खे

खे धयागु थाय् बाय् थुखे-उखे थुइकीगु खँ खः। छखें मेखे वनिगु सनाखँग्वः पाखे ख। खँल्हामिं क्यनाच्वंगु खेयात थुखे धाइ व थ्व खेया अःखःयात उखे धाइ। 

खेयात छ्यलातःगु छुँ खँग्वःत थथे दु:
 थुखे: खँल्हानामिं क्यंगु थाय् म्हसीकिगु खँग्वः
 उखे: खँल्हानामिं क्यंगुया अःखः थाय् म्हसीकिगु खँग्वः
 गुखे/गखे: मस्युगु थाय् म्हसीकेत छ्यलीगु न्ह्यसःखँग्वः
 पाखे: थीथी म्हसीका बाय् अर्थ दूगु खँग्वः, छगू थासं मेगु थासय् बाय् छगू खँ नं मेगु खँय् सनिगु ज्या थुइकिगु सनाखँग्वः 

हलिंन्यंकः प्यखे
सकल हलिंयात प्यखेय् बायाः म्हसीकेगु या। नापं, प्यखेया दथुइ मेगु प्यखे तनां च्याखे दयेकीगु नं छुं दसु दु। 
 वन्ता: बँग्वाराय् थ्व खेसं सूर्द्यः सुथय् दनि
 यौता: बँग्वाराय् थ्व खेसं सूर्द्यः सनिलय् क्वबाइ 
 यन्ता: वन्ता व यौताया दथुया निखेय् छखे 
 इता: वन्ता व यौताया दथुया निखेय् छखे

शिवदेव संस्कारित रुद्रवर्ण महाविहार छगू अध्ययन सफूति च्वमि हेमराज शाक्यजुं थीथी दिशाया नां थथे कनादीगु दु: 
 पूर्वदिशायात - वता
 दक्षिणदिशायात - यता
 पच्शिमदिशायात - येता
 उत्तरदिशायात - यन्ता
 पूर्वदक्षिणकुंयात - वकुलि
 दक्षिणपश्चिमकुंयात - यकुलि
 पश्‍चिमउत्तरकुंयात - येकूलि
 उत्तरपूर्वकुंयात - यंकुलि

म्ह स्वाःगु खे
मनू वा वस्तुया म्हया थाय् नाप स्वाना थीथी खे म्हसीके छिं। दसु
 च्वे/क्वे
 थुखे/उखे
 जवः/खवः

लिधंसा

पुचः:खे