ई लागा

ई लागा(Time Zone) धैगु पृथ्वीया थन्याःगु लागा खः गन छगू हे कथंया मानक ई (standard time) छ्यली। नापं थीथी ई लागा क्षेत्रतय्गु दथुइ ई निश्चित नियम कथं हिलेगु या। ईयात दानिगु मू आधार मू मध्याह्न ध्वः (Prime Meridian) खः, गुकिं समन्वित हलिंन्यंक ई (Coordinated Universal Time / UTC) निर्धारण याइ। 

 ई लागाया आधार  

 जीएमटी / यूटीसी (GMT / UTC): न्हापा ग्रीनविच मीन टाइम (GMT)यात ईया मू आधारया कथं छ्यलीगु खः। तर आः अप्वः धकाः वैज्ञानिक रुपय् परिभाषित यानातःगु समन्वित हलिंन्यंक ई (UTC)यात छ्यलीगु या। थ्व यूटीसीपाखें छुं ई न्ह्यः वा लिइकूगु (offset) कथं थी-थी देसय् ई क्षेत्र दयेकीगु या।

 पृथ्वीया चाहिला (Earth's Rotation): पृथ्वीयात थःगु अक्षय् छक पूवंक चाहिलेत २४ घौ ई काइ। अथे जूगुलिं, हलिंयात २५गू ई क्षेत्रय् बायेगु या (प्रत्येक १५ डिग्री देशान्तरया निंतिं १ घौ)।
 देशान्तरीय भिन्नता (Longitudinal Difference): छगू देशान्तर (longitude) पाखें मेगु देशान्तरय् वनेबलय् ईलय् ४ मिनेट पाइ।

 महत्त्वपूर्ण बिचाःत  

 दिं हिलाः ध्वः (International Date Line / IDL): थ्व प्रशान्त महासागरय् दूगु छगू काल्पनिक ध्वः खः। थ्व ध्वः पार यायेबलय् तिनि छन्हु (date) हे हिली। पश्चिमपाखे वनेबलय् छन्हु न्ह्यः वइ, धाःसा पूर्वपाखे वनेबलय् छन्हु लिपा वइ।
 न्हिजः मुंका ई (Daylight Saving Time / DST): छुं-छुं देसय्, विशेष यानाः ताहालाया ईलय्, अप्वः न्हिजः(daylight) दूगु ईलय् ज्या यायेत इमिगु मानक ईयात घौछि न्ह्यः लाकीगु चलन दु। थ्व इलय् ईयात UTC+X निसें UTC+(X+1) यायेगु या।
 नेपाःया ई क्षेत्र (Nepal's Time Zone): नेपालया मानक ई धाःगु UTC+5:45 खः। थ्व UTC स्वयां ५ घौ ४५ मिनेट न्ह्यः लाका तइ। हलिमय् ४५ मिनेट न्ह्यः लाःगु थ्व हे छगू जक मानक ई ख। 

लिधंसा

Category:भूगोल
Category:विज्ञान