मेय्

मेय् (Bubalus bubalis) गृहस्थीकरण यानातःगु दक्षिण एसिया, दक्षिण पूर्व एसिया निसें बोर्नियो तक्क दूगु छता चौपाया ख। थ्व प्राणीयात बुँज्याय् सउवायेत, ला व दुरुया निंतिं लहिनिगु या। थ्व प्राणीया जंगली प्रजाति १९गु शताब्दीइ उत्तरी अस्ट्रेलियाय् नं थ्यन व न्यु गिनिया, त्युनिसिया व उत्तरपूर्वी अर्जेन्तिनाय् नं थ्व प्राणीया चिधंगु बथान दु। थुकिया निगु पुचःया वर्णन दु- झ्वास्या मेय् व खुसि मेय् पुचः। हलिमय् करिब १३० मिलियन लहिनातःगु मेय्‌ दु। थ्व प्राणीइ मनुत मेगु छुं प्राणीइ स्वया अप्व निर्भर दु। Scherf, B. D. (2000). World watch list for domestic animal diversity. Third edition. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.

दक्षिण पूर्वी एसियाय् मू रुपय् दूगु बंमेय् (Bubalus arnee)तयेत मेय् स्वया पाःगु प्रजातिया रुपय् कायेगु या। बंमेय् छता लोपोन्मुख प्रजाति ख। ४००० जक्क जनसंख्या व २५०० स्वया म्हो वस्यक जनसंख्या नापं बंमेय् आइयुसिएनया लोपोन्मुख धलखय् सन् १९८६ निसें दयाच्वंगु दु। थुकिया जनसंख्या ह्रास लिपांगु २४-३० दँय् करिब ५०% दु। बंमेय् मेय्‌या प्राचीन तपाय् जुइफू। Lau, C. H., Drinkwater, R. D., Yusoff, K., Tan, S. G., Hetzel, D. J. S. and Barker, J. S. F. (1998). Genetic diversity of Asian water buffalo (Bubalus bubalis): mitochondrial DNA D-loop and cytochrome b sequence variation. Animal Genetics 29 (4): 253–264.

भारत व चीनय् मेय्‌या गृहस्थीकरण करिब क्रमशः ५००० व ४००० दँ न्ह्यः शुरु जुल। संरचना व व्यवहारया मापदण्ड कथं मेय्‌या निगु प्रकार म्हसीके छिं  – दक्षिण एसिया व पश्चिमय् बाल्कन्स व इतालीतक्क दूगु खुसि मेय् व आसाम निसें दक्षिण पूर्व एसिया व पूर्वय् चीनया याङ्जे खुसितक्क दूगु झ्वास्या मेय् ।Cockrill, W. R. (ed.) (1974). The husbandry and health of the domestic buffalo. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome. मेय्‌या गृहस्थीकरणया उत्पत्ति छगू खुला न्हेसःया रुपय् दयाच्वंगु दु। फाइलोजेनेतिक मालेज्याया अनुसार झ्वास्या मेय् चीनय् उत्त्पत्ति जूगु व खुसि मेय् भारतय् उत्पत्ति जूगु ख। Yang, D. Y., Liu, L., Chen, X., Speller, C. F. (2008). Wild or domesticated: DNA analysis of ancient water buffalo remains from north China. Journal of Archaeological Science 35: 2778–2785.

अफ्रिकी मेय्‌या उत्पत्तिया बारेय् यक्व सूचं मदु। थ्व प्रजातिया Syncerus caffer मेय्‌नाप सतिकं स्वापू मदु।

लिधंसा

स्वयादिसँ
 चौपाया

पुचः:मेय्