Axel Oxenstierna

Axel Oxenstierna () var ein svensk greve og statsmann, rekna som Sveriges største statsmann i historia. Oxenstierna blei medlem av riksrådet 1609 og rikskanslar i 1612. I røynda vart han regent i 1632, ettersom dronning Kristina var umyndig, og han vert sett på som skiparen av det svenske statsapparatet. Han delte inn Sverige i jamstore län (fylke) med faste grenser som i hovudsaka er dei same framleis, og han skipa til eit embetsverk som kunne samarbeide.

Axel Oxenstierna var son til riksrådet Gustaf Gabrielsson Oxenstierna (1551-97) og Barbro Bielke, og bror til Gabriel Gustafsson Oxenstierna (1587-1640). Han gifta seg med Anna Bååt på Tidø i 1608.

Axel Oxenstierna blir betrakta som skaparen av det svenske postverket, i 1636. Han er den første svenske ikkje-kongen som har fått biletet sitt på eit svensk frimerke - i 1936, i samband med Postverket sitt 300-årsjubileum. Vidare vart han første svenske, ikkje-kongelege personen som vart portrettert på ein mynt, ein thalar mynta i Würzburg etter at kong Gustav II Adolf døydde i 1632.

Barn
 Kristina Oxenstierna (Axelsdotter) (1609-1631)
 Gustav Oxenstierna (Axelsson) (1609-1629)
 Johan Oxenstierna (Axelsson) (1612-1657)
 Birgitta (Brita) Oxenstierna (Axelsdotter) (1613-1617)
 Barbro Oxenstierna (Axelsdotter) (1615-1617) 
 Åke Oxenstierna (Axelsson) (1616-1617)
 Katarina (Karin) Oxenstierna (Axelsdotter) (1617-1661)
 Erik Oxenstierna (Axelsson) (1624-1656)
 Gabriel Oxenstierna (Axelsson) 
 Jakob Oxenstierna (Axelsson)
 Maria Oxenstierna (Axelsdotter)

 Kuriosa 

Axel Oxenstierna skal ha sagt til sonen sin Johan, som før reisa til Münster tvila på evna si til å forhandle for Sverige i freden i Westfalen: An nescis, mi fili, quantila prudentia mundus regatur ('Veit du ikkje, son min, med kor lite forstand verda blir styrt').

 Kjelder 

 Denne artikkelen bygger på «Axel Oxenstierna» frå , den 26. desember 2006. 

 Bakgrunnsstoff 

 Oxenstiernaprojektet 
 Gunnar Wetterberg, Kanslern Axel Oxenstierna i sin tid, del 1-2, Stockholm (Atlantis førlag) 2002 (ISBN 91-7486-602-8 og ISBN 91-7486-603-6).
 Sven A. Nilsson (med bidrag av Margareta Revera), «Oxenstierna, Axel», Svenskt biografiskt lexikon, bd 28, s. 504-524.

Kategori:Svenske statsmenn
Kategori:Svenske politikarar
Kategori:Svenske riksråd
Kategori:Svensk adel