गङ्गखर पुनसुम

गङ्गखर पुनसुम (जोङ्खा: གངས་དཀར་སྤུན་གསུམ་) भुटानको सबैभन्दा अग्लो हिमाल र विश्वको सबैभन्दा अग्लो आरोहण नभएको हिमाल हो, जसको उचाइ ७,५७० मिटर (२४,८३६ फिट) र २,९९५ मिटर (९,८२६ फिट) रहेको छ। जोङ्खा भाषामा, यसको नामको अर्थ "तीन आध्यात्मिक भाइहरूको सेतो चुचुरो" हो।

गङ्गखर पुनसुम भुटान र तिब्बतको सिमानामा अवस्थित छ। सन् १९८३ मा भुटान पर्वतारोहणको लागि खुला गरिएपछि, सन् १९८५ र १९८६ मा चारवटा असफल आरोहणहरू भएका थिए जसको परिणामस्वरूप शिखर आरोहण प्रयासहरू असफल भएका थिए। 

सन् १९९४ मा, भुटानले ६,००० मिटरभन्दा अग्ला चुचुराहरूको आरोहणमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो र सन् २००३ देखि, भुटानमा सबै पर्वतारोहण प्रतिबन्धित गरिएको थियो।

 इतिहास 
गङ्गखर पुनसुमको उचाइ पहिलो पटक सन् १९२२ मा मापन गरिएको थियो, तर हालैका वर्षहरूसम्म, यस क्षेत्रको नक्साहरू सही थिएनन् र यस हिमाललाई फरक फरक स्थानहरूमा र उल्लेखनीय रूपमा फरक उचाइहरू देखाइएको थियो। वास्तवमा, अपर्याप्त नक्साङ्कनको कारण, शिखरमा पुग्ने पहिलो टोलीले यस हिमाललाई फेला पार्न असफल भएको थियो।

सन् १९८६ को बेलायती अभियानको पुस्तकले हिमालको उचाइ ७,५५० मिटर (२४,७७० फिट) दिएको थियो र गङ्गखर पुनसुम पूर्ण रूपमा भुटान भित्र छ भनी बताउँछ, जबकि नजिकैको कुला काङ्ग्री पूर्ण रूपमा तिब्बत भित्र अवस्थित छ। ७,५५४ मिटर अग्लो कुला काङ्ग्री, उत्तरपूर्वमा ३० किलोमिटर (२० माइल) टाढा रहेको एउटा छुट्टै हिमाल हो जुन पहिलो पटक सन् १९८६ मा आरोहण गरिएको थियो।
यसलाई विभिन्न तरिकाले नक्साङ्कन गरिएको छ र तिब्बत वा भुटानमा रहेको भनी वर्णन गरिएको छ।

सन् १९९४ देखि, स्थानीय आध्यात्मिक विश्वासको सम्मान गर्दै भुटानमा ६,००० मिटर (२०,००० फिट) भन्दा माथिका हिमालहरूको आरोहण निषेध गरिएको थियो र सन् २००३ देखि, पर्वतारोहण पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको थियो।

सन् १९९८ मा, एक जापानी अभियानले चिनियाँ पर्वतारोहण सङ्घबाट हिमाल चढ्न अनुमति प्राप्त गरेको थियो, तर भुटानसँगको राजनीतिक समस्याका कारण अनुमति फिर्ता लिइएको थियो। यसको परिणामस्वरूप गङ्गखर पुनसुम चढ्ने उनीहरूको अनुमति रद्द गरिएको थियो। यसको सट्टा, सन् १९९९ मा, टोली तिब्बतबाट प्रस्थान गरेको थियो र ७,५३४ मिटर (२४,७१८ फिट) सहायक शिखर (स्वतन्त्र हिमाल होइन) लियानकाङ काङ्ग्री (गङ्गखार पुनसुम उत्तर भनेर पनि चिनिने) सफलतापूर्वक आरोहण गरेको थियो, जुन मुख्य चुचुरोबाट उत्तर-उत्तरपश्चिममा २ किलोमिटर (१.२ माइल) पथले अलग गरेको छ।

धेरै नक्साहरू भन्दा फरक, अभियानको प्रतिवेदनले यो शिखर तिब्बतमा रहेको भनि देखाउँदछ र भुटान चीन सीमाको ७,५७० मिटरमा "भुटानको अग्लो चुचुरो" भनेर वर्णन गरिएको गङ्गखर पुनसुमको शिखर पार गर्दै देखाइएको छ।

 यो पनि हेर्नुहोस् 
भुटानका हिमालहरू

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

 बाह्य कडीहरू 
 हिमालहरूको सूची भएको पृष्ठमा
 गङ्गखर पुनसुम र कुला काङ्ग्री

श्रेणी:भुटानका हिमालहरू
श्रेणी:तिब्बतका हिमालहरू
श्रेणी:भुटान चीन सीमा
श्रेणी:एसियाका अन्तर्राष्ट्रिय हिमालहरू
श्रेणी:पवित्र हिमालहरू
श्रेणी:हिमालयको सात हजार उचाइ भएका हिमालहरू
श्रेणी:देशहरूको उच्चतम बिन्दुहरू