtok gamle Rv5 mellom Dragsvik og Moskog, og den tidlegare delstrekninga av Rv13 mellom Dragsvik og Vadheim vart saman med tidlegare Riksveg 5 mellom Hella og Sogndal lagde til som ei forlenging av dåverande Riksveg 55 mellom Lom og Sogndal. I 2010 vart Rv13 mellom Dragsvik og Moskog skild ut som Fylkesveg 13, og i 2019 fekk vegen den nye nemninga fylkesveg 613. Samstundes vart Hella - Sogndal felles trasé for Rv13 og Fv55.

I 1995 vart den nye vegen mellom Kaupanger og Mannheller ferjekai opna, i tillegg til Fodnestunnelen mellom Aspvikane og Lærdalsøyri. Då hadde strekninga Fodnes ferjekai - Aspvikane allereie vore open sidan 1993 som del av forlenginga av Riksveg 53 frå Årdal, og denne vart nå del av Rv5.
Vidare med opninga av Lærdalstunnelen i 2000 vart gamle Europaveg 16 mellom Lærdal ferjekai og Håbakken lagt til som ei ny forlenging av riksvegen.

 Førde - Florø 
Mellom Førde og Florø opna Naustdalstunnelen i 1995 mellom Jonstad og Svarthumla, og med dette vart gamle Riksveg 5 mellom Jonstad og Nyheim del av dagens Fylkesveg 5691. Vidare vart strekninga mellom Nyheim og Åmotsstølane del av dagens Fylkesveg 5694, og gamlevegen mellom Åmotsstølane over Ramsdalsheia til Svarthumla vart kommunal veg.

Ny veg på strekninga Svarthumle–Brandsøy vart opna 6. juli 2005 etter at det hadde pågått arbeid sidan 1999. Mellom Svarthumle og Brekka har vegen den gamle traséen, bortsett frå ny bru på Storebru. Vidare vestover frå Brekka til Eikefjord er gamlevegen omklassifisert til kommunal veg, og vidare til Kvalvik er gamlevegen del av Fylkesveg 611. Gamlevegen gjennom Hatleset er kommunal veg medan gamlevegen på sørsida av Brandsøy er dagens Fylkesveg 5704.

 Fjærland - Førde 
I 2006 opna ny Riksveg 5 mellom Kjøsnes og Vika utanfor Skei, og gamlevegen står att som tilkomstveg i begge retningar frå Fylkesveg 5690.
Grunna fara for ras langsmed Kjøsnesfjorden vart det bygd tunnelar i fleire omgangar. I 2009 opna Støylsnestunnelen (2,7 km) mellom Føreneset og Lunde, og gamlevegen vart stengd for trafikk. I 2022 opna ei forlenging av Støylsnestunnelen til Kjøsnes, og tunnelen fekk det nye namnet Kjøsnestunnelen. Gamlevegen er tilkomstveg for Vikane frå Kjøsnes.

 Kommunar og knutepunkt 


 Endepunkt Fugleskjærsgata, Florø
→  Hurtigruta, bilar kan takast med
→  Rutebåt Florabassenget, einskilde avgangar kan ta med bilar, sjå Skyss
 Kommunal veg →  ringveg til 
  Florø samfunnshus → Firdavegen til  Brandsøysundet (5,9 km) (gamle hovudvegen ut av Florø)
  Botnaneset
  Brandsøysundet → Brandsøyvegen til  Florø samfunnshus (5,9 km) (gamle hovudvegen til Florø)
  Brandsøy bru (20 m)
  Helgøytunnelen (238 m)
  Sundafjelltunnelen (1883 m)
  Grovanestunnelen (47 m)
  Grov → Magnhildskarvegen gjennom Bremanger kommune til  Stårheim
  Hatlesettunnelen (41 m)
  Kvalvik → Hovlandsvegen til Naustdal om Eikefjord og Stavang (60,2 km)
  Hovlandstunnelen (183 m)
  Storebru → Hyevegen til Hyen og  Sandane
 Svarthumla → kommunal veg Ramsdalsvegen til  Åmotsstølane (gamle Riksveg 5 over Ramsdalsheia)
  Naustdalstunnelen (5970 m)

