अपरिग्रह

अपरिग्रह वा गैर-अधिग्रहण दक्षिण एसियाया बुद्ध, हिन्दू व जैन परम्पराय् अनुसरण याइगु छगू धार्मिक सिद्धान्त ख। जैन धर्मय् अपरिग्रह अ-अधिग्रहण, अग्रहण वा अलोभया गुण ख।

अपरिग्रह परिग्रहया अःखः खः। थुकिया अर्थ सम्पत्तिया इच्छायात माःगु वा महत्वपूर्ण खँय् सीमित तयेगु ख। थन्याःगु इच्छा थःगु जीवनया अवस्था व सन्दर्भय् निर्भर जुइ। अपरिग्रहया ध्येय  थःगु आत्मसंयम (संयम) छ्यलाः थन्याःगु लोभ-लालचं तापाक्क च्वनिगु ख गन थःगु भौतिक लाभ वा सुख मेमेपिं मनु, जीवनया रुप वा प्रकृतियात स्याइगु वा स्यंकीगु जुइ।

अपरिग्रह दान (सम्यक दान) नाप स्वापू दु व थुकिया छुं भचा प्रेरक ख, दाता व प्राप्तकर्ता निगुलिंया दृष्टिकोणं।

थ्व विचाः दक्षिण एसियाय् शताब्दीं निसें न्हूगु विचारधारातक प्रेरित याःगु दु। दसु: भारतय् उत्पन्न जूगु थीथी धार्मिक व दार्शनिक परम्पराय् आधारित व महात्मा गान्धीं न्ह्यथनादीगु अहिंसात्मक आन्दोलन(सत्याग्रह)या छगू मू सिद्धान्त अ-अधिग्रहण वा अपरिग्रह खः। अपरिग्रहया थ्व विशेष पुनरावृत्ति विशिष्ट ख छाय् धाःसा गान्धीं थ्व दर्शन छ्यला भारतय् व्याप्त सामाजिक समस्याया सक्रिय अहिंसक प्रतिरोध यानादिल। थुकथं थुकिया अवधारणा पश्चिमी कानूनलिसे स्वानाच्वंगु दु। अपरिग्रह वा कब्जा मयायेगु धयागु, परिभाषा कथं, कब्जाया अवधारणा नाप परिभाषित जुइ। गान्धीं थःगु छ्यलाय् अध्यामिक व स्वैच्छिक गरिबीयात अन्तर्निहित यानादिल। तर अपरिग्रह कथं म्वायेगु व गरिबीइ म्वायेगु छगू हे मखु। व्यवहारय् थःत माःगु जक कायेगु सिद्धान्त अपरिग्रहया व्यवहारिक रुप ख। 

हलिंया वातावरणवादी विचाः थ्व विचानापं छुंभचा ज्वः। 

खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल। 
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
 दसु — तस्मादस्वामिकेषु धर्मेषु अममेषु अपरिग्रहेषु मायालक्षणस्वभावेषु हेतुप्रत्ययानामवैकल्यादित्युक्तम्। विकिस्रोतः – आर्यशालिस्तम्बकमहायानसूत्रटीका
 दसु — अपरिग्रह इति तु ईश्वरादि-परिग्रहानुपलम्भात्। विकिस्रोतः – आर्यशालिस्तम्बकमहायानसूत्रटीका
 दसु — अस्वामिकेषु धर्मेषु अपरिग्रहेषु परस्पर-प्रत्ययमन्मायालक्षणस्वभावेषु हेतुप्रत्ययानामवैकल्यात्। विकिस्रोतः – आर्यशालिस्तम्बकमहायानसूत्रटीका
 दसु — पांचवां (अपरिग्रह)- अर्थात् विषय और अभिमानादि दोषों से रहित होना। विकिस्रोतः – ऋग्वेदादिभाष्यभूमिका (दयानन्दसरस्वतीविरचिता)/१४. उपासनाविषयः
 दसु — (अपरिग्रहस्थै॰) अपरिग्रह का फल यह है कि जब मनुष्य विषयासक्ति से बचकर सर्वथा जितेन्द्रिय रहता है, तब मैं कौन हूं, कहां से आया हूं और मुझ को क्या करना चाहिए अर्थात् क्या काम करने से मेरा कल्याण होगा, इत्यादि शुभ गुणों का विचार उस के मन में स्थिर होता है। विकिस्रोतः – ऋग्वेदादिभाष्यभूमिका (दयानन्दसरस्वतीविरचिता)/१४. उपासनाविषयः

स्वया दिसँ
 बुद्ध धर्म
 हिन्दू धर्म
 जैन धर्म

Category: संस्कृत

 लिधंसा