Ben Bulben

Ben Bulben (òg stava Benbulben eller Benbulbin, irsk Binn Ghulbain) er eit fjell i County Sligo i Republikken Irland. Fjellet er ein Ben (irsk namn for ein stor steinformasjon forma av isbrear). 

 Etymologi 
«Ben Bulben», «Benbulben» og «Benbulbin» er alle angliserte utgåver av det irske namnet «Binn Ghulbain». «Binn» er eit ord som ofte vert nytta for «topp» eller «fjell», medan «Ghulbain» anten tyder «Gulban sitt» eller «kjeveforma». 

 Geologi 
 Danning 
Ben Bulben vart forma under den siste istida. Det var opphavleg ein stor rygg, men isbreane skar seg ned i fjellet og danna den karakteristiske formasjon ein kan sjå i dag.

 Bergart 
Dei brattare sidene av Ben Bulben består av kalkstein. Dei glattare sidene av fjellet består av skifer. Desse bergartane vart danna for om lag 320 millionar år sidan.

 Klatring 
Klatring av fjellet er populært, men nordsida kan vere farleg med kraftig vind frå Atlanterhavet. Sørsida er derimot lettare og er ikkje like bratt. Frå toppen av fjellet har ein flott utsyn over landskapet Yeats.

 Plante- og dyreliv 
Ben Bulben har fleire unike planter og har mellom anna planter ein ikkje finn andre stader på Irland. Mange er arktisk-alpine planter, som opphavleg vart frakta her av isbrear som smelta. Av dyr finn ein hare og rev.

 I irsk historie 

 Keltiske segner 
Ben Bulben er medverkande i mange keltiske segner. Det skal mellom anna ha vore bustaden til Fianna, ein krigarbande som levde på 200-talet. Eit døme er soga der krigaren Diarmuid Ua Duibhne (Diarmund) vert lurt av kjempa Fionn mac Cumhaill (Finn McCool) til å slåst med eit forheksa villsvin, som seinare tar livet av krigaren ved å spidde hjartet hans med støttanna. Fjellet skal ha vore kvilestaden til Diarmuid and Grainne. På 500-talet skal St. Columba ha ført tre tusen soldatar opp Ben Bulben for å kjempe om rettane for helgenen til å kopiere frå ei utgåve av Davids salmar han hadde lånt frå St. Finnian.

 Den irske borgarkrigen 
I september 1922, under den irske borgarkrigen, vart ein armert bil frå IRA trengt opp i eit hjørne og dei ni soldatane frå IRA flykta opp Ben Bulben. Til slutt vart alle drepne, etter seiande etter at dei hadde overgjeve seg. 

 Under Ben Bulben 
Det kjende diktet Under Ben Bulben, skriven av William Butler Yeats, er hovudsakleg ei skildring av landskapet Yeats Country (som er kalla opp etter forfattaren). Det skildrar kva han såg i Yeats Country.
Følgjande er eit utdrag frå Under Ben Bulben:

 Fotnotar 

 Bakgrunnsstoff 

 Klatre Ben Bulben
 Ben Bulben statistikk
 Turistinformasjon
 Essay om diktet Under Ben Bulben
 Informasjon, bilete og panorama av Ben Bulben

 Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Ben Bulben» frå ,  den 20. oktober 2007.  


Kategori:Sligo
Kategori:Fjell på Irland