जी-ट्वान्टी

जी-२० (G२० वा ग्रुप अफ २०) १९ देश र युरोपेली संघ (EU) मिलेर बनेको अन्तरसरकारी मञ्च हो। यसले विश्वव्यापी अर्थतन्त्रसंग सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय स्थिरता, जलवायु परिवर्तन न्यूनीकरण र दिगो विकास जस्ता प्रमुख मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्न काम गर्छ। 

जी २० मा औद्योगिक र विकासोन्मुख राष्ट्रहरू सहित विश्वका सबैभन्दा ठूला अर्थतन्त्रका अर्थ मन्त्रालयहरू मिलेर बनेको छ; यसले विश्वको  कुल उत्पादन (GWP) को करिब ८०%, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको ७५ %,    विश्वव्यापी जनसंख्याको दुई तिहाई,  र विश्वको कुल क्षेत्रफलको ६०% ओगटेको छ।

जी-२० को स्थापना १९९९ मा धेरै विश्व आर्थिक संकटको प्रतिक्रियामा भएको थियो।   २००८ देखि, यसले वर्षमा कम्तिमा सदस्य राष्ट्रको सरकार वा राष्ट्रप्रमुख, अर्थमन्त्री, वा विदेश मन्त्री, र अन्य उच्च-स्तरीय अधिकारीहरू सम्मिलित शिखर सम्मेलन गर्छ; युरोपेली संघको प्रतिनिधित्व युरोपेली आयोग र युरोपेली केन्द्रीय बैंकले गर्छ।   "Past Summits"  अन्य देशहरू, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू, र गैर-सरकारी संस्थाहरूलाई शिखर सम्मेलनमा भाग लिन आमन्त्रित गरिएको छ, केही स्थायी रूपमा।

 शिखर सम्मेलन 
जी-२० अर्थ मन्त्री र कन्द्रीय बैंकको गभर्नरको शिकार सम्मेलन, जसले नेताको शिखर सम्मेलनको आयोजना गर्छ र सम्मेलनको निर्णयको कार्वनायाँ गर्छ, को स्थापना २००७-२००८ को आर्थिक सङ्कट र उदयीमान राष्ट्रहरू वैशिक अर्थतन्त्रको केन्द्रमा नभएको स्थिति को सामना गर्न भएको थियो । थप, सरकार प्रमुख र राष्ट्र प्रमुखको जी-२० शिखर सम्मेलन को आयोजना भयो ।

२००८ को संयुक्त राज्य अमेरिका मा पहिलो शिखर सम्मेलन पछी, जी-२० नेताहरू २००९ मा दुई पटक लन्डन र पिट्सबर्गमा र २०१० मा टोरन्टो र सियोलमा भेटे ।"US to host next G20 world meeting". BBC News. 28 May 2009. Retrieved 9 December 2012.

Since 2011, when France chaired and hosted the G20, the summits have been held only once a year."Leaders' statement, the Pittsburgh Summit," p. 19 §50 (PDF) . G20.org. 25 September 2009. The 2016 summit was held in Hangzhou, China,  the 2017 summit was held in Hamburg, Germany, the 2018 summit was held in Buenos Aires, Argentina, the 2019 summit was held in Osaka, Japan, the 2020 summit was scheduled in Riyadh, Saudi Arabia but it was held virtually due to Covid-19, the 2021 summit was held in Rome, Italy and the 2022 summit was held in Bali, Indonesia.

जापानले २०१९ शिखर सम्मेलनको आयोजना गरेको थियो,   २०२० शिखर सम्मेलन साउदी अरेबियामा हुने थियो,  तर यसको सट्टा साउदी अरेबियाको अध्यक्षतामा COVID-१९ महामारीको कारणले २१-२२ नोभेम्बर २०२० मा भएको थियो। २०२१ G२० रोम शिखर सम्मेलन जुन इटालीको राजधानी रोममा ३०-३१ अक्टोबर २०२१ मा आयोजित भएको थियो।

इन्डोनेसियाले १ डिसेम्बर २०२१ देखि ३० नोबेम्बर २०२२ सम्म जी- ट्वान्टी को  अध्यक्षता गरेको थियो। आफ्नो अध्यक्षताको दौडान, इन्डोनेसियाले विश्वव्यापी कोभिद-१९ महामारी र यससँग सम्बन्धित चुनौतीहरूलाई सामूहिक रूपमा कसरी पार गर्ने भन्नेमा केन्द्रित थियो।  इन्डोनेसियाको जी-२० अध्यक्षताका तीन प्राथमिकताहरू विश्वव्यापी स्वास्थ्य वास्तुकला, डिजिटल रूपान्तरण, र दिगो ऊर्जा हरू थिए। 

