लिपितेगु धलः

लिपि मनुया भाय् स्वथनेत छ्यलिगु पद्धति ख। लिपितेत छुं सामान्य विशेषता कथं थीथी ताजिइ ब्वथलेछिं।

भाषाविद् जे मार्शन्जर व डेफ्रान्जरया तर्क कथं आइडियोग्राफिक लिपि (गुकिलि ग्राफेम छगू भाषाय् छगू विशिष्ट खँग्वः स्वया अवधारणा वा विचाःयात प्रतिनिधित्व याइगु आइडियोग्राम ख) व किपा लिपि (गुकिलि ग्राफेम आइकोनिक किपा ख) भाषां संचार यायेफइगु फुक्कं खँयात व्यक्त यायेत सक्षम जुइगु क्षमता मदु। मूल रुपं इमिगु बिचाः कथं छुं नं वास्तविक लिपि पूर्ण रुपं किपा वा वैचारिक जुइमखु; छगू भाय् या पूर्ण अभिव्यक्ति क्षमता कायेत थुकिं छगू भाय् यात तप्यंक सन्दर्भित याये फयेकेमाः । उन्गरं सन् २००४ य् पिदंगु थःगु सफू आइडियोग्रामय् ब्लिसिम्बोल्सया पाखें याःगु दाबीयात खण्डन याःगु दु ।

थौंकन्हय् छुं छुं किपालिपि वा बिचाःकिपा लिपि दुसां चिं व भाषाया दथुइ छम्हं मेम्हसित ध्वाथुइकेगु वा ब्वनेगु छगू हे पहः मदु। हायरोग्लिफया अनुवाद जुइ न्ह्यः सामान्यतया हायरोग्लिफयात बिचाःकिपा कथं कायेगु जुयाच्वन, व थौं तक्क नं चिनियाँ लिपियात प्रायः पाय्छि मजुइक बिचाःकिपा लिपि धकाः धायेगु या।  
+भाषाया निंतिं बिचाःकिपा प्रणालि नाँ भाषा (त)  लिखँ आदिंक्रा बर्च-बार्क ग्लिफ्स अनिशिनाबेमोविन  डोङ्बा नाक्सी  अप्वः धया थें सिलेबिक गेबा लिपिया पूरक कथं छ्यलीगु जुइ । एर्सु शबा लिपि  एर्सु कैदा ग्लिफ लुसोना लुबा  लुकासा  न्सिबिदि इकोइ, इफिक, इग्बो सिग्लास पोभेइरास टेस्टेरियन मेक्सिकोय् मिसनरी ज्याया निंतिं छ्यलीगु ।
भाय् बाहेक मेगु बस्तुयात क्यनेत छ्यलीगु चिं प्रणालि नं दु :
+भाय् बाहेक मेगु बस्तुया निंतिं छ्यलीगु बिचाः किपा प्रणालि नाँ लिखँ इमोजि आधुनिक मिडियाय् अभिव्यक्तिपूर्ण आइकनया कथं छ्यलीगु या ब्लिसिम्बोल्स अग्मेन्टेटिभ व अल्टरनेटिभ कम्युनिकेशन (एएसि) य् मूकथं छ्यलीगु छगू निर्माण यानातःगु आइडियोग्राफिक लिपि आइकोन्जि सामाजिक सन्जालय् मूकथं छ्यलीगु छगू निर्माण यानातःगु वैचारिक लिपि आइसोटाइप थी थी संकेत प्रणालि

 लोगोग्राफिक प्रणालि 
लोगोग्राफिक लिपिइ ग्लिफं सः तत्त्व स्वया खँग्वः वा मोर्फिम (खँग्वःया अर्थपूर्ण कुचा, दसु mean-ing-ful )या प्रतिनिधित्व याइ।

