भित्रुभियस

मार्कस भित्रुभियस पोलिओ (Marcus Vitruvius Pollio; थ्यं-मथ्यं ८०-७० BC – थ्यं-मथ्यं १५ BC) छम्ह रोमन वास्तुविद्, नागरिक इन्जिनियर, व च्वमि खः। वय्‌कःयात हलिंया दकलय् न्हापांम्ह व्यवस्थित वास्तुकला शास्त्रीइ छम्हया कथं कायेगु या। वय्‌कःया प्रसिद्ध सफू 'दि आर्कितेक्तुरा' (De Architectura) पुनर्जागरण काल (Renaissance) निसें आःया ई तकया पाश्चात्य वास्तुकलाया आधारशिला खः।

 दि आर्कितेक्तुरा (De Architectura) 
थ्व १० गू खण्डय् बायातःगु वास्तुकलाया छगू हलिंसफू थें च्वंगु ग्रन्थ खः। थुकी वास्तुकलाया स्वंगू मू मापदण्ड (Vitruvian Triad) न्ह्यब्वयातःगु दु:

 फिरमितास (Firmitas): बल्लाइगु वा स्थायित्व।
 युतिलितास (Utilitas): छ्यला वा प्रयोजन।
 भेनुस्तास (Venustas): सौन्दर्य वा कलात्मकता।

 भित्रुभियन मनू (Vitruvian Man) 
भित्रुभियसया बिचाः कथं मनूया म्हया अनुपात (Proportion) व वास्तुकला दथुइ छगू गहन स्वापू दइ।

 अनुपातया सिद्धान्त: वय्‌कलं च्वयादीगु दु कि छम्ह स्वस्थ मनूया म्हयात छचाकः (Circle) व छगू स्वायर (Square) दुने पूर्ण रूपं तये फइ।
 लियोनार्दो दा भिन्ची: भित्रुभियसया थ्व हे बिचाःयात आधार कयाः प्रसिद्ध कलाकार लियोनार्दो दा भिन्चीं थःगु चर्चित किपा 'भित्रुभियन म्यान' (Vitruvian Man) दयेकादीगु खः।

 इन्जिनियरिङ व प्रविधि 
भित्रुभियस भवन निर्माणय् जक सीमित मजुसें सैन्य इन्जिनियरिङय् नं पोख्त खः:
 ज्याभः निर्माण: वय्‌कलं लःया घट्ट (Water mills), एक्वेदक्त (Aqueducts), व घेराबन्दी याइगु युद्ध यन्त्रत (Siege engines) दयेकेगु विधि च्वयादीगु दु।
 ध्वनि विज्ञान (Acoustics): थिएटर वा चकं दबलीइ सः गथे यानाः स्पष्ट रूपं न्यने फइ धइगु खँय् वय्‌कलं वैज्ञानिक बिचाः न्ह्यब्वयादीगु दु।

 ऐतिहासिक प्रभाव 
भित्रुभियसया प्रभाव आधुनिक शहरी योजनाय् आः नं खनेदु। 

 ब्वनादिसँ
 Morgan, Morris Hicky (1914). Vitruvius: The Ten Books on Architecture.
 Rowland, Ingrid D. (1999). Vitruvius: Ten Books on Architecture.

Category:वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार
Category:वास्तुकला
Category:इतिहास
Category:इन्जिनियरिङ