Hn/Høgnorsk

Høgnorsk er eit skrift- og talemål, og ei nemning på ei uoffisiell form for nynorsk der målet er halde ved lag i ubroten tradisjon etter det fyrste nynorske skriftmålet (Landsmaal), som ein finn det hjå Ivar Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Arne Garborg o.a. Offisiell nynorsk veik av frå denne tradisjonen fyrst og mest ved rettskrivingsbrigdet i 1938, med ei tilmåting til rettskrivingi og ordvalet i bokmål og til målføri i Nord-Noreg, i Trøndelag og på Austlandet. Det er med andre ord på desse umkvervi høgnorsken skil seg frå offisiell nynorsk. 

 Grammatikk 

 Bøygjing av namnordi 

Høgnorske namnord og lagord vert bøygde i tal og bundenskap. Namnordi hev tri kyn; hankyn, hokyn, inkjekyn. Desse hev anten sterk eller linn bøygjing, som viser seg i endingi.

Døme på regelbundne sterke og linne namnord i alle kyn: 

eintalmangtalsidefall eintalmangtalkyn ubd. bd. ubd. bd.  bd. bd. svakt hankjønn  bakke bakken bakkar bakkane   -am -om sterkt hankjønn  hest  hesten  hestar  hestane  -em  kvist  kvisten  kvister  kvistene sterkt hokjønn  sol  soli  soler  solene  -enne elv  elvi  elvar  elvane bok  boki  bøker  bøkene svakt hokjønn  visa  visa  visor visone    -onne sterkt inkjekjønn  land  landet  land  landi  -in stykke  stykket  stykke  stykki    -jom svakt inkjekjønn  auga  augat  augo  augo    -an -om

 Høgnorskrørsla 

Høgnorskrørsla er organisert i samskipnaden Ivar Aasen-sambandet. Dei tvo største lokallagi er Høgnorskringen i Oslo og Vestmannalaget i Bergen.

I år 2000 braut det ut strid i høgnorskrørsla. Striden toppa seg i 2002 med konflikten um bladet Vestmannen. Etter at Lars Bjarne Marøy hadde vorte avsett som bladstyrar for Vestmannen, vart det gjort upptak til å skipa eit konkurrerande målblad, Målmannen. Frå 2002 til slutten av 2003 var bladet meint å fungera som eit samlingspunkt for aktivistmiljøet i Ivar Aasen-sambandet og Vestlandske Mållag. Men på slutten av 2003 braut det ut ein ny konflikt internt i Ivar Aasen-sambandet. Støttespelarane attum Målmannen valde då å brjota med den organiserte luten av høgnorskrørsla og helder samla kreftene um å byggja upp eit frittståande aktivistmiljø kring bladet Målmannen. Bladet tek upp både målspursmål og andre aktuelle saker.

 Bakgrunnsstoff 
 Mållekken  er ein wiki til kunnskap um og bruk av høgnorsk
 Ivar Aasen-sambandet 
 Høgnorskportalen www.sambandet.no
 Bladet Målmannen

 Høgnorskgrammatikken "Norsk Formlæra"
 Høgnorskordlista "Norsk Ordliste"

 Sjå òg 
 Nynorsk
 Samnorsk
 Bokmål
 Riksmål
 Rettskrivingi av 1917
 Rettskrivingi av 1938

Kategori:Hn/Nynorsk
Kategori:Hn/Høgnorsk