धौ

धौ दुरुयात ब्याक्टेरियाया माध्यमं 'फर्मेन्टेशन' (Fermentation) यानाः दयेकातःगु छगू विशेष नसा खः। अंग्रेजी हलिं न्यंकं थुकियात 'योगर्ट' (Yoghurt) धकाः नं म्हसीकी। 

 दयेकेगु प्रक्रिया 
धौ दयेकेत विशेष यानाः Lactobacillus bulgaricus व Streptococcus thermophilus धइगु ब्याक्टेरिया छ्यली।
 न्हापां दुरुयात दायेकेगु जुइ गुकिं यानाः अवांछित की सिनावनि।
 दुरुयात भचा ख्वाउँकाः (करिब ४०°C निसें ४५°C तक) उकी 'पुसा' (Starter culture) तइ।
 थुकियात करिब ६ निसें १२ घण्टा तक क्वाःगु थासय् तयेधुंकाः दुरु धौ जुइ।

 उसाय्‌या निंतिं फाइदा 
धौ उसाय्‌या निंतिं तसकं बांला:गु नसा ख:
 प्रोबायोटिक्स: थुकी दइगु 'जीवित ब्याक्टेरिया' नं मनूया प्वाः व पाचन प्रक्रियायात बांलाकी।
 क्याल्सियम व प्रोटिन: थुकिं क्वँय् (Bone) व मांशपेसीयात बल्लाकी।
 भिटामिन: धौय् भिटामिन B12 व राइबोफ्लेभिन प्रशस्त दइ।

 सांस्कृतिक महत्त्व 
नेपाःया नेवाः संस्कृति य् धौया तसकं तःधंगु महत्त्व दु।
 सगंः: छुं नं शुभ ज्या याये न्ह्यः 'धौ-सगंः' कायेगु चलन दु।
 भ्वय्: नेवाः भ्वय्या अन्त्यय् 'धौ-बाजी' नइगु परम्परा दु।
 जुजु धौ: ख्वपया 'जुजु धौ' थःगु विशेष सवाःया निंतिं नांजाः।

 हलिंया थी-थी रूप 
 ग्रीक योगर्ट: थुकिं लः लिकानाः तसकं ताकूगु धौ दयेकातःगु दइ।
 लस्सी: दक्षिण एसियाय् धौ व चिनी-मरिज तयाः दयेकातःगु त्वँसा।
 लाब्नेह (Labneh): मध्य पूर्वय् प्रचलित धौया छगू प्रकार गुगु दुरु-कः (Cheese) थें खनेदु।

 लिधंसा 
 Chandan, Ramesh C. (2006). Manufacturing Yogurt and Fermented Milks.
 Tamime, A. Y. & Robinson, R. K. (2007). Tamime and Robinson's Yoghurt: Science and Technology.
 Shrestha, B. (2012). Traditional Fermented Foods of Nepal.

Category:नसा
Category:नेवाः तजिलजि
Category:उसाय्