Asteroidemåne

Ein asteroidemåne er ein asteroide som går rundt ein annan asteroide. Astronomane går ut frå at mange asteroidar har månar, ofte relativt store månar. Asteroidar med månar blir ofte kalla binære asteroidar. 

Termen dobbelasteroide blir nokre gonger brukt for tilfelle der asteroiden og månen er omtrent like store. 90 Antiope er ein slik asteroide, der to like store delar går i bane rundt eit felles gravitasjonssentrum.

 Opphav 
Kvar asteroidemånar kjem frå veit ein ikkje sikkert, men det finst mange moglege forklaringar. Ein populær teori er at dei er blitt til ved at bitar er blitt slått av asteroidar gjennom kollisjonar. Ein større asteroide kan òg ha fanga ein mindre gjennom gravitasjonskrefter.

 Oppdagingar 

Den første asteroidemånen ein identifiserte var Dactyl, som går rundt 243 Ida. Denne blei oppdaga av Galileosonden i 1993. I 1998 oppdaga ein den andre, Petit-Prince, som gjekk rundt 45 Eugenia.

Ved byrjinga av 2004 hadde ein funne nær førti fleire asteroidemånar ved hjelp av teleskop på jorda. Det blei funne månar rundt hovudbelteasteroidar, 
trojanske asteroidar, nærjordsasteroidar og objekt i Kuiperbeltet.

I august 2005 fann ein det første måneparet rundt ein asteroide, Remus og Romulus som gjekk rundt 87 Sylvia. Seinare same året oppdaga ein òg to månar rundt 136108 Haumea.

 Viktige asteroidar med månar 
 Namn  Banetype  Diameter (km)  (eller dimensjonar) Namn på månen  Diameter på månen (km)  (eller dimensjonar)  Avstand mellom paret (km) 22 Kalliope  hovudbelte  (231.4×175.3×146.1) Linus  38±6  1,065±8 45 Eugenia  hovudbelte  214.6±4.2 Petit-Prince  12.7±0.8  1,184±12 87 Sylvia  hovudbelte   (384×264×232)Remus  7±2  706±5 Romulus  18±4  1,356±5 90 Antiope  hovudbelte  110±16 S/2000 (90) 1  110±16  170±1 107 Camilla  hovudbelte  222.6±17.1 (325×223×139) S/2001 (107) 1  9±1  1,235±16 121 Hermione  hovudbelte  209.0±4.7(265×180×180) S/2002 (121) 1  18  794.7±2.1 130 Elektra  hovudbelte  182.3±11.8 S/2003 (130) 1  4  1,252±30 243 Ida  hovudbelte  (59.8×25.4×18.6) Dactyl  (1.6×1.4×1.2)  108 283 Emma  hovudbelte  148.1±4.6 S/2003 (283) 1  12  596±3 379 Huenna  hovudbelte   92.3±1.7 S/2003 (379) 1  7  3,400±11 617 Patroclus  trojansk asteroide  105 Menoetius  95  610 762 Pulcova  hovudbelte  137.1±3.2 S/2000 (762) 1  20  810 809 Lundia  hovudbelte  ? S/2005 (809) 1  ?  ? 854 Frostia  hovudbelte  15? S/2004 (854) 1  ?  ~50 1089 Tama  hovudbelte  12.9 S/2003 (1089) 1  9  20 1313 Berna  hovudbelte  11 S/2004 (1313) 1  11  35 1509 Esclangona  hovudbelte  12 S/2003 (1509) 1  4  140 1862 Apollo  apolloasteroide  1.7 S/2005 (1862) 1  0.08  3 3671 Dionysus  nærjordsasteroide  1.5 S/1997 (3671) 1  0.4  2.2 3749 Balam  hovudbelte  7 S/2002 (3749) 1  1.5  310±20 4492 Debussy   hovudbelte  ?   S/2004 (4492) 1  ?  ?   transneptunobjekt  420? S/2001 (26308) 1  170?  11,310±110   plutino  590? S/2001 (47171) 1  250?  7,640±460   nærjordsasteroide  1.2 S/2001 (66391) 1  0.36  2.6 69230 Hermes  apolloasteroide  ~0.4 S/2003 (69230) 1  ~0.4  ~1

 Bakgrunnsstoff 

 Asteroids with Satellites