Aleksander

Aleksander eller Alexander er eit mannsnamn som stammar frå gresk aleksandros (Αλέξανδρος) av aleksis (αλέξις), 'verje, hjelpe' og andros (ανδρος) 'mann, menneske'.

Namnet er bruka over heile den vestlege verda i variantar som Alessandro på italiensk, Alejandro på spansk, Alexandre på fransk og Александр på russisk. I den muslimske verda er namnet blitt til Iskander. Kortformer av namnet er Alek, Alex og Sander.

I Noreg var det ved folketeljinga i 1801 vel 120 som vart innskrivne som Aleksander i ei eller anna staveform. I 1900 var det vel 700. I dag er det om lag 13800 som heiter Aleksander eller Alexander - eit lite fleirtal av dei skriv namnet sitt med X.

I Noreg har Aleksander namnedag 18. mars.

 Kjende namneberarar 
 Pavar 
mini|Pave Aleksander IV.
 Pave Aleksander I (105–115)
 Pave Aleksander II (1061–1072)
 Pave Aleksander III (1159–1181)
 Pave Alexander IV (1254–1261)
 Motpave Aleksander V (1409–1410)
 Pave Aleksander VI (1492–1503)
 Pave Alekander VII (1655–1667)
 Pave Aleksander VIII (1689–1691)

 Andre patriarkar 
 Aleksander av Konstantinopel (314–337)
 Aleksander I av Alexandria (313–328)
 Aleksander II av Alexandria (702–729)

 Keisarar 
 Aleksander Severus, romersk keisar (208–235)
 Aleksander III, austromersk keisar (870–913)
 Russland
 Aleksander I av Russland (1801–1825)
 Aleksander II av Russland (1855–1881)
 Aleksander III av Russland (1881–1894)

 Kongar 

 Epirus
 Aleksander I av Epirus (ca. 342 f.Kr.)
 Aleksander II av Epirus (ca. 272 f.Kr.)
 Makedonia
 Aleksander I av Makedonia (498–454 f.Kr.)
 Aleksander II av Makedonia (370–368 f.Kr.)
 Aleksander III av Makedonia (Aleksander den store) (336–323 f.Kr.)
 Aleksander IV av Makedonia (323–310 f.Kr.)
 Aleksander Balas, konge over Selevkidene i Syria (150–146 f.Kr.)
 Skottland
 Aleksander I av Skottland (1078–1124)
 Aleksander II av Skottland (1198–1249)
 Aleksander III av Skottland (1241–1286)
 Aleksander av Serbia (1889–1903)
 Aleksander I av Jugoslavia (1921–1934)
 Aleksander av Hellas (1917–1920)

mini|Oppfinnaren Alexander Graham Bell (1847–1922) 
 Andre kjende personar med namnet 
 Alexander Pope (1688–1744), engelsk diktar
 Aleksandr Pusjkin (1799–1837), russisk forfattar
 Alexandre Dumas (1802–1870), fransk forfattar
 Alexander Graham Bell (1847–1922), amerikanar som oppfann telefonen
 Alexander Kielland (1849–1906), norsk forfattar
 Alexandre Alekhine (1892–1946) russisk-fransk verdsmeister i sjakk
 Aleksandr Solzjenitsyn (1918–2008)), russisk forfattar, historikar og nobelprisvinnar
 Aleksandr Litvinenko (1962–2006), russisk spion
 Alexandr Hleb (f. 1981), kviterussisk fotballspelar
 Alexander Rybak (f. 1986), norsk songar og Eurovision-vinnar
 Aleksander Denstad With (f. 1987), norsk songar og Idol-vinnar
 Alejandro Fuentes (f. 1987), chilensk-norsk songar

 Oppdikta personar 
 Ole Aleksander i bokserien av same namn av Anne-Cath Vestly

 Kjelder 

 Olav Veka 1991: Namneboka (Det Norske Samlaget)
 Folketeljingar på Digitalarkivet

Kategori:Mannsnamn
Kategori:Førenamn av gresk opphav
Kategori:Namn knytte til vern