चिनियाँ लोक धर्म

चिनियाँ लोक धर्म (Chinese folk religion) वा चिनियाँ परम्परागत धर्म धइगु चीनया मू परम्परागत धार्मिक विश्वास व प्रथाय् आधारित छगू धार्मिक प्रणाली खः। थ्व धर्मय् ताओवाद (Daoism), कन्फ्युसियसवाद (Confucianism), व बुद्ध धर्म (Buddhism) या थीथी तत्त्वत ल्वाकज्यानाच्वंगु दु। थुकिलि विशेष यानाः पुर्खातय्त पुज्यायेगु, थीथी द्यः व प्रकृतिया शक्तिइ विश्वास यायेगु, व हलिमया सन्तुलन कायम यायेगु परम्परा दु।Teiser, Stephen F. (1995). "The Spirits of Chinese Religion". In Donald S. Lopez Jr. (ed.). Religions of China in Practice. Princeton University Press.

 मू मान्यता व विचाः 
चिनियाँ लोक धर्मय् छुं आधारभूत दार्शनिक मान्यता दु, गुकिलिं चिनियाँ समाज व म्वायेगु शैलीयात असीमित प्रभाव लाकूगु दु:

तियन (Tian): 'तियन' या अर्थ 'स्वर्ग' वा 'आकाश' खः। थुकियात सर्वोच्च शक्ति, प्रकृतिया नियम, व नैतिक व्यवस्थाया स्रोतया रुपय् कायेगु याइ।

यिन व याङ (Yin and Yang): थ्व विचाः कथं, हलिमया फुक्कं खँय् निगू विपरीत तर पूरक शक्ति दु (दसु: जः व ख्युं, मिसा व मिजं)। थ्व निगू शक्तिया सन्तुलन हे जीवनया मू आधार खः।

पुर्खा पुजा (Ancestor Veneration): चिनियाँ छेँजः दुने थःपिं पुर्खातय्त लुमंकेगु व इमित पुजा यायेगु तसकं महत्त्वपूर्ण जु। सीधुंकूपिं पुर्खातय्सं स्वर्गं थःगु छेँखा (household) यात रक्षा याइ व आशिर्वाद बी धइगु विश्वास दु।

ची (Qi): 'ची' धइगु जीवन-शक्ति वा उर्जा खः, गुगु फुक्कं सजीव व निर्जीव वस्तुइ बाहा वनाच्वनी।

 द्यः व आत्मात 
चिनियाँ लोक धर्मय् यक्व द्यः (Shen) दु। इपिं प्रकृतिया शक्ति, ऐतिहासिक व्यक्ति, वा थीथी ज्याया रक्षक जुइफु। थुकिलि छुं मू द्यःत थ्व कथं दु:

जेड सम्राट बाय् युदि (Jade Emperor): वय्कःयात स्वर्गया जुजु वा फुक्कं द्यःतय्गु प्रमुखया रुपय् माने याइ। हलिमया फुक्कं खँ वय्कःया हे नियन्त्रणय् दइ धइगु मान्यता दु।

तुदिगोङ (Tudigong): थ्व स्थानीय बँ वा गांया रक्षक द्यः खः। मनूतय्सं थःगु बुँइ बांलाःगु बाली वयेमा व गां शान्त जुयेमा धकाः थ्व द्यःयात पुजा याइ।

गुआन यु (Guan Yu): वय्कः छम्ह ऐतिहासिक सेनापति खः, सुयात लिपा वफादारी, बहादुरी, व न्यायया द्यःया रुपय् पुजा यायेगु सुरु जुल। वय्कःयात थीथी फबंजाः ज्या (retail) व व्यापारीतय्सं नं रक्षक द्यःया रुपय् पुजा याइ।

 ज्याझ्वः व परम्परा 
चिनियाँ लोक धर्म जिवनया थीथी पक्षय् न्यनाच्वंगु दु। थुकिया मू अभ्यास थ्व कथं दु:

नखःचखः (Festivals): चिनियाँ न्हूगु दँ (Lunar New Year), छिङमिङ नखः (Qingming Festival - गन पुर्खातय्गु समाधिइ वनाः पुजा याइ), व मध्य-शरद नखः (Mid-Autumn Festival) थ्व धर्मया मू नखः खः।

फेङ शुई (Feng Shui): थ्व छगू परम्परागत विद्या खः, गुकिलिं छेँ, ज्याकुथि, वा समाधिइ प्रकृतिया उर्जा (Qi) यात सन्तुलनय् तयेगु कुतः याइ। थुकिलिं जीवनय् सुख व शान्ति हइ धइगु विश्वास दु।

भविष्यवाणी (Divination): 'आई चिंग' (I Ching) थें न्याःगु सफू व मेमेगु प्रविधि छ्यलाः भविष्य सीकेगु व लिसः मालेगु कुतः यायेगु परम्परा थन तसकं लोकंह्वाः।

 स्वयादिसँ 

ताओवाद

कन्फ्युसियसवाद

बुद्ध धर्म

दर्शनशास्त्र

 लिधंसा 

Category:धर्म
Category:चीन
Category:दर्शनशास्त्र