Bryne

Bryne er ein by og tettstad i Time kommune i Rogaland fylke. Bryne ligg om lag 30 minutt med tog langs Jærbanen sørover frå Stavanger. Bryne har . Ein del av det tilgrensande tettbygde arealet i Klepp kommune, Kåsen, vert rekna med til tettstaden Bryne.

mini|venstre|Bryne Mølle
Namnet «Bryne» kjem frå norrønt brún ('kant, skrent') og -vin ('eng').

 Historie 
Bryne voks opp som ein stasjonsby rundt Time Station langs Jærbanen, som vart opna i 1878. Staden vart eit senter for handel, industri, økonomi og etter kvart utdanning. Av ulike institusjonar vart bedehuset Saron opna her i 1878, Jæderen Meieri og Jæderens Uldvarefabrik i 1898, meieriskule i 1906, og Rogaland Landsgymnas i 1924.

I 1921 vart det ved folkeavstemming bestemt at Time Station skulle endre namn til «Bryne». Bryne voks fort til å verta den største tettstaden på Jæren.

2001 blei Bryne ein by.

 Sport 
Den lokale fotballklubben Bryne FK rykka ned frå 1. divisjon i 2016, og vil i 2017 spela i 2. divisjon. 

Rosseland Ballklubb speler i 3.divisjon.

 Kultur 

1. oktober 2004 vart Fritz Røed-parken opna i parkområdet kring Mølledammen i Bryne sentrum. Parken har fleire skulpturar av kunstnaren Fritz Røed, som voks opp på Bryne.

I 2012 opna Nasjonalt Garborgsenter på Bryne. Det skal vera ein nasjonal formidlingsarena for å fremja interessa for Arne Garborg og Hulda Garborg sine tankar og visjonar. Målet er å inspirera til samfunnsengasjement, til å lesa og til å skapa, og senteret skal vera ein sosial møteplass. 

I 2015 opna Mellombels ølstove, ein utestad som fungerer både som konsertscene og pub.

 Folk frå Bryne 
 Nils Henrik Smith – forfattar
 Janove Ottesen – Artist
 Geir Zahl – Artist
 Erling Braut Haaland – Fotballspelar

 Sjå òg 
 Tettstader i Rogaland

 Kjelder 
 SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»

 Fotnotar 

 Bakgrunnsstoff 
 Bryne by si offisielle heimeside 
 Garborgsenteret si offisielle heimeside

Kategori:Byar i Rogaland
Kategori:Tettstader i Rogaland
Kategori:Time kommune
Kategori:Geografi i Klepp