 व्यंजनय् आधारित लोगोग्राफी 

 किपालिपि, हायराटिक, व देमोटिक – प्राचीन इजिप्टया च्वज्या प्रणालि
 इजिप्सियन भाषा

 सिलेबलय् आधारित लोगोग्राफी 

 एनातोलियन किपालिपि – लुवियन .
 क्यूनिफर्म – सुमेरियन, अकेदियन, मेमेगु सेमिटिक भाषा, एलामाइट, हित्ताइत, लुवियन, हुरियन, व उरार्टियन ।
 एजियन लिपि – क्रेटन चित्रलिपि, रेखीय ए ( मिनोआन भाषा ) व रेखीय बी ( माइसेनियन ग्रीक )।
 चिनियाँ आखःग्वः – चिनियाँ, जापानी ( कान्जी धाइगु ), कोरियन ( हान्जा धाइगु ), भियतनामी ( Chữ Hán धाइगु, अप्रचलित)।
 साउन्डिप – झुआङ
 छ नोम – भियतनामी
 खितान बृहत लिपि – खितान
 खितान चिधंगु लिपि – खितान
 जुर्चेन लिपि – जुर्चेन
 तङ्गुत लिपि – तङ्गुत
 सुइ लिपि – सुइ भाषा 
 यि (शास्त्रीय) – थी थी यि/लोलो भाय्
 पौ सिन हाउ लोगोग्राफिक लिपि – तेदिम 
 एघाप (वा बागम) लिपि – Məgaka 
 मि'क्माव किपालिपि – मूल रुपं छगू किपा प्रणाली गुकियात फ्रान्सेली पुजारी फादर ले क्लर्कं छगू लोगोग्राफिक प्रणालीइ हिलाबिल।
 माया लिपि – चोलन, युकाटेकन व त्जेल्टालन, विशेष यानाः एपिग्राफिक चोल्ति’ ।
 मिक्स्टेका-पुएब्ला लिपि – नाहुआन भाषात, विशेष यानाः शास्त्रीय नाहुआत्ल ( एजटेक लिपि ),  मिक्स्टेकन भाषात ( मिक्स्टेक लिपि ), अन्य ।

 सिलेबरी 
सिलेबरीइ, ग्राफीमं सिलेबल बाय् मोरयात प्रतिनिधित्व याइ । (१९गु शताब्दीया सिलेबिक्स खँग्वः सामान्यतया धात्थेंगु सिलेबरी स्वया अबुगिदासयात म्हसीकि।)

 अफाका  – न्द्युका 
 अलास्का वा युग्तुन लिपि  – मध्य युप्‍इक
 बेटे
 चेरोकी – चेरोकी
 साइप्रो-मिनोआन – साइप्रो-मिनोआन (सम्भवतः एटिओसाइप्रियोटया पुर्खा )।
 साइप्रस – आर्काडोसाइप्रियोट ग्रीक, एटिओसाइप्रियोट
 गेबा – नाक्सी 
 इबान वा दुङ्गिङ लिपि – इबान
 काना – जापानी (यद्यपि मुख्यतः सिलेबल स्वया मोरसय् आधारित)।
 हिरागाना
 काताकाना 
 मान्योगना
 किकाकुइ – मेन्दे
 केपेल – केपेल
 लिसु पँ लिपि 
 लोमा – लोमा
 मासाबा – बम्बारा
 नुशु  – चिनियाँ
 न्वागु अनेके लिपि – इग्बो
 भै – भै
 वोलेयन – वोलेयन (छगू सम्भावित सिलेबरि)
 यि (आधुनिक)  थी थी यि/लोलो भाय्

 अर्ध-सिलेबरी 

 व्यञ्जन-स्वर अर्धसिलोबरी 

 बमुम लिपि – बमुम (प्वंगु थाय् जायेकेत छ्यलीगु आखःग्वःया सिद्धान्तलिसें दोषपूर्ण सिलेबरी)
 एस्कायन – बोहोल, फिलिपिन्स (आखःग्वःया लिधंसाय् छगू सिलेबरी; छुं आखःग्वःया विशेषता ल्यनाच्वंगु दु)
 ध्वः इलामाइत – इलामाइत भाषा
 पालियोहिस्पेनिक अर्ध-सिलेबरिज – पालियो-हिस्पेनिक भाय्
 सेल्टिबेरियन लिपि – सेल्टिबेरियन भाषा 
 उत्तरपूर्वी आइबेरियन लिपि  – आइबेरियन भाषा 
 दक्षिणपूर्वी आइबेरियन लिपि २. – आइबेरियन भाषा
 दक्षिणपश्चिम पालियोहिस्पेनिक लिपि – टार्टेसियन
 पुलांगु फारसी क्यूनिफर्म – पुलांगु फारसी

