पाश्चात्य पूर्व-आधुनिक कला

पाश्चात्य पूर्व-आधुनिक कला पाश्चात्य हलिमय् विकास जूगु थीथी कलात्मक पहःया मंका ख। 

 प्रागैतिहासिक कला (Prehistoric Art) 
प्रागैतिहासिक कला (अङ्ग्रेजी: Prehistoric art) धयागु मानव इतिहासय् च्वयेगु विकास जुइ न्ह्यः (Pre-literate) सिर्जना जूगु कला खः। थ्व कलायात मू कथं स्वंगू ईलय् ब्वथले छिं: पुरापाषाण (Paleolithic), मध्यपाषाण (Mesolithic), व नवपाषाण (Neolithic)। थ्व कलाया दकलय् पुलांगु दसु ल्वहँया ज्याभः, अंगःया किपा (Cave paintings), व चि-चिधंगु मूर्तित खः। थ्व कलाया उद्देश्य सजावट जक मखुसें, धार्मिक, जादुई, वा शिकारी अनुष्ठान नाप स्वानाच्वंगु खः धकाः विश्वास याइ।

पुरापाषाण युगय् (करिब ४०,००० दँ न्ह्यः) मनूतय्सं ल्वहँ, क्वँय्, कथि छ्यलाः कला दयेकल। "भिनस अफ विलेनडोर्फ" (Venus of Willendorf) थें न्याःगु मिसाया मूर्तित थ्व ईया नांजाःगु दसु खः, गुकिं प्रजनन शक्ति (Fertility) यात क्यनी। गुफाय् च्वयातःगु किपा (Cave paintings) विशेष यानाः युरोपय् लुयावःगु दु। नवपाषाण युगय् वयाः, मनूतय्सं विशाल ल्वहँया संरचना (Megaliths) दयेकेगु सुरु यात। बेलायतया "स्टोनहेन्ज" (Stonehenge) थुकिया दकलय् नांजाःगु दसु खः। प्रागैतिहासिक कला हलिमया दक्वं महादेशय् थन्याःगु कला लुयावःगु दु। थ्व कलां आदिम मनूया बिचाः व जीवनशैली सीकेत ग्वाहालि याइ।Bahn, Paul G. (1998). The Cambridge Illustrated History of Prehistoric Art. Cambridge University Press.

 गुफा किपाज्या(Cave Painting) 
गुफा किपाज्या (अङ्ग्रेजी: Cave painting) वा "पराइटल आर्ट" (Parietal art) प्रागैतिहासिक कलाया छगू पहः खः, गुगु गुफा वा ल्वहँया अंगः वा सिलिङय् च्वयेगु या। थ्व किपात मू कथं "अप्पर प्यालियोलिथिक" (Upper Paleolithic) युगया (करिब ४०,००० निसें १०,००० दँ न्ह्यः) खः। फ्रान्सया "लास्को" (Lascaux) व स्पेनया "अल्टामिरा" (Altamira) गुफा थुकिया निंतिं हलिम न्यंकं नांजाः। थ्व किपाय् अप्व धया थें त-तःधंगु जनावरत, गथेकि सँ दुगु किसि (Mammoth) या किपा दु।

प्रागैतिहासिक मनूतय्सं थ्व किपा दयेकेत प्राकृतिक रङ्ग (Pigments) गथेकि नःया चुं (Ochre),  ह्यंग्वाः (Charcoal) आदि छ्यलीगु खः। छुं विज्ञतेगु विश्वास कथं, थ्व किपा शिकार यायेत ग्वाहालि याइगु "जादू" (Sympathetic magic) या निंतिं वा धार्मिक अनुष्ठानया निंतिं दयेकूगु खः। आजूचाःगु खँ छु दु धाःसा, गुफाया दकलय् दुनेया व ख्युँगु थासय् थ्व किपात दयेकातःगु दु, गुकिं क्यनी कि थ्व सजावटया निंतिं मखुसें गुह्य पवित्र ज्याया निंतिं नं जुइफु। मनूया किपा धाःसा तसकं म्हो जक खनेदु, अले दःसां सांकेतिक रुपय् जक दइ। थ्व किपातय्सं उगु ईलय्‌या वातावरण व जीवजन्तुया बारेय् खँ कनि। यक्व गुफाहरू आः पर्यटकतय्गु निंतिं बन्द यानातःगु दु छाय्धाःसा मनूया सासः व जः (Light) नं किपा स्यंके फु।Clottes, Jean (2008). Cave Art. Phaidon Press.

