थाय्-बाय् हिलाः

थाय्-बाय् हिलाः (Migration) धइगु मनूत छगू थासं मेगु थासय् वनाः च्वनेगु प्रक्रिया खः। थ्व प्रक्रिया थःगु हे देय्या दुने (Internal Migration) वा छगू देसं मेगु देसय् (International Migration) नं जुइफु। मनूया इतिहास धाःगु हे थाय्-बाय् हिलाःया इतिहास खः, गन मनूत न्ह्याबलें हे बांलाःगु अवसर, सुरक्षा, व जीवनशैलीया निंतिं छगू थासं मेगु थासय् वनि।

 ताजि 
थाय्-बाय् हिलाःयात मू रूपं क्वय् ब्वयातःगु आधारय् बाये फइ:

 आन्तरिक थाय्-बाय् हिलाः: देय्या दुने हे छगू थासं मेगु थासय् वनेगु।
 अन्तर्राष्ट्रिय थाय्-बाय् हिलाः: देय्या सीमा पुलाः मेगु देसय् वनेगु। थुकी च्वंवनेज्या (Emigration) व च्वंवयेज्या (Immigration) निगुलिं ला।
 इच्छाधीन थाय्-बाय् हिलाः: थःयात यःथें बांलाःगु जीवनया निंतिं वनेगु (Voluntary)।
 अनिवार्य थाय्-बाय् हिलाः: युद्ध, दमन, वा प्राकृतिक विपत्तिया कारणं बाध्य जुयाः वनेगु (Forced)।

 प्रवासया कारण (Push and Pull Factors) 
मनूतय्सं थःगु थाय्या पलेसा मेगु थाय्यात छाय् ल्यइ धकाः थुइकेत 'घ्वाये' (Push) व 'सालाकाये' (Pull) सिद्धान्त छ्यलिगु याइ:

 घ्वाये तत्व (Push Factors): थ्व कारणतय्सं मनूयात थःगु थाय्या पलेसा मेगु थाय् मालेत बाध्य याइ। दसु: बेरोजगारी, सुरक्षाया कमी, व अनिकाल।
 सालाकाये तत्व (Pull Factors): थ्व कारणतय्सं मनूयात न्हूगु थाय् पाखे सालाकायेगु याइ। दसु: बांलाःगु आयश्रोत, उच्च शिक्षा, व सुबिधा सम्पन्न जीवन।

 सामाजिक व आर्थिक प्रभाव 
थाय्-बाय् हिलाज्यां मनूया छेँजः व समग्र समाजय् तःधंगु प्रभाव लाकी:

 जनसांख्यिक हिउपाः: मनूत त्वताःवंगु थासय् जनसंख्या म्हो जुइ अले दुहाँ वःगु थासय् जनसंख्याया चाप अप्वइ।
 आर्थिक स्रोत: प्रवासीतय्सं थःगु छेँखाय् धेबा छ्वइ (Remittance), गुकिं उगु परिवारया आर्थिक स्तर च्वय् लाकी।
 सांस्कृतिक कायेबिये: छगू थाय्या भाषा, नसा, व संस्कार मेगु थासय् थ्यनी। थुकिं समाज अझ 'विश्वव्यापी' (Cosmopolitan) जुइ।

 प्रवासया चक्र (The Migration Cycle) 
प्रवास छगू जक घटना मखुसें थ्व छगू चक्र खः गन व्यक्ति न्हापां वनेगु तयारी याइ, अनंलि यात्रा याइ, न्हूगु समाजय् मिलेजुइ, अले भविष्यय् थःगु पुलां थासय् लिहाँ वनेगु वा अन हे च्वनेगु निर्णय याइ।

 लिधंसा 
 King, Russell (2012). Theories and Typologies of Migration.
 Brettell, Caroline B., & Hollifield, James F. (2014). Migration Theory: Talking across Disciplines.
 United Nations - International Migration Reports.

Category:समाजशास्त्र
Category:भूगोल
Category:मानवशास्त्र