शिरुवा पर्व

सिरुवा पर्व (जुरशीतल) नेपालका आदिवासी थारू समुदायको प्रमुख चाड हो। यो पर्व नयाँ वर्षको पहिलो दिन मनाइन्छ। सिरुवा पर्वलाई थारू जातिले मात्र नभई राजवंशी, ताजपुरिया, गनगाई, माझी, मेचे, उराव, किसान, धिमाल लगायतका समुदायले पनि मनाउने गर्छन्।सिरुवा पर्व सुरु, यसकाे सांस्कृतिक महत्त्व - कोचिला न्यूज डट कम अनलाईन

नाम तथा अर्थ
सिरुवा पर्वलाई जुरशीतल पनि भनिन्छ। यस पर्वमा पानी छ्याप्ने परम्परा रहेको छ, जसले अघिल्लो वर्षको दुःख-कष्टलाई धोई पखाल्ने र नयाँ वर्षभरि शरीर शीतल रहोस् भन्ने कामना गरिएको हुन्छ।

धार्मिक र सांस्कृतिक अभ्यास
यस पर्वमा घरमा कुल देवताको पूजा गरी मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने चलन रहेको छ। घरको अग्रजले बिहानै परिवारका सदस्यहरूलाई अञ्जुलीमा जल लिएर टाउकोमा राखी ‘मगज ठन्डा रहोस्’ भनेर आशिष दिने परम्परा छ। सिरुवा पर्वको रातमा जडीबुटी ल्याएर घर वरिपरि पूजापाठ गर्ने प्रचलन छ। चुलोको पूजा सिरुवाको अर्को विशेषता हो। चुलोलाई लिपपोत गरेर पूजा गरिन्छ र त्यस दिन राति खाना पकाइँदैन। दिनमै पकाइएका भोजन राति खाने परम्परा छ। यसलाई वर्षमा एक दिन चुलोलाई आराम दिने मान्यता मानिन्छ।
सिरुवा पावनी (नयाँ बर्ष) तराईमा बस्ने आदिबासी समुदायहरु मध्ये विशेष गरी थारू, राजवंशी, ताजपुरिया, गन्गाई,  माझि लगायतले मनाउने सबैभन्दा ठुलो पर्व हो । यो पर्व नयाँ वर्षमा बंगला पात्रो अनुसार खासगरी तिन दिन सम्म बैशाख १, २ र ३ गते मनाउने चलन रहेको छ । पहिलो दिन पानी सिरुवा, दोस्रो दिन काद(हिलो) सिरुवा र अन्तिम दिन रंग सिरुवा खेल्ने चलन छ । सिरुवा पर्वमा कुलदेवता, ग्रामदेवता  अलाबा महिला वर्गले घाटोसरी पूजा गर्ने चलन छ । सिरुवा पर्वको समयमा झापा, मोरङ्ग र सुनसरीका विभिन्न ठाउाहरुमा मेला लाग्ने परम्परा छ। सिरुवा पर्वमा पानी सिरुवा, काद(हिलो) सिरुवा, रंग सिरुवाको अलावा घाटोसरी, भादाखेली जस्तै अरु पुजाहरु महत्वपूर्ण हुने गर्दछन ।पूर्वी नेपालमा सिरुवा पर्व मनाइँदै - गोरखापत्र अनलाईन
सिरुवा पर्वको अवसरमा पूर्वी तराईका धार्मिक स्थलहरूमा मेला लाग्ने गर्छ। सुनसरी, मोरङ र झापा जिल्कालाका विभिन्न स्थानमा नयाँ वर्षको सुरुवातदेखि वैशाख महिनाभरि मेलाहरू आयोजना हुने परम्परा रहेको छ। मोरङको सुनवर्षीमा नयाँ वर्षको पहिलो दिन विशेष मेला लाग्ने र पूजा गर्नेहरूको भीड हुने गर्छ।

महत्व
सिरुवा पर्वले समुदायबीच आपसी सद्भाव, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ। यस पर्वमा पानी छ्याप्ने, आशीर्वाद लिने, चुलो पूजा गर्ने जस्ता परम्परागत अभ्यासहरूले सामाजिक एकता र सांस्कृतिक पहिचानलाई मजबुत बनाउने विश्वास गरिन्छ।

यो पनि हेर्नुहोस्

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू
 शीतलता र आशीर्वादको पर्व ‘शिरुवा’ - अनलाईन खबर अनलाईन

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू