Kol

Kol er òg eit anna namn på grunnstoffet karbon.

mini|Døme på kol.
Kol er ei samnemning for brennbare sedimentære bergartar som inneheld karbon. Dei er svarte eller brunsvarte, og 
for det meste danna av planterestar. Ufullstendig brend timber blir òg kalla kol. Kol har stor økonomisk verdi, og kolkraft blir mellom anna nytta i kraftverk (kolkraftverk).

I Noreg har ein særleg hatt kolgruvedrift på Spitsbergen. Kolet derifrå inneheldt stort sett lite svovel, og vart rekna for å vera av særs god kvalitet.

 Ulike typar kol 
Ei enkel grovinndeling av koltypane som finst deler dei inn slik:

 Fossila kol: Kol som er skapt i økosystem av myrer der plantedelar blei verna mot oksidering og nedbryting. Torv er eit forstadium til kol. 
 Brunkol er eit yngre fossilt kol med låg energiverdi som hovudsakleg kjem frå den geologiske perioden tertiær. Brunkol er ein sedimentær bergart som hovudsakleg blir brukt i kraftproduksjon.
 Steinkol er eit eldre fossilt kol med høgare energiverdi, hovudsakleg danna i karbontida. Også steinkol er ein sedimentær bergart og blir i tillegg til kraftproduksjon også brukt til koks.
 Antrasitt er eit uvanleg hardt fossilt kol med høg energiverdi. Dette kan reknast som ein metamorf bergart då det har vore utsett for høgt trykk og temperatur.

Inndelinga av kol baserer seg på delen av flyktige bestanddelar, og varierer mellom ulike land.

 Andre typar kol 
 Koks blir laga gjennom oppvarming av steinkol, slik at flyktige delar forsvinn og det som er igjen smelter saman.
 Trekol blir laga gjennom oppvarming av tre.

 Kol i verda 
Kolreservane i verda utgjer over 1 billion tonn. Det samla globale forbruket er på omkring fem milliardar tonn/år. Frå 1990 til 2006 gjekk forbruket i Europa ned 36 %. Reserver, forbruk (kring 2006) og venta forbruk i 2025 etter land/område:National Geographic (norsk utgåve), nr 14, 2006.
 Område Reserver %  Forbruk (mill tonn) Venta bruk i 2025 USA 27 1094 1505 Russland 17 251 288 Kina 13 1531 3242 India 10 431 736 Australia 9   Sør-Afrika 5   Europa1  1117 853 Andre 19 1016 1602
1Utanom Russland

 Bruk av ordet kol 
Ordet «kol» er ofte blitt brukt for å visa til noko som er heilt svart, og er brukt i nokre namn, som Kolbein og Kolbjørn.

Kjelder

 Bakgrunnsstoff 


Kategori:Økonomisk geologi
Kategori:Energikjelder
Kategori:Sedimentære bergartar
Kategori:Namnedelar
Kategori:Brensel
Kategori:Kolgruvedrift