 अन्सेत-राइम अर्ध-सिलेबरीज 

 बोपोमोफो – चिनियाँ भाय् या थी थी ताजिया निंतिं ध्वन्यात्मक लिपि ।
 खोम लिपि  – अलक व जरु' सहित बह्नारिक भाषा ।
 क्वाम तान तु – भियतनामी

 सेगमेन्तल व्यवस्था 
छगू सेग्मेन्तल लिपिइ ग्राफीम दइ गुकिलिं भाय् या फोनेम (सःया आधारभूत इकाइ)यात प्रतिनिधित्व याइ।

 अब्जाद 

 प्राचीन उत्तरी अरब – ददानितिक, दुमाइटिक, हसाईटिक, हिस्माइटिक, सफाईटिक, तायमानितिक, व थमुदिक
 प्राचीन दक्षिण अरब – हिम्यारिटिक, हद्रमौटिक, माइनियन, साबियन व कताबानिक सहित पुलांगु दक्षिण अरब भाषा ; इथियोपिक भाषा गीज।
 लिबिको-बर्बर – बर्बर भाषा
 अरामाइक, ख्वरेजमियन ( बाय् चोरास्मियन ), एलिमाइक, पाल्माइरेन, व हत्रान 
 अरबी लिपि – अरबी, अजेरी, बंगाली (ऐतिहासिक), चट्टग्राम (ऐतिहासिक), पंजाबी, बलुचि, कश्मीरी, पश्तू, फारसी, कुर्द, सिन्धी, उइघूर, उर्दू, मलयी (जावी लिपि) व अनेक अफ्रिकन, पश्चिम, मध्य व दक्षिण पूर्व एसिया 
 हिब्रु – हिब्रू व मेमेगु यहूदी भाय्
 मनिचियन लिपि 
 नबतियन – पेट्राया नबातियनत
 पहलवी लिपि  – मध्य फारसी
 पार्थियन
 साल्तर
 फोनिसियन – फोनिसिया व मेमेगु कनानी भाय्
 प्रोटो-कनानी व प्रोटो-सिनाइटिक – कांस्य युगया कनानी .
 सोगडियन – सोगडियन भाषा
 सामरी (पुलां हिब्रू) – अरामाइक, अरबी, व हिब्रू
 सिरियाक – शास्त्रीय सिरियाक, सुरेथ, तुरोयो व मेमेगु नव-अरामिक भाषिकात
 तिफिनाघ – त्वारेग
 युगारेटिक – युगारिटिक, हुरियन

 धात्थेंगु आखःग्वःत 
छगू धात्थेंगु वर्णमालाय् व्यंजन व सः निगुलिंया निंतिं ब्यागलं ब्यागलं आखःत दइ ( डायक्रिटिक चिं दइमखु) ।

 ध्वः गैर-विशेषतापूर्ण आखःग्वःत 
ध्वः आखःग्वः धयागु भ्वँतय् मसि थें जाःगु सतहलय् ध्वःतसें दयेकीगु लिपि ख ।

