Hinduhøgtider

Talet på hinduhøgtider er stort og ukjend. Det finst små høgtider som blir feira i ein enkelt landsby og store høgtider som blir markerte i heile den hinduiske verda. Dei gamle og sprikande tradisjonane bak hinduismen kan vera ein grunn; ein annan at hindukalenderen ikkje har kviledagar slik den jødiske, kristne og muslimske har. Dei mange høgtidene blir ein annan måte å skapa avbrekk i kvardagen på for hinduane.

Dei fleste større høgtidene finn stad mellom august og desember. Nokre høgtider blir ikkje feira kvart år, men sjeldnare, til dømes kvart tolvte år (Kumbh mela).

 Årsaker 
mini|Dassjera blir mellom anna feira til minne om korleis guden Rama vann over demonen Ravana, som her blir brend på eit bål. 
Høgtidene kan markera mytologiske eller daglegdagse hendingar, ofte begge delar. Dei kan til dømes minnast korleis ein asura (demon) blei overvunnen, eller vera ei årleg markering av innhaustinga. Årsgangen blir markert med nyttårsfeiringar og mindre festar til visse tider, til dømes ved nymåne, fullmåne, eller ganske enkelt byrjinga av ein ny månad.

Viktige livshendingar, som bryllaup, svangerskap, fødslar og overgangsrituale er private høgtider som blir grundig feira innan ein familie eller eit landsbyfellesskap.

 Feiring 
mini|Thaiposam til ære for Murugan blir markert med opptog og tilsynelatande pinefulle handlingar, som å festa kvasse krokar i kroppen. 

Den religiøse markeringa av ei høgtid inneber som regel ein større eller mindre podja. Denne kan føregå heime ved eit husalter eller i større stil i eit tempel. Tenning av lys og utdeling av signande vatn, mat, blomar eller fargestoff er gjerne del av dette begge stader. Opptog høyrer med til mange høgtider.

Før feiringa tek til vil ein vaska seg og ofte ta på nye klede. God mat og musikk kan òg vera viktige delar av ei høgtideleg markering. 

 Oversyn 
Dette er nokre hinduhøgtider, grovsorterte etter tidspunkt. Dei viktigaste har oransje bakgrunn.

HøgtidGrunnKvarKva tid(hindukalenderen)Kva tid(den vestlege kalenderen)Makar sankranti  Nesten vintersolkverv  Heile Nord- og Vest-India  Sankranti-dagen i månaden makar  Midten av januar Lohri  Nytt liv  Punjab  Nesten vintersolkverv  Midten av januarPongal  Nyttår Blant tamilar   Overgangen mellommaargazhi og thai Frå desember til februarThaiposam  Fødselsdagen til Murugan, då han fekk spydet sitt  Blant tamilar  Thai  Januar/februarVasant pantsjami  Fødselsdagen til Sarasvati  Heile India Magha  Januar/februar, òg feira i sept/oktMahasjivaratri  Takksemd til Shiva  Heile India, særleg Uttar Pradesh  Phalguna  Februar/marsHoli  Vårhøgtid  Heile India  Overgangen mellom phalguna og tsjaitra  Mars  Hinduisk nyttår  Nyttår i sjakakalenderen  Heile India Byrjinga av tsjaitra  Mars/aprilUgadi, gudi padwa  Nyttår  Vest-India  Byrjinga av tsjaitra  Mars/aprilBhogali bihu  Vårhøgtid  Aust-India  Byrjinga av tsjaitra  Mars/april Ramanavami  Dagen for Rama sin fødselsdag og giftarmål med Sita  Heile India  Tsjaitra  Mars/aprilHanuman djayanti  Fødselsdagen til Hanuman  Heile India  Fullmåne i tsjaitra  Mars/aprilVat purnima  Seremoni for å verna ektemenn   Mahrashtra  Djyesjtha  JuliGanga dasjami  Ganga kom til jorda  Heile India  Vaisakha  JuniRath jatra  Opptog med køyretøy for Djagannath  Orissa, særleg Puri   Asjadh  Juli Guru purnima  Tilbeding av andelege leiarar til minne om vismannen Vyasa.  Heile India  Asjadh  Juli/augustNag pantsjami  Slangehøgtid   Over heile India  Sjravana  Juli/august Varamahalaksjmi vrata  Materiell lukke og familiefred  Sør-India  Fredag før fullmåne i sjravana sjukla  AugustRaksja bandhan   Søskenkjærleik  Heile India  Fullmåne i sjravana  AugustOnam  Hausttakkefest  Blant malyaliar  Tsjingam  August/septemberKrisjna-djanmasjtami  Krisjna sin fødselsdag  Heile India Slutten av  bhadrapadha  August/september   Ganesjotsav  Fødselsdagen til Ganesja   Vest- og Sør-India, særleg Maharashtra  Bhadrapada  August/september/oktoberPitr-paksja/Mahalya paksja  Rituale for daude  Heile India  Den mørke delen av asjvina  September/oktoberValmiki djayanti  Fødselsdagen til vismannen Valmiki  Heile India  Fullmåne i asjvina  September/oktoberLaksjmi podja/kodjagari  Tilsynekomsten av Laksjmi  Særleg Vest- og Nord-India  Fullmåne i asjvina  september/oktoberDasjera/Vidjayadasjami  Det gode si makt over det vonde, særleg Durga sine sigrar over demonar  Heile India  Asjvina  September/oktoberDurga podja/Durgotsava  Dyrking av Durga  Bengal  Asjvina eller kartika  September/oktoberKarvatsjauth  Gifte kvinner utfører ritual for å verna mennene sine  Nord- og Vest-India Kartika  Oktober/novemberDipavali/divali  Det gode si makt over det vonde  Alle hinduar   Asjvajudja   Oktober/november  Gita djayanti  Årsdagen for bhagavadgita  Heile India  Margasirsja  Desember/januar

 Bakgrunnsstoff 
 Hindu Holidays 2013
 Hindu Festivals Calendar 2013

Høgtider
Kategori:Høgtider