Hamburg

Hamburg eller Hamborg er ein by og delstat i Tyskland. I tillegg til sjølve byen Hamburg omfattar delstaten byane Altona, Wandsbeck, Bergedorf og Harburg-Wilhelmsburg. Hamburg er med 1,9 millionar innbyggjarar den nest største byen i Tyskland.

Hamburg ligg der elvane Alster og Bille munnar ut i Elbe (nedert. namn: «Elv»), 110 km frå Nordsjøen. Byen Hamburg har ei av dei største hamnene i verda.

 Historie 
mini|venstre|Hamburg ca. 1900–1914. Vi ser gata Jungfernstieg frå nedst til høgre og opp mot midten av biletet. Bygningen midt i biletet er kaféen Alster Pavillon, eit føretak som opna i 1799 og som framleis finst, om enn i nye lokale (det sjette sidan 1799), på same stad. Kyrkja opp mot venstre er St. Petri-kyrkja.

Under andre verdskrigen vart meir enn halvdelen av byen totaløydelagt.

 Kultur 
mini|Hamburg i 1800.

 Institusjonar 
 Literaturhaus

 Kjende skodespelarar 
 Gustav Gründgens
 Hans Albers

 Kjende forfattarar 
 Gotthold Ephraim Lessing
 Helmut Heißenbüttel
 Wolfgang Borchert
 Peter von Zahn

 Politikarar 
 Tidlegare tysk kanslar Helmut Schmidt
 Ernst Thälmann
 Lord Ralf Dahrendorf

 Vitskapsfolk 
 Heinrich Hertz

 Arkitektar 
 Fritz Höger
 Fritz Schumacher

 Sakralbygg 

 Kyrkjer 
Dei fem «hovudkyrkjene» er:
 St. Michaelis-kyrkja i Hamburg («Michel»)
 St. Nikolai-kyrkja i Hamburg (minnesmerke)
 St. Petri-kyrkja i Hamburg (1000-talet)
 St. Jakobi-kyrkja i Hamburg (1200-talet)
 St. Katharinen-kyrkja i Hamburg (1300-talet)

 Synagogar 

 Teater 
 Schauspielhaus
 Ernst-Deutsch-Theater
 St. Pauli Theater
 Hamburger Kammerspiele
 Thalia Theater

 Musikk 
 Klassisk 
 Vidkjent pipeorgel bygd av Arp Schnitger (1648–1719)

 Komponistar 
 Georg Philipp Telemann (1681–1767)
 Carl Philipp Emanuel Bach (1714–1788, ein av sønene til Johann Sebastian Bach)
 Felix Mendelssohn (1809–1847)
 Johannes Brahms (1833–1897)

 Pop 

 Museum 

 Lokale matretter 
Sjølv om Hamburg vert spøkefullt rekna som hamburgeren sin fødestad, er dette berre ei myte. Hamburgeren vert oppkalla etter byen. Orginale retter frå Hamburg er «Birnen, Bohnen un Speck» (grøne bønner kokt med pærer og bacon), «Aalsuppe» (Ofte misforstått for å vere tysk for ålsuppe (aal=ål), men betyr eigentleg «allsuppe».), «Bratkartoffeln» (steikte poteter), «Finkenwerder Scholle» (steikt Raudspette), Pannfisch (steikt fisk), «Rote Grütze» (sommarpudding med raude bér) og Lapskaus.

 Verdt å sjå i Hamburg 
 Altona
 Det Afghanske Museum. Museet opna i 1998 i Speicherstadt.
 Hamburg Dungeon
 Kunsthalle
 Reeperbahn

 Verd å vitje 
 Venusberg : På kneipa Elbschloss Quelle kan ein sitje i Venusberg og drikke øl like ved den norske sjømannskyrkja.

Merknader

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kategori:Byar i Tyskland

Kategori:Tyske delstatar
Kategori:Delstatshovudstader i Tyskland
Kategori:Hamnebyar i Tyskland
Kategori:Frie riksbyar