लखय् दुनेया मिगुँ

लखय् दुनेया मिगुँ धयागु पृथ्वीइ लःया दुनेया दयाच्वनिगु भेन्ट बाय् फिसर खः गुकिं माग्मा पिहां वयेफु। यक्व लः दुनेया मिगुँ टेक्टोनिक प्लेटया सिथय् लिक्क ला, गुकियात मध्य-समुद्रया रीजया रुपय् म्हसीकिगु या। मध्य समुद्रया मिगुँ वा ज्वालामुखीं जक पृथ्वीया सकल म्याग्माया ७५% उत्पादन याइगु अनुमान दु।  यद्यपि अधिकांश लः मिगुँ समुद्र व महासागरया गाः लाःगु थासय् दयाच्वनि व गुलिं म्हो गाः लाःगु लखय् नं दयाच्वनि। थथे म्हो जक गाःलाःगु थासय् दइगु मिगुँ मुइबिले थुकिलिं लखय् जक मखुसें वायुमण्डलय् लाभा व ग्यास वांछ्वयेफु। सकल लः-मिगुंया ल्याः १० लख स्वया अप्व दु गुकिलि आपालं आः विलुप्त जुइधुंकल। थुकिलि थ्यं-मथ्यं ७५,००० समुद्रया तलं  स्वया अप्व च्वय् थहां वनि।  वंगु ११,७०० दँया दुने पृथ्वीया महासागर व समुद्रय् ११९ लःमिगुं जक्क मुयावःगु खनेदु दु।  

हाइड्रोथर्मल भेन्ट, प्रचुर मात्राय् जैविक गतिविधिया थाय् ख व थन्याःगु भेन्ट सामान्यतया लः-मिगुं लिक्क खने दु।

 मिगुँइ लःया प्रभाव 
फय्-या थासय् लःया उपस्थितिं बँय् दइगु मिगुँ स्वया लःया दुनेया मिगुँ मुइगु अवस्था यक्व पा।

दसुया निंतिं, लःया कारणं म्याग्मायात फसय् मुइगु व बँय् जुइगु विस्फोट स्वया यक्व याकनं ख्वाउँकेगु व कः दयेकेगु याइ, गुकिलिं आपालं मुयावःगु पदार्थयात मिगुँया ग्लासय् हिलाबी। लः-मिगुँतेसं दयेकूगु लाभाया आकार व बनावट बँय् पिहां वःगु लाभा स्वयां पाः। लःया स्वापूइ वयेवं लाभाया जःखः ठोस क्रस्ट दयावइ। मिगुँ नं पिहाँवनाच्वंगु लाभा थ्व क्रस्टय् बाः वनी, गुकिं पिल्लो लाभा धकाः म्हसीकातःगु ग्वः लाभा दयेकी।

समुद्रया क्वय् थ्यंमथ्यं  दुने प्रेसर लःया  क्रितिकल प्रेसर (२२.०६ एमपीए वा शुद्ध लःया निंतिं करिब २१८ वायुमण्डल) स्वया अप्व जुइ, अन थ्व प्रेसरया कारणं लः दासिवये फइमखु ; थ्व अवस्थाय् लः सुपरक्रिटिकल फ्लुइड जुइ। दासिवइगु सः मदयेकं हाइड्रोफोन छ्यला गाःवंगु समुद्रया मिगुँयात यक्व तापाक्क लुइके थाकु। 

समुद्रया लःया सामान्यतया दयाच्वनीगु चिया सोलुसनय् क्रितिकल तापक्रम व चाप अप्वइ । क्वाःगु बेसाल्टया लिक्कसं लःया सोलुसनया संरचना, व क्वाःगु ल्वहँया धों दुने संचारित जुइगु लः मेमेगु लः (अर्थात क्वाःगु भः स्वया तापाक्क दयाच्वंगु समुद्री लः) स्वया पाः धैगु अनुमान दु। छगू अनुमान कथं थुकिया क्रितिकल फुति   व २९.९ MPa जुइ, गन  सोलुसन कम्पोजिसन करिब ३.२% NaCl नाप दयाच्वनि। 

 थ्व नं स्वयादिसँ 

 लखय् दुनेया मिगुँतेगु धलः

लिधंसा

पुचः:भूगर्भशास्त्र