 ल्वहँ कला (Rock Art) 
ल्वहँ कला (अङ्ग्रेजी: Rock art) धयागु प्राकृतिक ल्वहँया सतहय् दयेकातःगु छुं नं कथंया मानवनिर्मित चिं वा किपा खः। थ्व गुफा किपाज्या स्वया विस्तृत ख्यः खः, छाय्धाःसा थ्व गुफाय् जक मखुसें चकं थासय् च्वंगु ल्वहँय् नं खनेदु। ल्वहँ कलायात मू कथं निगु भागय् ब्वथले छिं: "पेट्रोग्लिफ" (Petroglyphs) व "पिक्टोग्राफ" (Pictographs)। पेट्रोग्लिफ धयागु ल्वहँयात तछ्यानाः वा ध्वः सालाः (Carving/Engraving) दयेकातःगु किपा खः। पिक्टोग्राफ धयागु ल्वहँया सतहय् रङ्ग छ्यलाः (Painting) दयेकातःगु किपा खः।

थ्व कला हलिमया लगभग सकल देशय् लुयावःगु दु। अफ्रिका, अष्ट्रेलिया, उत्तर अमेरिका, व एसियाय् द्वलंद्वः दँ पुलांगु ल्वहँ कला दु। अष्ट्रेलियाया आदिवासीतय्सं (Aboriginals) दयेकूगु ल्वहँ कला हलिमया दकलय् पुलांगु निरन्तर न्ह्यानाच्वंगु कला परम्परा खः। थ्व किपाय् शिकारया लू, धार्मिक अनुष्ठान, व ज्यामितीय चिं (Symbols) खनेदु। छुं ल्वहँ कलात खगोलशास्त्र (Astronomy) वा नक्सा (Maps) नाप नं स्वानाच्वंगु दु धकाः विश्वास याइ। थ्व कलां पुलांगु तजिलजिया सञ्चार माध्यमया ज्या याःगु खः।Whitley, David S. (2001). Handbook of Rock Art Research. AltaMira Press.

 प्राचीन ग्रीक कला (Ancient Greek Art) 
प्राचीन ग्रीक कला (अङ्ग्रेजी: Ancient Greek art) धयागु प्राचीन ग्रीसया सभ्यताय् विकास जूगु कला खः, गुकिं पाश्चात्य कलाया जग तःगु खः। थ्व कलाया मू उद्देश्य "आदर्श सुन्दरता" व "यथार्थवाद" (Realism) या दथुइ सन्तुलन मालेगु खः। ग्रीक कलाकारतय्सं मनूया म्हयात (Human body) दकलय् बांलाःगु व पूर्ण रुपय् क्यनेगु कुतः यात। थ्व कलायात मू कथं प्यंगू कालखण्डय् ब्वथले छिं: ज्यामितीय, पुरातन (Archaic), शास्त्रीय (Classical), व हेलेनिस्टिक (Hellenistic)।

ज्यामितीय ईलय्, चाया थलः (Pottery) ज्यामितीय आकारत छ्यलाः सजावटया निंतिं कला दयेकिगु खः। पुरातन ईलय्, इजिप्टया प्रभावय् "कोउरोस" (Kouros) थें न्याःगु मूर्तित दयेकल। शास्त्रीय ईलय् (५गु व ४गु शताब्दी ई.पू.) ग्रीक कला थःगु चरम उत्कर्षय् थ्यन। थ्व ईलय् फिडियास (Phidias) व पोलिक्लिटस थें न्याःपिं कलाकारतय्सं मनूया म्हयात तसकं स्वाभाविक व लचकदार मुद्रा (Contrapposto) य् क्यनेगु प्रविधि विकास यात। एथेन्सया "पार्थेनन" (Parthenon) देगः थ्व ईया वास्तुकलाया उत्कृष्ट दसु खः। ग्रीक स्वां-थलः (Vases) "हाकुगु आकृति" (Black-figure) व "ह्याउँगु आकृति" (Red-figure) शैलीइ किपा दयेकीगु या। ग्रीक कलाय् सन्तुलन, अनुपात, व लय (Rhythm) यात तसकं महत्त्व बियातःगु दु। इमिगु वास्तुकलाय् डोरिक, आयोनिक, व कोरिन्थियन "अर्डर" (Orders) या विकास जुल। ग्रीक मूर्तिकलाय् लाःगु कापः/वसः (Drapery) यात नं तसकं भिंकः क्यनेगु या। थ्व कलां लिपा रोमन कलायात प्रत्यक्ष प्रभाव लाकल। पुनर्जागरण (Renaissance) या ईलय् युरोपेली कलाकारतय्सं ग्रीक कलायात हे आदर्श माने यानाः अनुशरण यात।Boardman, John (1996). Greek Art. Thames & Hudson.

