इन्फ्रारेड

thumb

इन्फ्रारेड (IR) विकिरण छगू विद्युतचुम्बकीय विकिरण ख गुकिया वेभलेन्थ खनिगु जः (४००-७०० एनएम) स्वया ताःहाकः व टेराहर्ज (terahertz) विकिरण (१०० μm - १mm) व माइक्रोवेभ (~ ३०००० μm)स्वया चिहाकः। इन्फ्रारेड विकिरणया ब्या करिब स्वंगु अर्डर अफ म्याग्निच्युड (orders of magnitude) (७५० nm व १०० µm)ति दु। 

प्रत्यक्ष सूर्द्यःया जःया ल्युमिनस इफिकेसी करिब ९३ ल्युमेन प्रति वाट अफ रेडियन्ट फ्लक्स दै गुकिलि इन्फ्रारेड विकिरण (४७%या स्पेक्ट्रम छगू हे जुइ), खनिगु (४६%), व अल्ट्रा भायोलेट-(६%) जः दै। उज्ज्वल सूर्द्यःया जं पृथ्वीया सतहय् प्रति वर्ग मिटर लगभग १००००० क्यान्डेलाया ल्युमिनेन्स बी।

 म्हसीका 
इन्फ्रारेड इमेजिङ सैन्य व असैनिक उद्देश्यया निंतिं यक्व छ्येलिगु या। सैन्य प्रयोगय् लक्ष्य अधिग्रहण (target acquisition), निगरानी (surveillance), नाइट भिजन, होमिङ व ट्र्याकिङ (homing and tracking) आदि ला। गैर सैन्य उपयोगय् थर्मल इफिसियन्सी एनालाइसिस (thermal efficiency analysis), रिमोट टेम्परेचर सेन्सिङ, शर्ट रेञ्जड् वायरलेस कम्युनिकेसन, स्पेक्ट्रोस्कोपी, मौसम भविष्यवाणी ला। इन्फ्रारेड खगोल विज्ञानय् सेन्सर जडित-दूरबीन छ्येला अन्तरिक्षया बुलुइसे च्वंगु लागा दसि मोलेकुलर क्लाउड स्वेतः, ख्वांगु पिण्ड दसु ग्रहया मालेज्या, व ब्रह्माण्डया आदि दिंतेगु आपालं रेड शिफ्ट जूगु वस्तुतेत स्वेत छ्येलिगु या। 

 खँग्वःया मूल 
इन्फ्रारेड धाःगु नां ल्याटीन भाषाया इन्फ्रा (infra) "क्वे" व रेड (ह्यांगु) खँग्वः स्वाना दयावःगु खँग्वः ख। खनिगु जःया दक्ले ताहाकःगु वेभलेन्थ दूगु जः ह्यांगु ख। ह्यांगु स्वया ताःहाकःगु वेभलेन्थ व अथे जुगुलिं म्हो फ्रिक्वेन्सी दूगु विकिरण इन्फ्रारेड ख। अतः, थुकियात इन्फ्रारेड धाःगु ख। 

 प्रकृति 

निभाःया जः, ५,७८० के (५,५१० °C, ९,९४० °F) या तापक्रमय् हाफ इन्फ्रारेद स्वया भति अप्वःगु नियर-थर्मल-स्पेक्ट्रम विकिरणं दयेकि। थुकिया शिखरय्, निभाःया जलं समुद्र सतहय्  १ किलोवाट प्रति वर्ग मिटर स्वयां भचा अप्वः विकिरण बी। थ्व उर्जा दुने ५२७ वात इन्फ्रारेड रेडिएशन, ४४५ वात भिजिबल लाइट (खनेदइगु जः) व ३२ वात अल्ट्राभायोलेट रेडिएशन ख।  निभाःया जः दुने  दइगु फुक्कं इन्फ्रारेड विकिरण नियर इन्फ्रारेड जुइ, व थुकिया हाकः ४ μm स्वया चिधं जुइ।

पृथ्वीया सतहय् सूर्यया सतह स्वया यक्व म्हो तापक्रमय् छुं थर्मल विकिरण मध्य बाय् मिद-इन्फ्रारेद क्षेत्रय् दइ, गुगु सूर्यया जः स्वया यक्व ताःहाकः जुइ। ब्ल्याक-बडी, बाय् थर्मल, विकिरण निरन्तर जुइ : थ्व दक्वं वेबलेन्थय् प्रशारित जुइ। थन्याःगु प्राकृतिक थर्मल विकिरण प्रक्रियाय् पल्पसा व प्राकृतिक मि जक्क खनेदइगु ऊर्जा दयेकेत गाक्क ताप दयेकेफैगु प्रक्रिया ख। मि छ्वइबिले खनेदइगु-जः ऊर्जा स्वया यक्व अप्व इन्फ्रारेड दयेकी। 

 इन्फ्रारेडया थी-थी क्षेत्र 
सामान्यतया वस्तुतेसं इन्फ्रारेडया स्पेक्ट्रमया सकल वेभलेन्थय् इन्फ्रारेड पिकाइ। थथे पिकाइगु वेभलेन्थया छुं खण्डयात सेन्सरया निंतिं छ्येलेछिंगुलिं इन्फ्रारेडयात नं विभिन्न भागय् सेन्सरया निंतिं छ्येलेज्युगु व मज्युगुया आधारय् विभाजित यानातःगु दु। 

 CIE विभाजन योजना 
इन्टरन्यासनल कमिसन अन इलुमिनेसन (International Commission on Illumination) (CIE) कथं इन्फ्रारेड रेडियसनयात क्वे बियातःगु स्वंगु भागय् विभक्त यायेछिं। 
 IR-ए: ७०० एनएम-१४०० एनएम 
 IR-बी: १४०० एनएम-३००० एनएम 
 IR-सी: ३००० एनएम-१ मिमी

स्वयादिसँ
 जः

लिधंसा

पुचः:विज्ञान
पुचः: जः
पुचः: जः म्हसीका