ISO 639

ISO 639 er ein av fleire internasjonale standardar som inneheld korte kodar for språknamn. ISO 639 består av ulike delar, to av desse har vorte publisert til no. Dei andre delane er under arbeid.

 Kodar 

Dei tre publiserte delane er:

 ISO 639-1:2002 Codes for the representation of names of languages -- Part 1: Alpha-2 code 
 ISO 639-2:1998 Codes for the representation of names of languages -- Part 2: Alpha-3 code
 ISO 639-3:2007 Codes for the representation of names of languages -- Part 3: Alpha-3 code for comprehensive coverage of languages 

Den første av dei inneheld tobokstavskodar, de to andre trebokstavskodar. 22 av språka i 639-2 har to kodar, ein for bibliografisk bruk (ISO 639-2/B), og ein for terminologisk bruk (ISO 639-2/T).

Desse delane er under arbeid:

 ISO 639-4:2007? Codes for the representation of names of languages -- Part 4: Implementation guidelines and general principles for language coding
 ISO 639-5:2006? Codes for the representation of names of languages -- Part 5: Alpha-3 code for language families and groups

 Bakgrunn og arbeid med språkkodar i dag 

Historia attom ISO 639 går attende til lenge før dataalderen, då standardiserte språknamn var relevant framforalt for bibliotekarar. Den viktigaste aktøren bak standardiserarane er då også det amerikanske Library of Congress. Derfor var det t.d. i utgangspunktet berre ein kode for «norsk», no, i og med at bibliotekarane og norskfilologane insisterte på at nynorsk og bokmål representerte det same språket, og det vart laga kodar som smi «andre samiske språk«. I dataalderen har ei anna brukargruppe teke ISO 639 i bruk, nemleg dei som lokaliserer brukargrensesnitt til ulike språk. For dei er kodar som no og smi lite relevante.

Eit anna problem med ISO 639 er at det inneheld svært få språk. ISO 639-1 kan berre innehalde 26 x 26 kodar, eller 676 språk, mens det er bortimot 7000 språk i verda. 639-2 har forsåvidt nok potensielle bokstavkombinasjonar (17576), men kravet til å bli med i 639-2 har til no vore svært høge (minst 50 publikasjonar registrert med ISDN-nummer eller tilsvarande, og ein registreringsinstans), krav som i praksis har ekskludert fleirtalet av språka i verda.

Ein kontrast til dette finn vi i den såkalla SIL-koden, trebokstavskoden som blir brukt av Summer Institute of Lingustics sin database Ethnologue. Den inneheld ein trebokstavskode for alle språka som er lista i Ethnologue. Arbeidet med ISO 639 går no fram på den måten at ISO og SIL sitt arbeid blir unifisert, ved at SIL-koden blir tatt i bruk der det ikkje finst nokon ISO-kode.

I dag er ISO/SIL sine trebokstavskodar i bruk i bibliografiske samanhengar, og i fleire andre framstillingar av språk, til dømes på Wikipedia. Visse private instansar (som t.d. Microsoft) har sine eigne standardar, men tendensen er at den kombinerte ISO/SIL-standarden etablerer seg som dominerande standard.

 ISO 639-2 

Liste over kodane i 639-2, sortert alfabetisk etter språkkode. Språk med fleire, svært ulike kodar er oppført fleire gonger.