भारतले १ डिसेम्बर २०२२ देखि जी-२० अध्यक्षता गरेको छ, यसको अध्यक्षताको विषय संस्कृतमा "  " वा "एक पृथ्वी, एक परिवार, एक भविष्य" रहेको छ ।    
सदस्य राष्ट्र
 Member व्यापार (२०२२)  (२०२३)  (२०२३)  per capitaUSD (२०२३)  per capitaUSD (२०२३) HDI(२०२१) जनसंख्या(२०२२)  क्षेत्रफलकिमी२ स्थायी५ जी-४ जी-७ ब्रिक्स MIKTA DAC OECD C'wth नेटोसाङ्घाई सहयोग सङ्गठन IMF आर्थिक बर्गीकरण  १७०.० ६४१,१०२ १,२७४,८०७ १३,७०९ २७,२६१ ०.८४२ ४६,३००,००० २,७८०,४००           Emerging  ७२१.४ १,७०७,५४८ १,७१८,०९७ ६४,९६४ ६५,३६६ ०.९५१ २६,१४१,३६९ ७,६९२,०२४           Advanced  ६२६.४ २,०८१,२३५ ४,०२०,३८१ ९,६७३ १८,६८६ ०.७५४ २१७,२४०,०६० ८,५१५,७६७           Emerging  १,१७९.१ २,०८९,६७४ २,३८५,१२४ ५२,७२२ ६०,१७७ ०.९३६ ३८,७४३,००० ९,९८४,६७०           Advanced  ६,३०९.६ १९,३७३,५८६ ३३,०१४,९९८ १३,७२१ २३,३८२ ०.७६८ १,४११,७५०,००० ९,५९६,९६०           Emerging  १,४३५.८ २,९२३,४८९ ३,८७२,७२९ ४४,४०८ ५८,८२८ ०.९०३ ६८,३०५,१४८ ६४०,६७९           Advanced  ३,२२६.९ ४,३०८,८५४ ५,५४५,६५६ ५१,३८४ ६६,१३२ ०.९४२ ८४,३१६,६२२ ३५७,११४           Advanced  १,१७६.८ ३,७३६,८८२ १३,०३३,४४३ २,६०१ ९,०७३ ०.६३३ १,४०६,६३२,००० ३,२८७,२६३           Emerging  ५२९.४ १,३९१,७७८ ४,३९८,७२९ ५,०१७ १५,८५५ ०.७०५ २७९,०८८,८९३ १,९०४,५६९           Emerging  १,३४६.४ २,१६९,७४५ ३,१९५,५४८ ३६,८१२ ५४,२१६ ०.८९५ ६१,०९५,५५१ ३०१,३३६           Advanced  १,६४४.२ ४,४०९,७३८ ६,४५६,५२७ ३५,३८५ ५१,८०९ ०.९२५ १२५,५९२,४०४ ३७७,९३०           Advanced  १,२०४.५ १,६६३,१६४ ३,१२५,९०२ १२,६७४ २३,८२० ०.७५८ १३१,५४१,४२४ १,९६४,३७५           Emerging  १,४१५.० १,७२१,९०९ २,९२४,०३८ ३३,३९३ ५६,७०६ ०.९२५ ५१,८४४,८३४ १००,२१०           Advanced  ७७२.३ २,०६२,६४९ ४,९८८,८२९ १४,४०४ ३४,८३७ ०.८२२ १४५,८०७,४२९ १७,०९८,२४२           Emerging  ५९८.८ १,०६१,९०२ २,३००,९६७ २९,९२२ ६४,८३६ ०.८७५ ३६,१६८,००० २,१४९,६९०           Emerging  २५९.१ ३९९,०१५ ९९०,०३० ६,४८५ १६,०९१ ०.७१३ ६१,०६०,००० १,२२१,०३७           Emerging  ६१७.९ १,०२९,३०३ ३,५७२,५५१ ११,९३२ ४१,४१२ ०.८३८ ८५,५५१,९३२ ७८३,५६२           Emerging  १,३५३.३ ३,१५८,९३८ ३,८४६,९३१ ४६,३७१ ५६,४७१ ०.९२९ ६८,४९२,९३३ २४२,४९५           Advanced  ५,४४१.० २६,८५४,५९९ २६,८५४,५९९ ८०,०३५ ८०,०३५ ०.९२१ ३३७,३४१,९५४ ९,८३३,५१७           Advanced  ५,८५८.४ १७,८१८,७८२ २५,३९९,०९३ ३९,९३९ ५६,९२९ ०.९०० ४४६,८२८,८०३ ४,२३३,२६२            

यो पनि हेर्नुहोस्
 जि-सेभेन
सन्दर्भ सामग्रीहरू

टिप्पणी

बाह्य कडीहरू


 G२० website of the OECD
 G२० Information Centre from the University of Toronto
 A Guide To Committees, Groups, And Clubs from the International Monetary Fund
 G२० Special Report from The Guardian

 The G२०'s role in the post-crisis world by FRIDE
 The Group of Twenty – A History , २००७
 Economics for Everyone: G२० – Gearing for Growth

श्रेणी:अन्तरसरकारी संस्थाहरू