गजपति साम्राज्य

गजपति साम्राज्य भारतीय उपमहाद्वीपको एक मध्ययुगीन हिन्दु राजवंश थियो, जुन मूलरूपले ओडिसा क्षेत्रबाट आएको थियो जसले सन् १४३४ देखि १५४१ सम्म शासन गरेको थियो। यसले गजपति राजाको रूपमा पूर्वी गङ्गको उत्तराधिकारी बनायो र पूर्वी गङ्ग वंशका अन्तिम शासक भानुदेव चतुर्थको मृत्यु पछि गजपति वंशका कपिलेन्द्र देवद्वारा स्थापना गरिएको थियो। यसको शिखरमा, यसले उत्तरमा गङ्गदेखि दक्षिणमा कावेरीसम्म फैलिएको साम्राज्यमा शासन गर्यो, जसमा आन्ध्र प्रदेशको ठुलो भाग र पश्चिम बङ्गालको पश्चिमी क्षेत्रका केही भागहरू समावेश थिए। तिनीहरूको राजधानी कटक थियो।

गजपति राजाहरूले वैष्णव हिन्दु धर्मको संरक्षण गरे र भगवान विष्णुका प्रखर भक्तहरू थिए। तिनीहरूले भगवान विष्णुलाई समर्पित धेरै मन्दिरहरू पनि बनाए।

 गजपति सेना 
सूर्यवंशी गजपतिहरूको अभिलेखले उनीहरूको सैन्य प्रशासनको चित्र दिन्छ जुन उनीहरूले पूर्वी गङ्ग शासकहरूबाट विरासतमा पाएका थिए। गङ्गमा विशाल र सुव्यवस्थित सेना थियो जसलाई कपिलेन्द्र देवले सुधारेका थिए। साम्राज्य एक सैन्य राज्यको लाइनमा निर्माण गरिएको थियो, राज्यको सुरक्षा र यसको विस्तार राज्य र जनसङ्ख्याको जिम्मेवारी थियो। सैन्यवाद समाजका विभिन्न पङ्क्तिहरूमा प्रवेश गरेको थियो र सम्राटको ठुलो स्थायी सेना थियो जसमा स्थायी सेनामा ठुलो सङ्ख्यामा सैनिकहरू र स्थानीय लडाकुहरू सामेल थिए। यसबाहेक, गजपतिहरूको सामन्ती सहायक राज्यहरूले पनि युद्धको समयमा निश्चित सङ्ख्यामा सैनिकहरू प्रदान गरे र युद्धभूमिमा गजपतिको लागि लड्नुपऱ्यो।

 शासक 
+गजपति शासकहरूको सूचीछविशासकशासनकालटिप्पणीहरू100pxकपिलेन्द्र देव१४३४–१४६७राजवंशका संस्थापक र पहिलो शासक100pxपुरुषोत्तम देव१४६७–१४९७राजवंशको दोस्रो शासक100pxप्रतापृद्र देव१४९७–१५४०राजवंशको तेस्रो शासककालुआ देव १५४०–१५४१राजवंशको चौथो शासककखरुआ देव१५४१राजवंशको पाँचौँ र अन्तिम शासक

सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:मध्यकालीन भारतीय वंशहरू
श्रेणी:ओडिसाको इतिहास
श्रेणी:आन्ध्र प्रदेशको इतिहास
श्रेणी:हिन्दु वंशहरू