घौ

घौ (Hour, चिं: h वा hr) धइगु ईया इकाइ खः गुगु ६० मिनेत या मंकाः खः। थ्व अन्तर्राष्ट्रिय इकाइ प्रणाली (SI) या अङ्ग मजूसां वैज्ञानिक व व्यावहारिक रूपं हलिं न्यंकं ईया गणनाया निंतिं स्वीकार यानातःगु इकाइ खः। छगू सौर दिं (Solar day) यात २४ समान भागय् बायेबलय् छगू घौ दयेकी।

 ईया गणना व स्वापू 
घौया मेगु इकाइत नाप थथे स्वापू दु:

 १ घौ = ६० मिनेत
 १ घौ = ३,६०० सेकेन्द
 २४ घौ = १ दिं (छगू अहोरात्र)

 ऐतिहासिक विकास 
घौ बाय् घौछिया अवधारणा प्राचीन काल निसें न्ह्याःगु खः। 'घौ' खँग्वः संस्कृतया 'घटिका' वा 'घटी' पाखें वःगु खः। प्राचीन कालय् लः-घडी (Water clock) वा घः (Pitcher) छ्यलाः ई दायेगु जूगुलिं थुकियात 'घौ' धाल।

 मिस्र व मेसोपोटामिया: प्राचीन मिस्रवासीतय्सं सुर्द्यःया जः (Sundial) स्वयाः न्हियात १२ भागय् व बहनीयात १२ भागय् बायाः २४ घौया दिं दयेकूगु खः।

 छ्यलाबुला व महत्त्व 
 समय व्यवस्थापन: ज्याया ई (Working hours), स्कूलया ई, व यात्राया ईब्यः घौछिया आधारय् दयेकीगु परम्परा दु।
 वाणिज्य व उद्योग: ज्याकुथिइ लजगामि/ज्यामि तय्त ज्याया घौ (Hourly rate) कथं ज्याला बीगु जुइ।
 विज्ञान व खगोलशास्त्र: पृथ्वीया परिक्रमा व ग्रहतयगु गति ल्या खायेबलय् घौयात छगू महत्वपूर्ण मापदण्ड कथं हनि।

 समय क्षेत्र (Time Zones) 
हलिंयात २४ गू समय क्षेत्रय् बायातःगु दु। पृथ्वीं ३६० डिग्री चाहिलेत २४ घौ काइ, गुकिया अर्थ पृथ्वीं १ घौय् १५ डिग्री पार याइ। थ्व हे आधारय् हलिंया थी-थी देय्या ई (Time zone) पाःगु जुइ।

 ब्वनादिसँ
 Dohrn-van Rossum, Gerhard (1996). History of the Hour: Clocks and Modern Temporal Orders.
 International Bureau of Weights and Measures (BIPM) - Units outside the SI.

Category:भौतिक शास्त्र
Category:विज्ञान