अरबी लिपि

अरबी लिपि (अङ्ग्रेजी: Arabic script) एसिया व अफ्रिकाया यक्व भाय्‌त च्वयेत छ्यलीगु लिपि खः। ल्याटिन लिपि (Latin script) धुंकाः थ्व हलिमय् दकलय् अप्व छ्यलीगु निगूगु लिपि खः।Encyclopedia Britannica. "Arabic alphabet". Retrieved 2026-01-17.

मू कथं थ्व लिपि अरबी भाय् च्वयेत विकास जूगु खः, तर लिपा इस्लाम धर्मया विस्तार नापं थ्व लिपि मेमेगु भाय्‌तय्सं नं नालाकाल। थ्व लिपि जव निसें खव (Right to left) पाखे च्वइ।

 विशेषता 
अरबी लिपिया मू विशेषता थुकथं दु:

 बहाव (Cursive): अरबी लिपि "कर्सिभ" (Cursive) जुइ, अर्थात् आखःत थः-थः दथुइ स्वानाः च्वनि। कम्प्युटरय् टाइप यासां वा ल्हातं च्वसां आखःत स्वानाः हे च्वयेगु या।
 आखःया रुप: छगू हे आखःया रुप आखःया थाय् कथं पाः। आखः खँग्वःया सुरुइ, दथुइ, वा अन्त्यय् लाःसा उकिया आकार हिली।
 अबजाद (Abjad): थ्व लिपि "अबजाद" (Abjad) खः, गुकिलि मू कथं ब्यञ्जन वर्ण (Consonants) जक च्वइ। "अ", "इ", "उ" थें न्याःगु स्वर वर्ण (Vowels) क्यनेत आखःया च्वय् वा क्वय् चिधंगु चिं (Diacritics/Harakat) तयेगु या। न्हिथंया च्वसुइ थ्व चिं मतसें च्वयेगु चलन दु।

 इतिहास 
अरबी लिपिया विकास ४गु शताब्दीइ "नाबातियन" (Nabataean) लिपिं जूगु खः, गुगु "अरामिक" (Aramaic) लिपिया छगू कचा खः। ७गु शताब्दीइ इस्लाम धर्मया उदय जुइवं, कुरान च्वयेत व धर्म प्रचार यायेत थ्व लिपि हलिम न्यंकं थ्यन।

 अरबी लिपि छ्यलीगु भाय्‌त 
अरबी भाय् नापं थ्व लिपि क्वय् बियातःगु भाय्‌तय् नं छ्यली (गबलें गबलें छुं आखः थप यानाः):
 फारसी : इरान, अफगानिस्तान।
 उर्दु: पाकिस्तान व भारत।
 पश्तो: अफगानिस्तान व पाकिस्तान।
 कुर्दिश भाय्: इराक व इरान।
 सिन्धी भाय्: पाकिस्तान।
 उइगुर भाय्: चीनया सिनजियांग क्षेत्र।
 जावी: मलेसिया व ब्रुनाइ (मलय भाय्‌या निंतिं)।

 क्यालिग्राफी (सुलेखन) 
इस्लामिक तजिलजिइ "क्यालिग्राफी" (Calligraphy) वा "बांलाक च्वयेगु कला" या तःधंगु महत्त्व दु। इस्लामय् मूर्तिया पलेसा द्यःया खँ (कुरानया आयत) यात हे कलात्मक रुपं च्वयाः मसजिद व लाय्कूलि सजावट यायेगु या। "कुफिक" (Kufic) व "नस्क" (Naskh) थुकिया नांजाःगु शैली खः।Blair, Sheila S. (2006). Islamic Calligraphy. Edinburgh University Press.

 ल्याः (Numerals) 
अरबी लिपिइ निगू प्रकारया ल्याः छ्यली:
 पूर्वी अरबी ल्याः: (٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩) - मध्य पूर्व व अरब देय्‌तय् छ्यली।
 पश्चिमी अरबी ल्याः: (0, 1, 2, 3...) - थ्व हे ल्याः लिपा युरोप थ्यन व आः हलिम न्यंकं छ्यली।

 लिधंसा 

पुचः:लिपि