फ्रान्सेली साहित्य

फ्रान्सेली साहित्य धइगु फ्रान्सेली भाय्‌ छ्यलाः च्वयातःगु च्वसुतय्गु मुना खः। थ्व हलिमया दकलय् तःमि व प्रभावशाली साहित्य मध्ये छगू खः। थुकिलि उपन्यास, नाटक, निबन्ध, ध्याचू (satire) व चिनाखँ (poem) आदि थीथी विधा ला। 

 इतिहास व विकासक्रम 

 मध्य युग 
फ्रान्सेली साहित्यया सुरुवात मध्य युगय् जूगु खः। उगु इलय् विशेष यानाः चान्सन डे जेस्ट (Chansons de geste) धाःगु वीर बाखंत व ट्रुबाडोर (Troubadour) तय्सं हालाजूगु चिनाखँ तसकं लोकंह्वाःगु खः। थुपिं चिनाखँ व बाखंत उगु इलय् साधारण मनूतय्त न्ह्यइपुइकेगु मू माध्यमया कथं दयेकातःगु खः।

 पुनर्जागरण 
१६गू सदीइ फ्रान्सय् पुनर्जागरणया प्रभाव खनेदत। थ्व इलय् फ्रान्स्वा रबेले (François Rabelais) व मिशेल डे मोन्टेन (Michel de Montaigne) थें न्याःपिं च्वमिपिं वल। मोन्टेनजुं (Montaigne) "चिनाखँ" विधाया पलिस्था यानादिल। थ्व इलय् मानववाद (Humanism) या तःधंगु विकास जुल।

 १७गू सदी: शास्त्रीय युग 
१७गू सदीयात फ्रान्सेली साहित्यया "स्वर्ण युग" वा शास्त्रीय युग (Classical Age) धाइ।

मोलियर (Molière): वय्कलं नाटक व ध्याचू (satire) या माध्यमं उगु इलय् समाजया विसंगतियात क्यनादिल।

जिन रासिन (Jean Racine) व पियरे कोर्नेइल (Pierre Corneille) नाटकया ख्यलय् तसकं नांजाल।

रेने देस्कार्तेस् (René Descartes) थें न्याःपिं दार्शनिकतय्सं थःगु जटिल विचाःत साहित्यया माध्यमं पिथन।Hollier, Denis (1989). A New History of French Literature. Harvard University Press.

 १८गू सदी: आत्मज्ञानया युग
१८गू सदीइ फ्रान्सय् विचाःया क्रान्ति जुल। भोल्टेयर (Voltaire), रुसो (Jean-Jacques Rousseau), व डिडेरोट (Denis Diderot) थें न्याःपिं च्वमितय्सं तर्क, स्वतन्त्रता व मानव अधिकारया खँ ल्हात। थुपिं च्वसुतय्सं १७८९ या फ्रेञ्च क्रान्ति (French Revolution) यात यक्व प्रभावित यात।

 १९गू सदी 
१९गू सदी फ्रान्सेली साहित्यया दकलय् तःमिगु इलय् छगू खः। थ्व इलय् थ्व भाय्या साहित्यय् थीथी विधाया विकास जुयावल:

रोमान्टिसिज्म (Romanticism): भिक्टर ह्युगो (Victor Hugo) थ्व विधाया मू च्वमि खः। वय्कःया "ले मिजराब" (Les Misérables) व "द हन्चब्याक अफ नोट्रे-डेम" तसकं नांजाः।

यथार्थवाद (Realism) व प्रकृतिवाद (Naturalism): बल्जाक (Honoré de Balzac), गुस्ताभ फ्लोबेर्ट (Gustave Flaubert), व एमिल जोला (Émile Zola) थें न्याःपिं च्वमितय्सं साधारण छेँजः (family) व समाजया यथार्थयात च्वयादिल।

चार्ल्स बोडेलेयर (Charles Baudelaire) व आर्थर रिम्बाउड (Arthur Rimbaud) थें न्याःपिं कवितय्सं आधुनिक चिनाखँ (poem) यात न्हूगु दिशा बिल।

 २०गू व २१गू सदी
२०गू सदीइ फ्रान्सेली साहित्यय् हानं न्हूगु हिउपाः वल।

मार्सेल प्राउस्ट (Marcel Proust) या "इन सर्च अफ लस्ट टाइम" (In Search of Lost Time) मनोवैज्ञानिक साहित्यया तःधंगु दसु खः।

अस्तित्ववाद (Existentialism): निगूगु विश्वयुद्ध लिपा जिन-पल सार्त्र (Jean-Paul Sartre), अल्बर्ट कामु (Albert Camus), व साइमन द विभो (Simone de Beauvoir) थें न्याःपिं दार्शनिक-च्वमितय्सं मनूया स्वतन्त्रता व जीवनया अर्थया बारेय् विचाःत न्ह्यब्वल।

 लिखं 
फ्रान्सेली साहित्यं हलिम न्यंकंया साहित्ययात प्रभावित यानातःगु दु। फ्रान्स हलिमय् दकलय् अप्वः साहित्यया नोबेल सिरपा त्याकीगु देय् मध्ये न्हापांगु थासय् ला।

 स्वयादिसँ 

फ्रान्स

भिक्टर ह्युगो

चिनाखँ

यथार्थवाद

 लिधंसा 

Category:साहित्य
Category:फ्रान्स