जर्मनेली साम्राज्य

दायाँ|अङ्गुठाकार|304x304पिक्सेल| १९१४ मा प्रथम विश्वयुद्ध अघि युरोपमा जर्मन साम्राज्यको विस्तार
अङ्गुठाकार|398x398पिक्सेल

जर्मनेली साम्राज्य ( वा Deutsches Kaiserreich), (साम्राज्यिक जर्मनीSee, for example, Roger Chickering, Imperial Germany and the Great War, 1914–1918. 3rd ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2014; Cornelius Torp and Sven Oliver Müller, eds., Imperial Germany Revisited: Continuing Debates & New Perspectives. Oxford: Berghahn, 2011; James Retallack, ed., Imperial Germany 1871–1918. Oxford: Oxford University Press, 2008; Isabel V. Hull, Absolute Destruction: Military Culture and the Practices of War in Imperial Germany. Ithaca: Cornell University Press, 2005., दोस्रो राइस वा जर्मनीले पनि चिनिने), एक ऐतिहासिक जर्मनेली राष्ट्र-राज्य थियो सन् १८७१ जुन मा जर्मनीको एकीकरणदेखि सन् १९१८ को नोभेम्बर क्रान्तिसम्म अस्तित्वमा थियो। 

सन् १९१८ मा पहिलो विश्वयुद्धमा जर्मनीको पराजय पश्चात एक सङ्घीय गणतन्त्रमा परिणत भएको थियो।  जर्मन साम्राज्यलाई कहिलेकाहीँ जर्मन राइस (German Reich) पनि भनिन्छ।

 स्थापना 

१० डिसेम्बर १८७० मा, उत्तर जर्मन महासंघको राइसस्टागले महासंघको नाम परिवर्तन गरेर "जर्मन साम्राज्य" राख्यो र प्रशियाका राजा विलियम प्रथमलाई महासंघको बुन्डेसप्रेसिडियम (Bundespräsidium )को रूपमा जर्मन सम्राटको उपाधि प्रदान गर्‍यो। नयाँ संविधान (जर्मन महासंघको संविधान) र सम्राटको उपाधि १ जनवरी १८७१ मा लागू भयो। १८ जनवरी १८७१ मा पेरिसको घेराबन्दीको क्रममा, विलियमलाई भर्साइल्स दरबारको हल अफ मिरर्समा सम्राट घोषित गरियो।

 पतन 
धेरै जर्मनहरू युद्धको अन्त्य चाहन्थे र बढ्दो संख्यामा सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टी (SPD) र बढी कट्टरपन्थी स्वतन्त्र सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टी (USPD) जस्ता राजनीतिक वामपन्थीहरूसँग सम्बद्ध हुन थाले, जसले युद्धको अन्त्यको माग गर्थे। अप्रिल १९१७ मा युद्धमा मित्र राष्ट्रहरूको पक्षमा  अमेरिकाको प्रवेशले लामो समयसम्मको शक्ति सन्तुलनलाई अझ बढी प्रभाव पार्यो।

अक्टोबर १९१८ को अन्त्यमा, उत्तरी जर्मनीको किलमा, १९१८-१९१९ को जर्मन क्रान्तिको सुरुवात देखियो। जर्मन नौसेनाका एकाइहरूले युद्धमा अन्तिम, ठूलो मात्रामा अपरेशनको लागि यात्रा गर्न अस्वीकार गरे जुन उनीहरूले हराएको जस्तो देखे, विद्रोह सुरु गरे। ३ नोभेम्बरमा, विद्रोह देशका अन्य शहरहरू र राज्यहरूमा फैलियो, जसमध्ये धेरैमा कामदार र सैनिक परिषदहरू स्थापना भए। यसैबीच, हिन्डेनबर्ग र वरिष्ठ जनरलहरूले कैजार र उनको सरकारमा विश्वास गुमाए। 

बुल्गेरियाले २९ सेप्टेम्बर १९१८ मा सालोनिकाको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्यो। ओटोमन साम्राज्यले ३० अक्टोबर १९१८ मा मुड्रोसको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्यो। २४ अक्टोबर र ३ नोभेम्बर १९१८ को बीचमा, इटालीले भिटोरियो भेनेटोको युद्धमा अस्ट्रिया-हंगेरीलाई पराजित गर्‍यो, जसले अस्ट्रिया-हंगेरीलाई ३ नोभेम्बर १९१८ मा भिल्ला ग्युस्टीको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्न बाध्य तुल्यायो। 

त्यसैले, नोभेम्बर १९१८ मा, आन्तरिक क्रान्तिसँगै, मित्र राष्ट्रहरू पश्चिमी मोर्चामा जर्मनीतिर अगाडि बढे, अस्ट्रिया-हंगेरी धेरै जातीय तनावबाट अलग भयो, युद्धबाट बाहिर निस्केका अन्य सहयोगीहरू र जर्मन उच्च कमान्डको दबाबमा, कैजार र सबै जर्मन शासक राजाहरू, ड्यूकहरू र राजकुमारहरूले आफ्नो अधिकार त्याग गरे, र जर्मन कुलीन वर्ग समाप्त भयो।  

जर्मन सम्राट  (१८७१ –१९१८ )

यो पनि हेर्नुहोस्

 जर्मनीको इतिहास
 जर्मनीको एकीकरण
 तेस्रो साम्राज्य
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:युरोपको इतिहास