 अदलाम –  फुला
 अलिफुरु –  बाहासा तनाः भाषात
 आर्मेनियन –  आर्मेनियन
 अरियाका लिपि –  पालि, Isan, Lao
 अवेस्तन –  अवेस्तन
 अवोइउलि – राग 
 बोरामा – [सोमाली भाषा|सोमाली]]
 क्यारियन – क्यारियन
 ककेसियन अल्बेनियन – ककेसियन अल्बेनियन
 कूर्गी–कक्स वर्णमाला – कोदावा
 कप्टिक – मिस्र भाय्
 सिरिलिक – पूर्वी दक्षिण स्लाभिक भाषात (बुल्गेरियन भाषा व म्यासेडोनियन भाषा), पश्चिमी दक्षिण स्लाभिक सर्बियन, पूर्वी स्लाभिक सर्बियन, पूर्वी स्लाभिक भाषा (बेलारुसी, रसियन, युक्रेनियन), रुसया मेमेगु भाषात, कजाख भाषा, किर्गिज भाषा, ताजिक भाषा, मंगोलियन भाषा। अजरबैजान, तुर्कमेनिस्तान, व उज्बेकिस्तान ल्याटिन वर्णमालाय् हिलाच्वंगु दु तर अझ नं सिरिलिक वर्णमालाया यक्व छ्येलेज्या दु।
 डेजरेट आखःग्वः - अंग्रेजिया निंतिं प्रस्तावित तर गुबलें नाला मकाःगु
 इक्लेक्टिक शर्टह्याण्ड – अंग्रेजी भाषा
 एल्बासन – अल्बेनियन
 फ्रेजर – लिसु
 गेबेल्सबर्गर संक्षिप्त लिपि – जर्मन
 गराय – वोलोफ व मन्दिन्का
 जर्जियाली – जर्जियाली व मेमेगु कार्टवेलियन भाय्
 ग्जिरोकास्तर (वेसो बे नं धाइ) – अल्बेनियन
 ग्लागोलिटिक – पुलांगु चर्च स्लाभोनिक
 गोथिक – गोथिक
 ग्रीक – ग्रीक, ऐतिहासिक रूपं मेमेगु भाषाया विविधता
 हनिफी – रोहिंग्या
 अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला
 कद्दरे – सोमाली
 ल्याटिन एकेए रोमन – मूलतः ल्याटिन भाषा; अधिकांश वर्तमान पश्चिमी व मध्य युरोपेली भाषा, तुर्किक भाषा, उप-सहारा अफ्रिकी भाषा, अमेरिकाया आदिवासी भाषा, समुद्री दक्षिण पूर्व एसियाया भाषा व ओसियानियाया भाषां थुकिया विकास छ्येलि। गैर-लाटिन लेखन प्रणालि छ्यलिगु भाषात सामान्यतया लिप्यन्तरण वा द्वितीयक छ्येलेगु निंतिं रोमनाइजेशनं नं सुसज्जित जुइ।
 लाइसियन – लाइसियन
 लिडियन – लिडियन
 मन्चु – मन्चु
 मण्डैक – अरामिक भाषाया मण्डैक भाषिका
 मेदेफैद्रिन – ओबेरी ओकाइमे नं धाइ; थ्वहे नांया धार्मिक भाय् या निंतिं छ्यलीगु
 मंगोलियन – मंगोलियन
 मुण्डरी बनी  – मुण्डरी 
 म्रु लिपि – म्रु
 नव-तिफिनाघ – तमाजित
 नियाकेङ पुआचुए हमोंग – हमोंग
 न्'को – मनिंका भाषा, बम्बारा, द्युला भाषा
 ओडुडुवा लिपि – योरुबा
 ओघम – गेलिक, ब्रिटानिक, पिक्टिश
 ओल चिकी उर्फ ओल सेमेत' या ओल चेमेत' – सन्तली
 पुलांगु हंगेरियन (हंगेरियन भाषा में मग्यार रोवासिरास या स्जेकेली-मग्यार रोवासिरास) –हंगेरियन.
 पुलांगु इटालिक – एट्रुस्कन, ओस्कन, उम्ब्रियन, मेसापियन, दक्षिण पाइसेन, रेटिक, भेनेटिक, लेपोन्टिक, क्यामुनिक भाषाया निंतिं स्वानाच्वंगु वर्णमालाया छगू परिवार
 पुलांगु पर्मिक ("अबुर" नं धाइ) – कोमि
 पुलांगु तुर्किक – पुलांगु तुर्किक
 पुलांगु उइगर – पुलांगु उइगर
 ओल ओनाल  – भुमिज भाषा 
 ओसमानिया – सोमाली
 पौ सिन हाउ वर्णमाला लिपि – पैते व अन्य उत्तरपूर्वी कुकी-चिन भाषा
 रुन - जर्मनिक भाय्
 सायबौरी (ईबी हमोंग बाय् न्तव्व पुज टक्सडब्लुएम नं धाइ) – हमोंग दाउ
 सोराङ सोमपेङ – सोरा
 ताइ लुए – लुए
 ताङ्सा – ताङ्सा भाषा 
 तोधरी – अल्बेनियन
 तोलोङ सिकी – कुरुख
 टोटो – टोटो
 यूनिफोन – अंग्रेजिया निंतिं प्रस्तावित, गुबलें नाले मफुत
 वः – बस्सा
 वेल्लारा – अल्बेनियन भाषा
 विथकुकी बाय् बेइथा कुक्जु – अल्बेनियन भाषा
 वान्चो – वान्चो
 येजिदी – कुरमानजी
 जघवा – जघवा
 जौलाइ – जौ (अल्फासिलेबिक विशेषता नं दु)

