Arkeologi

Arkeologi er studiet av menneskeleg aktivitet, det vil seie korleis dei levde, kva dei levde av, og eventuelt kvar dei kom frå eller drog til, hovudsakleg gjennom studiet av dei materielle leivningane som finst etter dei på og i jorda. Systematiske arkeologiske utgravingar er ei viktig metode for å skaffe fram dette materialet. Men moderne teknikk har òg stilt andre metodar til rådvelde for arkeologien, som til dømes fotografering frå fly og bruk av såkalla georadar, eit apparat som kan avteikne konstruksjonar som ligg under jordoverflata.

Arkeologi er den viktigaste måten å finne ut meir om tidleg menneskeleg historie på frå så gamal tid at det ikkje finst skriftlege kjelder å halde seg til, såkalla førhistorisk tid, før ein tok til å skrive. Arkeologiske metodar kan også brukast til å gje kunnskap om livet i  historisk tid, og fylle ut hòl og stadfeste eller avkrefte påstandar i skriftlege kjelder frå slike tider, som dei mange arkeologiske utgravingane av leivningar frå mellomalderen gjev gode døme på.

mini|Gravstader og leivningar er viktige arkeologiske kjelder. Dette er «Ginger», det eldste mumifiserte mennesket frå Egypt, i ein rekonstruert gravstad ved British Museum.
 Sjå au 
 Arkeologisk kultur

 Nokre arkeologiske disiplinar:
 Arkeologisk teori 
 Egyptologi
 Historisk arkeologi
 Historisk osteologi
 Klassisk arkeologi
 Marinarkeologi

 Dateringsmetodar:
 Karbondatering/radiologisk datering (av organisk materiale)
 Pollendatering
 Termoluminesens
 Typologi
 Årringsdatering/dendrokronologi

 Lovar:
 Kulturminneloven, lov nr. 50/1978

mini|Eldre byggverk kan gje arkeologisk kunnskap om korleis ein levde i fortida. Men det finst ikkje bygningar her i Norden som er eldre enn frå mellomalderen, berre spor og restar etter dei under jordoverflata. 

 Funntypar:
 Avfall etter busetnad
 Bautasteinar
 Byggverk frå eldre tider
 Gravminne, gravfelt og gravhaugar
 Leivningar etter menneske, til dømes myrlik, mumiar, lik og beinrestar i gravhaugar, på gravfelt
 Myrfunn
 Reiskap av stein, knokkel, gevir og avfall frå produksjon av reiskap
 Ruinar
 Stolpehol og andre spor under jordoverflata etter byggverk og konstruksjonar
 Trekol og innretningar etter eldstadar
 Trekolhaldige lag i jorda, pollen (korn av blomsterstøv) etter særskilde planter og andre spor som tyder på menneskeleg aktivitet

 Arkeologiske museum i Noreg
 Arkeologisk museum i Stavanger
 Bergen Museum
 Bryggens museum i Bergen
 Kulturhistorisk museum i Oslo
 Tromsø Museum
 Vitenskapsmuseet i Trondheim

 Bakgrunnsstoff 

 Nettstaden Arkeologen, Bergen Museum, Universitetet i Bergen. 
 arkeologiforum.no  - Arkeologisk nettforum

Kategori:Arkeologi
Kategori:Vitskapar