  Jonstad til Nes (hovudvegen gjennom Naustdalen)
  Naustdal → Fjordavegen til Eikefjord om Stavang

  Bjørnsnestunnelen (288 m)
  Hornnestunnelen (191 m)
  Klettatunnelen (284 m)
  Storehagen til Botnen (hovudvegen gjennom Angedalen)
   Førde → Hafstadvegen til  Espeland,  Vadheim, og vidare til Bergen og Kristiansand
→  mot Askvoll
→  mot Førde lufthamn, Bringeland
   felles trasé til Skei
   Krohnborg → Krohnborgvegen til Vie og   Prestefoss bru
  Sunde → Sundsdalen til Masdal (7,0 km)
  Moskog → Holsavegen til Gaular og   Dragsvik

  Vassenden → Nikolai Astrups veg om sørsida av Jølstravatnet til  Kjøsnes (22,6 km)
  Ålhus → Ålhusvegen til Indrebø og Skjervane (5,7 km)
  Skjervane → Ålhusvegen til Indrebø og Ålhus (5,7 km)
   Skei → Jølstravegen til  Byrkjelo,  Sandane,  Nordfjordeid, og vidare til Molde og Trondheim
  Kjøsnes → Nikolai Astrups veg om sørsida av Jølstravatnet til  Vassenden (22,6 km)
  Kjøsnestunnelen (8600 m)
  Fjærlandstunnelen (6397 m)

  Bøyabreen
  Bøyaøyri → Fjærlandsfjorden til Distad (6,3 km)
 Norsk Bremuseum
  Holmahaugtunnelen (88 m)
  Bergstunnelen (2595 m)
 Berge
  Fjærlandsfjorden
  Frudalstunnelen (6758 m)
  Selseng → Dalavegen til Sogndal (18,9 km)
  Nedrehagen → Avsølevegen til Lerheim (3,6 km)
 Sogndal
   Stedje
→  Stedjevegen til Hella
→   Hella-Vangsnes,  Voss og vidare til Stavanger
→   Hella-Dragsvik, Balestrand, Høyanger og  Vadheim
  felles trasé til Nes
   Sogndal → Dalavegen til Selseng (18,9 km)
  Hovslund → Fjørevegen til Sogndalsfjøra
   Nes → Årøyvegen til  Gaupne, Sognefjellet og  Lom
  Loftesnesbrua (210,5 m)
 Kjørnes
  Valeberg → Fimreitevegen til Fimreite (15,4 km)
  Sogn folkemuseum
  Bjørk arm til Kaupanger (2,4 km)
  Porsmyri → Haukåsvegen til  (8,0 km)
  Kaupanger stavkyrkje
 Kaupanger ferjekai
  Kaupanger-Frønningen(-Gudvangen), sjå Skyss
  Amlatunnelen (2969 m)
 Mannheller ferjekai
  Mannheller-Fodnes (15 min., 2 turar/time), sjå Skyss

 Fodnes ferjekai
  Aspevik → Strendene til Årdalstangen, Øvre Årdal og  Tyinkrysset
  Fodnestunnelen (6604 m)
  Heller bru (142 m)
 Lærdalsøyri
  Grandavegen
  Naustbrui
  Naustbrui
 Arm til Habben (0,5 km)
 Lærdal ferjekai
   (Aurlandsvegen/Snøvegen) Havnen → Revsnesvegen til   Fossheim ved Aurlandsvangen i Aurland kommune
  Gamle Lærdalsøyri
  Hauge kyrkje
  Sviggum → Sjukehusvegen til Stødno, Moldasida og  Lunde
  Lærdal sjukehus
   Håbakken
  Lærdalstunnelen

Kjelder

 Bakgrunnsstoff 
Kristin Ese: «Stamvegen - riksveg 5 - mellom Lærdal og Sogndal» på nettstaden til Fylkesarkivet i Vestland

Kategori:Riksvegar
 005

Kategori:Vegar i Lærdal
Kategori:Vegar i Sogndal
Kategori:Vegar i Sunnfjord
Kategori:Vegar i Kinn