 हेलेनिस्टिक कला (Hellenistic Art) 
हेलेनिस्टिक कला (अङ्ग्रेजी: Hellenistic art) अलेक्जेन्डर द ग्रेट (Alexander the Great) या मृत्यु (३२३ ई.पू.) निसें रोमन साम्राज्यया उदय (३१ ई.पू.) तकया ग्रीक कलाया कालखण्ड खः। थ्व ईलय् ग्रीक तजिलजि ग्रीसया सिमाना पार यानाः इजिप्ट, पर्सिया, व भारत तक थ्यन। हेलेनिस्टिक कला शास्त्रीय (Classical) ग्रीक कला स्वया अप्व भावनात्मक, नाटकीय, व यथार्थवादी खः। शास्त्रीय कलाय् शान्ति व सन्तुलनयात महत्त्व बिइगु खःसा, हेलेनिस्टिक कलाय् गति (Movement) व अभिव्यक्ति (Expression) यात प्राथमिकता बिल।

थ्व ईलय् कलाकारतय्सं केवल आदर्श सुन्दरता जक मखुसें, बुराबुरि, ल्वय्, व पीडायात नं चित्रण यायेगु सुरु यात। "लाओकुन व वय्कःया काय्पिं" (Laocoön and His Sons) या मूर्ति थुकिया दकलय् बांलाःगु दसु खः, गन बि (नागं) हिनातःगु ईलय् इमिगु ख्वाःया स्याःचा व म्हया तनाव स्पष्ट खनेदु। "विंक्ड भिक्ट्री अफ सामोथ्रेस" (Winged Victory of Samothrace) मेगु नांजाःगु मूर्ति खः। हेलेनिस्टिक ईलय् "पर्गामोनया अल्तार" (Pergamon Altar) थें न्याःगु विशाल संरचनात दयेकल। थ्व कलाशैलीं साधारण मनूत (गथेकि "मार्केट वुमन") व मचातय्गु नं यथार्थवादी मूर्ति दयेकल। थ्व शैलीं लिपा रोमन कलायात तःधंगु प्रभाव लाकल।Pollitt, J.J. (1986). Art in the Hellenistic Age. Cambridge University Press.

 रोमन कला (Roman Art) 
रोमन कला (अङ्ग्रेजी: Roman art) प्राचीन रोमया गणतन्त्र व साम्राज्यया ईलय् (करिब ५०० ई.पू. निसें ४७६ ई.सं.) विकास जूगु कला खः। रोमन कला ग्रीक कला पाखें तसकं प्रभावित खः, तर रोमनतय्सं थुकिलि थःगु हे व्यावहारिक व यथार्थवादी गुण तँसा यात। ग्रीक कलाकारतय्सं "आदर्श" (Ideal) सुन्दरता क्यनीगु खःसा, रोमन कलाकारतय्सं "यथार्थ" (Real) ख्वाः व व्यक्तिया पहिचान क्यनेगु ययेकीगु खः। विशेष यानाः रोमन "बस्ट" (Busts - छ्यँ व बच्छि म्ह मूर्ति) य् बुराबुरितेगु ख्वाध्वः दूगु छेंगू व दाग तकं स्पष्ट क्यनेगु या।

रोमन कलाया दकलय् तःधंगु योगदान वास्तुकलाय् (Architecture) दु। इमिसां "कंक्रिट" (Concrete), "आर्च" (Arch), व "डोम" (Dome) या आविष्कार व प्रयोग यानाः विशाल भवनत दयेकल। "कोलेजियम" (Colosseum) व "प्यान्थियन" (Pantheon) थुकिया उत्कृष्ट दसु खः। रोमनतय्सं ऐतिहासिक घटना व हताः त्याःगु क्यनेत "रिलीफ स्कल्पचर" (Relief sculpture) व "विजय थाः" (Trajan's Column) दयेकल। "पोम्पेई" (Pompeii) व "हर्कुलेनियम" शहरय् लुयावःगु अंगःया किपा (Frescoes) व मोजाइक (Mosaics) नं रोमन चित्रकलाया स्तर क्यनी। रोमन कलां राज्यया शक्ति व वैभव प्रदर्शन यायेगु माध्यमया रुपय् ज्या यात। थ्व कलां मध्यकालीन व पुनर्जागरण कलायात प्रभावित यात।Ramage, Nancy H. and Ramage, Andrew (2009). Roman Art. Pearson.

