निकुम्भ

वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।

 शास्त्रय् दसु 

अनुक्रमणिकाविकिस्रोतः – अनुक्रमणिका
 मकूलक,2/4/144/1/4,पुं/
 निकुम्भ,2/4/144/2/1,पुं/
 दन्तिका,2/4/144/2/2,स्त्री/

अष्टाङ्गहृदयम् — उत्तरस्थानम्विकिस्रोतः – अष्टाङ्गहृदयम्/उत्तरस्थानम्
-मदन-कटु-फल-त्रिका-काण्ड-दारु-कृमिघ्नाजगन्धामृता-कोल-कोशातकी-शिग्रु-निम्बा
म्बुदेन्द्राह्वयैः
गद-शुकतरु-पुष्प-बीजोग्र-यष्ट्य्-अद्रिकर्णी-निकुम्भाग्नि-बिल्वैः समैः कल्कितैर्
मूत्र-वर्गेण सिद्धं घृतं ॥ २०च् ॥
विधि-विनिहितम् आशु सर्वैः क्रमैर् योजितं हन्ति सर्व-ग्रहोन्माद-कुष्ठ-ज्वरांस्

अष्टाङ्गहृदयम् — चिकित्सास्थानम्विकिस्रोतः – अष्टाङ्गहृदयम्/चिकित्सास्थानम्
अध्याय 12
मेहिनो बलिनः कुर्याद् आदौ वमन-रेचने ।
स्निग्धस्य सर्षपारिष्ट-निकुम्भाक्ष-करञ्ज-जैः ॥ १ ॥
तैलस् त्रिकण्टकाद्येन यथा-स्वं साधितेन वा ।

अष्टाङ्गहृदयम् — सूत्रस्थानम् — अध्यायः १५विकिस्रोतः – अष्टाङ्गहृदयम्/सूत्रस्थानम्/अध्यायः १५
विदुल-दहन-चित्राः कोशवत्यौ करञ्जः कण-लवण-वचैला-सर्षपाश् छर्दनानि ॥ १
॥
निकुम्भ-कुम्भ-त्रि-फला-गवाक्षी-स्नुक्-शङ्खिनी-नीलिनि-तिल्वकानि ।
शम्याक-कम्पिल्लक-हेमदुग्धा दुग्धं च मूत्रं च विरेचनानि ॥ २ ॥

 लिधंसा 

Category:हिन्दू पात्र