Gausdal kommune

Gausdal kommune er ein kommune i Innlandet fylke. Han har grenser i nord til Sør-Fron, i nordaust til Ringebu, i aust til Øyer og Lillehammer, i sør til Nordre Land, og i sørvest til Nord-Aurdal og Øystre Slidre. Kommunevåpenet er ein trappeformasjon av sølv og blått og viser fjellformasjonar som er typiske i kommunen. Namnet Gausdal kjem frå norrønt: «Gausdalr», av elvenamnet Gausa som tyder «stri straum, foss».

Administrasjonssenteret i kommunen er Segalstad bru med  og størstedelen av busetnaden ligg
innan ein 10 kilometer radius. I tillegg er det to andre tettstader: Follebu  og Forset med .

Trevareindustri, landbruk og reiseliv er dei viktigaste næringane. På 1800-talet var det utvinning av
nikkel i Espedalen.

 Historie 
Gausdal formannskapsdistrikt vart skipa i 1838 med om lag same utstrekning som dagens kommune. I 1867 vart eit område med 40 heimehørande personar overførd frå Øyer. I 1879 vart gamle Gausdal herad delt i to einingar, Østre Gausdal med eit folketal på 3549 og Vestre Gausdal med 2362 innbygjarar. Administrasjonsstader var Segalstad bru i aust og Forset i vest. Den noverande Gausdal kommune vart skipa i 1962 då dei dei to einingane vart slegne ihop att. Det var då 3942 heimehørande i aust og 2590 i vest.

 Skular og målstoda 
Kring 1900 hadde Østre Gausdal seks skulekrinsar og alle tok nynorsken i 1908, medan på 1920-talet gjekk to attende til bokmålet og to vart lagde ned. I 1939 fekk dei to bokmålskrinsane, og alle dei sju krinsane i Vestre Gausdal nynorsk, såleis at målbrigde var fullenda i både herada. Stoda heldt seg ikkje lenge, allereie i 1961 gjekk dei same to krinsane i aust atter attende til bokmålet, saman med alle utan ein krins i vest. Seinare har to av dei tre siste nynorskskulane vorte lagde ned, såleis at det i 2012 berre er ein grendaskule, Engjom, attende som i namnet har nynorsk som hovudmål. I røynda er det diverre berre 4 av 54 elevar som held på målet. Dei andre skulane i kommunen er Fjerdum, Follebu og Forset barneskular, samt Gausdal ungdomsskole. I kommunen som heile er det om lag 1% nynorskelevar i 2012.

 Verdt å sjå i Gausdal kommune 
Kittilbu Utmarksmuseum ligg i Kittilsbugrenda.
 Aulestad
 Østre Gausdal kyrkje
 Helvete i Espedalen
 Ormtjernkampen nasjonalpark

 Bilete 

 Bakgrunnsstoff 
Gausdal kommune
Historiske fotografier fra Gausdal


Kategori:Tidlegare kommunar i Oppland
Kategori:Kommunar i Innlandet
Kategori:Dalar i Innlandet