 विशेष ध्वः आखःग्वःत 

 एएसएल - आखःग्वः
 दक्षिणी बन्तु भाषाया निंतिं डितेमा त्सा डिनोको AKA इसिभेके सोह्लामवु
 दुप्लोयन चिहाकःगु लिपि
 ग्रेग शर्टह्यान्ड
 हानगुल – कोरियन
 ओसेज – ओसेज
 शाभियन आखःग्वः - अंग्रेजीया निंतिं प्रस्तावित, गुबलें नाले मफुत
 सांकेतिक भाय् या निंतिं सांकेतिक च्वज्या व थुकिया सन्तान si5s व ASLwrite
 अमेरिकन सांकेतिक भाय् या निंतिं स्टोको संकेतन, व थुकिया सन्तान, ह्याम्बर्ग संकेतन प्रणालि बाय् HamNoSys
 तेङवार (छगू काल्पनिक लिपि)
 खनेदइगु न्वचु (छगू ध्वन्यात्मक लिपि)

 सिलेबिक ब्लकय् रेखीय आखःग्वःत मिले यानातःगु दु । 

 हानगुल – कोरियन
 ग्रेट लेक्स अल्गोन्कियन सिलेबिक्स – फक्स, पोटावाटोमी, हो-चंक, ओजिब्वे
 इसिभेके सोह्लाम्वु ३. – दक्षिणी बान्तु भाषात
 फाग्स-पा लिपि – मंगोलियन, चिनियाँ, फारसी, संस्कृत .

 ल्हाचिं आखःग्वःत 
सांकेतिक भाय् या ब्वकथं ल्हाचिं आखःग्वः अप्वः धया थें छ्येलीगु या। इमित थःथम्हं च्वयेत छ्यली मखु, तर ल्हाःचिं तयेबलय् खँग्वःत च्वयेत छ्यली ।

 अमेरिकन ल्हाचिं आखःग्वः ( हङकङ, मलेसिया, पाराग्वे, फिलिपिन्स, सिंगापुर, ताइवान, थाइल्याण्डय् भचा हिलासू यानाः छ्यली)
 ब्रिटिश ल्हाचिं आखःग्वः ( राष्ट्रमंडलया छुं थासय् छ्यली, गथेकि अष्ट्रेलिया व न्यूजिल्याण्ड )
 क्याटालन ल्हाचिं आखःग्वः
 चिलिया ल्हाचिं आखःग्वः
 चिनियाँ ल्हाचिं आखःग्वः
 डच ल्हाचिं आखःग्वः
 इथियोपियन ल्हाचिं आखःग्वः (छगू अबुगिडा)
 फ्रेन्च ल्हाचिं आखःग्वः
 ग्रीक ल्हाचिं आखःग्वः
 आइसल्याण्डिक ल्हाचिं आखःग्वः ( डेनमार्कय् नं छ्यली)
 भारतीय ल्हाचिं वर्णमाला (छगू पूवंगु वर्णमाला?; देवनागरी व गुजराती क्षेत्रय् छ्येलिगु)
 अन्तर्राष्ट्रिय ल्हाचिं आखःग्वः ( जर्मनी, अस्ट्रिया, नर्वे, फिनल्याण्डय् छ्यली)
 इरानी ल्हाचिं आखःग्वः (छगू अबजाद; इजिप्टय् नं छ्यली)
 इजरायली ल्हाचिं आखःग्वः (छगू अबजाद)
 इटालियन ल्हाचिं आखःग्वः
 कोरियन ल्हाचिं आखःग्वः
 लाटिन अमेरिकन ल्हाचिं आखःग्वःत
 पोलिश ल्हाचिं आखःग्वः
 पोर्चुगिज ल्हाचिं आखःग्वः
 रोमेनियन ल्हाचिं आखःग्वः
 रुसी ल्हाचिं आखःग्वः ( बुल्गेरिया व न्हापाया सोभियत राज्यय् नं छ्यली)
 स्पेनिश ल्हाचिं आखःग्वः ( म्याड्रिड)
 स्वीडिश ल्हाचिं आखःग्वः
 युगोस्लाभ ल्हाचिं आखःग्वः

