नसा दयेकेज्या

नसात्वँसा दयेकेगु ज्यायात नसा दयेकेज्या धाइ। नसा दयेकेगु थाय्यात भुतु बाय् भुतुलि धाइ। 

नसाज्वलं
मनूखं नइगु नसात्वँसा थीथी मां व पशुं वइगु या। 
मां
थीथी स्वाँमा-सिमा घाँय् आदिया थीथी कुचातेत नसाया कथं छ्यलेछिं। दसु
 सिसाबुसा नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: बःसिमा, तःसिमा, सन्त्रासिमा, आमासिमा, अं-मा,अम्बः-मा,कताबसि-मा, कसू-मा (Osmorhiza?), कंसि-मा (Pineapple), कःबसि/कःपासि, क्वंपासि (Celtis), चाकुपाउँसि (कालज्यामीर), चाकुसि/चाक्सि (Sweet lime), चिकंसि (वा चिचा कँसि), ख्वर्पानि (Apricot), स्याउ, स्यांगुलि (Chestnut), पासि, फाकुसि (Persimmon), भ्वगत्या, म्वाय्, ल्हुसिपु, इसि, माकःफ्वंसि, फ्वंसि (Jack fruit), नँइँक्या
 गंकातःगु सि वा मूसि सइगु मा: सूसिमि (काजु), बरां, किसमिस, दाख, ख्वःसिं (Walnut), मखां (मुखां)
 हः नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा (वाउँचा): पाछाइ, तुकं, फकं, म्हेकं, अजःमू (Celery), चसु, पलः, मिचः
 जरा नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा (ग्वःपुसा): सकि (फकं), आलु, चाकुहि (Sweet potato)
 स्वां नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: गुलाफ, क्यामोमिल
 सिमा-दं नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा:तुमा, पंमा, दालचिनि, कंमा (नापालेसया कथं अमेरिकाय् नइगु)
 कि नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा(बुलि): जाकि, छ्व, तछ्व, ओट, कःनि, दुसे, फाकुहुचा (Buckwheat)
 त्वंसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: च्यामा, कफिमा
 नसामां पिकाइगु चिकं त्वंसाया कथं छ्यलीगु मा:तुकं, सनफ्लावर, अलःमा
 बूबः सइगु मा: कय्‌गू, चिग्वः कय्‌गू, तग्वः कय्‌गू, भुति, तुयू मुस्या, चाना, तुयू सिम्पु, माय्, पःमाय्, मू, ह्याउँ भुति
 नयेज्यूगु घाँय्, घाँय् चिधंगु जूगुलिं हः व दँ नितां नयेछिंगु: नवःघाँय् (Mint), धनिउ वा धनियाँमा (Coriander)
 छुसा बुइगु मा: ईका (सर्स्यू), मल्ता, एला, धनिउ (धनिया, Coriander), पःका (रायो), पालु, लवं (Clover), लवंत्वाच्चा (Cinnamon bark), लाभा Garlic (दसु:येय्‌भिलाभा), हलू, हाम्वः (Sesame)
 माया दं क्येला पिहांवइगु तियात गंकाः दइगु नसा (चिनी): तु

दयेकीगु पहः
नसात्वँसा थीथी कथं दयेकेछिं। नेपालभासय् नसात्वँसा दयेकीगु थीथी खँग्वः थथे दु: 
 काये (distill, दसु: अय्लाः काये)
 काले (sauté ?, दसु: खेँय् काले)
 क्यले (roll)
 क्वयेके (burnish ?, मल्ता क्वेके)
 खुने (दसु केँ खुने)
 च्याके (मि छ्यला याइगु नसाज्या)
 छुये (barbeque/grill दसु छ्यातःगु ला बाय् छोयला)
 तातु याये (snack ?, भतिचा नयेगु ज्या)
 ताये (दसु सासिमि/सुसि/पोकेया न्या तायेगु ज्या)
 ताःलाके (दसु भ्वय् ताःलाके, यक्व मनूतेत नकेतः याइगु ज्याझ्वः)
 त्यने (दसु: प्वक त्यने)
 त्याये (mince)
 थुये (दसु जा थुये)
 दयेके (क्वाः आदि नसाः पहः)
 दायेके (boil)
 ध्वःखने 
 निये (grind, दसु: माय् निये)
 पुके
 प्वले (peel)
 फिये (ferment)
 बुके (मि छ्यला दयेकीगु नसाः बाय् ताःई तक सिसायात पाउंगु निसें चाकूगु सवाः हिलेगु ज्या) 
 मने
 लुये (pour, दसु: अन्तिं सलिंचाय् अय्ला तयेगु ज्या)
 ल्हुये (process, दसु: बजि ल्हुये)
 वये (दसु थ्वं वये)
 वाले
 सयेके (बुंइ सिसा, ल्वसा/तरकारी आदि बुइकिगु ज्या) 
 सिये (fry)
 ह्वाये
 हियेके

स्वयादिसँ
 नसात्वँसा

लिधंसा

पुचः:नसात्वँसा