उर्लाबारी

thumb
thumb
thumb

उर्लाबारी (अंग्रेजी:Urlabari),  नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  मोरङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५३९५ खा छेँ दु।

जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उर्लाबारी यागु जनसंख्या २५,७४२ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात  ५१% दु।

परिचय ः कोशी अन्चल मोरङ्ग जिल्लाको पुर्वउत्तरी क्षेत्रमा अबस्थित उर्लाबारी जिल्लाकै बिराटनगर पछिको ठुलो शहर हो । नेपाल अधिराज्यकै सबैभन्दा बढि जनसंख्या भएको गाबिस होउर्लाबारी । कोशी र मेचीको सिमाना मावा खोलाको किनारमा उत्तरतर्फ मधुमल्ला दक्षिणतर्फ राजघाट पुर्व झापाको दमक र पश्चिममा पथरी बजारको बिचमा उर्लाबारी अबस्थितछ । याहाँको कुल जनसंख्या ७५ हजार भन्दाबढि रहेको गाबिस सचिब जयधर्म आचार्य बताउनु हुन्छ । उर्लाबारी ३ हजार ५ सय बिगाह क्षेत्रफलमा पुतली आकारमा फैलिएर रहेको छ । २०३६ सालको बहुदलिय व्यबस्थाको पुर्नस्थापना पश्चात याहाँ बस्ती बढ्न थालेपछि यहाँको बिकास सुरु भएको पाइन्छ । बिस्तारै यहाँ बसोबास बढ्न थालेपछि हाल आएरउर्लाबारी शहरीकरण तर्फ उन्मुख हुदैगएको छ । उर्लाबारी आफैमा बिबिध बिशेषता बोकेर देशमा परिचित छ । एक ताका यो गाबिस देशकै सबैभन्दा बढि पत्रपत्रीका निस्कने गाबिस भनेर निक्कै चर्चामा थियो । यहाँबाट साप्ताहिक पाक्षिक र मासिक गरेर एकदर्जन पत्रपत्रिका प्रकाशन हुने गर्दथे । गाबिस भएरपनि पर्याप्तमात्रामा संघसस्था सरकारी गैरसरकारी संस्था बित्तिय कारोबार गर्ने संस्थाहरुले धनि छउर्लाब्ाारी । यहाँ क्षेत्री बाहुन राइ्र लिम्बु धिमाल लगायतका बिभिन्न जातजातिको बसोबास रहेको छ । यस गाबिसमा कुल जनसंख्याको ५८ प्रतिशत महिला र ६८ प्रतिशत पुरुष साक्षर छन् । यस गाविसमा शिक्षा तर्फ एक सार्वजानिक क्याम्पस चार उच्च मावि र नौ वटा मावि विद्यालय रहेको छ । दर्जनको संख्यामा निजी बिद्यालय समेत खुलेकाछन् । चारवटा ठूला बैंक र ४० को हाराहारीमा वित्तिय कारोबार गर्ने सहकारी संस्था आधा दर्जन इलाका स्तरिय कार्यलय आधा दर्जन उधोगहरु साथै एकसय बिस भन्दा बढि विभिन्न सघसंस्थाहरु रहेका छन् । यस गाविसलाई बिगत दश बर्षदेखी नगरउन्मुख गाविस भनिदै आएको छ यदपी नगरउन्मूख भन्न थालिएको एक दशक बित्न लाग्दा पनि उर्लाबारी गाविस नगरपालिका हून सकेको छैन । जिल्लाकै दोस्रो ठूलो शहर भनिदै आएको उर्लाबारी गाविसमा नगरपालिका बन्नलाई आवश्यक पूर्वाधारहरु पूरा भैसकेको गाविस सचिव जयधर्म आचार्य बताउनुहुन्छ । नगरपालिकाबन्नलाई सामान्यतया ३० हजार जनसंख्या र गाविसको बार्षिक आम्दानी दश लाख हून पर्ने भएपनी यस गाविसमा ७५ हजार जनसंख्या रहेको र बार्षिक आम्दानी ८० लाख भन्दाबढि हूने उधोग बाणिज्य ंसंघ उर्लाबारीका अध्यक्ष भोलामान श्रेष्ठको भनाई छ । सरकारी पक्षबाट पटक पटक आश्वासन दिएपनि हाल सम्म नगरपालिका घोषणा नगरिएकोउर्लाबारीबासीेले गुनासो गरेका छन् ।
नामाकरण ः
क: आबादीकालमा यहाँ सतारहरुको बसोबास रहेको थियो । नजिकै घना जङ्गगल र बगरहरुमा कासझाडी रहेको र झाडीमा बाघहरु बस्ने गर्दथे । सतार सन्थाल हरुले बाघलाईउर्ला भन्ने गर्दथे र त्यही बाघ बस्ने ठाउँलाई उनिहरुले उर्लाबाडी भन्न थाले । त्यही सब्द अपभ्रम्स हुदै जनजिब्रोमा उर्लाबारी भन्न थालियो र यसठाउँकै नाम उर्लाबारी रहन गएको स्थानिय वृ¢वृ¢ा बताउछन् । अझैपनि हालको स्कुलडाडाँ क्षेत्रलाई बुढापाकाहरुले बाघखोर भन्ने गर्दछन् । ख: विक्रम संबत् १९७० तिर आवाद गरिएको यस क्षेत्रमा घनाजगंल छेउमा बालुवारुपी बगर रहेको र बर्षायाममा स्थानिय नदिनाला बक्रहा मावा सुनझोडा र नुनसरी खहरे झैउर्लेर आउने भएकाले उर्लाबारी भन्न थालिएको हो भन्ने भनाई छ । नमाकरणका बारेमा माथिको भनाईहरु मिल्दोजुल्दो भएपनि यो भन्दा भरपर्दो तथ्यभने फेला पर्न सकेको छैन् ।

लिधंसा

पुचः:कोशी अञ्चल