 रोमानेस्क कला (Romanesque Art) 
रोमानेस्क कला (अङ्ग्रेजी: Romanesque art) युरोपया मध्यकालीन कला शैली खः, गुगु १००० ई.सं. निसें १२गु शताब्दीइ गोथिक कला सुरु मजुइ तक न्ह्याःगु खः। थ्व शैलीया नां "रोमानेस्क" (Roman-like) तःगु कारण थ्व खः कि थुकिलि प्राचीन रोमन वास्तुकलाया छुं तत्वत, गथेकि "चाकलाःगु आर्च" (Round arches), हानं छ्यःगु खनेदु। थ्व शैली युरोप न्यंकं छथें खनेदुगु न्हापांगु मध्यकालीन शैली खः। रोमानेस्क कला मू कथं धार्मिक खः व थ्व ईलय् यक्व मोनास्तरी व चर्चत निर्माण जुल।

रोमानेस्क वास्तुकलाया विशेषता धयागु त-तःधंगु (Massive) भवन, तःफिगु अंगः (Thick walls), चि-चिधंगु झ्याः, व चाकलाःगु आर्च खः। थ्व भवनतय्सं "ब्यारल भल्ट" (Barrel vaults) छ्यलीगु खः। थ्व शैलीया भवनत तसकं बलाःगु व "क्वाः" (Fortress) थें खनेदइ। मूर्तिकलाय्, चर्चया लुखा (Portals) व पिलरय् बाइबलया बाखं व दैत्यतय्गु (Monsters) किपा दयेकीगु या। थ्व किपात प्रायः अस्वाभाविक व शैलीगत (Stylized) जुइगु या, गुकिं मनूतय्त पाप व नर्कया ग्याना क्यनेगु ज्या याइगु खः। अंगलय् च्वइगु किपा (Frescoes) व पाण्डुलिपि (Illuminated manuscripts) य् नं थ्व शैलीया गाढा रङ्ग व यचूगु ध्वः (Outlines) खनेदु। इटालीया "पिसा क्याथेड्रल" (Pisa Cathedral) थ्व शैलीया नांजाःगु दसु खः।Toman, Rolf (2002). Romanesque: Architecture, Sculpture, Painting. Ullmann.

 शास्त्रीयवाद (Classicism) 
क्लासिसिजम बाय् पाश्चात्य शास्त्रीयवाद (अङ्ग्रेजी: Classicism) कलाया छगू अज्याःगु शैली खः गुकिं प्राचीन ग्रीस व रोमया कला, साहित्य, व संस्कृतियात आदर्श मानय् याइ। थ्व शैलीं सन्तुलन (Balance), स्पष्टता (Clarity), अनुपात (Proportion), व संयम (Restraint) यात तसकं महत्त्व बिइगु खः। शास्त्रीयवादं भावनात्मकता व अतिशयोक्ति (Exaggeration) यात अस्वीकार याइ व तर्क व नियमयात नालाकाइ। थ्व शैली इतिहासय् थीथी ईलय् हानं हानं खने दयावःगु दु।

विशेष यानाः पुनर्जागरण (Renaissance) या ईलय् राफेल (Raphael) व माइकलएन्जेलो थें न्याःपिं कलाकारतय्सं शास्त्रीयवादयात पुनर्जीवित यात। १७गु शताब्दीइ फ्रान्सया निकोलस पुसिन (Nicolas Poussin) नं थ्व शैलीयात अझ व्यवस्थित यानादिल। १८गु शताब्दीइ "नवशास्त्रीयवाद" (Neoclassicism) या रुपय् थ्व हानं वल, गुकिं बारोक व रोकोको शैलीया विलासितायात विरोध यात। शास्त्रीयवादय् विषयवस्तु प्रायः इतिहास, पौराणिक बाखं, वा बाइबलया घटनात जुइ। वास्तुकलाय् थ्व शैलीं ग्रीक व रोमन थां (Columns) व ज्यामितीय आकारत छ्यली। संगीतय् मोजार्ट व बिथोभेनया सुरुवाती ईयात "शास्त्रीय काल" धाइ, गुगु थ्व हे सिद्धान्तय् आधारित दु। शास्त्रीयवादं अराजकताया पलेसा व्यवस्था (Order) व अव्यवस्थाया पलेसा संरचनायात प्राथमिकता बिइ। थ्व शैलीं पाश्चात्य एकेडेमीइ ताःई तक प्रभाव यात।Greenhalgh, Michael (1978). The Classical Tradition in Art. Duckworth.

