Hattfjelldal kommune

Hattfjelldal (sørsamisk Aarborten tjïelteHattfjelldal kommune fekk det samiske namnet Aarborten tjïelte i statsråd 14. juni 2019.) er ein kommune på Helgeland i Nordland fylke.

Han grensar mot Hemnes i nord, Grane og Vefsn i vest, og mot Røyrvik i Nord-Trøndelag i sør. I aust ligg Sverige (kommunane Storuman og Vilhelmina i Västerbotten).

Administrasjonssentrum i kommunen er Hattfjelldal, som har  613 innbyggjarar (2012). Her ligg også Sameskolen, som gjev opplæring i sørsamisk. Skogbruk og landbruk er dei viktigaste næringsvegane i kommunen. Den største industribedrifta er sponplatefabrikken Arbor. 
Kommunen har riksvegssamband til Sverige og til Trofors.

Frå 1. juli 2017 er Hattfjelldal kommune innlemma i Samisk språkforvaltingsområde, som den tredje frå sørsamisk område, og er dermed offisielt tospråkleg norsk og samisk.Kommunal- og moderniseringsdepartementet

Geografi
mini|venstre|Hatten i Hattfjelldal.
Store delar av kommunen består av skog- og fjellområde. Kommunen har fått namn etter fjellet «Hatten». Størsteparten av det nest største vatnet i Noreg, Røssvatnet, ligg i kommunen. Andre innsjøar er Krutvatnet, Elsvatnet og Daningen.

Historie
Hattfjelldal var frå gammalt ein del av Vefsn sokn og tinglag. Omkring 1728 fekk Finnemisjonen reist eit kapell i Hattfjelldalen. Det var samemisjonæren Lorenz Dass som tok inititativet til bygginga, truleg med økonomisk bistand frå far sin, prosten og godseigaren Anders Dass, son til diktarpresten. Den første dokumenterte preikehelga i kapellet var i månadsskiftet juli/august 1730, men det manglar blad frå sommarmånadene både i 1727, 1728 og 1729, så vi kan ikkje sikkert slå fast når kapellet vart tatt i bruk. Kappellsoknet i Hattfjelldal vart eige prestegjeld ved kongeleg resolusjon 3.8.1859, og skulle omfatte «Susendalens og Rysvandsbygdens Districter til og med Gaarden Gryteselv». Det same området vart eigen kommune frå 1862. I 1802/03 etablerte Finnemisjonen ein sameskule i Hattfjelldal. Skulen var i drift som særskule til han vart overtatt av kommunen og tatt i bruk som folkeskule i 1869. I 1951 vart det på nytt etablert ein sameskule for midt-Noreg i Hattfjelldal.

Under andre verdskrigen vart det bygd ein flyplass på den store sletta ved garden Hattfjelldalen.

I 1957 starta sponplatefabrikken Arbor opp i hangaren på den gamle flyplassen. Med det starta ei ny framtod for kommunen, og i første delen av 1960-åra var folketalet i kommunen over 2000 innbyggarar.  

Kjelder
 Fotnotar 

Denne artikkelen bygger på «Hattfjeldal» frå ,  den 11. november 2013.  

 Bakgrunnsstoff 
 Hattfjelldal kommune sine heimesider


Kategori:Helgeland
Kategori:Kommunar i Nordland
Kategori:Samiske kommunar