नसापहः

नसापहः धयागु हलिंया थीथी नसा दयेकेगु पहः ख। थथे नसा दयेकीगु पहःयात विशेष यानाः छगू भौगोलिक क्षेत्र वा संस्कृति नाप स्वाना खँल्हायेगु जुइ। थुकी नसा दयेकेत छ्यलिगु ज्वलं, मस्ला, व प्रविधिया छगू विशेष 'पहः' (Style) दइ। नसापहलं उगु थाय्या वाफय्, स्थानीय वस्तु, व मनूतयगु न्हिथंया जीवनशैली क्यनी।

 नसापहःया मू तत्व
छथी नसापहःयात मेथी स्वया बायेगु यक्व खँय् स्वंगू खँया तःधंगु ल्हाः दइ:
 ज्वलं (Ingredients): स्थानीय रूपं दइगु ज्वलं (दसु: खुसिसिथय् च्वंपिनिगु न्याया नसा, पाखाय् च्वंपिनिगु लैं, सकि थेंज्याःगु नसा)।
 मस्ला व सवाः: सकल नसापहः दुने सवाः भिंकेतः थःगु हे मस्ला, चिकं आदि तनेगु पहः दयाच्वनि (दसु: चिनियाँ नसापहः दुने सोया सस व पालु, भारतीय नसापहः दुने गरम मसला व हलू)।
 दयेकेगु लँपु (Technique): नसायात गथे दयेकी (दसु: दायेकेगु, मनेगु, फुनयेगु, थुयेगु आदि)।

 नेवाः नसापहः 

नेवाः नसापहः नेपाःया बांलाःगु व व्यवस्थित नसापहः मध्ये छगू खः। थुकिया मू विशेषता 'छोयला', 'कचिला', व 'बारा' थेंज्याःगु नसा खः। थ्व नसायात उकिया स्वाद व पौष्टिकता कथं 'भ्वय्‌' व 'सम्येबजि' या रूपय् नयेगु चलन दु।

 हलिंया नांजाःगु नसापहःत 
हलिं न्यंकं थी-थी देय्तेगु थःथःगु 'नसापहः' दु:
 फ्रेञ्च नसापहः: थ्व नसापहः नसा दयेकेगु 'कला' व 'प्रविधि' या निंतिं हलिं न्यंकं नांजाः।
 जापानी नसापहः: थुकी नसाया प्राकृतिक स्वाद व तासि-थ्वसि(Freshness) यात बः बियातःगु दइ (दसु: सुशी)।
 इटालियन नसापहः: साधारण ज्वलं (दसु: पास्ता, कालासि/भातासि/गोलभेंडा, चिज आदि) पाखें स्वादिष्ट नसा दयेकेगु थुकिया पहः खः।

 विकास व हिउपाः 

इतिहासय् मनूत छगू थासं मेगु थासय् वनिगु कारणं छगू थाय्या नसापहः मेगु थासय् न्यना वन। थुकिं यानाः 'फ्युजन नसापहः' (Fusion Cuisine) या जन्म जुल, गन थी-थी संस्कृतिया नसापहः ल्वाकछ्यानाः न्हूगु स्वाद दयेकी। नेपाःया छगू दसु कथं मःमःयात कायेछिं। थ्व छगू सँदेय् या नसा जुसां नेपालं थ्व नसायात नालाकाल व थौं नेपाःया छगू मू नसाया कथं पलिस्था जूगु दु। 

 लिधंसा 
 Civitello, Linda (2003). Cuisine and Culture: A History of Food and People.
 Montanari, Massimo (2004). Food is Culture.

Category:नसा
Category:शिल्प
Category:नेपालभाषा