Slaget i Hafrsfjord

mini|Harald og motstandarane hans møtast i Hafrsfjord, teikning av Erik Werenskiold.

Slaget i Hafrsfjord står sentralt i norsk historie. I ettertid reknar ein at Noreg vart samla til eitt rike i og med slaget. Kong Harald I Hårfagre kjempa her mot fleire småkongar og vann over dei. 

Ei tidfesting av slaget har vore 18. juli 872, og den 18. juli har vorte feira som Hafrsfjorddagen. Ei anna tidfesting er i år etter 880, av di ein har rekna ut frå alderen til kong Harald. 

Slaget skal ha stått i Hafrsfjord utanfor den noverande Stavanger by. 
Dukkarar har leita etter moglege restar etter slaget. Til no er det ikkje funne noko. Slik er det uvisst kvar slaget i røynda stod. 

Slaget var avgjerande for Harald av di han endeleg fekk knekt den vestnorske motstanden. Denne hadde vore synleg sidan slaget ved Solskjel. Slaget ved Hafrsfjord bana veg for at Harald kunne få kontroll med det meste av landet og med rette kunne kalla seg konge av heile Noreg. 

I røynda var rikssamlinga ein prosess som vara fleire hundre år. Det særskilde med nett dette slaget var at Harald Hårfagre var den første som greidde å eigna til seg heile Noreg og leggja under seg dei mindre kongane. Då riket seinare vart oppdelt att, var det mykje av di Harald hadde late sønene sine rå for ulike landsluter, og av di Møre-jarlen og Lade-jarlen framleis hadde stor makt. Difor laut dei seinare kongane nytta krefter på å samla landet om att i fleire ættleder. Det var òg eit problem for dei norske kongsemna at kongane i Danmark ofte la seg opp i den norske styringa og freista å tena på splittinga mellom dei norske landslutene.

Småkongane på Sørvestlandet, Agder og Telemark var motstandarane til Harald:

 Eirik, konge i Hordaland, fall
 Sulke, konge i Rogaland, fall
 Sute jarl, bror til Sulke, fall
 Kjøtve, konge i Agder, flykta 
 Tore Haklang, son til Kjøtve, fall
 Roald Rygg, konge i Telemark
 Hadd den harde, bror til Roald, Telemark

 Etter slaget 
Kong Harald Hårfagre skal vera gravlagd i Haraldshaugen. På Hafrsfjorddagen den 18. juli 1872 vart det sett opp eit riksmonument på Haraldshaugen ved Haugesund. Ein rekna då med at denne dagen var 1000 år etter slaget. 

Til minne om slaget i Hafrsjord er det sett opp eit kunstverk i Hafrsfjord. Kunstverket heiter Sverd i fjell.

Om slaget kan ein lesa i Soga om Harald Hårfagre i Heimskringla.

 Bakgrunnsstoff 
 Om rikssamlinga 

Hafrsfjord, Slaget i
Kategori:Norske slag
Kategori:Historie i Stavanger
Kategori:Vikingslag
Kategori:Konfliktar på 800-talet