Nasjonaldrakt

mini|Ugandarar i kanzu under eit bryllaup.
mini|Chilensk huasodrakt.
mini|Quadrillekjole under ei kongeleg mottaking på Jamaica.
mini|Tradisjonelle omanske klede.
mini|Mongolske deeldrakter.
mini|Kvinner i kebaya, eit plagg som er utbreidd i Søraust-Asia.
mini|Ein polsk kasjubarfamilie i nasjonaldrakter.
mini|Newzealandske maoriar i ulike klede.
Nasjonaldrakt er ei form for klede brukte som nasjonalsymbol, som regel med grunnlag i kledetradisjonane til ein nasjon. Nasjonaldrakter kan vera reine folkedrakter, altså tradisjonell klesdrakt som er blitt «opphøgd» til å representera nasjonen sin, eller klede av nyare utforming. Nasjonaldrakter blir ofte brukte ved særskilde høgtidssame eller festlege høve, medan eigentlege folkedrakter er klede som følgjer ein levande tradisjon og blir brukte både til kvardags og til fint.

 Utforming 
Visse nasjonaldrakter er verdskjende symbol på landet dei kjem frå, til dømes skotsk kilt, japansk kimono og indisk sari. I mange andre høve har ein likevel ein viss type drakt i eit større geografisk område som har variasjonar mellom land, gjerne også innanfor landet, til dømes når det gjeld snitt, fargeval, utsmykking og liknande. Nasjonaldrakter kan stamma frå kvardags- eller festklede som er blitt forma etter kva som var praktisk eller mogleg å laga, og er blitt forma av tilgangen på tekstilar, fargestoff, metall og anna materiale, kulturelle eller religiøse syn på korleis ein bør kle seg, påverknad utanfrå og lokal smak.

Ofte er nasjonaldrakter variantar laga etter same lest i kulturelt nærskylde område. I Europa finn ein til dømes ei rekkje ulike nasjonaldrakter sette saman av skjorte og bukse for menn og todelt kjole for kvinner, som mange norske bunader, i Vest- og Sør-Asia av lang skjorte (kurta, kamiz) og lause bukser (salwar, padjama), i Sentral- og Aust-Asia av kåpeaktige klede som kaftan og kimono, i Sør- og Søraust-Asia av omslagsklede som sari og sarong, i den muslimske verda i Arabia og Afrika av lange kjortlar som thob og djellaba, elles i Afrika sør for Sahara av sett av trykkmønstra bluse, som dashiki, og bukse eller omslagsskjørt. I sørlegaste Afrika og Oseania finn ein mange skjørt og kapper laga av strå og plantefiber, i Oseania og Amerika er også fjører ofte ein viktig del. Elles i Amerika, Oseania og andre koloniserte stader kan ein ofte sjå «kreolisert» nasjonaldrakt som er sett saman av urinnvånarane og innvandrarane frå Afrika, Asia og Europa sine skikkar.

 Bruk 
Nokre nasjonaldrakter er folkedrakter som blir brukte av mange innbyggjarar til dagleg, til dømes sari og salvar kamiz i landa i Sør-Asia. Andre stader blir dei brukte ved særskilde høve, som nasjonaldagar eller bryllaup, av store delar av folkesetnaden, slik ein til dømes ser bunad bli brukt i Noreg. I andre land igjen kan det vera vanlegare at nasjonaldrakt berre blir brukt av nokre få ved særskilde opptredenar, som morrisdanskostyme i England. Folk med røter i eit anna land enn det dei bur i kan òg bruka nasjonaldrakt for å halda fast på noko av identiteten sin

På nasjonalt nivå kan nasjonaldraktar brukast til å byggja nasjonalkjensle, som den nazistiske oppfordringa til tyske kvinner om å bruka tradisjonell Tracht og dirndl-inspirerte kjolar i staden for moteklede,«Fascist and nazi dress», May 25th, 2010, angelasancartier.com eller vera ein protest mot framande makter, som den indiske fridomsrørsla sin bruk av heimelaga khadi framfor utanlandske klede under kolonitida.
Gjennom tidene er nasjonaldraktar blitt erklært uønskte og forbodne, som fess i Tyrkia under Atatürk, eller påbodne i forsøk på å halda unna framand kultur, til dømes i Bhutan, der gho er påkravd klesdrakt for menn og kira for kvinner.

