गणेशलाल श्रेष्ठ

गणेशलाल श्रेष्ठ (जुलाई १९११-२४ जुलाई १९८५) एक नेपाली कवि, सङ्गीतकार र सामाजिक कार्यकर्ता थिए। उनले नेपाली, नेवारी र तामाङ भाषामा कलम चलाउँदथे। उनका गीतहरूले त्यस समयको सामाजिक असमानता र निरङ्कुश राजनीतिक प्रणालीको निन्दा गर्ने खालका छन्।

 जीवनी 
श्रेष्ठको जन्म भीमफेदी, मकवानपुर जिल्ला भएको थियो। उनको बुबा नाम माधवलाल र आमा चन्द्रकुमारी श्रेष्ठ हो। उनकी पहिलो पत्नी चन्द्र मायाको सन् १९४८ मा निधन भएको थियो र उनले सन् १९५६ मा नारायण देवीसँग दोस्रो विवाह गरेका थिए।

नेपालको राजधानी काठमाडौँ ३५ किलोमिटर दक्षिणपश्चिममा अवस्थित भीमफेदी भारत र तिब्बत जोड्ने पुरानो व्यापारिक मार्गमा रहेको बजार सहर हो।  गणेश लालको परिवारको एउटा पसल थियो जसमा सामान्य व्यापारिक सामान र कपडा बिक्री गरिन्थ्यो। उनले पसलको हेरचाह गर्ने आफ्नो खाली समय गीत रचनामा बिताएका थिए। चाडपर्वहरूमा, उनले मञ्च प्रदर्शन र सङ्गीत गायनमा भाग पनि भाग लिने गरेका थिए।

जिल्ला सदरमुकाम हेटौँडामा सारिएपछि भीमफेदी सुकेको थियो। त्यसपछि गणेशलाल त्यहाँ सरे र कपडाको पसल खोले। उनको निधन हेटौँडामा भएको थियो।

सन् १९९९ मा हेटौँडाको नेपाल भाषा खलाको परिसरमा गणेश लालको मूर्ति खडा गरिएको थियो। 

 प्रकाशनहरू 

 मेरा दुई पुष्पाञ्जलि (मेरो दुई फूलहरू) (१९४३) नेपाली गीतहरूको सङ्ग्रह।
 निफ्वा स्वान (दुई फूल) (१९५६) नेपाल भाषाका गीतहरूको सङ्ग्रह हो।
 लोकन्वागु म्ये मुना (लोकप्रिय गीतहरूको सङ्ग्रह) (१९९९) नेपाल भाषाका गीतहरूको सङ्ग्रह।

 गीतहरू 
उनको सबैभन्दा प्रसिद्ध नेपाल भास गीतबाट एउटा पद तल देखिन्छ।

धिक्कार जनम
मिसायागु क्रम
मां बौ ख्वयेकाः
त्वःता वनेगु 
कतपिंथाय वयानं
भ्वातिं जू थें जुयानं
जाय ख्वबि हायेका 
च्वनेगु ( आमाबाबुलाई रोएर छोडेर अर्काको ठाँउमा आउनु र भातमा आँसु खसाल्न पनि दासीजस्तै बन्नु नारीको भाग्यमा जन्मिने श्राप।)

 सन्दर्भहरू 

श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपाली कविहरू