 मेगु गैर-ध्वः आखःग्वःत 

 ब्रेल (एकीकृत) – दृष्टिबाधितपिनिगु निंतिं छगू एम्बोस्ड आखःग्वः, ल्याटिन, सिरिलिक, ग्रीक, हिब्रू, व अरबी आखःग्वः, नापं चिनियाँ आखःग्वःत लिपिलेत छुं अतिरिक्त आखःत नापं छ्यली
 ब्रेल (कोरियन)
 ब्रेल (अमेरिकन) (बर्तमानय् चलनचल्तीइ मदूगु)
 न्यूयोर्क प्वाइन्ट – ब्रेल लिपिया मदयेधुंकूगु विकल्प
 अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री संकेत ध्वाँय् (आखःग्वः व वैचारिक निगुलिं)
 मोर्स कोड (अन्तर्राष्ट्रिय) – ड्यास, डट व मौनताया छगू त्रिकोणीय कोड, चाहे विद्युत, जः वा ध्वनिं संचारित जुइमा) ल्याटिन वर्णमालाय् वर्णया प्रतिनिधित्व याइ।
 अमेरिकन मोर्स कोड (बर्तमानय् चलनचल्तीइ मदूगु)
 अप्टिकल टेलिग्राफी (बर्तमानय् चलनचल्तीइ मदूगु)
 ध्वाँय् सेमाफोर – (ल्हातं ज्वनातःगु ध्वाँय् संकाः दयेकूगु)

 अबुगिदा 

 ब्राह्मी परिवार 
 अहोम लिपि
 बाली लिपि
 बताक लिपि –  तोबा व मेमेगु बताक भाय्
 बय्बायिन लिपि –  ऐतिहासिक रुपय् इलोकानो भाषा, पांगासिनान, तगालोग, बिकोल भाषात, विसयन भाषात, व सम्भवतः मेमेगु फिलिपिन भाषात 
 बंगाली लिपि —  बंगाली, आसामी, मणिपुरी, बिष्णुप्रिया मणिपुरी भाषा
 भैक्षुकी लिपि
 ब्राह्मी लिपि –  संस्कृत, प्राकृत
 बुदा लिपि –  पुलां सुन्दा व पुलां जाभा
 बुहिद लिपि
 बर्मा लिपि –  बर्मेली भाषा, करेन भाषा , मोन भाषा, व शान भाषा
 चाम लिपि
 चकमा लिपि
 देवनागरी लिपि –  हिन्दी, संस्कृत, मराठी, खँय्, व मेमेगु
 द्विभेस अकुरु
 ग्रन्थ –  संस्कृत
 गुजराती लिपि –  गुजराती, कच्छी, वसवी, संस्कृत, अवेस्तन
 गुरुमुखी लिपि –  पञ्जाबी
 Hanuno’o
 जाभानिज
 कैथी
 कन्नड –  कन्नड, तुलु, कोंकणी, कोडव
 कावि
 खेमा लिपि &nbsp;–  गुरुङ
 खोजकी
 खुदाबादी
 खमेर
 किरात राई खम्बु राई- बान्तवा
 कुलितान
 लाइ ते - ताइ यो
 लाम्पुङ
 लाओ
 लेके –  पूर्वी प्वो, पश्चिमी प्वो, व करेन भाषा
 लेप्चा
 लिम्बु
 लोन्टारा – बुगिनीसे, मकासर, व मन्दर
 महाजनी 
 मकासर – न्हापा मकासरया निंतिं छ्यलीगु
 मलयालम
 मार्चेन – झाङ-झुंग
 मेइतेइ मायेक – मेइतेइ 
 मोडी – मराठी
 मुल्ता – सरायकी
 नन्दीनागरी – संस्कृत
 नाओरिया फुलो लिपि – मेइतेइ 
 न्हुगु ताइ लुए
 ओडिया
 प्रचलित नेपाल लिपि –  नेपालभाषा, संस्कृत, पालि
 प्यू – प्यू
 रञ्जना लिपि – नेपालभाषा, संस्कृत
 रेजाङ
 रेन्कोङ
 सौराष्ट्र
 शारदा – संस्कृत, कश्मीरी भाषा 
 सिद्धम – संस्कृत 
 सिंहली - सिंहल भाषा
 सिरमौरी 
 सोयोम्बो
 सुन्दानी
 सिल्हेती नाग्री – सिल्हेती 
 तगबनवा – पलावानया भाय्
 ताइ ले एकेए देहोंग दाई – ताइ नुए
 ताइ थाम – खुन, व उत्तरी थाइ
 ताइ भियतनाम
 टक्री 
 तमिल
 तेलुगु
 थाइ
 तिबेतन बाय् सँदेय्
 तिगलारी – संस्कृत, तुलु
 तिरहुता – मैथिली च्वयेत छ्यली ।
 टोचारियन
 वत्तेलुट्टु
 जानाबजार स्क्वायर 
 झाङ झुङ लिपि

