बङ्गालया खाडी

बङ्गालया खाडी हलिंया दकलय् तःधंगु खाडी खः, गुगु हिन्द महासागरया उत्तर-पूर्वी भागय् ला। थ्व खाडीया पश्चिमय् भारत व श्रीलङ्का, उत्तरय् बङ्गलादेश, व पूर्वय् म्यानमार व अण्डमान-निकोबार द्वीप समूह ला। थ्व क्षेत्र प्राकृतिक स्रोत, रणनीतिक व्यापारिक मार्ग, व जैविक विविधताया निंतिं हलिं न्यंकं नांजाः।

 भौगोलिक अवस्थिति व खुसित 
 क्षेत्रफल: थ्व खाडी करिब २१,७२,००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रय् न्यनाच्वंगु दु।
 मू खुसित: दक्षिण एसियाया यक्व तःधंगु खुसित थ्वहे खाडीय् वनाः समाहित जुइ। थुकी गङ्गा, ब्रह्मपुत्र, मेघना, महानदी, गोदावरी, कृष्णा, व काभेरी प्रमुख खः।
 सुन्दरवन: गङ्गा व ब्रह्मपुत्र खुसिया डेल्टा क्षेत्रय् हलिंया दकलय् तःधंगु म्यान्ग्रोभ (Mangrove) गुं 'सुन्दरवन' ला, गुकिया वातावरणीय सन्तुलनय् तःधंगु प्रभाव दु।

 ऐतिहासिक व रणनीतिक महत्त्व 

 प्राचीन व्यापार: इतिहासय् थ्व खाडी चोल साम्राज्य (Chola Empire) व मेमेगु भारतीय राज्यतय्सं दक्षिण-पूर्वी एसिया नाप व्यापार यायेगु मू माध्यम खतः।
 BIMSTEC: थ्व क्षेत्रया देस्त दथुय् आर्थिक व प्राविधिक सहयोगया निंतिं 'BIMSTEC' नामं छगू क्षेत्रीय संगठन सक्रिय दु, गुकिया थ्व क्षेत्रया विकासय् तःधंगु भूमिका दु।

 आर्थिक महत्त्व (Economic Influence) 

बङ्गालया खाडीं थ्व क्षेत्रया अर्थतन्त्रय् थ्व कथंया प्रभाव लाकी:
 मत्स्यपालन: यक्व कोटी मनूत थ्व खाडीय् ल्हाइगु न्या व मेमेगु जलचर जीवतयगु व्यापारय् निर्भर दु।
 चिकं व ग्यास: खाडीया सतह क्वय् प्राकृतिक ग्यास व पेट्रोलियमया तःधंगु भण्डार दु, गुकिया उत्खननं भारत, बङ्गलादेश, व म्यानमारया अर्थतन्त्रय् ग्वाहालि यानाच्वंगु दु।
 पर्यटन: श्रीलङ्का, अण्डमान द्वीप, व कक्स बजार (Cox's Bazar - हलिंया दकलय् ताःहाकःगु समुद्री सिथ) थनया मू पर्यटकीय गन्तव्यत खः।

 वातावरणीय चुनौती व जोखिम 
 चक्रवात (Cyclones): बङ्गालया खाडी समुद्री आँधी वा चक्रवातया निंतिं तसकं संवेदनशील जु। थन वइगु 'सुपर साइक्लोन' पाखें ओडिसा, पश्चिम बङ्गाल, व बङ्गलादेशय् न्ह्याबलें जनधनया क्षति जुइगु सम्भावना दइ।
 समुद्रया सतह अप्वयेगु: जलवायु परिवर्तनया कारणं समुद्रया सतह अप्वया वयाच्वंगु दु, गुकिं बङ्गलादेश व भारतया तटीय क्षेत्रतय्त संकटय् लाकूगु दु।

 लिधंसा 

 Sridharan, K. (1982). A Maritime History of India.
 UNEP Report: The Bay of Bengal Large Marine Ecosystem.

Category:भूगोल
Category:दक्षिण एसिया
Category:समुद्र व खाडीत