अहमद हसन अल बकर

अहमद हसन अल-बकर (, १ जुलाई १९१४ – ४ अक्टोबर १९८२)Profile of Ahmed Hassan al-Bakr सन् १९६८ देखि १९७९ सम्म इराकको राष्ट्रपति पद सम्हालेका एक इराकी सैनिक अधिकारी तथा राजनीतिज्ञ थिए। उनी क्रान्तिकारी अरब समाजवादी बाथ पार्टीका प्रमुख सदस्य र पछि बगदादस्थित बाथ पार्टी र यसको क्षेत्रीय सङ्गठन बाथ पार्टी – इराक क्षेत्रसँग (बाथ पार्टीको इराकी शाखा) आबद्ध बनेका थिए। यस बाथ पार्टीले बाथवादी अर्थात् अरब राष्ट्रवाद र अरब समाजवादको मिश्रणको पक्षपोषण गर्ने काम गर्दथ्यो।

इराकमा शासनसत्ता चलाइरहेको राजतन्त्रलाई ढलाउन
उनले पहिलोपटक १४ जुलाई क्रान्ति पछि प्रख्यात बनेका थिए। विद्रोह पछि बनेको नयाँ सरकार अन्तर्गत उनले इराक–सोभियत सम्बन्ध सुधारमा प्रमुख भूमिका निर्वाह गरेका थिए। इराकी सरकारले उनलाई सरकार विरोधी गतिविधिहरू गरेको आरोप लगाउँदै सन् १९५९ मा अल-बकरलाई इराकी सेनाबाट राजीनामा दिन बाध्य पारिएको थियो। इराकी सेनाबाट जबर्जस्ती राजिनामा दिन बाध्य पारिएपछि उनले बाथ पार्टीको इराकी शाखाको सैन्य विभाग अन्तर्गत अध्यक्ष बनेका थिए। यस पदमार्फत उनले संरक्षकता र मित्रतावादको माध्यमबाट बाथवादलाई सुदृढ गर्नका लागि  सदस्यहरूलाई पार्टीमा संलग्न बनाउने काम गर्न सुरु गरेका थिए। प्रधानमन्त्री अब्दुल करिम कासिमलाई रमजान क्रान्ति (८ फेब्रुअरी) मार्फत हटाइएको थियो। 
त्यसपछि उनलाई सुरुमा प्रधानमन्त्री नियुक्त गरी पछि बाथ–नासेरवादी गठबन्धन सरकारमा इराकको उपराष्ट्रपति बनाइएको थियो। सन् १९६३ मा यस नवगठित सरकार १ वर्षभन्दा पनि कम समयमै ढल्न पुगेको थियो। 

सरकार ढलेपछि अल-बकर र बाथ पार्टीले भूमिगत गतिविधिहरू सञ्चालन गरि सरकार विरुद्ध षड्यन्त्र रच्न सुरु गरेका थिए। यस अवधिमा अल-बकरलाई बाथ पार्टीको इराकी शाखाको महासचिवमा (प्रमुख) र उनका मामाका छोरा सद्दाम हुसेनलाई इराकी बाथ पार्टीको उपनेताको रूपमा नियुक्त गरिएको थियो। अल-बकर र बाथ पार्टीले सन् १९६८ को क्रान्ति मार्फत पुनः सत्तामा आएका थिए जसलाई पछि १७ जुलाई क्रान्ति भनेर चिनिन थालिएको थियो। क्रान्तिको फलस्वरूप उनलाई  क्रान्तिकारी आदेश परिषद्का अध्यक्ष र राष्ट्रपतिमा चुनिँदा 
सद्दामलाई भने बाथ पार्टीको उपनेता, क्रान्तिकारी आदेश परिषद्को उपाध्यक्ष र उपराष्ट्रपति बनाइएको थियो जसले इराकको सुरक्षा सेवाहरूको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। 

अल-बकरको शासनकाल अन्तर्गत तत्कालीन समयमा अन्तर्राष्ट्रिय तेल मूल्य उच्च भएकाले इराकले अर्थतन्त्रमा ठूलो फड्को मारेको थियो भने यसले अरब जगतमा देशको स्थिति सुदृढ बनाई इराकीहरूको जीवनस्तर उकास्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको थियो। पछि भूमि सुधारहरू लागू गरी सम्पत्तिलाई समान रूपमा वितरण गर्न सुरु गरिँदा सन् १९७० को दशकको अन्त्यतिर सद्दामको नेतृत्वमा एक प्रकारको समाजवादी अर्थतन्त्र स्थापना भएको थियो। सन् १९७० को दशकमा अल-बकरले सत्ताबाट राजीनामा दिँदै गर्दा सद्दामले पार्टी र राष्ट्रिय रूपमा सुरक्षा सेवाहरू मार्फत आफ्नो स्थिति सुदृढ बनाएका थिए। सन् १९७९ मा अल-बकरले स्वास्थ्यलाई कारण देखाउँदै सबै सार्वजनिक पदहरूबाट राजीनामा दिएका थिए भने सन् १९८२ मा उनको मृत्यु अप्रकाशित कारणहरू गर्दा भएको हो भन्ने विश्वास गरिन्छ।

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:इराकका राष्ट्रपतिहरू
श्रेणी:इराकका प्रधानमन्त्रीहरू