मेलबर्न

मेलबर्न () अस्ट्रेलियाको भिक्टोरिया राज्यको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर हो। यो अस्ट्रेलिया र ओसिनिया क्षेत्रमा पर्ने सहरहरू मध्ये दोस्रो सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो। यसको महानगरीय क्षेत्रलाई सामान्यतया ग्रेटर मेलबर्न भनेर चिनिन्छ।  ग्रेटर मेलबर्न महानगरीय क्षेत्र ३१ स्थानीय नगरपालिकाहरूको सहरी समूह मिलेर बनेको छ,  यद्यपि यो नाम विशेष गरी यसको केन्द्रीय व्यापार क्षेत्र वरिपरि रहेको मेलबोर्न सहरको स्थानीय नगरपालिकाको लागि पनि प्रयोग गरिन्छ। महानगरले पोर्ट फिलिप खाडीको उत्तरी र पूर्वी तटवर्ती भागहरू ओगटनुका साथै मोर्निङ्गटन प्रायद्वीप, वेस्ट गिप्सल्यान्ड, साथै यारा उपत्यका, डान्डेनोङ र म्यासेडोन पर्वत तर्फको भित्री भूभागहरूमा फैलिएको छ। यसको जनसङ्ख्या ५० लाखभन्दा बढी छ ( सन् २०२१ जनगणना अनुसार, अस्ट्रेलियाको जनसङ्ख्याको १९%) धेरै जसो सहरको केन्द्रको पूर्वी भागमा बसोबास गर्ने र यसका बासिन्दाहरूलाई सामान्यतया "मेलबर्नियालीहरू" भनेर चिनिन्छ।

मेलबर्न क्षेत्र ४०,००० वर्ष पूर्व देखि नै आदिवासी भिक्टोरियालीहरूको घर हो र स्थानीय कुलिन राष्ट्र कुलहरूको लागि महत्त्वपूर्ण बैठक स्थानको रूपमा सेवा गरिरहेको छ।Isabel Ellender and Peter Christiansen, People of the Merri Merri.  सन् १८०३ मा न्यु साउथ वेल्सको ब्रिटिस उपनिवेशको अंश पोर्ट फिलिपमा छोटो समयका लागि दण्डित बस्ती निर्माण गरिएको थियो, तर भ्यान डाइमेन्स ल्यान्ड (आधुनिक तस्मानिया) बाट स्वतन्त्र बसोबास गर्नेहरूको आगमनसँगै मेलबर्नको स्थापना भएको थियो तर यो सन् १८३५ सम्म थिएन।  यसलाई सन् १८३७ मा क्राउन सेटलमेन्टको रूपमा समाहित गरिएको थियो, र तत्कालीन बेलायती प्रधानमन्त्री, विलियम ल्याम्ब, दोस्रो भिस्काउन्ट मेलबर्नको नाममा नामकरण गरिएको थियो। सन् १८५१ मा, रानी भिक्टोरियाले यसलाई सहरको रूपमा घोषणा गरेको चार वर्ष पछि मेलबर्न भिक्टोरियाको नयाँ उपनिवेशिक राजधानी भएको थियो।

मेलबर्न अस्ट्रेलियाका धेरै प्रसिद्ध स्थलचिह्नहरूको घर हो। यहाँ मेलबर्न क्रिकेट मैदान, भिक्टोरियाको राष्ट्रिय ग्यालरी र विश्व सम्पदा क्षेत्रको सूचीमा सूचीबद्ध शाही प्रदर्शनी भवन रहेका छन्। सांस्कृतिक सम्पदाको लागि प्रख्यात यो सहरले अस्ट्रेलियाली नियम फुटबल, अस्ट्रेलियाली प्रभाववाद र अस्ट्रेलियाली सिनेमालाई जन्म दिएको थियो भने हालसालै यो सहरलाई युनेस्कोको साहित्यिक सहर र सडक कला, प्रत्यक्ष सङ्गीत र रङ्गमञ्चको लागि विश्वव्यापी केन्द्रको रूपमा मान्यता दिइएको छ। यसले प्रमुख वार्षिक अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रमहरू, जस्तै अस्ट्रेलियन ग्रान्ड प्रिक्स र अस्ट्रेलियन ओपन आयोजना गर्दछ भने १९५६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक आयोजना गरिसकेको छ। मेलबर्नलाई सन् २०१० को दशकको धेरैजसो समयसम्म विश्वको सबैभन्दा बस्न योग्य सहरको रूपमा निरन्तरता दिइएको थियो।

मेलबर्न विमानस्थल जसलाई टुल्लामारिन विमानस्थल पनि भनिन्छ, अस्ट्रेलियाको दोस्रो व्यस्त विमानस्थल हो। यहाँ रहेको मेलबर्नको बन्दरगाह राष्ट्रको सबैभन्दा व्यस्त बन्दरगाह हो। यसको मुख्य महानगरीय रेल टर्मिनस फ्लिन्डर्स स्ट्रिट स्टेसन हो र यसको मुख्य क्षेत्रीय रेल र सडक कोच टर्मिनस दक्षिणी क्रस स्टेसन हो। यसका साथै यहाँ अस्ट्रेलियाको सबैभन्दा व्यापक फ्रिवे नेटवर्क र विश्वको सबैभन्दा ठुलो सहरी ट्राम सञ्जाल पनि छ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:पूर्व राजधानी सहरहरू
श्रेणी:अस्ट्रेलियाका राजधानी सहरहरू