चाङ्गी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

चाङ्गी अन्तर्राष्ट्रिय  विमानस्थल (IATA: SIN, ICAO: WSSS) सिंगापुरको मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हो र एसियाको सबैभन्दा व्यस्त यातायात केन्द्रहरूमध्ये एक हो। यो चाङ्गी एयरपोर्ट ग्रुप द्वारा सञ्चालित छ र सिंगापुरको पूर्वी भागमा अवस्थित छ। उत्कृष्ट सेवा स्तर र यात्री सुविधाका लागि विश्वव्यापी रूपमा प्रशंसित चाङ्गी विमानस्थलले २०२४ मा ६७.७ मिलियन यात्रुलाई सेवा दिएको थियो।

 इतिहास 
चाङ्गी विमानस्थल निर्माण अघि, सिंगापुरको अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू पाया लेबार विमानस्थल बाट सञ्चालन हुन्थे। १९७० को दशकमा बढ्दो हवाई यातायातका कारण पाया लिबारमा विस्तार असम्भव भएपछि सरकारले नयाँ विमानस्थल निर्माण गर्ने निर्णय गर्‍यो। निर्माण कार्य सन् १९७५ मा सुरु भयो, र विमानस्थल १ जुलाई १९८१ मा पहिलो पटक सञ्चालनमा आयो।

टर्मिनल २ सन् १९९० मा खुल्यो, टर्मिनल ३ सन् २००८ मा, र टर्मिनल ४ सन् २०१७ मा सञ्चालनमा आयो। निरन्तर पुनःविकासले चाङ्गीलाई नयाँ प्रकारका विमान र बढ्दो यात्रु संख्याको सामना गर्न सक्षम बनाएको छ। आधुनिकिकरण परियोजनाहरूले दिगोपन, स्वचालन, र यात्रु अनुभव सुधारमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्।

 पूर्वाधार 
वर्तमानमा विमानस्थलमा चारवटा यात्री टर्मिनलहरू र धेरै मालवाहक तथा मर्मत क्षेत्रहरू छन्। प्रत्येक टर्मिनलमा फरक वास्तुकला शैली, खुद्रा र भोजन क्षेत्रहरू, र स्वचालित चेक-इन तथा ब्यागेज प्रणालीहरू छन्। हाल निर्माणाधीन पाँचौँ टर्मिनल, टर्मिनल ५, चाङ्गी ईस्ट विकास योजनाको हिस्सा हो।

 यात्रु र मालवाहक सञ्चालन 
चाङ्गी विमानस्थलले १०० भन्दा बढी एयरलाइन्सहरूद्वारा ४०० भन्दा बढी सहरहरूमा उडान सञ्चालन गर्छ। यो यात्रु र पैठारी दुवैका लागि प्रमुख केन्द्र हो, र सिङ्गापुर एयरलाइन, स्कुट, र जेट स्टार जस्ता एयरलाइन्सको प्रमुख केन्द्र हो। मालवाहक सञ्चालन चाङ्गी एयरफ्रेट सेन्टरमा केन्द्रित छ, जसमा नाशिने वस्तु, औषधि, र जीवित जनावरका लागि विशेष पूर्वाधार छन्।

२०२४ मा विमान आवागमन ३६०,००० भन्दा बढी पुगेको थियो, र मालवाहक मात्रा २ मिलियन टन नाघेको थियो। प्रभावकारी भन्सार प्रणाली र प्रमुख समुद्री मार्गको नजिक स्थित हुनाले सिंगापुरलाई विश्वव्यापी रसद केन्द्रको रूपमा कायम राख्न मद्दत गरेको छ।

 पुरस्कार र मान्यता 
चाङ्गीले सेवा गुणस्तर, डिजाइन, र सुविधाका लागि धेरै अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार जितेको छ। यसलाई Skytrax द्वारा पटक–पटक “विश्वको उत्कृष्ट विमानस्थल” घोषित गरिएको छ। २०२५ मा, चाङ्गीले फेरि यो उपाधि जित्दै हामद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल लाई पछि पार्‍यो।

 भविष्यको विकास 
चाङ्गी ईस्ट परियोजना, २०१३ मा घोषणा गरिएको, विमानस्थलको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो विस्तार योजना हो। यसमा १,०८० हेक्टर क्षेत्र समेटिएको छ जसमा टर्मिनल ५, तेस्रो धावनमार्ग, नयाँ ट्याक्सीवेहरू, र मर्मत तथा केटरिङ पूर्वाधारहरू समावेश छन्। पूर्ण निर्माण पछि टर्मिनल ५ ले वार्षिक ५० मिलियन यात्रु सम्हाल्ने अनुमान छ।

टर्मिनलको डिजाइन लचिलोपन, दिगोपन, र डिजिटल प्रणालीहरूमा केन्द्रित छ। बुद्धिमान विशेषताहरूमा स्वायत्त सवारीहरू, केन्द्रीय चिस्यान प्रणाली, र सौर्य ऊर्जा प्रयोग समावेश छन्। यस परियोजनाले सिंगापुरलाई एशिया–प्रशान्त क्षेत्रको प्रमुख उड्डयन केन्द्रका रूपमा भविष्यमा सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

 भूमिगत र पहुँच 
चाङ्गी विमानस्थल सिंगापुरको सार्वजनिक यातायात सञ्जालसँग पुर्व पश्चिम रेल  र निर्माणाधीन डाउनटाउन रेल विस्तारद्वारा जोडिएको छ। धेरै सार्वजनिक बस, ट्याक्सी, र निजी–भाडा सवारी साधनहरूले विमानस्थल र सहर केन्द्रबीच नियमित सेवा दिन्छन्। विमानस्थल पूर्वी तट राजमार्ग (ECP) र टाम्पिनेस राजमार्ग (TPE) मार्फत सहरसँग जोडिएको छ।

 दिगोपन 
चाङ्गी एयरपोर्ट ग्रुपले ऊर्जा दक्षता, फोहोर घटाउने, र पानी संरक्षणमा केन्द्रित विभिन्न वातावरणीय पहलहरू लागू गरेको छ। टर्मिनल ३ र ज्वेलमा प्राकृतिक प्रकाश र हरियाली समावेश गरिएको छ जसले ऊर्जा खपत घटाउँछ। विमानस्थलले “ग्रीन प्लान २०३०” अन्तर्गत कार्बन उत्सर्जन घटाउने र जैव विविधता संरक्षणका कार्यक्रमहरू पनि सञ्चालन गर्छ।

 उल्लेखनीय घटनाहरू 
चाङ्गीको सुरक्षा र सञ्चालन स्तर विश्व–स्तरको भए पनि, कहिलेकाहीँ मौसम वा प्राविधिक कारणले अस्थायी अवरोधहरू भएका छन्। सिंगापुर नागरिक उड्डयन प्राधिकरण (CAAS) ले सबै घटनाको अनुसन्धान अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयन मापदण्डअनुसार गर्छ।

 सन्दर्भ 

श्रेणी:विमानस्थलहरू