 पुनर्जागरण कला (Renaissance Art) 
पुनर्जागरण कला (अङ्ग्रेजी: Renaissance art) १४गु निसें १६गु शताब्दीया दथुइ युरोपय्, विशेष यानाः इटालीय्, विकास जूगु कला खः। "रेनेसाँ" (Renaissance) या अर्थ "पुनर्जन्म" खः। थ्व ईलय् प्राचीन ग्रीस व रोमया कला, दर्शन, व विज्ञानया पुनरुत्थान जुल। मध्यकालीन कलाया "प्रतीकात्मक" शैलीयात त्वःताः, पुनर्जागरणया कलाकारतय्सं "यथार्थवाद" (Realism) व "मानवतावाद" (Humanism) यात नालाकाल। थ्व कलाया मू विशेषता "पर्स्पेक्टिभ" (Perspective) वा परिप्रेक्ष्यया प्रयोग खः, गुकिं पेचूगु भःय् नं गाः (Depth) क्यने फत।

कलाकारतय्सं मनूया म्हयागु संरचना (Anatomy) सीकेत तःधंगु अध्ययन यात। लियोनार्डो दा भिन्सी, माइकलएन्जेलो, व राफेल थ्व युगया "हाई रेनेसाँ" (High Renaissance) या स्वम्ह महारथी खः। लियोनार्डोया "मोना लिसा" व "द लास्ट सपर", माइकलएन्जेलोया "डेभिड" व "सिस्टिन च्यापल"या सिलिङ, व राफेलया "एथेन्सया ब्वनेकुथि" थ्व युगया अजर अमर कृति खः। थ्व ईलय् चिकं किपा (Oil painting)या प्रयोग नं व्यापक जुल। पुनर्जागरण कला इटालीं सुरु जुयाः लिपा "नर्दन रेनेसाँ" (Northern Renaissance) या रुपय् युरोप न्यंकं थ्यन। थ्व कलां पाश्चात्य कलाया इतिहासय् दकलय् तःधंगु हिउपाः हल।Hartt, Frederick (1987). History of Italian Renaissance Art. Thames & Hudson.

 गथिक कला (Gothic Art) 
गथिक कला (अङ्ग्रेजी: Gothic art) मध्यकालीन युरोपया कला शैली खः, गुगु १२गु शताब्दीया मध्यय् फ्रान्सं सुरु जुयाः १६गु शताब्दी तक न्ह्याःगु खः। थ्व शैली "रोमानेस्क कला" (Romanesque art) लिपा वःगु खः। गथिक कलाया दकलय् तःधंगु व स्पष्ट रुप वास्तुकलाय् (Architecture) खनेदु, विशेष यानाः विशाल गिर्जाघर वा क्याथेड्रलतय् (Cathedrals)। "गथिक" खँग्वः पुनर्जागरण ईया कलाकारतय्सं थ्व शैलीयात "असभ्य" (Barbaric) धकाः होच्यायेत छ्यःगु खः, तर लिपा थ्व हे नां स्थापित जुल।

गथिक वास्तुकलाया मू विशेषता "प्वान्टेड आर्च" (Pointed arch), "रिब भल्ट" (Rib vault), व "फ्लाइङ बट्रेस" (Flying buttress) खः। थ्व प्रविधितय्सं यानाः वास्तुकलाविद्तय्सं त-तःजाःगु व जः ल्हुगु (Light) अंगः दुगु भवन दयेके फत। थ्व भवनतय्गु त-तःधंगु झ्यालय् रङ्गीचङ्गी "स्टेन्ड ग्लास" (Stained glass) तयेगु या, गुकिं दुने दिव्य (भव्य स्वया नं दिव्य) थें खनिगु जः दुहाँ वइ। मूर्तिकलाय्, गथिक शैलीं रोमानेस्कया कडापनयात त्वःताः अप्व प्राकृतिक व भावनात्मक शैली नालाकाल। धार्मिक किपा व पाण्डुलिपिइ (Manuscripts) नं थ्व शैलीया प्रभाव खनेदत। इटालीइ जियोट्टो (Giotto) थें न्याःपिं कलाकारतय्सं गथिक शैलीयात अझ यथार्थवादी दयेकाः पुनर्जागरणया लँपु चायेकादिल। नोत्रे दाम (Notre Dame) व चार्ट्रेस क्याथेड्रल (Chartres Cathedral) गोथिक कलाया उत्कृष्ट दसु खः।Snyder, James (1985). Northern Renaissance Art. Harry N. Abrams.
 बारोक (Baroque) 
बारोक (अङ्ग्रेजी: Baroque) १७गु शताब्दीया सुरुइ युरोपय् विकास जूगु छगू भव्य व नाटकीय कला शैली खः। थ्व शैली पुनर्जागरण (Renaissance) या सन्तुलन व शान्तिया ठीक अःखः, थुकिलि गति (Motion), तनाव (Tension), व नाटक (Drama) यात बः बिइगु खः। बारोक कलाया मू उद्देश्य दर्शकया मनय् तच्वःगु भावना (Emotion) व आश्चर्य (Awe) जगायेगु खः। थ्व शैली चित्रकला, मूर्तिकला, वास्तुकला, साहित्य, व संगीत सकल ख्यलय् खनेदत।

