Alexander Kielland

Alexander Lange Kielland (), vart fødd og voks opp i Stavanger og døydde i Bergen. Kielland var ein av dei mest kjende forfattarane i Noreg på 1800-talet. Saman med Henrik Ibsen, Bjørnstjerne Bjørnson og Jonas Lie vert han rekna som ein av «dei fire store» i norsk litteratur.

Han høyrde til ei av dei eldste handelsslektene i Stavanger, slekta Kielland. I oppveksten var han del av ein av dei mest velståande heimane i byen. Som gut gjekk han på Stavanger Katedralskole. Han likte seg dårleg på skulen, trass i at han var skuleflink. Han utdanna seg til jurist, og kjøpte eit teglverk på Madla ved Stavanger som han dreiv til 1881. I denne tida fekk han god kjennskap til praktisk forretningsliv. I tillegg fekk han eit innblikk i arbeidarane sine vanskelege levekår.

Kielland debuterte i 1879 med Novelletter, ei samling av korte noveller. Året etter skreiv han sin fyrste roman, Garman & Worse. Han skreiv i ein realistisk, samfunnskritisk stil, og kritiserte autoritetar i samfunnet. I Skipper Worse (1882) gjekk han til åtak på religiøs fanatisme, og i Gift (1883) kritiserte han skuleverket og kyrkja. I tillegg kom han inn på tema som embetsstand, ekteskap og klasseskilje. 

Frå 1893 til 1902 var Kielland borgermeister i Stavanger. Kielland fekk i september 1902 embetet som amtmann i Romsdals amt, med hovudsete i Molde. Mellom anna skreiv han fleire rapportar etter bybrannen i Ålesund i 1904. Han sat i embetet til han døydde i 1906. 

Målarinna Kitty Kielland var systera til Alexander Kielland. Forfattaren og journalisten Axel Kielland var barnebarnet hans.

 Utgjevingar 
 Paa Hjemveien (drama) 1878
 Novelletter (kortprosa) 1879
 Garman & Worse (roman) 1880
 Nye Novelletter (kortprosa) 1880
 For Scenen. Tre Smaastykker (drama) 1880
 Arbeidsfolk (roman) 1881
 Else (roman) 1881
 Skipper Worse (roman) 1882
 To Novelletter fra Danmark (kortprosa) 1882
 Gift (roman) 1883
 Fortuna (roman) 1884
 Sne (roman) 1886
 Tre Par (drama) 1886
 Sankt Hans Fest (roman) 1887
 Bettys Formynder (drama) 1887
 Professoren (drama) 1888
 Forsvarssagen (essaysamling) 1890
 Jacob (roman) 1891
 Mennesker og Dyr (essaysamling) 1891
 Omkring Napoleon (essaysamling) 1905

 Sjå òg 
 Bustadplattforma «Alexander L. Kielland», oppkalla etter forfattaren
 Alexander L. Kielland- ulukka, ei ulukke i 1980 med bustadplattforma Alexander L. Kielland. Ulukka vert ofte omtala som Kielland-ulukka.

Litteratur
 Obrestad, Tor: Sannhetens pris : Alexander Kielland : en beretning, Oslo 1996. ISBN 82-02-13013-1

 Bakgrunnsstoff 

 Alexander L. Kielland 150 år Nettutstilling frå Nasjonalbiblioteket
 Kielland-biografi og tidstavle 
 Tekstsamling
 Litteratur om Kielland og tekstsamling Prosjekt Runeberg

Kategori:Norske forfattarar
Kategori:Folk frå Stavanger
Kategori:Realistiske forfattarar
Kategori:Dei fire store