न्हसिबुँ

न्हसिबुँ (Floodplain) धइगु खुसिया सिथय् दूगु चकंगु बँ खः, गुगु खुसिइ बाः (Flood) वइबलय् लखय् क्वय् लाःवनि। थ्व क्षेत्र खुसिया बाहाः नाप वइगु चा, ध्याचः व भिंगु चा(Sediments) मुंवनाः दयेकीगु छगू प्राकृतिक भू-स्वरूप खः।

 उत्पत्ति व भौगोलिक प्रक्रिया 
न्हसिबुँ दयेकेगु प्रक्रिया खुसिया गति व 'निक्षेपण' नाप स्वानाच्वि:

 बाः व निक्षेपण: खुसिइ लः अप्वइबलय् खुसिया मू धाः (Channel) स्वया पिने लः बाहाः वइ। थुकिया नाप वइगु 'जलोढ चा' (Alluvial soil) खुसिया सिथय् लाःगु समथर थासय् मुंवइ।
 खुसि हिलेगु (Meandering): खुसि बाहाः वइबलय् तप्यंक मजुसें चाकलाना (Meanders) वनी। थुकिं यानाः खुसिया सिथय् दूगु ख्यः अझ चकं जुइ।
 प्राकृतिक तटबन्ध (Natural Levees): बाः वइबलय् खुसिया सिथय् हे अप्वः ल्वहँ व तःधंगु फि मुनाः प्राकृतिक बाँध थें च्वंगु संरचना दयेकी।

 आर्थिक व वातावरणीय महत्त्व 
 उर्वरता: न्हसिबुँइ प्रत्येक दँ बाः पाखें 'न्हूगु चा' (Fresh silt) वइगुलिं थन रासायनिक मल विना हे बांलाःगु बुँज्या जुइ। थन्याःगु क्षेत्र हलिंया दकलय् अप्वः उत्पादकत्व दूगु थासय् छगू जुइ।
 जल पुनर्भरण (Groundwater Recharge): खुसि बाःया लः न्हसिबुँइ यक्व ई तक च्वनीबलय् बँय् दुने लः जानाच्वनि, गुकिं यानाः बँक्वय् दूगु लःया सतह (Water table) थहां वइ।
 जैविक विविधता: थन विशेष कथंया 'सिमसार' (Wetlands) दयेकी, गन थी-थी जलचर, पंक्षी व घाँय्‌त खनेदु।

 जोखिम व चुनौती 
 क्वबाना: न्हसिबुँइ च्वंपिं मनूत व अनया भौतिक संरचनात प्रत्येक दँ वइगु बाःया जोखिमय् दइ।
 प्रदूषण: खुसिइ बाहाः वइगु फोहोर व विषादीत न्हसिबुँया चा व लःया स्रोतय् दुहाँ वयेफु।
 अतिक्रमण: जनसंख्या वृद्धि नाप न्हसिबुँइ अनियन्त्रित बस्ती विकास जुइबलय् खुसिया प्राकृतिक बाहाः पनी व बाःया जोखिम अझ अप्वइ।

ब्वनादिसँ
 Lewin, John (1978). Floodplain Geomorphology.
 National Geographic - Hydrology: Floodplains.

Category:भूगोल
Category:प्रकृति
Category:बुँज्या