Hans E. Kinck

Hans Ernst Kinck () var ein norsk forfattar, dramatikar og filolog. Han skreiv romanar, drama og essay, men er mest kjend for novellene sine. Den vitskaplege avhandlinga om sagakultur og balladekultur frå 1890 kastar ljos over sider av forfattarskapen. Ho vart trykt postumt i det litterære tidsskriftet Edda i 1932.

 Biografi 
Kinck var fødd i Øksfjord i Finnmark, der faren var distriktslege, og voks opp i Setesdal og Hardanger. Han gifte seg med Minda Ramm som og var forfattar. Dei fekk døtrene Jeanette og Eli. Han budde i lange periodar i Italia, og hadde store kunnskapar om italiensk historie, kulturhistorie og politisk historie. Hans E. Kinck døydde i Oslo. 

 Dikting 
Hans E. Kinck er rekna som Nordens største novellist. Den novella som dei fleste kjenner, er «Hvidsymre i utslåtten» frå Flaggermusvinger 1895. Typisk for samlinga er ein fortetta, syngjande poetisk prosa som var noko heilt nytt i norsk dikting. Det skifter mellom det ville og det milde, mellom tragedie og skir lyrikk.

Den siste novellesamlinga hans, Foraaret i Mikropolis, kom ut posthumt i 1926. Den inneheld mellom anna den store kulturhistoriske og folkepsykologiske novella Mot ballade med emne frå høgmiddelalderen i Noreg. Mot ballade er eit meisterverk i sitt slag.

Kinck skreiv mykje om dei innestengde kreftene i menneska. Fleire av personane i bøkene hans lid ofte av tung einsemd og innestengd lengt etter fellesskap med andre. Han har mykje humor, ja beint fram ellevill komikk, men ofte sit låtten fast i halsen på den som les. Diktaren ler med det eine auget og græt med det andre.

Kinck hentar stoffet sitt frå mange ulike miljø, ikkje berre frå bygde- og bymiljø i Noreg, men t.d. og frå Italia i samtid og fortid.

 Kinck og ettertida 
Jamvel om Hans E. Kinck var ein av dei største diktarane i Noreg, både med omsyn til kvalitet og kvantitet, har han lenge vore ein diktar for dei få. Han er obligatorisk pensum i litteratur på universitet og høgskular.

Fleire kunstnarar har laga illustrasjonar til Kincks ditkting, t.d. Nikolai Astrup og Torbjørn Egner og Olav Bjørgum.

Kinck har og inspirert komponistar som Ludvig Irgens Jensen og Eivind Groven. 

Bilethoggaren Gunnar Janson har laga det kraftfulle Kinckhovudet som er reist i bronse utanfor Deichmanske bibliotek i Oslo. Ein kopi er i seinare år reist i Strandebarm sentrum i Hardanger.

Kinck-kjennaren, skodespelaren og instruktøren Torleif Kippersund har lese inn ei lydbok (to CD-ar) som inneheld ei rekkje Kinck-noveller. Dei musikalske illustrasjonane er ved Wolfgang Plagge og Øyonn Groven Myhren (song).Jfr. http://www.korinor.no/varer.php?vgrid=179 

Institusjonsteater i Oslo og Bergen har framført skodespela «Agilulf den vise», «Den sidste Gjæst» og «Driftekaren» i nedkorta versjonar. I det sistnemnde spela Alfred Maurstad hovudrolla.

Suttungteateret på Tangen ved Mjøsa har framført mest alle Kincks drama uforkorta; for det mest som heildagsførestellingar. NRK TV har opptak av «Den sidste Gjæst». «Driftekaren» er framført to gonger i to ulike oppsetjingar med års mellomrom. Båe gonger med Torleif Kippersund i hovudrolla. Han hadde og hovudrolla i «Den sidste Gjæst». Framsyningane har vekt åtgaum, og vart melde også i aviser i hovudstaden.

Tre av novellene hans er filmatisert under samletittelen Flaggermusvinger (1992). Novella «Den nye kapellanen» gav namn til musikkgruppa Dei nye kapellanane.

I seinare år er heile forfattarskapen utkomen samla på Aschehoug forlag, ordna etter sjanger (noveller, romanar, drama, essay) med innleiingar av professor i litteratur ved Universitetet i Oslo Edvard Beyer. Han er den som, samla sett, har skrive mest og best om Kinck.

Kvar sommar er det Kinck-dagar i Strandebarm knytt til heimen hans der han voks opp frå han var 11 år gamal. Han hadde ei hytte på Austlandet. Den står no på Maihaugen på Lillehammer.

 Utgjevingar 

 Huldren, roman, 1892
 Ungt folk, roman, 1893
 Flaggermus-vinger, noveller, 1895
 Sus, roman, 1896
 Fra hav til hei, noveller, 1897
 Hugormen, roman, 1898
 Mellom togene, drama, 1898
 Trækfugle og andre, noveller, 1899
 Fru Anny Porse, roman, 1900
 Vaarnætter, noveller, 1901
 Doktor Gabriel Jahr, roman, 1902
 Naar Kærlighed dør, noveller, 1903
 Italienere, sakprosa, 1904.
 Emigranter, roman, 1905.
 Livsaanderne, noveller, 1906.
 Agilulf den vise, drama, 1906.
 Driftekaren, drama, 1908
 Masker og mennesker, noveller, 1909.
 Den sidste gjest, drama, 1910
 Bryllupet i Genua, drama, 1911
 En penneknegt, essays, 1911
 Paa Ekre'nes gaard, drama, 1913
 Mot karneval, drama, 1915
 Renæssanse-mennesker, sakprosa, 1916
 Kirken brænder, noveller, 1917
 Sneskavlen brast I-III, roman, 1918-19
 Guldalder, noveller, 1920
 Rormanden overbord, sakprosa, 1920
 Lisbettas brødre, drama, 1921
 Mange slags kunst, sakprosa, 1921
 Fra Fonneland til Svabergsveen, noveller, 1922
 Paa Rindalslægret, drama, 1925
 Italien og vi, sakprosa, 1925
 Foraaret i Mikropolis, noveller, 1926
 Mands hjerte, lyrikk, 1927
 Torvet i Cirta, noveller, 1929
 Sagaenes ånd og skikkelser, sakprosa, 1951

 Bakgrunnsstoff 
 Beyer, Edvard 1956: Livsangst og livstro "Fra Huldren til Driftekaren" Eros og det nasjonale
 Edvard Beyer 1965: Livsangst og livstro Fra Den sidste gjest til Mot ballade Den ene og de mange

Kategori:Norske forfattarar
Kategori:Norske dramatikarar
Kategori:Folk frå Loppa
Kategori:Folk frå Bygland
Kategori:Forfattarar frå Hordaland
Kategori:Folk frå Kvam
Kategori:Norske filologar
Kategori:Nyromantiske forfattarar