फेसबुक

175px|Facebook wordmark

फेसबुक मेटा प्लेटफर्मको स्वामित्वमा रहेको अमेरिकी अनलाइन सामाजिक सञ्जाल र सामाजिक सञ्जाल सेवा हो। 2004 मा मार्क जुकरबर्ग द्वारा हार्वर्ड कलेजका विद्यार्थीहरू र रूममेटहरू एडुआर्डो सेभरिन, एन्ड्रयू म्याकोलम, डस्टिन मोस्कोभिट्ज र क्रिस ह्युजेससँग स्थापना गरिएको, यसको नाम प्रायः अमेरिकी विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूलाई दिइने फेस बुक डाइरेक्टरीबाट आउँछ। सदस्यता प्रारम्भमा हार्वर्डका विद्यार्थीहरूमा सीमित थियो, बिस्तारै अन्य उत्तर अमेरिकी विश्वविद्यालयहरूमा विस्तार हुँदै थियो र 2006 देखि, 13 वर्ष भन्दा माथिका जो कोही। २०२० सम्म, फेसबुकले २.८ बिलियन मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू दावी गरेको छ, र विश्वव्यापी इन्टरनेट प्रयोगमा चौथो स्थानमा छ। यो 2010 को सबैभन्दा धेरै डाउनलोड गरिएको मोबाइल एप थियो।

फेसबुक इन्टरनेट जडान भएका उपकरणहरू, जस्तै व्यक्तिगत कम्प्युटर, ट्याब्लेट र स्माygfhjर्टफोनहरूबाट पहुँच गर्न सकिन्छ। दर्ता गरेपछि, प्रयोगकर्ताहरूले आफ्नो बारेमा जानकारी प्रकट गर्ने प्रोफाइल सिर्जना गर्न सक्छन्। तिनीहरूले पाठ, तस्बिर र मल्टिमिडिया पोस्ट गर्न सक्छन् जुन अन्य कुनै पनि प्रयोगकर्ताहरूसँग साझेदारी गरिएको छ जसले तिनीहरूको "मित्र" वा फरक गोपनीयता सेटिङहरू सार्वजनिक रूपमा स्वीकार गरेका छन्। प्रयोगकर्ताहरूले फेसबुक मेसेन्जर मार्फत एक अर्कासँग सीधा कुराकानी गर्न, साझा रुचि समूहहरूमा सामेल हुन, र उनीहरूका फेसबुक साथीहरूको गतिविधि र उनीहरूले फलो गर्ने पृष्ठहरूमा सूचनाहरू प्राप्त गर्न सक्छन्।

धेरै विवादको विषय बनेको, फेसबुकलाई प्रयोगकर्ताको गोपनीयता (क्याम्ब्रिज एनालिटिका डाटा स्क्यान्डलको रूपमा), राजनीतिक हेरफेर (जस्तै २०१६ अमेरिकी चुनावमा) र सामूहिक निगरानी जस्ता मुद्दाहरूमा आलोचना गरिएको छ। पहिले क्याम्ब्रिज एनालिटिकासँग सम्बद्ध मिडिया संस्था ब्रेइटबार्ट न्युजको फेसबुक पेजबाट सुरु भएका पोष्टहरू हाल फेसबुकमा सबैभन्दा व्यापक रूपमा साझा गरिएको राजनीतिक सामग्रीहरू मध्येका हुन्। मनोवैज्ञानिक प्रभावहरू जस्तै लत र कम आत्म-सम्मान, र नक्कली समाचार, षड्यन्त्र सिद्धान्तहरू, प्रतिलिपि अधिकार उल्लङ्घन, र घृणायुक्त भाषण जस्ता सामग्रीमा विभिन्न विवादहरूका कारण फेसबुक पनि आलोचनाको विषय बनेको छ। टिप्पणीकर्ताहरूले फेसबुकलाई स्वेच्छाले यस्तो सामग्री फैलाउन सहयोग गरेको आरोप लगाएका छन्, साथै विज्ञापनदाताहरूलाई अपील गर्न यसको प्रयोगकर्ताहरूको संख्या बढाइचढाइ गरेको छ।