 A 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnaaraa  Afar  afarabkab  Abkhazian  abkhasiskace   Achinese  achinesiskach   Acholi  acoliada   Adangme  adangmeady   Adyghe  adygheafa   Afro-Asiatic  afroasiatiske språkafh   Afrihili  afrihiliafraf  Afrikaans  afrikaansain   Ainu  ainuakaak  Akan  akanakk   Akkadian  akkadiskalb/sqi sq  Albanian  albanskale   Aleut  aleutiskalg   Algonquian languages  algonkinske språkalt   Southern Altai  amham  Amharic  amhariskang   Old English  gammalengelsk, angelsaksiskapa   Apache  apachespråkaraar  Arabic  arabiskarc   Aramaic  arameiskargan  Aragonese  aragonskarm/hyehy  Armenian  armenskarn   Araucanian  araukansk arp   Arapaho  arapahoart   Artificial languages  kunstig språkarw   Arawak  arawakspråkasmas  Assamese  assamesiskast   Asturian  asturiskath   Athapascan languages  atabaskiske språkaus   Australian languages  australske språkavaav  Avar  avariskaveae  Avestan  avestanskawa   Awadhi  awadhiaymay  Aymara  aymaraazeaz  Azeri  aserbajdsjansk
 B 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnbad   Banda  bantabai   Bamileke languages  bamilekiske språkbakba  Bashkir  basjkirskbal   Baluchi  balutsjibambm  Bambara  bambaraban   Balinese  balinesiskbaq/eus eu  Basque  baskiskbas   Basa  basabat   Baltic  baltiske språk bej   Beja  bejabelbe  Belarusian  kviterussiskbem   Bemba  bembabenbn  Bengali  bengaliber   Berber  berbarspråkbho   Bhojpuri  bhojpuribihbh  Bihari  biharibik   Bikol  bikolbin   Bini  binibisbi  Bislama  bislamabla   Siksika bnt   Bantu  bantuspråkbod/tibbo  Tibetan  tibetanskbosbs  Bosnian  bosniskbra   Braj  bradjbrebr  Breton  bretonskbtk   Batak  batakbua   Buriat  burjatiskbug   Buginese  buginesiskbulbg  Bulgarian  bulgarskbur/mya my  Burmese  burmesiskbyn   Blin  blin
 C 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namncad   Caddo cai   Central American Indian car   Carib languages catca  Catalan  katalanskcau   Caucasian  kaukasiske språkceb   Cebuano cel   Celtic   keltiske språkchach  Chamorro  chamorrochb   Chibcha chece  Chechen  tsjetsjenskch   Chagatai chi/zhozh  Chinese  kinesiskchk   Chuukese chm   Mari chn   Chinook jargon cho   Choctaw chp   Chipewyan chr   Cherokee chucu  Church Slavonic  kyrkjeslaviskchvcv  Chuvash  tsjuvasjiskchy   Cheyenne cmc   Chamic languagescop   Coptic  koptiskcorkw  Cornish  korniskcosco  Corsican  korsikanskcpe   Creoles and Pidgins, English-based  kreolar og pidginspråk basert på engelskcpf   Creoles and Pidgins, French-based  kreolar og pidginspråk basert på franskcpp   Creoles and Pidgins, Portuguese-based  kreolar og pidginspråk basert på portugisiskcrecr  Cree  creecrh   Crimean Turkish crp   Creoles and Pidgins  kreolar og pidginspråkcsb   Kashubian cus   Cushitic  kusjittiske språkcym/welcy  Welsh  walisisk, kymriskcze/cescs  Czech  tsjekkisk
 D 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namndak   Dakota  dakotadanda  Danish  danskdar   Dargwa day   Dayak del   Delaware  delawareden   Slave (Athapascan)  deu/gerde  German  tyskdgr   Dogrib din   Dinka  dinkadivdv  Divehi  divehidoi   Dogri  dogridra   Dravidian  dravidiske språkdsb   Lower Sorbian  lågsorbiskdua   Duala dum   Middle Dutch (ca. 1050–1350)  dut/nldnl  Dutch  nederlandskdyu   Dyula dzo dz   Dzongkha 