 मेगु अबुगिदास 

 क्यानेडियन आदिवासी सिलेबिक्स – क्री सिलेबिक्स ( क्रीया निंतिं ), इनुक्टिटुट सिलेबिक्स ( इनुक्टिटुटया निंतिं ), ओजिब्वे सिलेबिक्स ( ओजिब्वेया निंतिं ), व क्यानाडाया मेमेगु भाषाया निंतिं थी-थी प्रणाली दु। समान संचालन सिद्धान्त तर विचलनशील वर्णमाला दूगु व्युत्पन्न लिपिइ क्यारियर व ब्ल्याकफुट सिलेबिक्स ला।
 धाम  – धिमाल 
 गीज – अम्हारिक, गीज, तिग्रिग्ना
 खरोष्ठी – गान्धारी, संस्कृत
 कुरुख बन्ना  – कुरुख 
 लोन्तरा बिलङ-बिलङ लिपि  – बुगिनिज 
 मान्डोम्बे 
 मासाराम गोण्डी  – गोण्डी
 मेरोइटिक – मेरोए
 म्वाङवेगो – मलावीया चेवा व अन्य बन्तु भाषात
 पिटम्यान शर्टह्यान्ड
 पोलार्ड लिपि – मियाओ 
 सापालो लिपि  – ओरोमो
 आरमा लिपि  – कियाङ
 सुनुवार बाय् जेन्तिचा 
 थाना – दिवेही
 टिकमुलि – सुनुवार 
 थोमस नेचुरल शर्टह्याण्ड

 अन्तिम व्यञ्जन-द्वन्द्व अबुगिदास 

 रोंग – लेप्चा ३.

