Mandal kommune

Mandal  er ein tidlegare norsk kommune i Vest-Agder fylke. Han grensa mot Lindesnes i vest og nordvest, mot Marnardal i nord og mot Søgne i aust.

Mandal fekk som ladestad eige formannskap og kommunalt sjølvstyre i 1837. Kommunen fekk bystatus i 1921. I 1964 vart kommunen slegen saman med Halse og Harkmark og Holum kommunar til Mandal kommune. 1. januar 2020 vart kommunen del av nye Lindesnes kommune.

 Geografi 
mini|Ei gate i Mandal. {{Foto|«Clemenzfranz», 2005)

Mandal sentrum er ein typisk sørlandsby med mange kvitmåla trehus. Mandalselva deler byen i to før ho renn ut i havet. Ho er rekna som ei av dei beste lakseelvene i Noreg, og ein finn igjen tre laks som motiv i byvåpenet.

Kommunen har mange flotte strender, der Sjøsanden er den best kjente. I tillegg har Mandal ein stor skjergard som er lagt til rette for båtturistar.

 Kultur 
Lokalavisa i Mandal heter Lindesnes. Dette er ei lokal tabloidavis.

Mandals fotballag heiter Mandalskameratene. I 2008 spelar dei i 2. divisjon, etter å ha rykt ned frå Adeccoligaen i 2007-sesongen. 

I byen ligg ei gammal trekyrkje, bygd i empirestil.

 Industri 
Mandal har vore eit sentrum for utvikling og bygging av hurtigbåtar i Noreg frå tidleg på 1950-talet. Det var Toralf Westermoen som starta dette arbeidet. Sidan er det stadig blitt bygd og utvikla nye hurtigbåtkonsept i byen. For tida er Sjøforsvarets nye missiltorpedobåtar av Skjold-klassen under bygging i Mandal. Mandals Motorfabrikk ligg òg i Mandal.

 Kjente mandalittar 
 Adolph Tidemand (1814–1876), kunstmålar
 Søren Jaabæk, politikar (Holum)
 Olaf Isaachsen (1835–1893), målar
 Amaldus Nielsen (1838–1932), målar
 Johan Jørgen Broch Hagemann (1840–1919), lege
 Gustav Vigeland (1869–1943), bilethoggar
 Emanuel Vigeland (1875–1948), målar
 Kjell Askildsen (f. 1929), forfattar
 Ole-Johan Dahl (1931–2002), informatikkprofessor
 Michael Grundt Spang (1931–2003), forfattar og journalist
 Kari Vinje (f. 1931), barnebokforfattar
 Torbjørn Greipsland, forfattar og redaktør
 Janne Haaland Matlary (f. 1957), professor i internasjonal politikk ved universitetet i Oslo og katolsk rådgjevar
 Helene Bøksle (f. 1981), artist

 Festivalar 
 Skalldyrfestivalen, Festival for sjømat andre helga i august kvart år

 Lag og organisasjoner 
 Mandal Motorbåtforening 
 Solgløtt, laivforening
 Mandalskameratene, fotballag i 2. divisjon

 Bakgrunnsstoff 
 Mandal kommune 
 Webkamera fra elvepromenaden i Mandal 
 Fædrelandsvennens Mandalsnyheter
 Kultur i Mandal på kart frå Kulturnett.no


Kategori:Tidlegare kommunar i Vest-Agder
Kategori:Norske kommunar skipa i 1838
Kategori:Norske kommunar nedlagde i 2019