 E 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnefi   Efik  egy   Ancient Egyptian  eka   Ekajuk  ell/greel  Modern Greek  moderne greskelx   Elamite  elamittiskenen English  English  engelskenm   Middle English (ca. 1100–1500)  mellomengelskepoeo  Esperanto  esperantoestet  Estonian  estiskeus/baq eu  Basque  baskiskeweee Eʋegbe  Ewe  eweewo   Ewondo 
 F 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnfan   Fang faofo  Faroese  færøyskfas/perfa  Persian  farsi, persisk, nypersiskfat   Fanti  fantifijfj  Fijian  fijianskfil   Filipino  filipinofinfi  Finnish  finskfiu   Finno-Ugrian  finsk-ugriske språkfon   Fon  fonfre/frafr  French  franskfrm   Middle French (ca. 1400–1600)  fro   Old French (842–ca. 1400)  fryfy  Frisian  frisiskfulff  Fula  fulfuldefur   Friulian  
 G 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namngaa   Ga  gagay   Gayo  gba   Gbaya  gem   Germanic  germanske språkgeo/katka  Georgian  georgiskger/deude  German  tyskgez   Geez  gil   Gilbertese  kiribatiskglagd  Scots Gaelic  skotsk gælisk, gæliskglega  Irish  irskglggl  Galician  galisiskglvgv  Manx  manskgmh  Mittelhochdeutsch Middle High German (ca. 1050–1500)  mellomhøgtyskgoh  Althochdeutsch  Old High German ca. 750–1050)  gammalhøgtyskgon   Gondi  gondigor   Gorontalo  got   Gothic  gotiskgrb   Grebo  grc   Ancient Greek  gammalgreskgre/ellel  Modern Greek  moderne greskgrngn  Guarani  guaranigujgu  Gujarati  gujaratigwi   Gwich'in  

 H 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnhai   Haida  hatht  Haitian Creole  hauha  Hausa  hausahaw   Hawaiian  hawaiiskhebhe  Hebrew  hebraiskherhz  Herero  hererohil   Hiligaynon  him   Himachali  hinhi  Hindi  hindihit   Hittite  hettittiskhmn   Hmong  hmoho  Hiri Motu  hrv/scrhr  Croatian  kroatiskhsb   Upper Sorbian  høgsorbiskhunhu  Hungarian  ungarskhup   Hupa hye/armhy  Armenian  armensk
 I 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namniba   Iban  iboig  Igbo  iboice/islis  Icelandic  islandskidoio  Ido  idoiiiii  Yi  yiijo   Ijo  ikuiu  Inuktitut  inuittiskileie  Interlingue  interlingueilo   Ilokano  inaia  Interlingua  interlinguainc   Indic  indid  Indonesian  indonesiskine   Indo-European  indoeuropeiske språkinh   Ingush  ipkik  Inupiaq  inupiakira   Iranian  iro  itait  Italian  italiensk
 J 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnjavjv  Javanese  javanesiskjbo   Lojban  lojbanjpnja  Japanese  japanskjpr   Judeo-Persian jrb   Judeo-Arabic 
 K 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnkaa   Karakalpak  karakalpakiskkab   Kabyle  kabylskkac   Kachin  kachinkalkl  Greenlandic  grønlandskkam   Kamba  kambakankn  Kannada  kannadakar   Karen  karenspråkkasks  Kashmiri  kasjmirikat/geoka  Georgian  georgiskkaukr  Kanuri  kanurikaw   Kawi kazkk  Kazakh  khasakiskkbd   Kabardian  kabardiskkha   Khasi khi   Khoisan  khoisanspråkkhmkm  Khmer  khmerkho   Khotanese kikki  Kikuyu  kikuyukinrw  Kinyarwanda  kinyarwanda, ruanda, rwandakirky  Kirghiz  kirgisiskkmb   Kimbundu  kok   Konkani  konkanikomkv  Komi  komikonkg  Kongo korko  Korean  koreanskkos   Kosraean kpe   Kpelle krc   Karachay-Balkarkro   Kru  krukru   Kurukh kuakj  Kuanyama  kum   Kumyk kurku  Kurdish  kurdiskkut   Kutenai 

