Fortidsminneforeningen

Fortidsminneforeningen er eit norsk lag som arbeider for å ta vare på fortids- og kulturminne, særleg bygningar og bygningsmiljø. Laget eig og tek vare på fleire eigedommar rundt om i landet, mellom anna fleire kyrkjer og stavkyrkjer. Fortidsminneforeningen eig mellom anna Borgund stavkyrkje, Urnes stavkyrkje, Hopperstad stavkyrkje, Per Amundsagarden, Vøienvolden gard og Lysøen. 

Fortidsminneforeningen har rundt 8 000 medlemmer i 21 avdelingar og er medlem av Norges kulturvernforbund.

Foreininga deler ut Urnesmedaljen.

 Historikk 
mini|venstre|Hopperstad stavkyrkje ved Vikøyri i Sogn og Fjordane blei kjøpt av Fortidsminneforeningen i 1880. Stavkyrkja blei restaurert frå 1885 til 1891.

Laget blei stifta i 1844 under namnet Foreningen til norske Fortidsminnesmerkers Bevaring av norske kunstnarar, etter initiativ av målaren Joachim Frich og med støtte frå Johan Christian Dahl.

På 1800-talet hadde norske kunstnara på studieturar i bygder og dalføre «oppdaga» den norske kulturarva. Under studiane sine i Tyskland hadde dei også knytta kontakt med personar og organisasjonar som arbeidde for bevaring av kulturminne. Målaren J.C. Dahl (1788–1857) var den første som tok til orde for å bevara dei gjenverande og rivingstruga stavkyrkjene, og han prøvde å vekka internasjonal forståing for dei gjennom utgjevinga av plansjeverket Denkmale einer sehr ausgebiltdeten Holzbaukunst aus den frühesten Jahrhunderten in den innern Landschaften Norwegens i 1836-37. Han føreslo også å restaurera Håkonshallen og Nidarosdomen. Tiden kring 1840 var ei økonomiske oppgangstid med gryande industrialisering. Dette førte til modernisering på mange felt, men også til radikale samfunnsendringar som truga gamle kulturformer. Samtidig oppstod nasjonalromantiske strøymingar som gav grobotn for tanken om å ta vare på tradisjonelle kulturytringar. Dahl var ikkje stifta av fortidsminneforeininga, men blei det første æresmedlemmet.Myklebust, Dag: "Foreningen til Norske Fortidsminnesmerkers Bevaring.  Historien 1844 – 1994"  I: Fortidsminneforeningens Årbok 1993, side 25 

 Eigedommar 
Foreninga eig og tek vare på meir enn 40 eigedommar rundt om i Noreg, mellom anna:
 Borgund stavkyrkje
 Hopperstad stavkyrkje
 Rasmusgarden
 Rødven stavkyrkje
 Steinvikholmen
 Stordal gamle kyrkje
 Urnes stavkyrkje
 Uvdal stavkyrkje

Kjelder

 Bakgrunnsstoff 

 Christie, Håkon mfl. Til felts mot forfall. Med målebånd og skissebok i Fortidsminneforeningens tjeneste. Oslo: Nasjonalgalleriet 1993
 Myklebust, Dag: «Foreningen til Norske Fortidsminnesmerkers Bevaring.  Historien 1844 – 1994»  I: Fortidsminneforeningens Årbok 1993.


Kategori:Norske organisasjonar
Kategori:Skipingar i 1844