बारोक कलाया उदय "क्याथोलिक चर्च"या "काउन्टर-रिफर्मेसन" (Counter-Reformation) नाप स्वानाच्वंगु दु। प्रोटेस्टेन्ट धर्मया विस्तारयात पनेत क्याथोलिक चर्चं भव्य व भावनात्मक कला छ्यलाः जनतायात आकर्षित यायेगु नीति काल। थ्व शैलीया चित्रकलाय् "कियारोस्क्युरो" (Chiaroscuro) वा जः व ख्युँया तच्वःगु कन्ट्रास्ट (Contrast) छ्यलेगु या। इटालियन कलाकार काराभाजियो (Caravaggio) व बर्निनी (Bernini) थ्व शैलीया मू महारथी खः। बर्निनीया मूर्तिकलाय् ल्वहँयात नं कापः थें लचकदार व जीवन्त क्यनेगु क्षमता दुगु खः। फ्लेमिस कलाकार पिटर पल रुबेन्स (Peter Paul Rubens) व डच कलाकार रेम्ब्रान्ट (Rembrandt) नं थ्व हे युगया नांजाःपिं कलाकार खः। बारोक वास्तुकलाय् बेक्वःगु ध्वः (Curved lines), गुम्बज, व अत्यधिक सजावट छ्यलेगु या। फ्रान्सया "भर्साइ लाय्कू" (Palace of Versailles) बारोक वास्तुकलाया भव्य दसु खः। थ्व शैली इटाली निसें सुरु जुयाः फ्रान्स, स्पेन, नेदरल्याण्ड, व जर्मनी तक थ्यन। थ्व शैली १८गु शताब्दीया सुरुइ "रोकोको" (Rococo) शैलीइ हिलावन।Wölfflin, Heinrich (1915). Principles of Art History. Dover Publications.

 रोकोको (Rococo) 
रोकोको (अङ्ग्रेजी: Rococo) १८गु शताब्दीया सुरुइ (१७३०ति) फ्रान्सय् विकास जूगु कला व सजावटया शैली खः। थुकियात "लेट बारोक" (Late Baroque) नं धाइ, तर थ्व बारोक शैली स्वया अप्व याउंगु (Light), म्हिताः पहः (Playful), व सजावटी (Ornamental) खः। बारोक कलाया गम्भीरता व भव्यताया प्रतिक्रियाया रुपय् रोकोको शैली वःगु खः। "रोकोको" खँग्वः फ्रान्सेली खँग्वः "रोकाय" (Rocaille) पाखें वःगु खः, गुकिया अर्थ ल्वहँ व शंख (Shell) या सजावट खः।

रोकोको शैलीया किपाय् "पास्तेल रङ्ग" (Pastel colors) गथेकि लेमन, गुलाबी, व सर्गः वचु अप्व छ्यली। थुकिलि मतिना, लय्ता, प्रकृति, व अभिजात वर्गया (Aristocracy) विलासी जीवनया दृश्य क्यनेगु या। किपाय् "असममित" (Asymmetry) व बेक्वःगु ध्वः (Curves) या छ्यला अप्व दइ। एन्टोन वाटियाउ (Antoine Watteau) व ज्याँ-अनोर फ्रागोनार्ड (Jean-Honoré Fragonard) थ्व शैलीया नांजाःपिं कलाकार खः। फ्रागोनार्डया किपा "द स्विङ" (The Swing) रोकोको शैलीया दकलय् नांजाःगु दसु खः। थ्व शैली च्वंसा (फर्निचर), अंगःया सजावट, व चिनिया थल (Porcelain) नं तसकं लोकंह्वाःल। फ्रान्सेली क्रान्ति व नवशास्त्रीयवादया उदय नापं थ्व शैलीया अन्त्य जुल।Levey, Michael (1985). Rococo to Revolution. Thames & Hudson.