 L 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnlad   Ladino  jødespansklah   Lahnda  lahndalam   Lamba  laolo  Lao  laotisk, laolatla  Latin  latinlavlv  Latvian  latvisklez   Lezghian  limli  Limburgish  linln  Lingala  litlt  Lithuanian  litauisklol   Mongo loz   Lozi  ltzlb  Luxembourgish  luxemburgsk, luxembourgsklua   Luba-Lulua  lublu  Luba-Katanga  luglg  Ganda  lui   Luiseno  lun   Lunda  luo   Luo  luolus   Lushai  
 M 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnmac/mkdmk  Macedonian  makedonskmad   Madurese mag   Magahi  magahimahmh  Marshallese  marshallesiskmai   Maithili  maithilimak   Makasar malml  Malayalam  malayalamman   Mandingo  mandingomao/mrimi  Maori  maorimap   Austronesian  austronesiske språkmarmr  Marathi  marathimas   Masai  masaimay/msams  Malay  malayiskmdf   Moksha  mdr   Mandar men   Mende mga   Middle Irish  mellomirskmic   Mi'kmaq min   Minangkabau mis   Miscellaneous languages  ymse språkmkh   Mon-Khmer  mon-khmerspråkmlgmg  Malagasy  malagassiskmltmt  Maltese  maltesiskmnc   Manchu  mandsjumni   Manipuri  manipurimno   Manobo moh   Mohawk molmo  Moldavian  moldoviskmonmn  Mongolian  mongolskmos   Mossi mul    Multiple languages (several languages used)  fleire språk mun   Munda languages  mundaspråkmus   Creek mwl   Mirandese mwr   Marwari  marwari mya/bur my  Burmese  burmesiskmyn   Mayan languages  mayaspråkmyv   Erzya 
 N 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnnah   Nahuatl  nahuatlnai   North American Indian nap   Neapolitan  napolitansk, napolitansk-kalabresisknauna  Nauruan  naurisknavnv  Navajo  navahonblnr  South Ndebele ndend  North Ndebele ndong  Ndonga nds  Nederdüütsch,  Niederdeutsch  Low German  lågtysknepne  Nepali  nepalinew   Newari  newarinia   Nias nic   Niger-Kordofanian  niger-kordofanske språkniu   Niuean  niuisknld/dutnl  Dutch  nederlandsknnonn  Norwegian Nynorsk  nynorsknobnb  Norwegian Bokmål  bokmålnog   Nogai non   Old Norse  norrøntnorno  Norwegian  norsknso   Northern Sotho  nordsothonub   Nubian languages  nubiske språknwc   Classical Newari; Old Newari; Classical Nepal Bhasa  nyany  Chichewa nym   Nyamwezi nyn   Nyankole nyo   Nyoro nzi   Nzima 
 O 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnocioc  Occitan  oksitansk, provençalskojioj  Ojibwa orior  Oriya  oriyaormom  Oromo  oromoosa   Osage Nation ossos  Ossetian  ossetiskota   Ottoman Turkish (1500–1928) oto   Otomian languages 
 P 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnpaa   Papuan pag   Pangasinan pal   Pahlavi pam   Pampanga; Kapampangan panpa  Punjabi  panjabipap   Papiamento  papiamentopau   Palauan  palauiskpeo   Old Persian  gammalpersiskper/fasfa  Persian  farsi, persisk, nypersiskphi   Philippine languages  filipinophn   Phoenician  fønikiskplipi  Pali  palipolpl  Polish  polskpon   Pohnpeian  ponapiskporpt  Portuguese  portugisiskpra   Prakrit languages  prakritspråkpro   Old Provençal  pusps  Pushtu  pashto, pasjto
 Q 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnqaa-qtz   Reserved for local use  reservert til lokal brukquequ  Quechua  quechua
 R 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnraj   Rajasthani languages  radjasthanispråkrap   Rapa Nui rar   Rarotongan roa   Romance  romanske språkrohrm  Rhaeto-Romance  retoromansk, ladinskrom   Romany  romanirum/ronro  Romanian  rumenskrunrn  Rundi  rundirup   Aromanian  arumensk, makedo-rumenskrusru  Russian  russisk
 S 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnsad   Sandawe  sagsg  Sango  sangosai   South American Indian  sal   Salishan languages  sam   Samaritan Aramaic  sansa  Sanskrit  sanskritsas   Sasak  sat   Santali  santaliscc/srpsr  Serbian  serbiskscn   Sicilian  siciliansk, sisiliansksco   Scots  skotskscr/hrvhr  Croatian  kroatisksel   Selkup  selkupisksem   Semitic  semittiske språksga   Old Irish  gammalirsksgn  Sign languages  teiknspråk shn   Shan sid   Sidamo  sidamosinsi  Sinhalese  singalesisksio   Siouan languages  siouxsspråksit   Sino-Tibetan  sinotibetanske språksla   Slavic  slaviske språkslo/slksk  Slovak  slovakiskslvsl  Slovene  slovensksma   Southern Sami  sørsamisksmese  Northern Sami  nordsamisksmi   Sami languages  samiske språksmj   Lule Sami  lulesamisksmn   Inari Sami  enaresamisksmosm  Samoan  samoansksms   Skolt Sami  skoltesamisksnasn  Shona  shonasndsd  Sindhi  sindhisnk   Soninke  sog   Sogdian  somso  Somali  somalison   Songhai languages  sotst  Southern Sotho  sørsothospaes  Spanish  spansksqi/alb sq  Albanian  albansksrdsc  Sardinian  sardisksrr   Serer ssa   Nilo-Saharan  nilosahariske språksswss  Swati  swatisuk   Sukuma sunsu  Sundanese  sundanesisksus   Susu  sususux   Sumerian  sumeriskswasw  Swahili  swahiliswesv  Swedish  svensksyr   Syriac 

