Norske departement

Departement er i Noreg ei nemning på det nivået i statsadministrasjonen som er lagt direkte inn under ein statsråd eller ein minister. Eit departement kan dekkja eitt eller fleire ulike fagområde. I andre land er regjeringsdepartementa ofte kalla ministerium. Alle departement har ein politisk leiar i regjeringa, ein statsråd eller minister, som har knytt til seg ein eller fleire statssekretærar og politiske rådgjevarar. Departementsråden er departementet sin øvste administrative leiar og er ikkje politisk vald. Under seg kan departementsråden ha til dømes ekspedisjonssjefar, avdelingsdirektørar, underdirektørar og byråsjefar. Eit departement har som si viktigaste oppgåve å gjera førebuande arbeid for regjeringa, iverksetting av vedtak, klage- og kontrollfunksjonar. Departementa har sjølvstendig avgjerdsmynde på ein del område.
Eit departement kan ha lagt under seg ymse direktorat og andre statsetatar. 

Norske departement
Særleg ved regjeringsskifte hender det at organiseringa av departement vert endra på. Departementsinndelinga etter stortingsvalet i 2005 er som nedanfor. 

 Arbeids- og inkluderingsdepartementet
 Barne- og likestillingsdepartementet
 Finansdepartementet
 Fiskeri- og kystdepartementet
 Fornyings- og administrasjonsdepartementet
 Forsvarsdepartementet
 Helse- og omsorgsdepartementet
 Justis- og politidepartementet
 Kommunal- og regionaldepartementet
 Kultur- og kyrkjedepartementet
 Kunnskapsdepartementet
 Landbruks- og matdepartementet
 Miljøverndepartementet
 Nærings- og handelsdepartementet
 Olje- og energidepartementet
 Samferdsledepartementet
 Utanriksdepartementet

 Statsministerens kontor

 Nokre tidlegare departement 
 Namn Frå Til Arbeids- og sosialdepartementet  ASD  2004  2005 Administrasjonsdepartementet  AD  1993  1996 Arbeidsdepartementet  ABD  1885  1946 Arbeids- og administrasjonsdepartementet  AAD  1998  2004 Barne- og familiedepartementet  BFD  1991  2005 Departementet for familie og forbrukarsaker  DFF  1956  1972 Departementet for utviklingshjelp  DUH  1984  1989 Familie- og forbrukardepartementet  FFD  1990  1990 Fiskeridepartementet   1946  2004 Forbruker- og administrasjonsdepartementet  FAD  1972  1989 Forsyningsdepartementet   1939  1942 Forsynings- og gjenreisingsdepartementet  FSD  1942  1950 Handels-, sjøfarts- og industridepartementet  HD  1916  1947 Handelsdepartementet / Handels- og skipsfartsdepartementet  HD  1947  1987 Helsedepartementet  HD  2002  2004 Indredepartementet   1846  1903 Industridepartementet  IND  1947  1987 Kyrkje- og kulturdepartementet  KKD  1990  1990 Kyrkje- og undervisingsdepartementet  KUD  1814  1989 Kyrkje-, utdannings- og forskingsdepartementet  KUF  1991  2001 Kommunal- og arbeidsdepartementet  KAD  1948  1989 Kommunal- og arbeidsdepartementet  KAD  1993  1997 Kommunaldepartementet  KOM  1990  1992 Kultur- og vitskapsdepartementet  KVD  1982  1989 Kulturdepartementet  KD  1991  2001 Landbruksdepartementet   1900  2004 Løns- og prisdepartementet  LPD  1955  1972 Moderniseringsdepartementet  MOD  2004  2006 Nærings- og energidepartementet  NOE  1993  1996 Næringsdepartementet  ND  1988  1992 Olje- og energidepartementet  OED  1978  1992Gjenopprettet i 1997 Planleggings- og samordningsdepartementet  PSD  1997  1997 Skipsfartsdepartementet  SKD  1942  1945 Social- og industridepartementet     Sosialdepartementet  SOS  1913  1993 Sosialdepartementet  SOS  2002  2004 Sosial- og helsedepartementet  SHD  1993  2001 Utdannings- og forskningsdepartementet  UFD  1990  1990 Utdannings- og forskningsdepartementet  UFD  2002  2006

Bakgrunnsstoff

Oversikt over norske departement hos Regjeringen.no, vitja 9. november 2009
 Nedlagde norske departement 1945-dd hos Regjeringen.no, vitja 9. november 2009
Regjeringskontorene 1814-  Riksarkivet
 Hierarkisk oversyn over departement 1947-2005 

Denne artikkelen bygger på «Norske departement» frå ,  den 8. mars 2009.  


*