Nuada

Nuada Airgetlám (‘Nuada med sølvhanda’) var konge over Tuatha dé Danann i den keltiske gudelæra. Han svarar til den gamalkeltiske guden Nodens eller den kymriske guden Nudd eller Lludd Llaw Eraint.

Nuada rådde for danafolket i sju år før dei kom til Irland. Han mista armen sin under det første slaget ved Magh Tuireadh, i tvikamp med Sreng. Sreng vart nedkjempa av bandsmannen til Nuada, Aengaba av Noreg. I mellomtida vart Nuada vard av Dagda. Femti av hærfolka til Dagda bar Nuada frå slagvollen. Sreng baud at Nuada skulle slost med han i tvikamp att, men nekta å slost med ei hand bunden på ryggen, slik Nuada kravde. I staden fekk han fylket Connacht som vederlag.Lebor Gabála Érenn §58, 60, 64 ; The First Battle of Mag Tuired §20, 48, 56 

Etter at han mista armen sin, var ikkje Nuada skikka til å rå for danafolket, som etter tradisjonen kravde ein fysisk perfekt herskar. Han vart skift ut med Bres, som var halvt fomor, og gift med Brigit. Medan Bres rådde, kravde fomorane skatt av Tuatha dè, og danafolket vart misnøgde med vanstyret hans Bres. I mellomtida hadde Nuada fått ein sølvarm av smeden Creidne som vart sett på av lækjaren Dian Cecht. Sonen til Dian, Miach, gav han seinare ny arm og hand av kjøt og blod. Då dette vart ordna, vart Bres avsett, og Nuada rådde att i tjue år.Lebor Gabála Érenn §64 ; The Second Battle of Mag Tuired pp. 27–35 (Gray translation); Annals of the Four Masters M3304-3310; Geoffrey Keating, History of Ireland 1.9

Då freista Bres å ta att kongeveldet med makt, og bad Balor om hjelp. Slik byrja krigen mellom Tuatha dé Danann og fomorane. Dette vart ikkje løyst før Lugh synte seg. Nuada veik plassen for Lugh, og vart seinare drepen og halshoggen av Balor, i det andre slaget ved Magh Tuireadh. Lugh tok hemn ved å drepa Balor og leia Tuatha Dé til siger.The Second Battle of Mag Tuired pp. 35–43, 61 (Gray translation); Annals of the Four Masters M3311-3330; Geoffrey Keating, History of Ireland 1.21

Danafolket tok vare på sverdet hans Nuada, som alltid råka når det var drege av slira. Sverdet var ein av dei fire store skattane til Tuatha Dé Danann.The Second Battle of Mag Tuired p. 25 (Gray translation); The Four Treasures of the Tuatha Dé Danann  

 Mytologiske parallellar 

Den gamalkeltiske Nodens vart ofte samanlikna med guden Mars. Elles er Nuada skyldt med Lludd Llaw Eraint, eller Lludd med sølvhanda, som er hugsa i Wales.James Mackillop, Dictionary of Celtic Mythology, 1998, p. 266  Motivet med den avhogne handa minner og om den norrøne guden Ty.Mary Jones, "Nodens" , Jones' Celtic Encyclopedia  

 Namnetyding 

Namnet Nuada er halden saman med ei keltisk rot, *noudont- som er knytt til det gamalgermanske verbet njota (J.R.R. Tolkien). Nodens var kjend for den hage handa si, og namnet kan hengje saman med ei gagnleg hand, nytta til jakt.J. R. R. Tolkien, "The Name Nodens", Appendix to "Report on the excavation of the prehistoric, Roman and post-Roman site in Lydney Park, Gloucestershire", Reports of the Research Committee of the Society of Antiquaries of London, 1932

Kjelder

Kategori:Irsk mytologi
Kategori:Irske sogekongar
Kategori:Tuatha Dé Danann