काजी नेमु

काजी नेमु () असमका विभिन्न भागहरूमा उब्जाइने असमिया कागतीको एक विशेष प्रजाति हो। काजी नेमु असमको राज्य फल हो। विशेष गरी यसको विशिष्ट गन्ध र अपेक्षाकृत ठुलो आकारले गर्दा काजी नेमु अन्य कागतीहरू भन्दा फरक बनाउँछ। काजी नेमुका फलहरू पाकेको धेरै दिनसम्म रूखबाट झर्दैनन्, र तिनीहरूले सामान्यतया वर्षभरि फल दिन्छन्। १० मे २०१९ मा, काजी नेमुले भौगोलिक मान्यता प्राप्त गरेको थियो।

 विवरण 
काजी नेमु एक बाह्रमासे काँडेदार बुट्यान हो। यसको पातहरू गाढा हरियो रङ्गका हुन्छन् र टिप्दा सुगन्ध आउँछ। रूखहरू सामान्यतया २-३.५ मिटरको उचाइमा बढ्छन्, जसको पातहरू ७-१० सेन्टिमिटर लम्बाइ र ३-५ सेन्टिमिटर चौडाइका हुन्छन्। काजी नेमु रूखहरूको आयु लगभग २० देखि २५ वर्ष हुन्छ। तिनीहरूले हल्का बैजनी फूलहरू उत्पादन गर्छन् र परिपक्व हुँदा ३०० देखि ५०० फल दिन्छन्। प्रत्येक फलको तौल लगभग ६०-१०० ग्राम हुन्छ, र रूखहरूले प्रति हेक्टर प्रति वर्ष २० देखि ३० टन उत्पादन गर्न सक्छन्। यस कागतीको बोक्रा पातलो हुन्छ, र पाकेको कागती रसले भरिपूर्ण हुन्छ। फल गाढा हरियो देखि हल्का हरियो-पहेँलो रङ्गको हुन्छ र टिप्नको लागि उपयुक्त हुन्छ। काजी नेमु वर्षभरि उत्पादन गरिन्छ, यद्यपि नोभेम्बर देखि जनवरी सम्म उत्पादन कम हुन्छ।

प्रमुख उत्पादक जिल्लाहरूमा डिब्रुगढ, गोलाघाट, कछर, चिराङ, नलबाडी जिल्ला र दिमा हासाओ समावेश छन्।

 कृषि 
काजी नेमु पानी अवधारणबाट बच्नको लागि राम्रो निकास भएको दोमट माटोमा राम्रोसँग फस्टाउँछ। सुख्खा उपोष्णकटिबन्धीय हावापानी यो निबुवा खेतीको लागि उपयुक्त हुन्छ। काजी नेमु मुख्यतया कोलमी विधिबाट उब्जनी गरिन्छ, यद्यपि बिरुवा बीउबाट पनि उब्जाउन सकिन्छ। उच्च उत्पादन प्राप्त गर्न, उपयुक्त मल र पानी व्यवस्थापन अभ्यासहरू लागू गर्नुपर्छ, जबकि कीटनाशकहरू कीरा र रोगहरूबाट बचाउन सिफारिस गरिन्छ।

 विशेषता 
काजी नेमुले धेरै विशिष्ट विशेषताहरू प्रदर्शन गर्दछ, जसमा अन्य निबुवाको तुलनामा यसको आकार ठ'लो हुन्छ, जसको परिणामस्वरूप प्रायः बीउविहीन फल वा धेरै कम बीउ हुन्छ। अन्य उल्लेखनीय विशेषताहरू तल दिइएको छ:

काजी नेमुले वर्षभरि लगातार फल फलाउँछ, धेरै फल्ने अवधि वर्षमा दुई पटक हुन्छ, जसले गर्दा उच्च उत्पादन हुन्छ।
यसले अन्य कागती प्रजातिहरू भन्दा फरक एक अद्वितीय सुगन्ध उत्सर्जन गर्दछ।
फलहरू पाकेपछि पनि रूखमा जोडिएर रहन्छन्।
फलहरू नयाँ हाँगाहरूमा गुच्छामा उम्रन्छन्, जसले फसलको प्रशस्ततामा योगदान पुर्‍याउँछ।

 प्रयोग 
250px|right|thumb|चुङ्गा साउलसँग काजी नेमु, तोरीको पेस्टले उमालेको माछा र असममी शैलीको हाँसको तरकारी
असमिया खानामा काजी नेमुको विशेष महत्त्व छ, जहाँ यसको काटिएका टुक्राहरू सामान्यतया भात र तरकारीसँग पस्किने गरिन्छ, जसले गर्दा खाना खानेहरूले कागतीका टुक्राहरू निचोरेर आफ्नो खानालाई स्वादिष्ट बनाउन सक्छन्। यसबाहेक, विवाहमा कागतीले औपचारिक भूमिका खेल्छ र तिखो र अमिलो परिकारहरू तयार गर्न प्रयोग गरिन्छ। पाककला प्रयोगहरू बाहेक, काजी नेमुमा औषधीय गुणहरू छन्, जसले यसलाई घरेलु उपचारहरूमा एक सामान्य घटक बनाउँछ। यसका अतिरिक्त, फललाई विभिन्न उद्देश्यका लागि आवश्यक तेल निकाल्न प्रयोग गरिन्छ, जसले असमिया संस्कृतिमा यसको महत्त्वलाई अझ बढी प्रदर्शन गर्दछ। यो ताजा पेय पदार्थ र अचार तयार गर्नका साथै तरकारी र अन्य परिकारहरू सजाउन प्रयोग गरिन्छ। 

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:निबुवाहरू
श्रेणी:अमिलो फलफुलहरू
श्रेणी:एसियामा उत्पत्ति भएका फलफूलहरू
श्रेणी:असमिया परिकारहरू
श्रेणी:असमका प्रतीकहरू