Skomakar

Ein skomakar er ein handverkar som lagar og vøler skotøy.

Skomakarane var ei dominerande yrkesgruppe i Noreg frå 1200-talet. Skomakaren utførte heile arbeidsprosessen; han garva skinn, sydde sko og støvlar og hadde  direkte kontakt med kundane. Det norrøne ordet for desse skomakarane var sútari som ein finn igjen i finsk, suutari.

Fram til byrjinga av 1600-talet var skomakarane relativt velståande. Deretter blei garvarane ei eiga yrkesgruppe, og dei tok mykje av fortenesta.

Fabrikksydde sko blei vanlege i andre halvdel av 1800-talet, då ein tok til å bruka maskinar i produksjonen.  Etter at lauga blei oppløyste i 1870 blei det grunnlagd skomakarlag i byane, og i 1908 blei Norges Skomakermester-forbund oppretta.

Skomakarar i kulturen
Crispinus og Crispinianus er vernehelgenar for skomakarar.

Skomakarar er nemnde i ordtak som «skomakar, bli ved din lest» og «skomakaren sine barn har ikkje sko.»

I litteraturen er ein skomakar hovudperson i Tolstoj si novelle «Der det er kjærleik, der er Gud».
Jens Petrus Andersen, spela av Henki Kolstad, er hovudperson i den norskejulekalenderserien Jul i Skomakergata

Kjende skomakarar

Raymond Lewis Wildsmith, fann op loaferskoen.
Ravidas, nordindisk religiøs leiar frå den marginaliserte chamar-kasten av skomakarar og andre lêrarbeidarar
Salvatore Capezio, byrja produksjonen av danseskorne Capezio.
Salvatore Ferragamo, italiensk skodesignar
Jimmy Choo, malaysisk kinesisk designar basert i London
Christian Louboutin, fransk fottøydesignar

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Skomakar» frå ,  den 3. november 2018.  

Denne artikkelen bygger på «Shoemaking» frå ,  den 3. november 2018.  


Bakgrunnsstoff
Design og håndverk - Skomaker 
Plus-skolen i Fredrikstad gir opplæring i faget

Kategori:Handverksyrke