Plattysk

Plattysk, nedertysk eller lågtysk er eit vestgermansk språk nært i slekt med nederlandsk og frisisk som først og fremst blir tala i det nordlege Tyskland. Plattysk var hovudspråket for hansaene i seinmellomalderen og kom til å få svært sterk innverknad på dei skandinaviske språka.

Plattysk skil seg ut frå høgtysk ved at den høgtyske konsonantforskyvinga ikkje har funne stad, og stort sett òg ved mangelen av diftongering av dei gamle lange vokalane î og û.

Nedertysk kan delast i tre greiner: Nedersaksisk, austnedertysk og nederfrankisk. Dei første to blir hovudsakleg tala i dagens Nord-Tyskland. Den siste omfattar nederlandsk og afrikaans som blir tala i Sør-Afrika. 

Engelsk og frisisk er utvikla frå ei eldre form for nedertysk, gammalsaksisk (også kalla gammalnedertysk).

 Utbreiing til andre område 
I hansatida var nedertysk lingua franca i heile Austersjøområdet, noko som i stor grad har prega utviklinga av dei skandinaviske språka. Ein reknar med at mellom 30 og 40 prosent, eller meir, av det daglege norske vokabularet er av nedertysk opphav.

Utvandring til Amerika og i nokre høve eksistensen av religiøse samfunn som mennonittar har ført til at språket blir tala i land som Canada, USA, Mexico, Sør-Afrika, Sentral-Asia, Bolivia, Argentina, Brasil, Paraguay og Uruguay.

Historie
Plattysk stammar frå mellomnedertysk som blir datert til tida mellom 1150 og 1600. Dette språket igjen utvikla seg frå gammalnedertysk eller gammalsaksisk.

Sjå òg
diftong
tysk

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Low German» frå ,  den 19. juni 2010.  

 Bakgrunnsstoff 

 Plattmakers ordbok
 Drents ordbok
 Liste over plattyske ordbøker
 Podcasts og videos 
 Streektaal-Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied
 Institut für niederdeutsche Sprache e.V.
 Nyheiter i plattysk 


Kategori:Vestgermanske språk
Kategori:Språk i Tyskland
Kategori:Språk i Nederland
Kategori:Språk i Brasil
Kategori:Språk i USA
Kategori:Språk i Argentina
Kategori:Språk i Paraguay
Kategori:Språk i Uruguay
Kategori:Språk i Canada
Kategori:Språk i Mexico
Kategori:Einskildspråk