मध्य अमेरिकाया संघीय गणतन्त्र

मध्य अमेरिकाया संघीय गणतन्त्र ( स्पेनिश : República Federal de Centro América), न्हापा मध्य अमेरिकाया संयुक्त प्रान्त ( Provincias Unidas del Centro de América )या नामं दूगु मध्य अमेरिकाया छगू सार्वभौम राज्य ख गुकिया अस्तित्व सन् १८२३ निसें १८३९/१८४१ तक्क दयाच्वन। मध्य अमेरिकाया संघीय गणतन्त्र ५गु राज्यं दयेकूगु ख: कोस्टारिका , एल साल्भाडोर , ग्वाटेमाला , होन्डुरस , व निकारागुआ। नापं छगू संघीय जिल्ला सन् १८३५ निसें १८३९ तक्क दयच्वन। संघीय राजधानी न्हापा ग्वाटेमाला नगर जुल धाःसा लिपा सरकार/राजधानी सान साल्भाडोरय् स्थानान्तरण जुल। मध्य अमेरिकाया संघीय गणतन्त्रया उत्तरय् मेक्सिको , दक्षिणय् ग्रान कोलम्बिया , व थुकिया पूर्वी तटय् मस्किटो कोस्ट व ब्रिटिश होन्डुरस (निगुलिं संघीय गणतन्त्रं थःगु सार्वभौम भूभागया रुपय् दाबी याःगु)या सीमा ला।

मध्य अमेरिका, उबलय् ग्वाटेमालाया क्याप्टेनसी जनरलया नामं म्हसीका तःगु थाय् जुल। सेप्टेम्बर १८२१य् स्पेनिश साम्राज्यं थःगु स्वतन्त्रता घोषणा याःगु छुं ई लिपा, थ्व थाय्यात न्हापांगु मेक्सिकन साम्राज्यं सन् १८२२ या जनवरीइ थःगु अधीनय् लाकल। सन् १८२३य् संघीय गणतन्त्र दयेकूसें थ्व देसं थःगु स्वतन्त्रता प्राप्त यात। गणतन्त्र मध्य अमेरिकां संयुक्त राज्य अमेरिकाया संघीय सरकारय् आधारित थःगु संविधान नोभेम्बर १८२४य् पारित यात। अप्रिल १८२५ य् थःगु न्हापांगु राष्ट्रपति निर्वाचन जुल , गुकिया झ्वलय्, उदारवादी राजनीतिज्ञ म्यानुअल होजे आर्से देय्या न्हापांम्ह राष्ट्रपतिया रुपय् निर्वाचित जुल । लिपा वय्कलं थःगु राष्ट्रपतिया निर्वाचन सुरक्षित यायेत रुढिवादीतय्त ब्यूगु सहुलियतया उदारवादीतय्सं विरोध याःगुलिं देय्या रुढिवादीतलिसे थःत छप्पँ यात । सन् १८२७ निसें १८२९ तक आर्सेयात समर्थन याइपिं रुढिवादीत व विरोध याइपिं उदारवादीतय् दथुइ थ्व देय् गृहयुद्धय् लात। उदारवादी राजनीतिज्ञ फ्रान्सिस्को मोराजानं अन्ततः उदारवादीतय्त विजयया निंतिं नेतृत्व यात व सन् १८३०इ राष्ट्रपति निर्वाचित जुल। संघीय गणतन्त्र सन् १८३८ निसें १८४० तक्क निक्वःगु गृहयुद्धय् थाःवन, गुकिया अन्त्यय् मध्य अमेरिकाया राज्यतयेसं थःगु स्वतन्त्रता घोषणा यात व संघीय गणतन्त्रया अन्त्य जुल। 

संघीय गणतन्त्र मध्य अमेरिकाय् यक्व गृहयुद्ध, विद्रोह, व विद्रोहया शिकार जुल गुकिलिं मू रुपं उदारवादी व रुढिवादी दथुइ जूगु ख। इतिहासकारतसें थ्व देय्या राजनीतिक अस्थिरताया कारण कमजोर संघीय शासन व्यवस्था व आर्थिक संघर्ष धायेगु याः। कृषि निर्यातपाखें पर्याप्त ध्येबा मुंके मफुगु खःसा संघीय सरकारं नं अनुकूल शर्त दुसां नं विदेशी त्यासा पुले मफुगु खः। मध्य अमेरिकाया आर्थिक समस्या छुं भचा संघीय सरकारं कर संकलन याये मफुगु व पर्याप्त अन्तरराज्यीय पूर्वाधारया अभावया कारणं नं जूगु खः।

मध्य अमेरिकी राजनीतिज्ञ, च्वमि व बुद्धिजीवीतेसं संघीय गणतन्त्र मध्य अमेरिका विघटन जुइधुंका मध्य अमेरिकाया पुनः एकीकरणया आह्वान याःगु दु। १९गु व २०गु शताब्दीइ संघीय गणतन्त्रया उत्तराधिकारी राज्यतयेसं कूटनीतिक व सैन्य निगुलिं माध्यमं मध्य अमेरिकायात पुनः एकीकरण यायेगु यक्व कुतः याःगु दु। थ्व छुं नं कुतः फुक्क प्यम्ह पूर्व दुजःतय्त दच्छि स्वया अप्व ई तक छगू एकीकृत मध्य अमेरिकी राज्यया अन्तर्गत छधी यायेत सफल मजू। संघीय गणतन्त्र मध्य अमेरिकाया फुक्क प्यम्ह पूर्व दुजःत क्षेत्रीय विकासयात प्रवर्द्धन याइगु आर्थिक व राजनीतिक संगठन मध्य अमेरिकी एकीकरण प्रणाली (SICA)या दुजः खः ।

स्वयादिसँ
 मध्य अमेरिका

पुचः:मध्य अमेरिका