स्ट्रङ इन्टरयाक्सन

स्ट्रङ इन्टरयाक्सन (Strong interaction) वा स्ट्रङ न्युक्लियर फोर्स (strong nuclear force) प्रकृतिया प्यंगू आधारभूत बल (fundamental forces) मध्ये छगू खः। थ्व ब्रह्माण्डया दकलय् बल्लाःगु बल खः। थुकिलिं क्वार्क (quarks) तय्त छथासय् स्वानाः प्रोटोन (proton) व न्यूट्रोन (neutron) दयेकी, अले प्रोटोन व न्यूट्रोनयात परमाणुया न्युक्लियस (nucleus) दुने तयातयेगु ज्या याइ।Griffiths, David (2008). Introduction to Elementary Particles. Wiley-VCH.

 ज्या व विशेषता 
स्ट्रङ इन्टरयाक्सन या छुं मू ज्या व विशेषता थ्व कथं दु:

हाकः (Range): थ्व बलया प्रभाव तसकं चिहाकःगु हाकलय् जक खनेदइ। थ्व १ निसें ३ फेम्टोमिटरया हाकःतक जक सक्रिय जुइ। थ्व स्वया तापाःगु दूरीइ थुकिया प्रभाव शून्य जुइ।

शक्ति (Strength): थ्व बल इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक बल स्वया करिब १३७ गुणा अप्वः बल्लाइ, विक न्युक्लियर बल स्वया लखौं गुणा बल्लाइ, अले गुरुत्वाकर्षण (gravity) स्वया खर्बौं गुणा बल्लाइ।

ल्यनाच्वंगु बल (Residual strong force): क्वार्क-क्वार्क दथुइ जुइगु मू बलयात स्ट्रङ इन्टरयाक्सन धाइ। तर प्रोटोन व न्यूट्रोन दथुइ जुइगु बलयात "न्युक्लियर फोर्स" धाइ, गुगु क्वार्क दथुइ जुइगु स्ट्रङ इन्टरयाक्सनया हे ल्यनाच्वंगु लिच्वः (residual effect) खः। थुकिलिं हे परमाणुया न्युक्लियसयात छथासय् तयातइ।

 संयन्त्र व क्वान्टम क्रोमोडाइनामिक्स 

स्ट्यान्डर्ड मोडेल (Standard Model) कथं, स्ट्रङ इन्टरयाक्सन ग्लुओन (gluon) नांयागु कण (boson) पाखें जुइ। ग्लुओनतय्सं क्वार्क दथुइ बल आदानप्रदान याइ। थ्व बलया सिद्धान्तयात क्वान्टम क्रोमोडाइनामिक्स (Quantum Chromodynamics वा QCD) धाइ। थ्व सिद्धान्त तसकं ल्वाकःबुकः (complex) दु। थुकिलि "कलर चार्ज" (color charge) या अवधारणा दुथ्याः। इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक चार्ज (पोजिटिभ व नेगेटिभ) थें हे, क्वार्कय् स्वंगू प्रकारया "कलर चार्ज" दइ (ह्याउँगु, वाउँगु, वचुगु)। ग्लुओनतय्सं थ्व कलर चार्ज छगू क्वार्कं मेगु क्वार्कय् यंकीगु ज्या याइ, गुकिलिं इमित बल्लाःगु कथं स्वाना तइ।

 स्वयादिसँ 
कण भौतिकशास्त्र

स्ट्यान्डर्ड मोडेल

क्वार्क

ग्लुओन

 लिधंसा 

Category:भौतिकशास्त्र
Category:विज्ञान