Krig

Krig er ei alvorleg, valdeleg konflikt mellom to eller fleire partar. Desse konfliktane kan oppstå over land, ideologiar, tilgang til makt, ressursar eller rikdom, eller ei blanding av desse. 

Det oppstår stadig krigar ulike stader i verda, og det kan ta svært lang tid før konfliktane tek slutt. Det kan sjå ut som om krigar er noko som kjem med jamne mellomrom der fleire menneske er samla.
Ifølgje Platon er det nødvendig å føra krig for å utvikla ein sivilisasjon; ein må ta ressursar frå andre. Denne koplinga mellom krig og samfunn er sjølvsagt omdiskutert, særleg sidan ein krig som oftast verkar øydeleggjande for alle partar.

Definisjon
Krigar oppstår gjerne mellom grupper som definerer seg som ulike, til dømes mellom statar, folkegrupper, tilhengjarar av ein særskilt religion eller ideologi, eller liknande. Ein krig treng minst to partar. Dersom berre ei av sidene bruker vald, dreier det seg «berre» om undertrykking. Ein invasjon fører derfor berre til krig om dei som blir okkuperte gjer opprør.

Ein skil ofte mellom krig og væpna konflikt ut ifrå kvar mange menneske som blir drepne i laupet av eitt år med krigshandlingar. Ved ein væpna konflikt har ein gjerne 25–1 000 drepne i året, medan ein krig har meir enn 1 000 drepne i året.

 Klassifisering 
Ulike typar krig, som ofte kan gå over i eller utvikla seg frå kvarandre.
 Krigstype  MotpartarVerdskrigAlliansar av land over heile verdaReligionskrigRepresentantar for ulike religionar eller ulike sekter av ein religionTerritoriekrigVanlegvis to statar SjølvstendekrigMaktgruppa i eit land og innbyggjarar som ønskjer sjølvstendeBorgarkrigTo eller fleire grupper innan eit land som kjemper om maktaGeriljakrig eller terrorkrigMakthavarar mot ei mindre gruppe

Krig kan også klassifiserast etter korleis han blir ført:
 Kald krig
 Konvensjonell krig
 Lynkrig (Blitzkrieg)
 Skitten krig
 Skyttargravskrig
 Stillingskrig

Ordet kan òg brukast om mindre kampanjar mot uønskte ting (rottekrig, krig mot polio eller narkotika) og i overført tyding: Ordkrig, skyttargravskrig.

Korleis krigar oppstår
Ifølgje rasjonalistar, fronta av statsvitar James D. Fearon, oppstår ein krig som følgje av:Fearon, J. D. (1995). Rationalist Explanations for War. International Organization, 49(3), s. 379–414.
 Udelelege godar (issue indivisibilities): det som ikkje lèt seg dela, skapar konflikt. Konflikten blir eit nullsumspill.
 Ufullstendig informasjon (private information & incentives to misrepresent): begge partar ønskjer å bløffa kvarandre, innbyrdes mistillit.
 Forpliktingsproblem (commitment problems): når ein part ikkje held seg til ei semje med truverd.

 Sjå òg 
 krigar
 krigsgudar

 krigsbrotsverk
 krigsfange
 krigsdans
 krigsmåling
 krigsskodeplass 
 krigsskole
 internasjonale relasjonar
 demokratisk fredsteori

Kjelder

Bakgrunnsstoff

*
Kategori:Ord frå lågtysk