Ekspresjonisme

Ekspresjonisme og ekspresjonistisk er ei uttrykksform og ei retning innanfor kunst. Ho har prega både biletkunst, litteratur, musikk, teater, film og arkitektur. Eit «ekspresjonistisk» kunstverk vert oppfatta å uttrykke dei indre kjenslene hos opphavspersonen, formidla i ei subjektiv og vridd avbilding av den ytre verda. Uttrykket i ekspresjonistisk biletkunst er ofte intense, kantete, utflytande og grensesprengande.

 Historikk 
Døme på ekspresjonistiske stilelement finst langt tilbake i kunsthistoria, som i bilete til den spanske barokkmålaren El Greco, eller i Francisco Goya sine «svarte måleri». Kunstretningar som postimpresjonisme, fauvisme og symbolisme, med målarar som Edvard Munch, Paul Gauguin, Paul Cézanne og Vincent van Gogh vert oppfatta som forløparar for ekspresjonismen.

Kunstretninga ekspresjonisme vert først og fremst knytt til Tyskland i åra mellom 1900 og 1940. Kunstnargrupper som Die Brücke og Der Blaue Reiter vert sett som dei mest framståande representantane for den tyske ekspresjonismen, i tillegg til filmskaparen Fritz Lang.

Ekspresjonisme vart oppfatta som ei motsetning til impresjonismen. I eit ekspresjonistisk kunstverk vil gjengjevinga av inntrykk av den sette verda, måtte vike for komplekse tolkingar av den personlege psyken. Ekspresjonistisk kunst vert gjerne knytt til framstillingar av angst og sjeleleg mørker, og kan sidestillast med andre viktige kunstnariske og intellektuelle rørsler på 1900-talet som eksistensialisme og psykoanalytiske teoriar om det underbevisste.

Ekspresjonistisk kunst var fordømt av dei tyske nazistane som «entartete Kunst». Med det meinte dei kunst som hadde utarta og degenerert til eit lågareståande kulturutrykk.

 Ekspresjonistiske biletkunstnarar 
 Max Beckmann
 Vincent van Gogh
 Vasilij Kandinskij
 Ernst Ludwig Kirchner
 Oskar Kokoschka
 Franz Marc
 Edvard Munch
 Rolf Nesch
 Emil Nolde
 Egon Schiele
 Chaim Soutine

 Ekspresjonistiske forfattarar 
 Franz Kafka
 Stanisław Przybyszewski
 August Strindberg
 Georg Trakl

 Ekspresjonistiske komponistar 
 Arnold Schönberg
 Anton Webern 
 Alban Berg

 Ekspresjonistiske filmskaparar 
 Fritz Lang

 Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «nb:Ekspresjonisme» frå , den 1. september 2010. 

Bakgrunnsstoff

Kategori:Kunsthistorie