Jüdischer Friedhof Berlin-Weißensee

mini|Overgrodd mausoleum

Jüdischer Friedhof Berlin-Weißensee ('den jødiske gravlunden i Berlin-Kvitesjø') er ein jødisk gravlund i Berlin som vart opna i 1880. Det er den største jødiske gravlunden i Europa, og ei rad vektige personar er gravlagde på gravlunden. Det jødiske trussamfunnet og byen Berlin har gjort framlegg om å taka med gravlunden på UNESCOs liste over verdas kulturarv.

 Historie 
I andre halvdelen av 1800-talet viste det seg at på grunn av den sterke veksten til det jødiske trussamfunnet i området ville gravlunden i Schönhauser Allee, som det jødiske trussamfunnet hadde brukt frå 1827, snart vera fullt belagt. Trussamfunnet kjøpte difor ein 42 hektar stor eigedom i den dåverande forstaden Weissensee. Ein arkitektkonkurranse frå 1876 gav ingen tilfredsstillande resultat, og planane måtte omarbeidast fleire gonger, før arkitekten Hugo Licht fekk oppdraget å utforme gravlunden. Lichts planer omfatta ein totalplan for gravlunden samt ei rad bygningar, ein mur og inngangsport. Arbeidet med gravlunden byrja i 1879, og året etter kunne han opnast.

I byrjinga var det berre enkle graver, men fort oppstod det også praktgraver for byens velståande jøder. Omkring 1900 hadde gravlunden eit areal på over 400 000 m2.

Gravene er ordna i 120 felt som har strenge geometriske former. Hovudinngangen ligg ved enden av Herbert-Baum-Straße. Ein ekstra inngang i den noverande Indira-Gandhi-Straße som vart opna i 1924, er i dag stengd. Det finst 150 000 graver på gravlunden. Det står store tre på større delar av området, og mange gravfelt er overvaksne med eføy.

I nærheten av den stengde inngangen i Indira-Gandhi-Straße vart det ved slutten av første verdskrigen kring 1917/18 anlagt eit eige æresfelt for falne jødiske soldatar.

 Kjende personar som er gravlagde på gravlunden 

 Louis Lewandowski, komponist og kordirigent
 Josef Garbáty, sigarettfabrikant frå Berlin
 Berthold Kempinski, vinhandlar frå Berlin, namngjevar til Kempinski-hotellgruppen
 Eugen Goldstein, fysikar
 Rudolf Mosse, avisforleggjar
 Micha Josef Berdyczewski, forfattar og journalist
 Samuel Fischer, forleggjar, skipar av S. Fischer Verlag
 Hermann Tietz, varehusskipar
 Moritz Heimann, forfattar og journalist
 Theodor Wolff, forfattar og journalist
 Leo Baeck, rabbinar
 Stefan Heym, forfattar og politikar

 Bakgrunnsstoff 

 Alfred Etzold, Joachim Fait, Peter Kirchner, Heinz Knobloch: Die jüdischen Friedhöfe in Berlin. Berlin : Henschel Verlag, 1991. ISBN 3-362-00557-8
 Klaus Konrad Weber, Peter Güttler, Ditta Ahmadi (Hrsg.): Berlin und seine Bauten. Teil X Band A: Anlagen und Bauten für die Versorgung (3) Bestattungswesen. Berlin : Verlag von Wilhelm Ernst & Sohn, 1981. ISBN 3-433-00890-6
 „Verfall oder Welterbe - Größter jüdischer Friedhof Europas wird 125“ 

Kategori:Berlin
Kategori:Tyske jødar
Kategori:Gravstader