Famn

Famn er ei gammal eining for lengd eller eit mål for ved.  Med ein famn forstår vi i dag til vanleg ei lengd på om lag 1,88 meter eller ein vedstabel på 2,4 lauskubikkmeter.

Famn som lengdemål
Ein famn var ei lengd på tre alen, eller 1,882 meter. 
Famn vert framleis brukt av eldre fiskarar som mål på sjødjupn og lengd på fiskereiskap.

Famn som vedmål
Ein famn ved var opphavleg ei vedmengd som målte ein famn i breidd og høgd, medan lengda varierte ettersom ein selde alenved eller langved.

Då meterkonvensjonen vart innført i 1875, vart det bestemt at ein famn alenlang ved i metrisk vedmål skulle vere ein stabel 2 meter brei og 1,85 meter høg av 6 desimeter lang ved.

Ved kongeleg resolusjon av 25. juni 1936 vart det bestemt at ein famn ved skulle måle 2 m x 2 m x 1 m (4 m³), medan
 ein lakterfamn måler  2 m x 2 m x 2 m = 8 m³
 ein storfamn måler 2 m x 2 m  x 3 m = 12 m³
 ein småfamn måler 2 m x 2 m x 0,6 m = 2,4 m³

Etter Norsk Standard NS 4414 (1997):
Ein famn ved skal måle 4m x 1m x 0,60 m eller 2 m x 2 m x 0,6 m og tilsvare 2,4 lauskubikkmeter (lm³) stabla ved. 
Ein famn kappa i 30 cm lengder tilsvarer ca 3,3 lm³ ved som ikkje er stabla.
Ein storfamn ved er 2 m x 2 m x 3 m lengd.

Ved sal av kappa ved skal ein ikkje gjere fråtrekk for mellomromma mellom dei enkelte vedstykka.  Derfor vil ein famn 60 cm ved innehalde om lag 1,6 m³ fastmasse.

Brennverdiar
Ein famn (2,4 lm³) bjørkeved (25 % fuktigheit) har ein brennverdi på 2445 kWh
Ein famn granved (25 % fuktigheit) har ein brennverdi på 1935 kWh
Ein famn fureved (25 % fuktigheit) har ein brennverdi på 2240 kWh

Kjelder
Lov av 12. mai 1875 PDF 
Skogbruk i Nord-Norge  Nord-Norges skogmannsforbund 1987. Ved Arvid Sveli.  ISBN 9034911-4
Lov om mål og vekt
Heje og Nygaard Norsk Skoghåndbok 1999 Landbruksforlaget ISBN 82-529-2318-6

Kategori:Måleiningar for lengd
Kategori:Måleiningar for volumKategori:Gamle måleiningarKategori:Skogbruk
Kategori:Vedfyring