 डच स्वर्ण युगया चित्रकला (Dutch Golden Age painting) 
डच स्वर्ण युगया चित्रकला (अङ्ग्रेजी: Dutch Golden Age painting) १७गु शताब्दीइ नेदरल्याण्डया (Dutch Republic) समृद्धिया ईलय् विकास जूगु कला खः। स्पेनया शासनं मुक्त जुइवं, डच गणतन्त्र व्यापार, विज्ञान, व कलाया केन्द्र जुल। थ्व ईलय् युरोपया मेमेगु थासय् बारोक शैली लोकंह्वाःगु जुयाच्वंगु खःसां, डच कलाकारतय्सं थःगु हे ब्यागलं शैली विकास यात। थ्व शैलीया दकलय् तःधंगु विशेषता "यथार्थवाद" (Realism) व साधारण जीवनया चित्रण खः।

धार्मिक किपाया पलेसा, डच कलाकारतय्सं ब्यापारिक वर्ग व सामान्य जनताया निंतिं किपा दयेकेगु सुरु यात। थ्व ईलय् "ल्याण्डस्केप" (Landscapes), "स्टिल लाइफ" (Still life), "पोर्ट्रेट" (Portraits), व "जन्र पेन्टिङ" (Genre painting - न्हिथंया जीवनया दृश्य) तसकं लोकंह्वाःल। रेम्ब्रान्ट (Rembrandt) व जोहानेस भर्मिर (Johannes Vermeer) थ्व युगया दकलय् नांजाःपिं कलाकार खः। रेम्ब्रान्टं जः व ख्युँया प्रयोग यानाः मनूया भावनायात गहिराइ तक क्यनेगु ज्या यानादिल। भर्मिरं छेँया दुनेया शान्त वातावरण व जःया सूक्ष्म प्रभावयात क्यनेगु ज्या यानादिल। थ्व ईलय् नेदरल्याण्डय् कला बजार (Art market) तसकं भिनावन, व मध्यम वर्गीय परिवारं नं थःगु छेँय् किपा तयेगु यानाहल। डच कलाकारतय्सं स्वाँ, नसा-त्वँसा, व समुद्रया दृश्ययात तसकं विस्तृत रुपं चित्रण याःगु दु। थ्व युगया कलां लिपाया यथार्थवादी कलाकारतय्त प्रभावित यात।Slive, Seymour (1995). Dutch Painting, 1600–1800. Yale University Press.

 म्यानरिज्म (Mannerism) 
म्यानरिज्म (अङ्ग्रेजी: Mannerism) वा "लिपांगु पुनर्जागरण" (Late Renaissance) १६गु शताब्दीया (करिब १५२०–१५८०) युरोपेली कला शैली खः। थ्व शैली "हाई रेनेसाँ" (High Renaissance) या सन्तुलन, अनुपात, व प्राकृतिक सुन्दरताया प्रतिक्रियाया रुपय् दयावःगु खः। म्यानरिज्मया कलाकारतय्सं प्राकृतिकता स्वया "कृत्रिमता" (Artificiality) व "शैली" (Style/Maniera) यात अप्व महत्त्व बिल। इमिगु विश्वास कथं कलां प्रकृतियात जक नकल यायेगु मखु, बरु उकियात अझ बांलाकेगु वा थःगु कल्पना कथं हिलेगु माध्यम खः।

म्यानरिज्मया किपाय् मनूया म्हयात अस्वाभाविक रुपं ताःहाकः यानाः (Elongated figures) क्यनेगु या। कलाकारतय्सं "सर्पेन्टाइन" (Serpentine) वा बि थें हिनाच्वंगु मुद्राय् पात्रतय्त तयाः किपाया संरचनायात जटिल दयेकीगु खः। रङ्गया प्रयोग नं प्रायः अस्वाभाविक व तच्वःगु (Acidic colors) जुइगु खः। इटालीइ पोन्तोर्मो (Pontormo), पारमिजियानिनो (Parmigianino), व एल ग्रेको (El Greco) थ्व शैलीया मू कलाकार खः। एल ग्रेकोया किपाय् तसकं ताःहाकःगु म्ह व आध्यात्मिक तनाव खनेदु। थ्व शैलीं स्वकुमियात अलमलय् लाकेगु व आश्चर्यचकित यायेगु उद्देश्य दइ। म्यानरिज्म लिपा बारोक शैलीइ परिणत जुल।Shearman, John (1967). Mannerism. Penguin Books.

