Eilert Sundt

Eilert Lund Sundt () er rekna som den fyrste sosiologen i Noreg. Sundt var ein pioner innan samfunnsforsking. 

Livssoge
Eilert Sundt blei fødd i Farsund som den trettande ungen til Karen Bing Sundt og skipper Lars Sundt. Familien var mangesyslarar, altså dreiv dei med mange ulike ting som til saman skaffa dei levebrødet. Det var under oppveksten i Farsund at Eilert såg mange av problema han kom til å vera oppteken av seinare - fattigdommen, overfolkinga og arbeidarane sine harde og usikre kår.

Skuleforholda i Farsund var dårlege, så Eilert underviste seg sjølv då han var rundt 12-14 år gammal. Elles blei han undervist av ein slektning, og gjekk på latinskulen i Stavanger, utan å finna det særleg inspirerande.

Han tok til å studera i Kristiania i 1835 og blei, etter eit avbrot som huslærar, utdanna som prest. Henrik Wergeland var ein god venn av han.

Frå 1845 arbeidde Eilert som lærar ved Christiania Tukthus ved sidan av studia, og der blei han kjend med ein del taterar, og fekk interesse for dei. Det var mellom anna denne folkegruppa han skulle undersøkja nærare seinare.

Frå 1848 til 1869 arbeidde han med statsstipend for å studera landstrykarar. Etter kvart utvikla prosjektet seg til forsking på den sosiale tilstanden i Noreg. Fram til 1875 gav han ut avhandlingar om mellom anna taterar, dødelegheita i Noreg, giftarmål i Noreg, sedelegheitsdebatten, sjølvmord, sjøulukker, fiskarar, gruvearbeidarar, edruelegheita i landet, byggjeskikk, båttypar, husflid og reinsemd. I tillegg skreiv han om gammalnorsk og dialektar.

Eilert blei ein banebrytar innan sosiologisk kartlegging av levemåten bonde- og arbeidarklassen.

Sundt var redaktør for Folkevennen frå 1857 til 1866. Frå 1869 og fram til han døydde var Sundt tilsett som sokneprest i Eidsvoll.

 Verk 
 1852	Fante- eller Landstrygerfolket i Norge - Bidrag til Kundskab om de laveste Samfundsforholde
 1855	Om dødeligheden i Norge - Bidrag til Kundskab om Folkets Kaar  
 1855	Om giftermål i Norge - Bidrag til Kundskab om Folkets Kaar og Sæder  
 1857	Om Sædeligheds-Tilstanden i Norge
 1864	Fortsatte Bidrag angaaende Sædeligheds-Tilstanden i Norge
 1866	Om Sædeligheds-Tilstanden i Norge. Tredie Beretning
 1858	Om Røros og Omegn - Reise-Beretning
 1858	Om Piperviken og Rusløkbakken - Undersøgelser om Arbeidsklasens Kaar og Sæder i Christiania.
 1859	Om Ædrueligheds-tilstanden i Norge
 1859	Harham - Et Exempel fra Fiskeri-Distrikterne
 1861-1864	På havet
 1862	Om Bygnings-skikken paa Landet i Norge
 1867-1868	Om Husfliden i Norge - Til Arbeidets Ære og Arbeidsomhedens Pris
 1869	Om Renligheds-stellet i Norge - Til Oplysning om Flid og Fremskridt i Landet
 1870	Om Fattigforholdene i Christiania
 1873	Om Huslivet i Norge - Fortsættelse af Bogen fra 1869 "Om Renlighedstellet i Norge". Og med særligt hensyn til de tre vestlandske Amter Romsdal samt Nordre og Søndre Bergenhus.

Bakgrunnsstoff
 Eilert Sundt sine samla verk . Gjort tilgjengeleg på nettstaden til Registreringssentral for historiske data
NBL-artikkel om Sundt, skriven av Preben Munthe.

Kategori:Norske sosiologar
Kategori:Folk frå Farsund