रिपब्लिक (प्लेटो)

thumb
thumb

रिपब्लिक( प्राचीन यूनानी Πολιτεία "राज्य"; लातिन: रेस पब्लिका) ३७५ इपू नापंया समयय् दार्शनिक प्लेतों च्वयादीगु छगू सफू खः। थ्व सफूलि यूनानी दार्शनिक प्लेतों न्याय व छगू आदर्श राज्यय् न्यायया संभावित प्राप्तिया खँ च्वयातःगु दु। थ्व काल्पनिक, साहित्यिक संवादय् न्हेम्ह मू पात्र दु। थ्व पात्रय् प्लेतोया गुरु सुकरात मुख्य पात्र ख।  थ्व सफू ग्रीक दार्शनिक प्लाटो (Plato) या दकलय् नांजाःगु व प्रभावशाली सफू खः।Plato. The Republic. Translated by Allan Bloom. थ्व सफू करिब ३७५ ई.पू. पाखे च्वयातःगु खः। थ्व सफूया मू विषय "न्याय" (Justice) खः। थुकिलि सुकरात व मेमेगु पात्रत दथुइ "न्यायपूर्ण मनू" व "न्यायपूर्ण राज्य" (Just City-State) गथे जुइ धयागु बारे संवाद दु।

प्लाटों थ्व सफुतिइ "आदर्श राज्य" (Kallipolis) या परिकल्पना यानादीगु दु, गन "दार्शनिक जुजु" (Philosopher King) नं शासन याइ। वय्कःया कथं, समाजयात स्वंगू वर्गय् ब्वथले माः: उत्पादक (ज्यामि), रक्षक (सैनिक), व शासक (दार्शनिक)। थ्व सफुतिइ प्लेतों "गुफाया रुपक" (Allegory of the Cave) या नांजाःगु बाखं कनादीगु दु, गुकिं अज्ञानता व ज्ञानया दथुइ दुगु अन्तरयात क्यनी। वय्कलं चिनाखँ व कलायात आदर्श राज्यय् प्रतिबन्ध तये माः धकाः विवादित बिचाः नं तयादीगु दु। "रिपब्लिक" सफूतिं राजनीति, शिक्षा, मनोविज्ञान, व दर्शनशास्त्रया ख्यलय् पाश्चात्य बिचाःयात गहन प्रभाव लाकूगु दु। थ्व सफू १० गू खण्डय् ब्वथलातःगु दु।

रूपरेखा
 सफू १ : वृद्धावस्था, मतिना, व न्यायया परिभाषा (Book I: Aging, Love, and the Definitions of Justice)
 सफू २: ग्लाउकन व एडेइमान्टसया हाथ्या (Glaucon and Adeimantus's Challenge)
 सफू २–४ : नगर व आत्मा (The city and the soul)
 सफू ५–६ : राज्यया लःखः (The Ship of State)
 सफू ६–७ : सूर्द्यःया उपमा, विभाजित ध्वः, व गुफा (Allegories of the Sun, Divided Line, and Cave)
 सफू ८–९ : प्लेटोया न्यागू शासन व्यवस्था (Plato's five regimes):८–९सफुतिइ प्लेटोया सरकारया स्वरुपया आलोचना दूगु च्वखँ दु। प्लेटों सरकारयात न्यागु प्रकारया शासन व्यवस्थाय् वर्गीकृत यानादिल: जहानियावाद (aristocracy), टाइमोक्रासी (timocracy), अल्पतन्त्र (oligarchy), लोकतन्त्र (democracy) व निरङ्कुशता (tyranny)।
 सफू १० : एरया मिथक (Myth of Er)

पात्र
थ्व सफूया मू पात्र थ्व कथं दु- 
 सुकरात व सोक्रेतिज
 केफालस, लिसियासया अबु 
 थ्र्यासिमाचस , चाल्सिदन छम्ह सोफिवादी
 प्लेटोया दाजु अरिस्तनया काय् ग्लोकोन
 एदेइमेन्तेस, प्लेटोया दाजु, अरिस्तनया काय् 
 पोलेमार्चस , सेफालसया काय्
 क्लिटोफोन , अरिस्टोनिमोसयाकाय्
 चार्मेंटिडिस , पियानामि (मूक पात्र)
 सेफालुसया काय् लूसियस (मूक पात्र)
 यूथीडेमस , सेफालसया काय् (मूक पात्र)
 निकिराटोस , निकियासया काय् (मूक पात्र)

 स्वयादिसँ 
 प्लेटो
 सुकरात
 एरिस्टोटल

 लिधंसा 

पुचः:समाज
पुचः:दर्शन