Anemi

Anemi (gresk αναιμία, anemía, «utan blod») er eit nivå på raude blodlekamar og/eller hemoglobin som er lågare enn normalt. Ein reknar òg som anemi om hemoglobinet har mindre evne til å frakte oksygen.

Dette gjer at lekamen får mindre oksygen enn han treng. Teikn på dette er bleik hud (usikkert) og slimhinner (sikkert), at ein er mykje trøytt, har mindre yteevne, dårlegare konsentrasjonsevne, hjarteklapp, hovudverk, blir svimmel og kan bli kortpusta ved tungt arbeid. I tillegg kan det kome symptom frå sjukdommen som ligg til grunn for anemien. Anemi er aldri ein sjølvstendig diagnose, men alltid symptom på ein annan tilstand.

 Typar anemiar 

Patofysiologisk kan me dela anemiane inn i dei som kjem av auka forbruk av raude blodlekamar (og nokre andre årsaker) og dei som kjem av endra produksjon av raude blodlekamar i beinmergen. Denne lista er ikkje fullstendig.

 Anemi på grunn av auka forbruk av blodlekamar (regenerativ anemi)
 Akutte og kroniske blødningar (utan jernmangel)
 Hemolytisk anemi
 Korpuskulær (årsak i blodlekamen)
 Defektar i membranen til blodlekamen: Sfærocytose, Elliptocytose
 Enzymdefektar: Glucose-6-PDH-mangel, Pyrovatkinasemangel 
 Paroksysmal nokturnal hemoglobinuri
 Ekstrakorpuskulære (årsak utanfor blodlekamen)
 Immunhemolyse (øydelegging årsaka av immunreaksjon, til dømes Rhesus-immunisering hjå nyfødde)
 Mekaniske årsaker
 Forgiftingar (til dømes cyanid og karbonmonoksid)
 Hyperspleni (forstørra milt)
 Infeksjonar

 Anemi på grunn av feil i framveksten av blodlekamar
 Forstyrring i hemoglobinsyntesen
 Jarnmangel
 Hemoglobinopatiar: Thalassemi, sigdcelleanemi
 Stamcellefeil
 Aplastisk anemi
 Myelodysplastisk syndrom
 Nedsett beinmergsfunksjon
 Tumor
 Malignt lymfom
 Leukemi
 Fibrose
 Renal anemi (årsaka av mangel på erythropoetin
 Mangel på vitamin B12 eller folat (vitamin B9)
 Juvenil reumatoid artritt/systemisk lupus erythematosus

 Diagnostikk av anemi 
(dette er ei ufullstendig liste)
 Basisprøvar: Utstryk, Hemoglobin, tal på raude blodlekamar, hematokritt, tal på retikulocyttar, tal på kvite blodkroppar m/ differesialtelling, tal på blodplatar, ferritin
 Hemolyse: Haptoglobin, LD, bilirubin
 Mangeltilstandar: Jernstatus (s-jern, TIBC, eventuelt jarnbelastning), Vitamin B12, folat i serum/fullblod, malabsorbsjonsutredning
 Eventuelt beinmargsundersøking (leukemi, beinmargssvikt)
 Eventuelt infeksjonsutreidning.

 Sjå òg 
 Polycytemi (ufysiologisk mange raude blodlekamar)
 Leukocytopeni (sjukeleg få kvite blodlekamar)
 Trombocytopeni (sjukeleg få blodplater)

 Kjelder 

 Rikshospitalets metodebok for born over tre år

Denne artikkelen bygger på «Anämie» frå ,  den 12. mars 2006.  


Kategori:Blod
Kategori:Hematopatologi
Kategori:Hematologi
Kategori:Greske ord og uttrykk