स्याम्युल सी सी टिङ

thumb
thumb

स्यामुएल चाओ चुङ टिङ (Samuel Chao Chung Ting) (चिनियाँ: 丁肇中; जन्म २७ ज्यानुवरी १९३६) छम्ह नांजाम्ह चिनियाँ-अमेरिकी भौतिकशास्त्री (physicist) खः। वय्कःयात सन् १९७६ य् बर्टन रिक्टर (Burton Richter) लिसे जानाः भौतिकशास्त्रय् नोबेल पुरस्कार लःल्हाःगु खः। वय्कःयात "J/ψ मेसन" (J/psi meson) नांयागु सब-एटमिक पार्टिकल (subatomic particle) लुइकेगु ज्याया निंतिं म्हसीकिगु या।Close, Frank (2004). Particle Physics: A Very Short Introduction. Oxford University Press.

 प्रारम्भिक जीवन  
टिङया जन्म एन आर्बर, मिशिगन (अमेरिका) य् जूगु खः। वय्कःया मां-अबु निम्हेस्यां विज्ञान ब्वंकादीगु खः। वय्कःया मचा ई चीन व ताइवानय् च्वनादिल। सन् १९५६ य्, २० दँय् वय्कः अमेरिका लिहाँ वनाः मिशिगन विश्वविद्यालय (University of Michigan) य् ब्वनादिल, गन वय्कलं गणित व भौतिकशास्त्रय् डिग्री कयादिल। सन् १९६२ य् वय्कलं भौतिकशास्त्रय् विद्यावारिधि (PhD) प्राप्त यानादिल।

 वैज्ञानिक योगदान 

 J पार्टिकलया लुइकेगु ज्या  
सन् १९७४ य्, टिङ व वय्कःया पुचलं ब्रुकहेभन नेशनल ल्याबोरेटरी (Brookhaven National Laboratory) य् छगू न्हूगु पार्टिकल लुइकल, गुकीयात वय्कलं "J" पार्टिकल नां बियादिल। थ्व हे ईलय्, क्यालिफोर्नियाय् बर्टन रिक्टरं नं थ्व हे पार्टिकल लुइकल व उकियात "ψ" (psi) नां बिल।

निगुलिं पुचलं छगू हे पार्टिकल लुइकूगु खः धकाः सीकेधुंकाः, थ्व पार्टिकलयात "J/ψ मेसन" (J/psi meson) धकाः नां बिल। थ्व लुइकेगु ज्यां भौतिकशास्त्रय् "नोभेम्बर क्रान्ति" (November Revolution) हःगु खः। थुकिलिं "चार्म क्वार्क" (charm quark) दु धकाः पुष्टि यात व "स्ट्यान्डर्ड मोडेल" (Standard Model) यात बल्लाकल।Pais, Abraham (1986). Inward Bound: Of Matter and Forces in the Physical World. Clarendon Press.

 अल्फा म्याग्नेटिक स्पेक्ट्रोमिटर (AMS)  
थौंकन्हय् वय्कः अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (ISS) य् तयात:गु "अल्फा म्याग्नेटिक स्पेक्ट्रोमिटर" (Alpha Magnetic Spectrometer - AMS) प्रयोगया प्रमुख अन्वेषक (Principal Investigator) खः। थ्व प्रयोग सन् २०११ य् लन्च जूगु खः। थ्व प्रयोगया उद्देश्य ब्रह्माण्डय् डार्क म्याटर (dark matter) व एन्टिम्याटर (antimatter) मालेगु खः।

 सम्मान व सिरपा

नोबेल पुरस्कार (१९७६): J/ψ पार्टिकल लुइकेगु ज्याया निंतिं।

वय्कः म्यासाचुसेट्स इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (MIT) य् प्राध्यापकया रुपय् ज्या यानादी।

वय्कः अमेरिकाया नेशनल एकेडेमी अफ साइन्सेज (National Academy of Sciences) व चिनियाँ एकेडेमी अफ साइन्सेजया सदस्य खः।

 स्वयादिसँ 

भौतिकशास्त्र

नोबेल पुरस्कार

क्वार्क

लिधंसा

Category:भौतिक शास्त्र
Category:जीवनी