Nes kommune

Nes kommune er ein kommune i Akershus fylke, som grensar i nord til Eidsvoll og Nord-Odal, i aust til Sør-Odal og Eidskog, i sør til Aurskog-Høland og Lillestrøm, og i vest til Ullensaker.

 Historie 
Tettstaden Vormsund var det opphavlege kommunesentret i Nes herad, men stasjonsbyen Årnes overtok gradvis etter at Kongsvingerbanen vart bygd. I dag finn ein rådhus og kommunesentrum i Årnes, som opphavlege var kapellani under det dåverande hovudsoknet Nes med sentrum ved Vormsund. I dag er Årnes prostesete for prosten i Østre Romerike prosti. Kampå i Fenstad, Brårud, Opakermoen og Skogrand i Skogbygda (Ingeborgrud) er mindre tettstader i nordre og austre del av kommunen og i sør og i aust ligg  dei større byggjefelta Aulifeltet, Tomteråsen, Neskollen og tettstaden Haga. Svanfossen som regulerer Noregs største innsjø Mjøsa ligg i Fenstad. Årnes er framleis kjenneteikna som ein stasjonsby frå det 19. hundreåret, medan Nes hovudsokn er utprega med monumentalbygningar i og omkring Vormsund, bl.a Nes kyrkjeruinar, Nes kyrkje, Ullershov og Disen gardar.

 Tusenårsstad 
Tusenårsstaden i Nes er Nes kyrkjeruinar på Vormsund, der Glomma og Vorma møter kvarandre. Kyrkja vart bygd på 1100-talet som ei av tre fylkeskyrkjer på Romerike. Ho ligg i dag i ruinar, men desse blir brukt til 
gudstenester, bryllaup og konsertar.

 Attraksjonar 
Nes samlingar

 Nes kyrkjeruinar – sjå ovanfor
 Stein skole – også kjent som Eventyrskolen
 Funnefoss industriarbeidermuseum – det gamle tresliperiet med arbeidarbustader 
 Arbeidersmåbruket Furuset – småbruk frå 1909, halde i stand slik det var den gongen
 Auli mølle – den gamle mølla på Auli er framleis i driftsklar stand

Andre attraksjonar

 Disen – prestegard for Nes prestegjeld.
 Gamle Hvam Museum – museum der ein finn den store gamle ærverdige garden Store Hvam med dei bygga som høyrer til
 Svanfoss sluse – sluse som ligg i Fenstad

 Media 
Raumnes er lokalavisa for Nes på Romerike og vert gjeven ut tre gonger i veka. Romerikes Blad og Glåmdalen har avdelningskontor på Årnes.

 Kjende nesbuar 
 Amund Maarud
 Sverre Myrli
 Åslaug Haga
 Torgeir Rebolledo Pedersen, poet som har vore i aksjonsgruppa Stuntpoetene 
 Berit Mørdre (d. 2016)
 Jacob Jervell (d. 2014)
 Alf Tande-Petersen
 Geir Frigård

Kjelder

<div class="references-small">
Denne artikkelen bygger på «Nes i Akershus» frå ,  den 11. mars 2005.  


 Bakgrunnsstoff 
 Nes kommune  (Offisiell nettstad)


Kategori:Kommunar i Akershus
Kategori:Norske kommunar skipa i 1838