Jæren

Jæren er eit kystlandskap i Rogaland fylke. Fram til byrjinga av 1900-talet var stavemåten «Jæderen» i bruk. Midt på Jæren ligg kommunane Time og Klepp. Sør-Jæren er Hå kommune. Høg-Jæren omfattar dei høgareliggjande områda i Time og Hå, og delar av Bjerkreim og Gjesdal kommunar.

 Geografi 
Jæren er ei kyststripe. Det er prega av låge moreneryggar frå istida, og den næringsrike jorda frå desse. Det flate landskapet ender i jærstrendene.

Jæren er eit av dei beste landbruksområda i landet, men har òg mykje industri. Mykje av industrien er tradisjonelt knytt til landbruk, og mykje er knytt til oljeverksemda i Nordsjøen.

 Kommunane på Jæren 
Folketal i tabellen under er per .
 Våpen  Namn  Areal  Folketal  Kommunenr.  Målform center|30px  Gjesdal 617,98  1122  Nøytral center|30px  Hå 257,99   1119  Nøytral center|30px  Klepp 113,49   1120  Nynorsk center|30px  Randaberg 24,71   1127  Nøytral center|30px  Sandnes 1040,56   1102  Nøytral center|30px  Sola 69,05   1124  Nøytral center|30px  Stavanger 262,52   1103  Nøytral center|30px  Time 183,19   1121  Nynorsk

 Kultur 
Ein jærbu er anten ein som bur på Jæren, eller ein som kjem derifrå. Dialekten (talemålet) vert kalla «jærsk». Forfattaren Arne Garborg, med si sterke tilknyting til området, vert omtala som «jærbu og europear».

Jærbanen er namnet på jarnbanelina Stavanger-Egersund. Jærbanen vart opna i 1878, og gjorde Jæren meir tilgjengeleg for reisande utanfrå. I denne tida var fleire kunstmålarar aktive på Jæren. Jærmalarar som Kitty Kielland og Nicolai Ulfsten var mykje på Jæren, og måla landskapsbilete. 

Lokalavis for jærkommunane er Jærbladet.

 Sjå òg 
 Jærhus
 Jærstol
 Jærbu

 Bakgrunnsstoff 
 Jæren lokalhistorisk utvikling 
 Informasjon om Jæren som reisemål 
 Jærbladet, lokalavis for Jæren
 Jærmuseet
 Nordsjøvegen over Jæren

 Litteratur 
 Jøssang, Lars Gaute: Industrieventyret på Jæren : 1800-2000, Nærbø 2004. 
 Lye, Kåre Arnstein (red): Jærboka, Ås 1978. 
 Torvund, Helge og Snorre Aske: Jæren : Himmel og hav, 2007.

Kategori:Jæren
Kategori:Landskap i Noreg