Porsgrunn kommune

Porsgrunn kommune er ein kommune i Telemark fylke. Kommunen blei slegen i hop med dei tidlegare kommunane Brevik og Eidanger 1. januar 1964. Porsgrunn kommune grensar i nord til Skien kommune og Siljan kommune, i aust mot Larvik kommune, og i vest mot Bamble kommune. Høgaste punkt er Fjerdingen, 361 moh.

Porsgrunn by er administrasjonssenteret i kommunen. Byen ligg ved utløpet av Telemarksvassdraget og er ein viktig industriby. 

Av næringsverksemd i Porsgrunn er det tung- og prosessindustri som skil seg ut. Norsk Hydro med Agri og Polymer-divisjonane, er Porsgrunn sin største industri-arbeidsgjevar. Yara, ein av dei største kunstgjødsel-fabrikkane i verda, er lokalisert her. Porsgrunds Porselænsfabrik, Eramet og Norcem er andre viktige industrielle aktørar i Porsgrunn.

Av kulturartilskipingar kan ein mellom anna nemna Porsgrunn Internasjonale Teaterfestival (PIT).http://www.pit.no 

mini|venstre|Bybakken i Porsgrunn
mini|venstre|Porsgrunnselva med «Øssia» (Austsida/Østsida) i bakgrunnen

 Namnet Porsgrunn 
mini|Porsgrunn i år 1900.
Byen skal ha fått namn etter ei grunne – eller lita øy – i Porsgrunnselva som var tilvaksen med pors (myrica gale). Øya låg litt nedanfor der Porsgrunnsbrua no ligg, ved venstre breidd (jamfør kartet til venstre), der kjøpesenteret Downtown ligg no. Namnet blir i dag uttala /²poʃgrʉn/ [²pʰɔʃkɾʉn̻]. Fram til byrjinga av 1900-talet var /²posgrʉn/ [²pʰɔskɾʉn̻] den vanlege uttalen, og pors heitte /¹post/ [¹pʰɔs̻t̻] på tradisjonelt porsgrunnsmål.Jf. Reynolds (1952).

 Venskapsbyar 
 Pori Kaunpunginhallitus, Finland
 Sigtuna kommune, Sverige
 Sundsvall kommune, Sverige
 Sønderborg kommune, Danmark

 Porsgrunnsdialekten 
Tradisjonelt talemål i Porsgrunn kommune er variantar av grenlandsmålet, som utgjer ei undergruppe av dei vikværske dialektane. 

Folk frå Porsgrunn
mini|Cort Sivertsen Adeler (1622-1675)
Cort Adeler (1622–1675), admiral
Steinar Schjøtt (1844–1920), ordbokredaktør og omsetjar
Johan Castberg (1862-1926), politikar, statsråd
Jan Thomas Njerve (1927-2014), kunstmålar
Hans Reynolds (1876-1933), journalist, forfattar og statsstipendiat
Arne Martin Klausen (1927-), professor (sosialantropologi)
Jahn Otto Johansen (1934–2018), utanrikskorrespondent (NRK), sjefredaktør i Dagbladet og forfattar
Finn Kristensen (1936-), stortingsrepresentant (Ap), statsråd.
Harald Berntsen (1945–), historikar
Mads Gilbert (f. 1947), forfattar, lege, fylkesting-politikar
Petter Stordalen (1962-), hotelleigar
Anne Aasheim (1962–), journalist, redaktør i NRK, sjefredaktør i Dagbladet
Ronny Deila (f. 1975), fotballtrenar

 Kjelder 


 Bibliografi 
Reynolds, Hans 1952. Porsgrunns-maal. Ordsamling og Porsgrunnsviser. (Skrifter fraa Norsk Maalførearkiv ved Sigurd Kolsrud. 2.) Oslo, i kommisjon hos Jacob Dybwad.

 Fotnotar 

 Bakgrunnsstoff 
 Nettsidene til Porsgrunn kommune

Kategori:Kommunar i Telemark