Friedrich Engels

Friedrich Engels () var ein tysk politisk tenkjar frå 1800-talet. Saman med partneren sin, Karl Marx, utvikla Engels den vitskaplege sosialismen, også kalla marxismen. Engels var medforfattar av Det kommunistiske manifestet, og redaktør av fleire band av Marx sitt hovudverk Das Kapital etter Marx var død. 

Liv
mini|venstre|Friedrich Engels som prøyssisk soldat 

Engels var fødd i Barmen i noverande Wuppertal i Preussen, i det noverande Tyskland, som eldste son av ein bedriftseigar. Som ung mann blei han send til England for å leie bomullsfabrikken faren eigde i Manchester. Han blei sjokkert over den fattigdomen han såg, og skreiv ei skildring som blei utgitt i 1845 med den engelske tittelen Condition of the Working Class in England. Same året begynte Engels samarbeidet med Marx, da dei fann ut at begge hadde same synet på kapitalismen. 

Engels levde ilag med ei irsk arbeidarklasse-kvinne som heitte Mary Burns  til ho døydde, og sidan med søster hennar, Lizzie. Det er mogleg det var dei som introduserte han til arbeidarstemmerettsrørsla, chartistane. Engels var aktivt med i skipinga av Den kommunistiske ligaen i London i 1846. I 1847 begynte Marx og Engels arbeidet med Manifestet, som blei gitt ut i februar 1848. 

Engels var aktivt med i 1848-revolusjonen, i Elberfeld og Baden i Tyskland. I 1849 måtte både han og Marx rømme frå Tyskland for godt, og dei flytta permanent til England. Engels vigde resten av livet sitt til å redigere og omsette Marx sine skrifter, og å hjelpe til med å utvikle arbeidarrørsla, ikkje minst i heimlandet, der det tyske sosialdemokratiske partiet voks raskt i siste delen av hundreåret. Engels meinte på slutten av livet sitt at legale arbeidsmåtar kunne vere minst like effektive som gateslag etter kvart som arbeidarrørsla styrkte seg. 

Friedrich Engels døydde i London i 1895.

 Verk 

Nokre av verka hans er:

Anti-Dühring,
Naturdialektikken,
Teser om Feuerbach,
Opphavet til familien, privateigedomen og staten,
Revolusjon og kontrarevolusjon i Tyskland,
Den tyske ideologien (saman med Marx),
Den heilage familien (saman med Marx),
Bondekrigen i Tyskland.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kategori:Tyske filosofar
Kategori:Tyske kommunistar
Kategori:Tyske økonomar
Kategori:Karl Marx