महापरिनिब्बानसुत्तं

महापरिनिब्बान सुत्त  बाय् महापरिनिब्बानसुत्तं (संस्कृत भासय् महापरिनिर्वाण सूत्र) थेरवाद बुद्ध धर्मया सुत्त पिटकय दीघनिकाय सुत्त १६ खः । थ्व गौतम बुद्धया जीवनया अन्त - वय्कःया परिनिब्बान नाप स्वापू दु व थ्व तिपिटकया दकलय् ताःहाकःगु सुत्त ख। तसकं विस्तारय् व विस्तृत ध्यान बियातःगुलिं बुद्धया मृत्युया दकले मानक विवरणय् थुकियात मू सन्दर्भया स्रोतया रुपय् छ्यलाबुला तःगु दु।

 दुखँ 
थुगु सुत्तया शुरुवात वर्षावासया छुं दिं न्ह्यः जुइ, जब मन्त्री वस्साकरं मगधया हरियांक राजवंशया जुजु अजातसत्तुया पहलय् राजगीरय् बुद्धया भ्रमण याइ। थ्व आख्यान स्वलाया वर्षावास जुसें निरन्तर जुयावनि व बुद्धया निधन, वसपोलया दाहसंस्कार व अवशेष विभाजनया अभिलेख व अन्ततः बुद्धया अवशेषयात संरक्षण यानातःगु ८ गू चैत्य वा स्मारक दयेकेगुलि नापं क्वचाइ।  थुकिं बुद्ध धर्मया अन्तयेष्ठि चलनया झलक क्यनि। 

 संस्करणत 
महापरिनिब्बान सुत्तया यक्व संस्करणत दु । उकी मध्ये पालि संस्करण भाषा व विषयवस्तुया ल्याखं प्रारम्भिक ईया खः । महापरिनिब्बान सुत्त अत्यन्त ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व दु। अतः थ्व बुद्ध धर्म, बुद्ध जीवनी तथा बौद्ध चिन्तन व साहित्यया  इतिहासया स्यनामितेगु निंतिं छगू लिधंसा सफू जूगु दु। थ्व ग्रन्थया मेमेगु संस्करण संस्कृत, सँदेय् व चिनियाँ भासय् दु।

 रचना तिथि 
भाषाशास्त्रीय प्रमाणया आधारय् इन्डोलोजिष्ट व पालि विशेषज्ञ ओस्कार भन हिनुबर कथं छुं पालि सुत्तय् बुद्धया जीवनकालया लिक्कया तसकं पुरातन थाय्-नां, वाक्यविन्यास व ऐतिहासिक तथ्यांक तयातःगु दु। थन्याःगु सूत्रय् महापरिनिब्बान सुत्त नं ला। हिनुबरं थ्व ग्रन्थ ईसापूर्व ३५०-३२० स्वया न्ह्यः रचना तिथि प्रस्ताव यानादिल। थुकिलिं बुद्धया जीवनकालया करिब ६० दँ धुंका अबिलेया घटनाया "सत्य ऐतिहासिक स्मृति"या अनुमति बी। तर थ्व नं लुमंके बह कि थन्यागु ग्रन्थ मूलतः बुद्धया चरित्रवर्णन अभिलेख  ख व छगू ऐतिहासिक दसिंया कथं थ्व सूत्र च्वयातःगु मखु।  

न्हापांगु बौद्ध परिषदया ग्रन्थ व महापरिनिब्बान सुत्तय् न्ह्यब्वयातःगु आख्यान दथुइ भिन्नता मदू, गुकिलिं लुइ फिनोट व एरिच फ्रौवालनर थें न्यापिं विद्वानतयेसं मूल रुपं थ्व नितां छगू हे निरन्तर आख्यान ख धकाः निष्कर्ष पिकाःगु दु।  प्रथम परिषदया थ्व आख्यान व आःया फुक्क ६ गू विनय परम्पराय् आंशिक वा पूर्ण रुपं लुयावःगु सूत्रतेगु संगठन व आधारभूत विषयवस्तु यक्व विद्वानतय्सं बौद्ध संघय् दकलय् न्हापांया विभाजन स्वया न्ह्यःया ईलय् उत्पन्न जूगु विश्वास या।   छुं संस्करणय् विनय पिटकया स्कन्धक खण्डया अन्त्य याइगु न्हापांगु परिषद्या आख्यान स्वया न्ह्यः सुत्तया विषयवस्तु दुथ्याकातःगु दु। मेमेगु अवस्थाय् सुत्त आख्यान व परिषद् आख्यानयात सुत्त पिटक व विनय पिटकया दथुइ ब्वथलातःगु दु। 

 थ्व नं स्वयादिसँ 

 त्रिपिटक
 सुत्तपिटक
 दीघनिकाय
 महायान महापरिनिर्वाण सूत्र

 लिधंसा 

पुचः:बुद्ध धर्म
पुचः:तिपिटकया सुत्त