फणीश्वर नाथ रेणु

thumb
thumb

फणीश्वर नाथ रेणु (१९२१-१९७७) छम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।

 जीवनी 

वेकयागु जन्म बिहारयागु अररिया जिल्ला यागु फॉरबिसगंज यागु नापं औराही हिंगना गांय् जुगु खः। प्रारंभिक शिक्षा फॉरबिसगंज तथा अररिया य् याना वेकलं मैट्रिक नेपाल यागु विराटनगर य् विराटनगर आदर्श विद्यालय य् कोईराला परिवार नापं च्वना यानादिल। वेकलं इन्टरमीडिएट काशी हिन्दू विश्वविद्यालय नं १९४२य् यानादिल अले वेक स्वतंत्रता संग्रामयागु ज्याखःय् सम्मिलित जुया दिल । लिपा १९५०य् वेकलं २००७ सालयागु नेपाली क्रांतिकारी आन्दोलनय् नं ब्वति कया दिल । वेकलं हिन्दीय् आंचलिक कथा यागु नींव तया दिल। सच्चिदानन्द हीरानन्द वात्स्यायन अज्ञेय, छम्ह समकालीन कवि, वेकयागु परम पासा खः। वेकयागु यक्व रचनाय् कटिहार यागु रेलवे स्टेशन यागु उल्लेख जुगु दु । 

 च्वेगु शैली 

वेकयागु लेखन-शैली वर्णणात्मक खः गुकिलि पात्रयागु प्रत्येक मनोवैज्ञानिक सोचयागु विवरण दै। पात्रयागु चरित्र-निर्माण सिक्क याकनं जुइ छय् धाःसा पात्र छम्ह सामान्य-सरल मनु अतिरिक्त मेगु छुं नंजुइ मखु। वेकयागु अप्व बाखंय् पात्रयागु सोच घटना स्वया प्रधान जुइ। एक आदिम रात्रि की महक थुकिगु उदाहरण खः।

वेकयागु लेखन-शैली प्रेमचंदनाप सिक्क मिलेजु व वेकयात आजादी के बाद का प्रेमचंद यागु संज्ञा नं बियातगु दु । 

 साहित्यिक कृति 

 उपन्यास 

 मैला आंचल
 परती परिकथा
 जूलूस
 दीर्घतपा
 कितने चौराहे
 पलटू बाबू रोड

 बाखं-संग्रह 

 एक आदिम रात्रि की महक
 ठुमरी
 अग्निखोर
 अच्छे आदमी

 संस्मरण 

 ऋणजल-धनजल
 नेपाली क्रांतिकथा
 वनतुलसी की गंध
 श्रुत अश्रुत पूर्वे

 प्रसिद्ध बाखं 

 मारे गये गुलफाम (तीसरी कसम)
 एक आदिम रात्रि की महक
 लाल पान की बेगम
 पंचलाइट
 तबे एकला चलो रे
 ठेस
 संवदिया

 सम्मान 

पद्मश्री (मैला आंचल)यागु लागि

 सफू 

फणीश्वर नाथ रेणु का कथा शिल्प, published under UGC Grant ( 1990 ), 
लेखक : डॉ. रेणु शाह ( Associate Proffessor, J.N.V. University, Jodhpur )

 स्वयादिसं 
 हिन्दी गद्यकार
 हिंदी साहित्य

 पिनेयागु स्वापूतः 

 Phanishwar Nath Renu at Abhivyakti

पुचः:हिन्दी साहित्य