नसात्वँसा

नयेगु व त्वनिगु वस्तुयात नसात्वँसा (वा नसा जक्क) धाइ। छुं नं चीज नया प्राणीया म्हयात आहार ब्युसा अन्यागु वस्तुयात नसात्वँसा धाइ। नसा आपालं वनस्पति व पशुं कायेगु या। नसाय् कार्बोहाइद्रेत, दा, प्रोतिन, भितामिन, खनिज व लः दै। थन्यागु वस्तुयात प्राणीतेसं नया प्राणीतेगु कोषय् म्वायेत माःगु थी-थी ज्याया निंति छ्यलि। ऐतिहासिक रुपय् मनुतेसं सिकार व मुनेज्या वा बुंज्या याना नसा कायेगु याःसां आःवया आपाल मनुतेसं नसा नसा उद्योगं कायेगु या। उसाँय् मभिंकिगु नसायात कुफत धाइ।

नसात्वँसा दयेकीगु थीथी पहः
नसात्वँसा थीथी कथं दयेकेछिं। नेपालभासय् नसात्वँसा दयेकीगु थीथी खँग्वः थथे दु: 
 काये (distill, दसु: अय्लाः काये)
 काले (sauté ?, दसु: खेँय् काले)
 क्यले (roll)
 क्वयेके (burnish ?, मल्ता क्वेके)
 खुने (दसु केँ खुने)
 च्याके (मि छ्यला याइगु नसाज्या)
 छुये (barbeque/grill दसु छ्यातःगु ला बाय् छोयला)
 तातु याये (snack ?, भतिचा नयेगु ज्या)
 ताये (दसु सासिमि/सुसि/पोकेया न्या तायेगु ज्या)
 ताःलाके (दसु भ्वय् ताःलाके, यक्व मनूतेत नकेतः याइगु ज्याझ्वः)
 त्यने (दसु: प्वक त्यने)
 त्याये (mince)
 थुये (दसु जा थुये)
 दयेके (क्वाः आदि नसाः पहः)
 दायेके (boil)
 ध्वःखने 
 निये (grind, दसु: माय् निये)
 पुके
 प्वले (peel)
 फिये (ferment)
 बुके (मि छ्यला दयेकीगु नसाः बाय् ताःई तक सिसायात पाउंगु निसें चाकूगु सवाः हिलेगु ज्या) 
 मने
 लुये (pour, दसु: अन्तिं सलिंचाय् अय्ला तयेगु ज्या)
 ल्हुये (process, दसु: बजि ल्हुये)
 वये (दसु थ्वं वये)
 वाले
 सयेके (बुंइ सिसा, ल्वसा/तरकारी आदि बुइकिगु ज्या) 
 सिये (fry)
 ह्वाये
 हियेके

थी-थी नसात्वँसा
 मरि
 चतांमरी
 वः (आलुवः, खेँय्‌वः, माय्‌वः, मूवः, लावः)
 चउमरि
 छुचुंमरि
 लाखामरि
 बुलि
 तछ्व
 कनी
 ओट
 जाकि
 जा
 बजि (तिकिंबजि, पउबजि, पाँय्‌बजि, ल्हुयाबजि, वलाबजि, समय्‌बजि, स्याबजि)
 दुसे
 ज्वार
 छ्व
 हुचा (फाकु हुचा) Buckwheat
 दुरुया नसा
 धौ (ख्वपधौ, जुजुधौ)
 चीज
 चकलेट
 कस्ति
 सि
 स्याउ
 केरा
 अंगुर
 बूबः
 मुस्या
 कागती
 सन्त्रासी
 ला
 न्या (सन्या, कुन्न्या)
 मूसि
 चिनी
तारासारी
 तरकारी
 उंचः
 आलू
 म्वाःकःछे

स्वयादिसँ
 पाचन

लिधंसा

पुचः:नसात्वँसा