 Oversyn over folke- og nasjonaldraktar 
(Lista er ikkje fullstendig)
 Verdsdel  Område  Land eller regionar  Namn på klede  Afrika  Afrikas horn  Etiopia  Gabbi, habesha qemis, netella Afrika  Afrikas horn  Somalia  Djilbab,  koofiyad, macawiis (sarong) Afrika  Aust-Afrika  Kenya  Dashikiskjorte, kanzu, kofia, kangaskjørt, kitengeskjørt Afrika  Aust-Afrika  Uganda  Dashiki, kanzu, kofia, gomesi Afrika  Aust-Afrika  Tanzania  Dashiki, kanzu, kofia, kanga, gowni Afrika  Nord-Afrika  Egypt   Galabeya Afrika  Nord-Afrika  Marokko  Djellaba, fess, takchita Afrika  Nord-Afrika  Sudan   Jalabiyyah, toob, taqiyyah, turban  Afrika  Sørlege Afrika  Sør-Afrika  Slouch Hat, bermudashorts, kaki, Madiba-skjorte, dashiki, zulukrone (isicholo) Afrika  Sørlege Afrika  Zimbabwe  Dashiki, safariskjorte, buba og omslagsskjørt Afrika  Vest-Afrika  Benin Aso oke-hatt, buba, dashiki, gele, iro Afrika  Vest-Afrika  Ghana  Kenteklede, fugu, fila, kaftan, iro Afrika  Vest-Afrika  Liberia  Dashiki, kaftan, kufi Afrika  Vest-Afrika  Mali  Boubou/kaftan, kufi Afrika  Vest-Afrika  Nigeria  Agbada, iro, isiagu, kufi Afrika  Vest-Afrika   Senegal  Kaftan, kufi, sabador Amerika  Nord-Amerika  Canada  Anorakk, tuque, ceinture fléchée Amerika  Nord-Amerika  USA  Cowboyhatt, cowboystøvlar, lisseslips, hawaiiskjorte, ulike urfolkklede Amerika  Nord- og Mellom-Amerika   Mexico  Charrodress, guayaberaskjorte, huipil, mariachidress, rebozo, sarape, sombrero Amerika  Mellom-Amerika   Panama  Pollera Amerika  Karibia  Cuba  Guayabera, kakibukser, panamahatt eller fedora Amerika  Karibia  Den dominikanske republikken  Chacabana Amerika  Karibia   Haiti  Karabelakjole, guayabera  Amerika  Karibia   Jamaica  Bush jacket Amerika  Karibia  Puerto Rico   Guayabera, pantalons, panamahatt, trajeskjole Amerika  Karibia  St. Lucia  Madrasdrakt  Amerika  Karibia  Trinidad  Booboo, shirt-jac, karnevalklede Amerika  Karibia og Sør-Amerika  Guyana  Boobooskjørt, guayabera Amerika  Karibia og Sør-Amerika  Venezuela  Liqui liqui, pelo e' guama-hatt Amerika  Sør-Amerika  Chile  Huasoklede Amerika  Sør-Amerika   Peru  Chullo, poncho Asia  Aust-Asia  Japan  Kimono Asia  Aust-Asia  Sør-Korea  Hanbok Asia  Aust-Asia  Kina  Hanfu, maodress, qipao Asia  Sentral-Asia  Kasakhstan  Tsjapan Asia  Sentral-Asia  Mongolia  Deeldrakt Asia  Sentral- og Vest-Asia  Iran  Galesj, giveh, tsjador Asia  Sentral- og Sør-Asia  Afghanistan  Burka, kurta, salvar kamiz,  turban Asia  Sør-Asia  Bangladesh  Lungi, sari Asia  Sør-Asia  India  Dhoti, kurta, lungi, salvar kamiz, sari Asia  Sør-Asia  Nepal  Daura suruwal, gunyou cholo Asia  Sør-Asia  Pakistan  Salvar kamiz, kurta Asia  Søraust-Asia  Brunei  Baju melayu, baju kurung, baju kebaya, songket, sarong Asia  Søraust-Asia  Filippinane  Barong tagalog, baro't saya Asia  Søraust-Asia  Kambodsja  Sabai, sampot Asia  Søraust-Asia  Vietnam  Ao dai, ao ba ba og ao tu than Asia  Søraust-Asia  Indonesia Javanesarar: Kain batik, beskap, blangkon, sarong, klompen, kebaya.Malayar: Baju melayu, songkok/peci; baju kurung, kain songket.Lampungesarar: Kain tapis.Sumbanarar: Kain tenun ikat. Batakesarar: Kain ulos, koteka Asia  Søraust-Asia  Malaysia  Baju melayu, baju kurung, baju kebaya, songket, sarong Asia  Søraust-Asia  Myanmar  Longyi Asia  Søraust-Asia  Thailand  Chut thai phra ratcha niyom, sampot Asia  Vest-Asia  Arabia, Levanten  Aba/abaya, disjdasja/thob, keffiyeh (palestinaskjerf) Asia  Vest-Asia og Europa  Tyrkia   Fess, yasjmak, islak, sjalvar Europa  Aust-Europa  Georgia  Tsjokha Europa  Aust-Europa  Russland   Kokosjnik, kosovorotka, sarafan, usjanka, valenki Europa  Dei britiske øyane  England  Morrisdrakt, pearlies i Aust-London Europa  Dei britiske øyane  Irland  Aran-genser, granddad shirt, sikspens Europa  Dei britiske øyane  Skottland  Kilt, tartanklede som aboynekjole,  tam o'shanter Europa  Norden  Island  Þjóðbúningurinn Europa  Norden  Noreg  Bunad  Europa  Norden  Sameland    Kufte Europa  Sentral-Europa  Bayern og Austerrike  Dirndl, lederhosen Europa  Sentral-Europa  Tyskland, Austerrike   Tracht Europa  Sentral-Europa  Böhmen, Mähren   Kroje Europa  Sør-Europa  Hellas   Fustanella Europa  Sør-Europa  Malta, Gozo   Għonnella/faldetta Oseania  Polynesia  Amerikansk Samoa, Samoa, Tonga  Lava-lava Oseania  Polynesia  Tonga  Tupenu, ta'ovala Oseania  Polynesia  New Zealand  Kakahu

 Kjelder 
 Denne artikkelen bygger på «National costume» frå , den 15. mai 2011. 


 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Klede
Kategori:Nasjonalsymbol