Nidaros erkebispedøme

For det lutherske bispedømet, sjå Nidaros bispedøme.

Nidaros erkebispedøme var eit katolsk erkebispedøme med sete i Nidaros. Det vart oppretta av kong Olav Kyrre mellom 1070 og 1080 som bispedøme. Bispedømet vart opphøgd til erkebispedøme i 1153. Erkebispedømet vart innstifta av pave Anastasius IV i 1154, og var i funksjon fram til reformasjonen i 1537. Erkebiskopen sitt hovudsete var Erkebispegarden, rett ved domkyrkja Nidarosdomen. Frå 1152 til 1154 var Nicholas Breakspear i Skandinavia som paveleg utsending, og organiserte opprettinga av erkesetet. 

 Utbreiing og jurisdiksjon 
500px|mini|Kart over den nordiske kyrkjeprovinsen (1153-1387)
Erkebispedømet omfatta i tillegg til Noreg øyane i vest i Noregsveldet. 
Nidaros var eit metropolitanerkebispedøme med fylgjande underliggjande bispedøme suffraganar:
 Bjørgvin bispedøme
 Oslo bispedøme
 Hamar bispedøme
 Stavanger bispedøme
 Kirkjubø katolske bispedøme på Færøyane
 Kirkjuvåg katolske bispedøme på Orknøyane
 Peel katolske bispedøme på Man
 Skålholt katolske bispedøme på Sør-Island
 Holar katolske bispedøme på Nord-Island
 Gardar katolske bispedøme på Grønland

 Overhyrdar 

 Lydbiskopar 

Lydbiskopane var knytt til kongen, og ikkje til eit bispedøme, men vart rekna som forløparar for dei eigentlege biskopane av Nidaros.

 Biskopar 
ÅrBiskopAnna?GrimkjellOlav den heilage sin hirdbiskop?Sigurd munk

 Biskopar 

ÅrBiskopAnna?AdalbriktInnsett av Olav Kyrre?SimonLevde i 1139?Ivar Kalfsson?–1151ReidarTruleg utnemnd til erkebiskop i Roma, døydde på heimvegen

 Erkebiskopar 

ÅrBiskopAnna1153–1157Jon Birgisson1158/59–1188Eystein ErlendssonRekna som helgen etter at han døydde1188–1205Eirik Ivarsson1206–1214Tore I1215–1224Guttorm1225–1226Peter av Husastad1227–1230Tore II «den trøndske»1231–1252Sigurd Eindridesson1253–1254Sørle1255–1263Einar1265–1267Håkon1267–1282Jon Raude1287–1309JørundNoregs siste jarl1309–1331Eiliv1333–1346Pål1346–1349Arne1350–1370Olav1371–1381Trond1382–1386Nicolaus Rusare1387–1402Vinald1402–1428Eskill1428–1450Aslak Bolt1452–1458Henrik Kalteisen1458–1474Olav Trondsson1475–1510Gaute1510–1522Erik Valkendorf1523–1537Olav Engelbrektsson


Kategori:Tidlegare katolske bispedøme i Noreg
Kategori:Historie i Trondheim