भारतको सर्वोच्च न्यायालय

भारतको सर्वोच्च न्यायालय सर्वोच्च न्यायिक प्राधिकरण र भारतीय गणतन्त्रको सर्वोच्च न्यायालय हो। यो सबै दिवाणी र फौजदारी मुद्दाहरूको लागि पुनरावेदनको अन्तिम न्यायालय हो। यसमा न्यायिक समीक्षाको शक्ति पनि छ। सर्वोच्च न्यायालय, जसमा भारतको मुख्य न्यायाधीश र अधिकतम ३३ जना न्यायाधीशहरू हुन्छन्, मौलिक, पुनरावेदन र सल्लाहकार क्षेत्राधिकारको रूपमा व्यापक शक्तिहरू छन्। 

सर्वोच्च संवैधानिक न्यायालयको रूपमा यसले मुख्यतया विभिन्न राज्यका उच्च न्यायालय र न्यायाधिकरणका फैसलाहरू विरुद्ध पुनरावेदन लिन्छ। एक सल्लाहकार न्यायालयको रूपमा, यसले भारतका राष्ट्रपतिद्वारा उल्लेख गरिएका मुद्दाहरूको सुनुवाइ गर्छ। न्यायिक समीक्षा अन्तर्गत, न्यायालयले आधारभूत संरचना सिद्धान्तको उल्लङ्घन गर्ने सामान्य कानून र संविधान संशोधन दुवैलाई अमान्य गर्न सक्छ। नागरिकहरूको मौलिक अधिकारको रक्षा गर्न र केन्द्र सरकार र विभिन्न राज्य सरकारहरू बीचको कानूनी विवादहरू समाधान गर्न आवश्यक छ।

भारतीय संविधानले देशका अन्य सबै न्यायालयहरूमा पुनरावेदन अधिकार प्रयोग गर्न र संवैधानिक संशोधनहरूको समीक्षा गर्ने शक्तिको साथ कारबाहीहरू प्रारम्भ गर्न दूरगामी अधिकार प्रदान गरेपछि, भारतको सर्वोच्च न्यायालयलाई विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली सर्वोच्च न्यायालयको रूपमा मानिन्छ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भारतको सर्वोच्च न्यायालय
श्रेणी:राष्ट्रिय सर्वोच्च न्यायालयहरू