सन् २०२४ को बङ्गलादेश कोटा सुधार आन्दोलन

सन् २०२४ को बङ्गलादेश कोटा सुधार आन्दोलन बङ्गलादेशमा सबै प्रकारका सरकारी जागीरहरूमा कोटाको आधारमा गरिने भर्नाको वर्तमान प्रणालीमा सुधारको माग गर्दै थालिएको एक आन्दोलन हो। सन् २०२४ जुन ५ मा बङ्गलादेशको सर्वोच्च अदालतले महिलाका लागि १०, स्वतन्त्रता सेनानीका लागि ३० र जिल्लाका लागि १० प्रतिशतको कोटा खारेज गर्ने गरी जारी गरेको परिपत्रलाई गैरकानुनी ठहर गरेपछि विरोध प्रदर्शन सुरु हुँदा आन्दोलन चर्चामा आएको थियो। यो परिपत्र सन् २०१८ को बङ्गलादेश कोटा सुधार आन्दोलनको पृष्ठभूमिमा जारी गरिएको थियो।

अदालतको निर्णय पश्चात् यस निर्णयको विरुद्ध अनलाइन सक्रियता सुरु हुन थालेपछि अनलाइन मार्फत मानिसहरूले सन् २०१८ को जस्तै आन्दोलन थाल्न आह्वान गरेका थिए। जुन महिनाको सुरुवातमा मुख्य रूपमा राजधानी ढाकामा विरोध प्रदर्शन गरिएतापनि ईद-उल-अजहा र गर्मी विदाका प्रदर्शनलाई स्थगित गरिएको थियो। गर्मी विदा पश्चात् १ जुलाईबाट शान्तिपूर्ण प्रदर्शन पुनः थालिएको थियो। सरकारी विश्वविद्यालयका शिक्षकहरूले नयाँ निवृत्तभरण योजनाको विरोधमा हडताल गरेका थिए भने सोही दिनको कार्यक्रम पश्चात् विश्वविद्यालयहरूलाई अनिश्चितकालका लागि बन्द गराइएको थियो।

सुरुमा सभा र र्‍यालिमै आन्दोलन स्थिर रहेतापनि जुलाई १४ मा प्रधानमन्त्री शेख हसिनाले एक भाषणमा कोटा सुधारका प्रदर्शनकारीहरूलाई "राजाकारका नातिनातिनाहरू" को रूपमा वर्णन गरेकी थिइन्। प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिप्रति प्रतिक्रिया जनाउँदै आन्दोलनरत विद्यार्थीले प्रधानमन्त्रीको भाषणको खिल्ली उडाउँदै तपाईं को हो? म को हो? राजाकार, राजाकार; यो कसलाई भनिएको हो? कसलाई भनिएको हो? निरङ्कुशता, निरङ्कुशता र अधिकार खोज्न जाँदा म स्वयं आज राजाकर बने भनेर नारा लगाएका थिए। त्यसको अर्को दिन अर्थात् १५ जुलाईमा अवामी लिग र सरकारका विभिन्न अधिकारी र मन्त्रीहरूले प्रदर्शनकारी विद्यार्थीहरूलाई 'स्वतन्त्रता युद्धको भावना' नष्ट गरेको गम्भीर आरोप लगाएका थिए।  सोही दिन सत्तारुढ अवामी लिगको विद्यार्थी सङ्गठन छात्र लिगको नेतृत्वमा देशका विभिन्न भागमा विद्यार्थी र प्रदर्शनकारीमाथि रड, लाठी, हकी स्टिक, चक्कु र बन्दुकले आक्रमण गरिएको थियो। सोही क्रममा प्रहरीले लाठी र रबरको गोलीले पनि आक्रमण गरेको थियो। प्रदर्शनकारीले उनीहरूमाथि इँट्टा प्रहार गर्नुका साथै दुई पक्षबीच झडप समेत भएको थियो। हजारौँ विद्यार्थी र प्रदर्शनकारीहरू घाइते हुँदा १०० भन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो।
नेपालमा
नेपालमा अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनले जुलाई २० मा बंगलादेशमा भएको कोटा सुधार आन्दोलनप्रति ऐक्यबद्धता जनाउँदै विद्यार्थी हत्याको विरोधमा र्‍याली निकालेको छ ।

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

Category:बङ्गलादेश कोटा सुधार आन्दोलन