 एम्पायर शैली (Empire Style) 
एम्पायर शैली (अङ्ग्रेजी: Empire style) १९गु शताब्दीया सुरुइ (करिब १८००–१८१५) फ्रान्सय् नेपोलियन बोनापार्टया शासनकालय् विकास जूगु डिजाइन व कला आन्दोलन खः। थ्व "नवशास्त्रीयवाद" (Neoclassicism) या हे निगूगु चरण खः, तर थ्व अझ अप्व भव्य व रोमन साम्राज्य पहः वःगु(Imperial) खः। नेपोलियनं थःगु शासनयात प्राचीन रोमया साम्राज्य नाप तुलना यायेत थ्व शैलीयात बढावा बियादिल। थ्व शैली वास्तुकला, च्वंसा, वसः, व सजावटय् अप्व खनेदत।

एम्पायर शैलीइ रोमन, ग्रीक, व इजिप्सियन मोटिफत (Motifs) छ्यलेगु या। फर्निचरय् तःधंगु, झ्यातुगु सिँ (Mahogany) छ्यलाः उकी लुँया जलप तःगु (Gilded) सजावट तयेगु या। थ्व शैलीइ इमा (Eagle), हा (Bee), व "N" (नेपोलियनया चिं) थें न्याःगु चिं यक्व छ्यलीगु खः। इजिप्टया अभियान (Egyptian Campaign) लिपा "स्फिंक्स" (Sphinx) व पाम (Palm) या आकृति नं लोकंह्वाःल। वास्तुकलाय् पेरिसया "आर्क द ट्रिओम्फ" (Arc de Triomphe) थ्व शैलीया उत्कृष्ट दसु खः। एम्पायर शैलीं फ्रान्स जक मखुसें युरोप, रसिया, व अमेरिकाया "फेडरल शैली" (Federal style) यात नं प्रभाव लाकल। थ्व शैलीं शक्ति, वैभव, व स्थायित्वयात क्यनेगु कुतः याःगु खः।Honour, Hugh (1968). Neo-classicism. Penguin Books.

 शैक्षिक कला (Academic Art) 
पाश्चात्य शैक्षिक कला (अङ्ग्रेजी: Academic art) धयागु युरोपया "कला एकेडेमी" (Art Academies) या प्रभावय् वःगु चित्रकला व मूर्तिकलाया शैली खः। विशेष यानाः, थ्व फ्रान्सया "एकेडेमी डे बक्स-आर्ट्स" (Académie des Beaux-Arts) या नियम व मापदण्डय् आधारित कला खः। थ्व कलाशैली १९गु शताब्दीइ युरोपय् तसकं लोकंह्वाःगु खः। शैक्षिक कलां "नवशास्त्रीयवाद" (Neoclassicism) व "स्वच्छन्दतावाद" (Romanticism) या गुणतय्त ल्वाकःछ्यानाः छगू व्यवस्थित शैली दयेकूगु खः। थ्व शैलीया कलाकारतय्सं कलाया परम्परागत नियमतय्त तसकं कडा रुपं नालाकाइगु याः। इमिगु विश्वास कथं कलां आदर्श सुन्दरता (Ideal beauty) यात क्यने माः। थ्व शैलीइ किपा दयेके बलय् प्राविधिक पूर्णता व "फिनिसिङ" (Finishing) य् तःधंगु ध्यान बिइगु खः, गन ब्रसया चिं (Brushstrokes) खने दये मज्यु।

शैक्षिक कलाय् आपालं ऐतिहासिक घटना, पौराणिक बाखं (Mythology), व धार्मिक विषयवस्तुइ किपा दयेकेगु या। थ्व कलाशैलीइ मनूया म्हयागु बनावट (Anatomy) व अनुपात (Proportion) यात तसकं महत्त्व बिइगु खः। न्हापाया ईलय् "सालोन" (Paris Salon) नांयागु प्रदर्शनीइ ब्वति कायेत एकेडेमीया नियम पालना याये अनिवार्य जुइगु खः। विलियम-एडोल्फ बुगुरो (William-Adolphe Bouguereau), अलेक्जेन्डर काबानेल, व जिन-लियोन जेरोम थ्व शैलीया नांजाःपिं कलाकार खः। थ्व कलाकारतय्सं यथार्थवाद व प्रभाववाद (Impressionism) थें न्याःगु न्हुगु कला आन्दोलनयात अस्वीकार याःगु खः। इपिं आधुनिक जीवनया पलेसा पुलांगु आदर्श हलिमयात क्यनेगु ययेकीगु खः। १९गु शताब्दीया अन्तय्, आधुनिक कलाकारतय्सं थ्व शैलीयात "रूढिवादी" धकाः आलोचना यात। तर, थ्व शैलीं युरोपया कला शिक्षण पद्धतिइ ताःई तक प्रभाव लाकल। थ्व शैलीयात "आर्ट पम्पियर" (L'art pompier) नं धायेगु या। आःया ईलय् कला इतिहासकारतय्सं थ्व शैलीया प्राविधिक गुणया पुनःमूल्यांकन यानाच्वंगु दु।Rosenblum, Robert (1989). 19th-Century Art. Harry N. Abrams.

स्वयादिसँ
 कला

लिधंसा

पुचः:कला