Ammoniakk

Ammoniakk (NH3) er ei uorganisk kjemisk sambinding. Stoffet er ein fargelaus gass med stikkande lukt ved romtemperatur. Han er giftig, sterkt basisk og derfor etsande gass som kan skada eller drepa dyr og plantar.

 Bruk 

Stoffet vert nytta som råstoff i produksjon av kunstgjødsel. Det kan òg brukast i eksplosiv og i polymerar. I dagleglivet er det likevel mest brukt i sterke reingjeringsmiddel, som salmiakk.

 Førekomst 
Små mengder ammoniakk i karbonatform, frå rotnande nitrogenhaldige dyre- og planterestar, finst i jordatmosfæren. Det finst ammoniakksalt i all fruktbar jord, i sjøvatn, og i dei fleste væsker som kjem frå plantar og dyr, særleg i urin.

 Framstilling 
mini|220px|Flytande ammoniakk i ein kraftig reaksjon med saltsyre.

Ammoniakk vert produsert etter Haber-Boschprosessen. Hydrogengass og nitrogengass reagerer med ein katalysator tilstades. Dette skjer ved høgt trykk og ein temperatur på 500 °C. 

Reaksjonen er:

3H2 + N2 → 2NH3

 Kjemi 
Ammoniakk er ein base. Molekylet kan ta opp eit hydrogenion og danna ammoniumionet (NH4+). Dette inngår i ulike salt, som får namn på ammonium-. Ammoniumklorid (NH4Cl) er eit døme. 

 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Basar
Kategori:Uorganiske amin
Kategori:Nitrogenhydrid
Kategori:Uorganiske løysemiddel
Kategori:Polare protiske løysemiddel
Kategori:Nitrogenmetabolisme
Kategori:Gasstransmitterar
Kategori:Nukleofilar
Kategori:Kjølemiddel
Kategori:Hushaldskjemikal
Kategori:Industrigassar