केचुआ भाषा माचाछि

क्वेस्वा (रुना सिमि; किस्वा इक्वेडोरय्) दक्षिण अमेरिकायागु छगु नेटिभ अमेरिकी भाषा खः। थ्व भाय् इन्का साम्राज्ययागु भाय् खः। नेटिभ अमेरिकी भाय् तेगु दथुइ दक्ले अप्व छ्येलिगु भाय् थ्व हे खः। 

 छ्येलेम्हितेगु ल्याखं 

थ्व भाषा छ्येलेम्हितेगु ल्याखं थ्व कथलं दु:
 अर्जेन्टिना: १,००,०००
 बोलिभिया:२१,००,००० (२००१ तथ्यांक)
 ब्राजिल: मस्युगु
 चिली:सिक्क म्हो, लोपोन्मुख (एथ्नोलग कथं)
 कोलम्बिया:९,००० (एथ्नोलग कथं)
 ईक्वेडोर: ५,००,००० निसें २२,००,००० तक्क
 पेरु: ३२,००,०००(१९९३ तथ्यांक

 ब्वथला 
 भाय् कोद  अंग्रेजीइ नां  नेपालभासय् नां  लिखँ qub  Huallaga Huánuco Quechua  हुआल्लागा हुआनुको क्वेचुआ   qud  Calderón Highland Quichua  काल्डेरोन हाइल्याण्ड क्विचुआ   quf  Lambayeque Quechua  लाम्बायेक क्वेचुआ   qug  Chimborazo Highland Quichua  चिम्बोराजो हाइल्याण्ड क्विचुआ   quh  South Bolivian Quechua  दक्षिण बोलिभियन क्वेचुआ   quk  Chachapoyas Quechua  चाचापोयास क्वेचुआ   qul  North Bolivian Quechua  उत्तरी बोलिभियन क्वेचुआ   qup  Southern Pastaza Quechua  दक्षिणी पास्ताजा क्वेचुआ   qur  Yanahuanca Pasco Quechua  यानाहुआन्का पास्को क्वेचुआ   qus  Santiago del Estero Quichua  सान्टियागो डेल एस्टेरो क्विचुआ   quw  Tena Lowland Quichua  तेना लोल्याण्ड क्विचुआ   qux  Yauyos Quechua  यौयोस क्वेचुआ   quy  Ayacucho Quechua  अयाकुचो क्वेचुआ   quz  Cusco Quechua  कस्को क्वेचुआ   qva  Ambo-Pasco Quechua  अम्बो-पास्को क्वेचुआ   qvc  Cajamarca Quechua  काजामार्का क्वेचुआ   qve  Eastern Apurímac Quechua  पूर्वी अपुरिमाक क्वेचुआ   qvh  Huamalíes-Dos de Mayo Huánuco Quechua  हुआमालिज-दोस डे मायो हुआनुको क्वेचुआ   qvi  Imbabura Highland Quichua  इम्बाबुरा हाइल्याण्ड क्विचुआ   qvj  Loja Highland Quichua  लोजा हाइल्याण्ड क्विचुआ   qvl  Cajatambo North Lima Quechua  काजाताम्बो उत्तरी लिमा क्वेचुआ   qvm  Margos-Yarowilca-Lauricocha Quechua  मार्गोस-यारोविल्का-लौरिकोचा क्वेचुआ   qvn  North Junín Quechua  उत्तरी जुनिन क्वेचुआ   qvo  Napo Lowland Quechua  नापो लोल्याण्ड क्वेचुआ   qvp  Pacaraos Quechua  पकाराओस क्वेचुआ   qvs  San Martín Quechua  सान मार्टिन क्वेचुआ   qvw  Huaylla Wanca Quechua  हुआयला वांका क्वेचुआ   qvz  Northern Pastaza Quichua  उत्तरी पास्ताजा क्विचुआ   qwa  Corongo Ancash Quechua  कोरोन्गो आन्काश क्वेचुआ   qwc  Classical Quechua  शास्त्रीय क्वेचुआ   qwe  Quechuan (family)  क्वेचुआन (माचाछि)   qwh  Huaylas Ancash Quechua  हुआयलास एन्काश क्वेचुआ   qws  Sihuas Ancash Quechua  सिहुआस एन्काश क्वेचुआ   qxa  Chiquián Ancash Quechua  चिकियान एन्काश क्वेचुआ   qxc  Chincha Quechua  चिन्चा क्वेचुआ   qxh  Panao Huánuco Quechua  पानाओ हुआनुको क्वेचुआ   qxl  Salasaca Highland Quichua  सालासाका हाइल्याण्ड क्विचुआ   qxn  Northern Conchucos Ancash Quechua  उत्तरी कन्चुकोस एन्काश क्वेचुआ   qxo  Southern Conchucos Ancash Quechua  दक्षिणी कन्चुकोस एन्काश क्वेचुआ   qxp  Puno Quechua  पुनो क्वेचुआ   qxr  Cañar Highland Quichua  क्यानार हाइल्याण्ड क्विचुआ   qxt  Santa Ana de Tusi Pasco Quechua  सान्ता एना दे तुसि पास्को क्वेचुआ   qxu  Arequipa-La Unión Quechua  अरेक्विपा-ला युनियन क्वेचुआ   qxw  Jauja Wanca Quechua  जाउजा वांका क्वेचुआ


