Samiske kommunar

Samiske kommunar er kommunar i Noreg, Finland, Sverige og Russland der eitt eller fleire samiske språk har ein offisiell status.

mini|300px|Tradisjonelle grenser for dei samiske språkregionane: 1. Sørsamisk, 2. Umesamisk, 3. Pitesamisk, 4. Lulesamisk, 5. Nordsamisk, 6. Skoltesamisk, 7. Enaresamisk, 8. Kildinsamisk, 9. Tersamisk. Mørkare område representerer kommunar der samisk er eit offisielt språk. På norsk side manglar kommunane Hamarøy, Hattfjelldal, Røros, Røyrvik og Tjeldsund på dette kartet.

Desse kommunane er:

 Finland 

 Enontekiö (nordsamisk)
 Inari (nordsamisk, enaresamisk, skoltesamisk)
 Sodankylä (nordsamisk)
 Utsjoki (nordsamisk)

 Sverige 

mini|300px|Kart over alle kommunar i Noreg, Sverige og Finland som høyrer til under det samiske forvaltningsområdet i desse tre landa. På norsk side manglar kommunane Hamarøy, Hattfjelldal, Røros og Tjeldsund på dette kartet.

I det opphavlege samiske forvaltingsområdet var det fire kommunar, Arjeplog, Jokkmokk, Gällivare og Kiruna. Sidan har det vore fire utvidingar av forvaltingsområdet, hhv. i 2010, 2012, 2018 og 2019. Med den siste utvidinga 1. januar 2024  utgjer forvaltingsområdet for dei samiske språka no 26 kommunar. Lova presiserer ikkje kva samisk(e) språk som er offisielt språk innanfor kvar kommune.

 Arjeplog (lulesamisk)
 Arvidsjaur 
 Berg
 Dorotea (2012)
 Gällivare (nordsamisk)
 Härjedalen 
 Jokkmokk (lulesamisk, nordsamisk)
 Kiruna (nordsamisk)
 Krokom (sørsamisk)
 Luleå (2018)
 Lycksele 
 Malå 
 Sorsele
 Skellefteå (2024)
 Stockholm (2019)
 Storuman
 Strömsund
 Sundsvall (2018) 
 Umeå 
 Vilhelmina
 Vindeln (2019) 
 Åre 
 Åsele (2018)
 Älvdalen
 Örnsköldsvik (2019)
 Östersund

 Noreg 

I det opphavlege forvaltningsområdet for samisk språk frå 1.1.1992 var det berre seks kommunar, alle frå nordsamisk område, fem i Finnmark og éin (Kåfjord) i Troms.I lovframlegget frå 21.12.1990 var berre dei 5 Finnmarkskommunane med, men Stortinget la til Kåfjord i vedtaket om opprettinga av forvaltingsområdet, som vart gjort gjeldande frå 1.1.1992. I dag består forvaltningsområdet av følgjande 13 kommunar,Lovdata og alle dei tre ulike samiske språka som blir bruka i Noreg er representerte:

 Hamarøy (lulesamisk, frå 1.1.2020)
 Hattfjelldal (sørsamisk, frå 1.7.2017)Kommunal- og moderniseringsdepartementet
 Karasjok (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Kautokeino (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Kåfjord (nordsamisk, frå 1.1.1992)Digitaliseringsdirektoratet
 Lavangen (nordsamisk, frå 1.1.2009)
 Nesseby (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Porsanger (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Røros (sørsamisk, frå 1.7.2018) 
 Røyrvik (sørsamisk, frå 1.1.2013)
 Snåsa (sørsamisk, frå 1.1.2008)
 Tana (nordsamisk, frå 1.1.1992)
 Tjeldsund (nordsamisk, frå 1.7.2020)

 Potensiell ny samisk kommune 

 Bodø vedtok i bystyret 9.12.2021 å søka innlemming i forvaltningsområdet for samisk språk. Det er uklart om søknaden er send, og ev. når det vil verta gjort vedtak om innlemming av Kongen i Statsråd. Det litt spesielle med Bodø sin situasjon er at kommunen strekkjer seg over to samiske språkområde, lulesamisk og pitesamisk, og kommunen ønskjer derfor å søkja innlemming for begge språka. Bodø vil i så fall verta den fyrste samiske kommunen med to offisielle samiske språk, den andre lulesamiske kommunen (etter Hamarøy), og den aller fyrste pitesamiske kommunen.

 Tidlegare samisk kommune 

 Tysfjord (lulesamisk, frå 1.1.2006 til 31.12.2019) er frå 2020 delt i to, og inngår i dag i høvesvis nye Hamarøy og Narvik kommunar. Nye Hamarøy kommune vart med dette innlemma i språkforvaltningsområdet, men ikkje nye Narvik kommune.

 Russland 
 Lovozerskij rajon (kildinsamisk er skulespråk, men ikkje administrasjonsspråk)

 Sjå også 

 Samiske område i Noreg

 Kjelder 

 Bakgrunnsstoff 

 Noreg 
 Lov om Sametinget og andre samiske rettsforhold (sameloven)
 Rapport fra gjennomgang av samelovens språkregler. Fornyings-, administrasjons- og kirkedepartmenetet 2014

 Sverige 
 Minoritetsreformen och samerna
 Lag (2009:724) om nationella minoriteter och minoritetsspråk