François Couperin

François Couperin () var ein vidkjend fransk cembalospelar, organist og komponist av fransk barokkmusikk.

Han var òg kjend som Couperin le Grand, det vil seie ‘den store’, for å skilje han ut frå dei andre evnerike medlemmene av Couperin-familien, på grunn av den uvanlege virtuositeten hans på pipeorgel og cembalo.

Liv og virke

Couperin vart fødd i Paris. Han vart undervist av far sin, Charles Couperin, som døydde då Francois var 10, og av Jacques Thomelin. I 1685 vart han organist i Saint-Gervais-kyrkja i Paris, ei stilling han arva av far sin og som han skulle vidareføre til syskenbarnet, Nicolas Couperin. Andre medlemmer av familien skulle halde den same posisjonen i seinare år. I 1693 tiltredde Couperin for læraren sin Thomelin som organist i Chapelle Royale (det kongelege kapellet) med tittelen organiste du Roi, organist etter avtale med kongen. Dette var solkongen, Ludvig XIV.

I 1717 vart Couperin hofforganist og komponist, med tittelen ordinaire de la musique de la chambre du Roi. Med sine kollegaer gav Couperin vekentlege konsertar, vanlegvis på sundagar. Mange av desse konsertane var suitar for fiolin, gambe, obo, fagott og cembalo.

 Musikk 
Couperin skreiv over 240 rikt ornamenterte cembaloverk som han samla i 27 Ordres og utstyrte enkeltsatsane med titlar som skulle vise til karakteren i stykket.

I tillegg komponerte han motettar, chansons, to orgelmesser, triosonatar og dei programmatiske kammermusikkverka Apothéose dei Corelli og Apothéose dei Lully.

Det einaste teoretiske verket hans er L'art dei toucher le clavecin (kunsten å spele cembalo) som inneheld forslag til fingersetning, ornamentering og annan cembaloteknikk. Johann Sebastian Bach lærte seg Couperins fingersetningsteknikk, mellom anna ved å byrje å ta i bruk tomlane til å spele med.

 Instrumentalverk 
 Cembalo 
 Første boka (1713) : Ordres 1 til 5
 Andre boka (1717) ; Ordres6 til 12
 Tredje boka (1722) : Ordres 13 til 19
 Fjerde boka(1728) : Ordres20 til 27
 A didactc treatise L’Art de toucher le clavecin (1716) som inneheld åtte preludium og ein allemande.

 Orgel 
To messer (1690)
 Messe pour les paroisses for soknekyrkjer
 Messe pour les couvents for kloster

 Kammermusikk 
 Triosonatar (ca 1690)
 La Pucelle
 La Steinkerque
 La Visionnaire
 L'Astrée
 quatuor sonata (ca 1695) : La Superbe
 Les Nations (1726) : desse triostykka er forma av ein sonate etterfølgd av ein suite. 
 La Française 
 L'Espagnole 
 L'Impériale
 La Piémontaise 
 « Apothéoses », triosuitar (1724)
 Le Parnasse ou l’apothéose de Corelli
 Concert en forme d’apothéose à la mémoire de l’incomparable M. de Lully
 Concert royaux (1714) N° 1 à 4
 Nouveaux Concerts eller les Goûts réunis (1724) N° 5 à 14
 Pièces de violes (1728) 2 suitar

 Vokalmusikk 

 Lecons de ténèbres a une et deux voix
  Première lecon
  Seconde lecon
  Troisième lecon

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «François Couperin» frå ,  den 14. juni 2005.  

 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Barokkomponistar
Kategori:Franske komponistar
Kategori:Franske organistar
Kategori:Franske cembalistar
Kategori:Folk frå Paris