न्या लायेगु ज्या

न्या लायेगु ज्या (Fishing) धैगु खुसि, पुखू, वा समुद्र पाखें न्या वा मेमेगु जलचर जीवत (दसु: कःलि) ज्वनेगु ज्या खः। थ्व मनू जातिया प्राचीनतम पेशा मध्ये छगू खः, गुगु नसा (food), मनोरञ्जन, व व्यापारया निंतिं याइ।

 न्या लायेगु मुख्य विधित 

न्या लायेगु ज्या भौगोलिक अवस्था व आवश्यकता कथं थी-थी कथंया जुइ:

 जाः छ्येला: (Netting): तःधंगु क्षेत्रफलय् छक्वः हे यक्व न्या लायेगु निंतिं जाः (fishing net) छ्येली। थ्व विशेष यानाः व्यावसायिक रूपं समुद्र व तःधंगु खुसितय्सं याइ।
 बल्छि छ्येला: (Angling): बल्छि (fishing rod व hook) छ्येलाः छगू छगू यानाः न्या लायेगु ज्या। थ्व अप्वः थें मनोरञ्जन (sport fishing) या निंतिं याइ।
 पास व जाल: (Trapping): न्या वये-वने याइगु लँपुइ पँ वा मेमेगु वस्तुया पास (trap) तयाः न्या लायेगु परम्परागत विधि।

 न्या लायेगु ज्याया प्रकार 

 व्यावसायिक (Commercial Fishing): हलिं न्यंकं नसाया आपूर्तिया निंतिं तःधंगु जहाज व प्रविधि छ्येलाः न्या लायेगु ज्या। थुकिं हलिंया अर्थतन्त्रय् तःधंगु प्रभाव लाकी।
 निर्वाहमुखी (Subsistence Fishing): थःगु परिवारया नसाया निंतिं जक परम्परागत ढङ्गं न्या लायेगु ज्या। नेपालया माझी, कुमाल, व दनुवार समुदायय् थ्व चलन अधिक दु।
 कासा व मनोरञ्जन (Recreational Fishing): न्ह्याइपुइकेत वा कासाया रूपय् न्या लायेगु ज्या।

 वातावरणीय प्रभाव  
आधुनिक ईलय् न्या लायेगु ज्यां जलचर वातावरणय् छुं गम्भीर प्रभाव लाकूगु दु:
 अति-मत्स्यपालन (Overfishing): आवश्यकता स्वया अप्वः न्या लाबलय् समुद्रय् न्याया संख्या कम जुयाः पर्यावरणीय सन्तुलन स्यंकी।
 प्रदूषण: समुद्रय् धुँ व प्लाष्टिक वांछ्वयेबलय् जलचर जीवतय्त क्षति थ्यनी।

 नेपालय् न्या लायेगु ज्या 
नेपाल छगू लःया स्रोतय् तःमि देय्  खः। थन नारायणी, कोशी व कर्णाली थेंज्याःगु खुसितय्सं न्या लायेगु ज्या सामाजिक व आर्थिक रूपं तसकं महत्त्वपूर्ण दु। सहर सतीगु थासय् आः 'फिसिङ रिसोर्ट' (Fishing Resort) त नं नांजाः जुया वयाच्वंगु दु।

 लिधंसा 

 Food and Agriculture Organization (FAO). The State of World Fisheries and Aquaculture.
 नेपाल सरकार, कृषि विभाग (मत्स्य विकास निर्देशनालय)।

Category:अर्थतन्त्र
Category:संस्कृति
Category:बुंज्या