Anders Dass

Anders Dass () var ein norsk prest og godseigar, son til Margrethe Andersdotter og diktarpresten Petter Dass.

Anders Dass gjekk som gut latinskule i Bergen før han vart oppteken som student i Kjøbenhavn rundt 1691. Han tok magistergrad, deretter studerte han ei tid i England. I 1704 vart han tilsett som kapellan hos faren, og han overtok soknepreststillinga i Alstahaug etter at faren døydde.

Då han kom heim til Alstahaug, gifta han seg med Rebekka Lorentzdotter Angell (1681–1735) som var dotter av den styrtrike kjøpmannen  Lorentz Mortenson Angell (–1697) i Trondheim. Dermed vart han eigar av det enorme Tjøttagodset som svigerfaren hadde tileigna seg i 1675.  Ved arveskiftet i 1703 hadde Rebekka fått 1/5 av arven, resten gjekk til brørne Albert, Lorentz, Hans og Peter.  Anders kjøpte i tur og orden fleire femtedelar av svograne sine. I 1705 kjøpte han ei rad gardar i Vefsn, Rana, Tjøtta og Alstahaug frå svogeren Hans Angell. I 1706 kjøpte han skog flerie gardar og skogstrekningar innover langs Vefsna og oppi Dunderlandsdalen frå Peter Angell.Axel Coldevin listar opp Anders Dass sine kjøp i boka Jordegods og storgårder i Nord-Norge fra 1943, utgitt på F. Bruns Bokhandel i Trondheim.

Då faren fall i frå, vart han forfremma frå kapellan  til sokneprest i Alstahaug.  Fra 1715 medførte embetet også at han var forvaltar av  Det nordlandske kyrkje- og skulefond. Anders og Rebekka fekk ti barn. Sonen Albert Dass vart byfut i Bergen. Jacob Dass vart lagmann i Nordland. Petter Dass (d.y.) arva jordegodset. Abelone gifta seg med presten Sommer (som overtok då Anders døydde i 1736). 

 Kjelder: 
 A.E. Eriksen 1874: «Petter Das's Levnetsløb» (trykt som innleiing til samleutgåve av Petter Dass sine skrifter), P.T. Mallings Bogtrykkeri

Kategori:Folk frå Alstahaug
Kategori:Petter Dass
Kategori:Norske prestar
Kategori:Nordmenn frå 1600-talet
Kategori:Nordmenn frå 1700-talet