थ्व भाषाया निगु मू पुचः दु। व खः 

 क्वेस्वा १ व

 क्वेस्वा २

थ्व भाय् माचाछि दुने दुथ्याःगु भाय् थथे दु:

भाय्
 सः 
थ्व भाषाय् ३गु जक्क सः दु:   व । थ्व भाषा जक्क ल्हाइपिंस थुकित  व  धका उच्चारण याइ। ईस्पान्योल सः    व  नं थाय्-थासे छ्येलेछिं।  
 व्यञ्जन 

  लेबियल एल्भियोलर पोस्टएल्भियोलर प्यालाटल भेलार युभुलर ग्लोट्टल प्लोसिभ / एफ्रिकेट          एस्पिरेटेड प्लोसिभ वा एफ्फ्रिकेट             इजेक्टिभ             फ्रिकेटिभ           न्याजल कन्सोनेन्ट           ल्याटरल कन्सोनेन्ट          फ्ल्याप कन्सोनेन्ट            सेन्ट्रल एप्रोक्सिमेन्ट         

 लिपि 
ल्याटिन लिपियात हे थ्व भाषा च्वेत छ्येलिगु या:। थ्व भाषायागु भाषिकातेगु च्वेगु शैली पा:, गथे कि:-

AyacuchoCuscoSouthern Quechuaउल्था upyay uhyay upyay  "त्वनिगु" utqa usqha utqha "याकन" llamkay llank'ay llamk'ay "ज्या यायेगु" ñuqanchik nuqanchis ñuqanchik "झी" -chka- -sha- -chka- (progressive suffix) punchaw  p'unchay p'unchaw "दिं"

To listen to recordings of these and many other words as pronounced in many different Quechua-speaking regions, see the external website The Sounds of the Andean Languages. There is also a full section on the new Quechua and Aymara Spelling.

 व्याकरण 

 सर्वनाम
ल्याखंछगु वचनबहुवचनमनु (पुरुष)प्रथमÑuqaÑuqanchik (inclusive)
Ñuqayku (exclusive)द्वितीयQamQamkunaतृतीयPayPaykuna

 क्रिया

 वर्तमान भूत भविष्य Pluperfect Ñuqa -ni -rqa-ni -saq -sqa-ni Qam -nki -rqa-nki -nki -sqa-nki Pay -n -rqa-n -nqa -sqa Ñuqanchik -nchik -rqa-nchik -su-nchik -sqa-nchik Ñuqayku -yku -rqa-yku -saq-ku -sqa-yku Qamkuna -nki-chik -rqa-nki-chik -nki-chik -sqa-nki-chik Paykuna -n-ku -rqa-nku -nqa-ku -sqa-ku

 स्वया दिसं 
 अमेरिकी भायत

 References 
 Rodolfo Cerrón-Palomino, Lingüística Quechua, Centro de Estudios Rurales Andinos 'Bartolomé de las Casas', 2nd ed. 2003
 Mannheim, Bruce, The Language of the Inka since the European Invasion, University of Texas Press, 1991, ISBN 0-292-74663-6
 Cusihuamán, Antonio, Diccionario Quechua Cuzco-Collao, Centro de Estudios Regionales Andinos "Bartolomé de Las Casas", 2001, ISBN 9972-691-36-5 
 Cusihuamán, Antonio, Gramática Quechua Cuzco-Collao, Centro de Estudios Regionales Andinos "Bartolomé de Las Casas", 2001, ISBN 9972-691-37-3 
 Rodríguez Champi, Albino. (2006). Quechua de Cusco. Ilustraciones fonéticas de lenguas amerindias, ed. Stephen A. Marlett. Lima: SIL International y Universidad Ricardo Palma.  

 पिनेयागु स्वापूतः 

 El Quechua de Santiago del Estero, extensive site covering the grammar of Argentinian Quechua (in Spanish)
 runasimi.de Multilingual Quechua website with online dictionary (xls) Quechua - German - English - Spanish.
 Quechua Language and Linguistics an extensive site.
 The Sounds of the Andean Languages listen online to pronunciations of Quechua words, see photos of speakers and their home regions, learn about the origins and varieties of Quechua.
 CyberQuechua, by the Quechua-speaking linguist Serafín Coronel Molina.
 Multilingual Dictionary: Spanish - Quechua (Cusco, Ayacucho, Junín, Ancash) - Aymara
 Toponimos del Quechua de Yungay, Peru
 Quechua Network's Dictionary a very good one.
 Quechua lessons (www.andes.org) in Spanish and English
 Quechua course in Spanish, by Demetrio Tupah Yupanki (Red Científica Peruana)
 Detailed map of the varieties of Quechua according to SIL (fedepi.org)
 Quechua - English Dictionary: from Webster's Online Dictionary - the Rosetta Edition.
 Ecuadorian Quechua - English Dictionary: from Webster's Online Dictionary - the Rosetta Edition.
 Google Quechua

पुचः:भाषा