Grini fangeleir

Grini var opphavleg eit kvinnefengsel i Bærum kommune som vart teke i bruk som ein krigsfangeleir av okkupasjonsmakta i Noreg under andre verdskrigen. 

Historie
Dette vart den største fangeleiren i Noreg. Allereie den 24. april 1940 vart Grini teken i bruk som fangeleir for ca. 700 fangar. I første krigsåret var føremålet med leiren kortvarige interneringar. Frå 1941 vart leiren hovudsakleg bruka for oppbevaring av politiske fangar henta inn frå heile landet. Frå same året av og fram til fredsslutninga vart totalt 19 788 fangar registrerte i leiren, av desse vart 3 402 deporterte til fengsel og konsentrasjonsleirar i Tyskland og dei tyskokkuperte områda. På det meste var det sett inn 5 400 fangar på Grini.

Innsette
Det kom inn fangar frå mange lag av folket til Grini, her er døme på ein Nobelprisvinner, professorar, vitskapsfolk, kulturarbeidarar, idrettsfolk, politikarar, kunstnarar og losar som var involverte i å hjelpe flyktningar til Sverige og Storbritannia. Nokre av dei mest kjende fangane er: 
 Reidar Aulie
 Lars Berg
 Johan Borgen
 Abraham Borøchstein
 Trygve Bratteli
 Hermann Fischer
 Ole Kristian Hallesby
 Odd Hassel
 Alvild Jørgensen
 Einar Gerhardsen
 Harald Grieg
 Henrik Groth
 Helge Gundersen
 Per Krogh
 Marie Lous Mohr
 Abelone Møkster
 Otto Nielsen
 Rasmus Navelsaker
 Peder J. M. Pedersen
 Birger Ruud
 Didrik Arup Seip
 Arne Sælensminde
 Lars Sæther
 Gunnar Sønsteby
 Gustav Sønsteby
 Kristian Welhaven
 Arnulf Øverland

Det er kjent at 8 fangar vart avretta på Grini i 1944, av dei 3 kvinner.

Bruk etter andre verdskrigen
Frå 1945 til 1949 vart fengselet bruka til soning for landssvikdømde, sjå det norske landssvikoppgjeret.

Fengselet har frå år 2000 det offisielle namnet «Ila fengsel, forvarings- og sikringsanstalt».

 Sjå òg
Fangeleirane til okkupasjonsmakta i Noreg under andre verdskrigen

Kjelder

 Bakgrunnsstoff 

 Grinimuseet ved Ila landsfengsel
 Ei øyevitneskildring
 Ila fengsel- historikk 
 Lofoten krigsmuseum om Grini fangeleir 


Kategori:Byggverk i Bærum
Kategori:Fangeleirar i Noreg under andre verdskrigen
Kategori:Kulturminne i Noreg frå andre verdskrigen
Kategori:Fengsel i Noreg
Kategori:Kulturminne i Bærum
Kategori:Freda bygg i Akershus