 T 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namntgltl  Tagalog  tagalogtig   Tigre  tigrétahty  Tahitian  tahitisktai   Tai  taispråktamta  Tamil  tamiltattt  Tatar  tatarisktelte  Telugu  telugutem   Timne ter   Tereno tet   Tetum tgktg  Tajik  tadsjikiskthath  Thai  thaitib/bodbo  Tibetan  tibetansktirti  Tigrinya  tigrinjativ   Tiv tkl   Tokelau tlh   Klingon  klingontli   Tlingit tmh   Tamashek tog   Tonga language (Bantu group N)  tongatonto  Tongan  tongansktpi   Tok Pisin  tok pisintsi   Tsimshian tsntn  Tswana  setswanatsots  Tsonga  tsongatuktk  Turkmen  turkmensktul   Tulu  tulutum   Tumbuka  tumbukatup   Tupi languages  tupispråkturtr  Turkish  tyrkisktut   Altaic  altaiske språktvl   Tuvaluan  tuvalisktwitw  Twi  twityv   Tuvinian  tuvinsk

 U 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnudm   Udmurt  udmurtiskuga   Ugaritic  ugarittiskuigug  Uighur  uiguriskukruk  Ukrainian  ukrainskumb   Umbundu  umbunduund   Undetermined  språk ikkje fastsetturdur  Urdu  urduuzbuz  Uzbek  usbekisk
 V 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnvai   Vai venve  Venda vievi  Vietnamese  vietnamesiskvolvo  Volapük  volapykvot   Votic  votisk
 W 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnwak   Wakashan languages wal   Walamo war   Waray was   Washo wel/cymcy  Welsh  walisisk, kymriskwen   Sorbian languages  sorbiskwlnwa  Walloon  vallonskwolwo  Wolof  wolofwuu   Wu Chinese (Shanghainese) 
 X 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnxal   Kalmyk  kalmykiskxhoxh  Xhosa  xhosa 
 Y 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnsah   Yakut  jakutiskyao   Yao  yaoyap   Yapese  yapesiskyidyi  Yiddish  jiddisch, jiddiskyoryo  Yoruba  joruba, yorubaypk   Yupik languages
 Z 
Alfa-3Alfa-2HeimnamnEngelsk namnNorsk namnzap   Zapotec zen   Zenaga  zenagazhaza  Zhuang zho/chizh  Chinese  kinesiskznd   Zande  zandezulzu  Zulu  zuluzun   Zuni 
 Sjå også 
 SIL språkkode
 Språkfamiliar
 ISO 3166 (Landskodar)

 Bakgrunnsstoff 
 ISO 639-2/RA Heimeside
 Details at Library of Congress website
 ISO 639 and the Ethnologue
 Norske namn på språka i ISO 639
 Standard Noreg
 RFC 3066, Tags for the Identification of Languages, Best Current Practice, January 2001
 Language codes in English and Italian  with Perl scripts for parsing and PHP code
 XML versjon  av den offiselle ISO 639 HTML-data på Library of Congress
 http://www.linguasphere.net - Arbeidet med ISO 639
 http://www.ictmarketing.co.uk - Eit ISO 639-6-prosjekt.
 British Standards Institute

#00639