 स्वर-आधारित अबुगिदा 

 बोयडया सिलेबिक शर्टह्याण्ड
 जापानी ब्रेललिपि – जापानी
 पाहावः हमोङ ३. – हमोङ

 दिसाइफर मजूगु व सम्भावित च्वयेगु प्रणालि 
 बाइब्लोस सिलेबरी – बाइब्लोस शहर
 सिन्धु लिपि – सिन्धु स्वनिगः लहना
 इस्थमियन लिपि (प्रत्यक्ष रुपं लोगोसिलेबिक)।
 चीनय् नवपाषाणकालीन चिं, नापं :
 बानपो चिं– याङशाओ तजिलजि (प्राग-लिपि जुइफूगु)
 जियाहु चिं – पेइलिगांग तजिलजि (प्राग-लिपि जुइफूगु)
 साववेः – पश्चिमी ग्वाङसि (विवादित; प्राग-लिपि जुइफूगु)
 ओल्मेक – ओल्मेक लहना (सम्भवतः दकलय् पुलांगु मेसोअमेरिकन लिपि)
 पारा-लिडियन लिपि – एसिया माइनरया अज्ञात भाषा; लिपि लिडियन आखःग्वःलिसे स्वापू दुगु खनेदु ।
 फैस्टोस डिस्क (छगू अद्वितीय पाठ)।
 प्रोटो-एलामाइट – एलाम (सुमेरियन थें हे पुलांगु चिं पुचः)।
 क्विपु – एन्डियन सभ्यता (ल्या-आखः जक जुइफूगु, यद्यपि छुं विज्ञतेसं थ्व आंशिक रुपं लोगोसिलेबिक जुइफुगु दाबी याइ)।
 रोन्गोरोन्गो – रापा नुइ (छगू लोगोसिलेबरि जुइफूगु)
 ट्रोजन लिपि – ट्रोजन भाय्
 जापोटेक लिपि – जापोटेक (छगू पुलांगु मेसोअमेरिकन लिपि)।

 ध्वन्यात्मक आखःग्वःत 

 अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला
 X-SAMPA (व मूल SAMPA जबकि IPA या फुक्कं कभर मया), छगू ध्वन्यात्मक वर्णमालाया एन्कोडिङ ख, अर्थात IPA, ASCII जक छ्यला।
 अमेरिकनवादी ध्वनि संकेत
 युरालिक ध्वन्यात्मक आखःग्वः

 विशेष आखःग्वःत 

 थियाब्वनिगु आखःग्वःत 

 ब्रेललिपि २.
 चन्द्रमाया ताजि
 न्यूयोर्क प्वाइन्ट
 चान्हय् च्वयेगु

 ल्हाचिं आखःग्वःत 

 पतिंचाया हिज्जे
 अमेरिकन सांकेतिक भाषा
 अमेरिकन म्यानुअल आखःग्वः
 कोरियन म्यानुअल आखःग्वः
 क्यूड न्वचु

 ताःपाःगु  संकेत 

 अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री संकेत ध्वाँय्
 मोर्स कोड
 ध्वाँय् सेमाफोर
 अप्टिकल टेलिग्राफी

 बैकल्पिक आखःग्वःत 

 ग्रेग शर्टह्यान्ड
 प्रारम्भिक शिक्षण आखःग्वः
 पिटम्यान शर्टह्यान्ड
 क्विकस्क्रिप्ट

 काल्पनिक च्वयेगु प्रणालि 
नाँ ता भ्या न्हिज्या ऐहा  आखःग्वः  केश  न्ह्याबलें छेँय् वयाच्वनी । एथ आखःग्वः  बरोन्ह नगुया शिखर औरेबेश  आखःग्वः  ग्यालेक्टिक बेसिक (अर्थात अंग्रेजी) स्टार वार्स सिर्थ आखःग्वः  खुज्दुल, सिन्दारिन, क्वेन्या, वेस्ट्रोन, अंग्रेजी द लर्ड अफ द रिंग्स डि'नि डि'नि मिस्ट हिम्नोस आखःग्वः  हिम्नोस केएलआइ पिकेड आखःग्वः  क्लिंगन स्टार ट्रेक लोक्सियन लोक्सियन मण्डल  आखःग्वः  क्लिंगन स्टार ट्रेक जेब्रा सिबें पिने !सरती  अबुगिडा  क्वेन्या द लर्ड अफ द रिंग्स सिटेलेन पोना  लोगोग्राफी  टोकि पोना  तेङवार  अबुगिडा वा वर्णमाला  क्वेन्या, सिन्दारिन, अंग्रेजी  द लर्ड अफ द रिंग्स अल्टिमा लिपि यक्को <i id="mwCVM">अल्टिमा</i> मस्यूगु पोकेमोन युटोपियन युटोपियन

स्वयादिसँ
 लिपि

लिधंसा

पुचः:लिपि