Zákynthos

Zákynthos (gresk Ζάκυνθος, italiensk Zante) er den tredje største øya i Dei joniske øyane i Hellas med eit areal på 410 km² og ei kystlengd på 123 km. Zákynthos var tidlegare eit prefektur, men er frå 2011 ei periferieining i periferien Dei joniske øyane. Zákynthos er den einaste kommunen i periferieininga. Til kommunen høyrer òg den vesle øygruppa Strofádes i sør.

Øya er kalla opp etter Zakynthos, son til ein legendarisk høvding kalla Dardanos. Namnet, som liknande namn som endar på -nthos, har førmykensk eller pelasgisk opphav. Zákynthos har ein blømande turistindustri og er eit av dei store turistmåla i Hellas.

Zákynthos har eit variert terreng med frodige sletter i søraust og fjelllendt terreng med bratte klipper langs kysten i vest. Det milde middelhavsklimaet og nok regn om vinteren har gjeve øya ein tett vegetasjon. Av jordbruksprodukt som vert dyrka her finn ein oliven, korintar, druer og sitrusfrukter. 
mini|venstre|Satellittbilete av Zákynthos
Den mest kjende personen frå Zákynthos er diktaren Dionysios Solomos, ein av dei store diktarane i moderne gresk historie som skreiv nasjonalsongen til Hellas på 1800-talet.

I sørvest ligg den nasjonale marine parken på Zákynthos der ein kan finne havskjelpadder. Kvart år i juni kjem hoene til dei sørlege strendene for å legge egg i sanden.

Hamna på Zákynthos har ferjesamband til Kyllíni på fastlandet. Ei anna båtrute går frå landsbyen Skinári til Argostóli på øya Kefaloniá.

 Historie 
mini|venstre|Navájobukta med eit skipsvrak
Zákynthos har vore busett sidan steinalderen.

Den kjende antikke greske diktaren og forfattaren Homer var den første til å nemne øya i meisterverka sine Iliaden og Odysseen, og fortalde at dei første innbyggjarane på ho var sonen til Kong Dardanos av Troja, som heitte Zakynthos, og mennene hans, og at dei først kom til øy omkring år 1500-1600 fvt. Øya vart så erobra av kong Arkeisios av Kefaloniá. Den kjende Odyssevs frå Ithaka var den neste kongen til å erobre øya. Seinare vart det signert ein avtale som gjorde Zákynthos til eit sjølvstendig demokrati, det første som vart oppretta i den hellnistiske perioden, og som varte i meir enn 650 år.

Zákynthos var i lag med resten av Dei joniske øyane i fleire hundre år styrt av Venezia og andre italienske fyrstedøme. Italienarane verna øya mot osmansk okkupasjon, og oppretta i staden eit føydalt oligarki. Øya vart kraftig påverka av italiensk kultur og språk. Dei rike innbyggjarane på øya pla å sende sønene sine til Italia for å utdannast.

Under napoleonskrigane vart øya okkupert i forskjellige periodar av Frankrike, Russland, Det osmanske riket og til slutt Storbritannia, som styrte øya fram til 1864 då ho vart avstått til Hellas.

 Det store jordskjelvet i 1953 
Zákynthos vart råka av fire store jordskjelv i august 1953, som førte til store øydeleggingar. Det tredje og største skjelvet målte 7,3 på Richterskalaen og skjedde 12. august kl. 11:24 lokal tid. Episenteret låg like under sørenden av naboøya Kefaloniá og førte til store øydeleggingar her òg. Berre fire bygningar stod att på Zákynthos: kyrkja Ájos Dionysios, nasjonalbanken, skulen og kyrkja Ájos Nikólaos.

Administrativ inndeling

Før den administrative reforma i hadde Zákynthos seks kommunar, men frå 2011 er heile øya ein kommune, den einaste i periferieininga Zákynthos. Dei tidlegare kommunane er er no kommunaleiningar.

 Periferieining  Kommune  Tidlegare  kommune  Postnummer  Retningsnr. Zákynthos  Zákynthos  Zákynthos by  291 00  26950   Laganás     Artimisía      Elátia     Alykés      Arkádii   

Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
 Tettstad  Kommunaleining  Folketal 2011Folketeljing 2011, revidert  Folketal 2021Folketeljing 2021 Zákynthos by  Zákynthos by  9 772  9 760 Mouzáki  Laganás  1 702  1 965 Gaitáni  Zákynthos by  1 889  1 872 Ambelókipi  Zákynthos by  1 606  1 685 Katastári  Alykés  1 378  1 331 Lithakiá  Laganás  1 307  1 302 Vanáto  Arkádii  1 045  1 191 Kalamáki  Laganás  890  1 057 Plános  Arkádii  742  1 011 Pandokrátor  Laganás  925  921 Makherádo  Artimisía  941  912 Ájos Kýrikos  Arkádii  733  887 Laganás  Laganás  729  766 Argási  Zákynthos by  639  697 Kallitéro  Zákynthos by  627  682 Sarakinádo  Arkádii  619  671 Bokháli  Zákynthos by  876  656 Tragáki  Arkádii  622  608 Skoulikádo  Alykés  653  580 Romíri  Artimisía  605  579 Alónia  Alykés  526  549 Kalipádo  Arkádii  709  545 Ájos Dimítrios  Alykés  531  517 Kypséli  Arkádii  532  479

Andre busetnader på øya er:

Småøyar i kommunen:
 Strofádes (0)
 Ájos Ioánnis (0)
 Ájos Andréas (0)
 Kalonísi (0)

 Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Zakynthos» frå ,  den 30. juli 2007.  

 Referansar 

 Bakgrunnsstoff 
Praktiske reisetips  Reisetips om Zákynthos på bokmål.
Zante Zakynthos - Complete Guide to Zakynthos island.
Zakynthos Online - Web Directory.
Bella Vista - Anbefalt overnattingssted

Zakynthos

Zakynthos
Zakynthos
Zakynthos
Zakynthos