Sikhar

mini|Langar, eit fellesmåltid laga av frivillige, er ein viktig del av sikhismen. Her under sikh-høgtida baisakhi.
mini|Sikhar i Canada feirar baisakhi.
Sikhar er ei gruppe folk som følgjer religionen sikhisme. Ordet «sikh» (śikṣa) tyder 'følgjesvein' eller 'student' . Sikhane følgjer sikh-guruane, der den siste av dei er den heilage boka Guru Granth Sahib. Etternamnet Singh er svært vanleg for menn og Kaur for kvinner.

Innvigde sikhar tilhøyrer ei gruppe kalla khalsa. Dei er kjenneteikna av «dei fem K-ane»: Uklipt hår (kesh), ein armring av jern eller stål (kara), at dei eit lite sverd (kirpan), kam (kanga) og underbukser (katsjehra). Innvigde menn og nokre kvinner dekkjer håret med ein turban. Viktige verdiar å halda for ein innvigd sikh er å tru på éin gud, rekna berre Guru Granth Sahib som heilag skrift, leva eit ærleg, arbeidsamt og gåvmildt liv, halda seg unna alkohol, røyking og andre rusmiddel og ikkje tru på kaste, urøyrlegheit, magi, astrologi og ulike rituale knytte til andre religionar (særleg hinduisme og islam).

Sikhismen oppstod i Panjab, og dei fleste sikhar har panjabisk opphav og panjabi som morsmål. Det bur i dag rundt 19 millionar sikhar over heile India, men dei er berre i majoritet i Panjab. Store mengder sikhar har migrert til fleire stader i verda, som Storbritannia, USA, Canada, Malaysia og Australia. Det finst også eit mindre tal sikhar av anna opphav enn panjabisk, særleg 
gjennom Harbhajan Singh Yogi sin organisasjon 3HO (Happy, Healthy, Holy).

Sidan sikhane blei undertrykte av det muslimske Mogulriket har religionen lagt vekt på ein krigarkultur som har ført til at sikhar har utmerka seg som soldatar og politifolk både i India og elles i verda. I 2008 var til dømes 10-15 % av alle soldatane og rundt 20 % av offiserane i den indiske hæren sikhar, medan sikhar berre utgjer 1,87 % av folketalet i India. Troppar av sikhar, kjende som Sikh Regiment, kjempa på britisk side i første og andre verdskrigen, og deltok på fleire krigsskodeplassar.

Kjende sikhar
Sikh-guruane
Maharaja Ranjit Singh (1780-1839), grunnleggjaren av Sikh-riket
Manmohan Singh, indisk statsminister
Buta Singh, indisk innanriksminister
Giani Zail Singh, president i India
Surinder Kaur, indisk songar
Khushwant Singh, indisk forfattar
Poonam Dhillon, indisk filmskodespelar
Waris Ahluwalia, indisk-amerikansk filmskodespelar
Narinder Singh Kapany, indisk-amerikansk fysikar
Kamaljit Kaur Sandhu, indisk friidrettsutøvar
Monty Panesar, engelsk cricketspelar
Panjabi MC, engelsk musikar

I Noreg
Prableen Kaur (f. 1993), politikar og skribent

 Sjå òg 
 Gurmukhiskrift
 Panjab
 Panjabi
 Sikhisme

Bakgrunnsstoff
Quotes from the Gurus about Who is a Sikh ved sikh.org

Kjelder

The Khalsa, sikhs.org
Famous Sikhs , sikhismguide.org

Denne artikkelen bygger på «Sikhs» frå , og «List of Sikhs» frå  den 12. september 2013.  



Kategori:Sikhisme
Kategori:Panjab