लक्षद्वीप

लक्षद्वीप () भारतको एक केन्द्र शासित प्रदेश हो। यो मालाबार तटबाट  टाढा रहेको अरब सागरमा रहेको ३६ वटा टापुहरूको द्वीपसमूह हो। लक्षद्वीप नामको अर्थ मलयालम र संस्कृतमा "एक लाख टापुहरू" हो, एक सय भन्दा बढी टापुहरूको द्वीपसमूह। मलयालम प्राथमिक र साथै यस क्षेत्रमा व्यापक रूपमा बोलिने मातृभाषा हो।

छैटौँ शताब्दी ईसा पूर्वको बौद्ध जातक कथाहरूमा पनि द्वीपहरूको उल्लेख गरिएको थियो। मुस्लिमहरू सातौँ शताब्दीमा आएपछि यस क्षेत्रमा इस्लाम स्थापना भएको थियो। मध्ययुगीन अवधिमा, यस क्षेत्रमा चेर वंश, चोल वंश र अन्ततः कन्नूर राज्यले शासन गरेको थियो। क्याथोलिक पोर्तगालीहरू १४९८ को आसपास आइपुगे तर १५४५ सम्म निष्कासित गरियो। यस क्षेत्रलाई त्यसपछि अरक्कलको मुस्लिम घरानाले शासन गरेको थियो, जो कन्नूरको कोलाथिरी राजाहरू, त्यसपछि टिपू सुल्तानले पछ्याएका थिए। १७९९ मा उनको मृत्यु पछि, धेरै क्षेत्र ब्रिटिसहरू मा गए र उनीहरूको प्रस्थान संग, सन् १९५६ मा केन्द्र शासित प्रदेश गठन भयो।

 इतिहास 
टापुहरूमा कुनै आदिवासी बासिन्दा नभएकाले यी टापुहरूको बसोबासका लागि विद्वानहरूले विभिन्न इतिहासहरू सुझाव दिएका छन्।  पुरातात्विक प्रमाणहरूले १५०० ईसा पूर्व वरिपरि यस क्षेत्रमा मानव बस्तीको अस्तित्वलाई समर्थन गर्दछ।

१ नोभेम्बर १९५६ मा, भारतीय राज्यहरूको पुनर्गठनको क्रममा, लक्षद्वीप टापुहरूलाई मालाबार जिल्लाबाट अलग गरियो र प्रशासनिक उद्देश्यका लागि छुट्टै केन्द्र शासित प्रदेशमा सङ्गठित गरियो। १ नोभेम्बर १९७३ मा लक्षद्वीप नाम ग्रहण गर्नु अघि नयाँ क्षेत्रलाई लाच्चदिवे, मिनिचोय, र अमिन्दिवी टापु भनिन्थ्यो। 

नयाँ केन्द्र शासित प्रदेशको मुख्यालय कोझिकोडमा सन् १९६४ सम्म लगभग एक दशकसम्म रह्यो। सन् १९६४ मा, टापुहरूको प्रशासकको सीट कावरत्तीमा सारिएको थियो। मध्यपूर्वमा भारतको अत्यावश्यक ढुवानी लेनहरू र सुरक्षा विचारहरूमा टापुहरूको बढ्दो सान्दर्भिकताको सुरक्षा गर्न, एक भारतीय नौसेना बेस, आईएनएस दिपरक्षक, कावरत्ती टापुमा कमीशन गरिएको थियो।

 भूगोल 
लक्षद्वीप बाह्र प्रवाल, तीन चट्टान र पाँच जलमग्न बैङ्कहरूको एक द्वीपसमूह हो, जम्मा छत्तीस टापुहरू र टापुहरू सहित। चट्टानहरू वास्तवमा एटोलहरू पनि हुन्, यद्यपि प्रायजसो डुबेका छन्, उच्च-पानी चिह्न माथि मात्र साना अनभक्षी बालुवाहरू छन्। डुबेका बैङ्कहरू डुबेका एटोलहरू हुन्। प्रायः सबै एटोलहरूमा पूर्वी किनारमा रहेका टापुहरूसहित उत्तरपूर्व-दक्षिणपश्चिम अभिमुखीकरण हुन्छ, र पश्चिमी किनारमा प्रायः डुबेको चट्टान, एउटा लगुन घेरिएको हुन्छ। यसमा दस बसोबास टापुहरू, १७ निर्जन टापुहरू, संलग्न टापुहरू, चार नवनिर्मित टापुहरू र पाँच जलमग्न चट्टानहरू छन्।

 जनसाङ्ख्यिकी 
२०११ को जनगणना अनुसार लक्षद्वीपको जनसङ्ख्या ६४,४७३ छ, जुन मार्शल द्वीपसमूहहरूको सङ्ख्यामा लगभग बराबर छ। यसले यसलाई भारतका ६४० जिल्लाहरू मध्ये ६२७औँ स्थान दिन्छ।  लक्षद्वीपका बासिन्दाहरू विभिन्न धार्मिक रीतिरिवाजहरू पालन गर्न जान्छन्। त्यसपछि इस्लाम शेख उबेदुल्लाह द्वारा प्रस्तावित गरिएको थियो।

 शिक्षा 

 कालीकट विश्वविद्यालय

 यो पनि हेर्नुहोस् 

 अन्डमन र निकोबार द्वीपसमूह

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:भारतका केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:दक्षिण भारत