च्वंवनेज्या

च्वंवनेज्या (Emigration, च्वं-वने-ज्या) धइगु थन्याःगु थाय्-बाय् हिलाः खः गन मनूत थःगु जन्म जूगु वा स्थायी रूपं च्वनाच्वंगु थाय् त्वताः मेगु थासय् वनाः च्वनी। थुकियात थःगु देसं/थासं पिने वनेगु ज्या धकाः थुइके फइ। थ्व च्वंवयेज्या (Immigration) स्वया पा:— छम्ह मनू थःगु देसं 'च्वंवनामि' (Emigrant) जुयाः पिने वनि, अले व मेगु देसय् 'च्वंवयामि' (Immigrant) जुयाः दुहाँ वइ।

 मू कारणत (Push and Pull Factors) 
मनूत थी-थी कारणं पिने वनेगु याइ, गुकियात 'घ्वाये' (Push) व 'सालाकाये' (Pull) तत्व दुने बायेछिं:

 १. घ्वायेगु कारण (Push Factors): 
थ्व कारणतय्सं मनूयात थःगु थाय् त्वतेत तिबः बी:
 आर्थिक अभाव: ज्याया कमी व गरिबी।
 राजनीतिक अस्थिरता: युद्ध, दमन, वा असुरक्षा।
 प्राकृतिक विपत्ति: भुखाय्, बाः वइगु, वा जलवायु हिउपाः।

 २. सालाकायेगु कारण (Pull Factors): 
थ्व कारणतय्सं मनूयात मेगु देसय् सालाकाइ:
 बांलाःगु अवसर: उच्च शिक्षा व भिंगु लजगा।
 सुविधा: बांलाःगु उसाय् (Healthcare) व जीवनशैली।
 पारिवारिक पुर्नमिलन: छेँजः या दुजःत न्हापा हे पिने दूगुलिं उमित नापलायेत वनेगु।

 छेँजः व समाजय् लाकीगु प्रभाव 
पिने च्वंवनेगु ज्यां निगुलिं थासय् तःधंगु हिउपाः हइ:
 विप्रेषण (Remittance): पिने वंपिं दुजःतय्सं छ्वइगु धेबां छेँखाया आर्थिक स्तर च्वय् लाकी।
 ब्रेन ड्रेन (Brain Drain): देय्या प्रतिभावान मनूत पिने वनेबलय् देय्या विकासय् पंगः वयेफु।
 याकः जुइगु: छेँजःया दुजःत बायाः वनेबलय् विशेष यानाः अजा-अजी व बुराबुरीपिं याकःचा जुइगु समस्या खनेदइ।

 नेवाः समाज व पिनेवनेगु क्रम 
ऐतिहासिक रूपं नं नेवाःत व्यापारया निंतिं सँदेय् व भारतया थी-थी थासय् वनेगु यानाच्वंगु खः।
 पुलां ईलय् सँदेसय् व्यापार यायेत वनीपिं मिजंतय्सं थःगु माचाछि व छेँजः त्वताः वनेमाःगु खः।
 आःया ईलय् उच्च शिक्षा व सुबिधाया निंतिं अमेरिका, युरोप व अष्ट्रेलिया वनेगु झ्वः अप्वया वःगु दु। 

 लिधंसा 
 Castles, S., & Miller, M. J. (2009). The Age of Migration.
 International Organization for Migration (IOM) Reports.
 लुमन्ति: नेवार समाज व प्रवास (Newars and Migration history).

Category:समाजशास्त्र
Category:भूगोल
Category:नेवाः संस्कृति