प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२

नेपाल सरकारको सिफारिसमा नेपालको राष्ट्रपतिले २०८२ भदौ २७ मा घोषणा गरेअनुसार प्रतिनिधि सभाका २७५ सदस्यहरूको निर्वाचनका लागि नेपालमा २०८२ फागुन २१  मा प्रारम्भिक आम निर्वाचन हुने घोषणा गरिएको थियो।

निर्वाचनमा पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन मार्फत एकल सदस्यीय निर्वाचन क्षेत्रहरूबाट १६५ सदस्यहरू निर्वाचित हुनेछन् भने बाँकी ११० सदस्यहरू नेपालको संविधान २०७२मा उल्लेख गरिए अनुसार, दलको सूचीमा रहेका उम्मेदवारहरूबाट समानुपातिक प्रतिनिधित्व मार्फत चयन गरिनेछ।

 पृष्ठभूमि 

२०८२ भदौ २३ मा, नेपालभरि ठुला स्तरका विरोध प्रदर्शनहरू भएका थिए, जसको आयोजना मुख्यतया विद्यार्थी र युवा अर्थात् जेन जी पुस्ताहरूबाट गरिएको थियो। २०८२ भदौ २७ मा, नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद विघटन गरिएको थियो र सुशीला कार्कीले अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ ग्रहण गरेकी थिइन्। राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले २०८२ फागुन २१ मा चुनाव हुने घोषणा गरेका थिए।

 समय तालिका
मुख्य मितिहरू तल सूचीबद्ध छन्:
२०८२ असोज २०व्यवस्थापिका संसद विघटनमन्त्रिपरिषद्ले निर्वाचनको मिति घोषणा गरेको२०८२ मङ्सिर ५मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता गर्ने अन्तिम मिति२०८२ मङ्सिर १०निर्वाचन आयोगमा दल दर्ता गर्ने अन्तिम दिन१८-२०८२ पुस १९समानुपातिक प्रतिनिधित्वको लागि दलहरूले प्रारम्भिक बन्द सूची बुझाउने दिन२०८२ माघ ५निर्वाचन आचार संहिता सुरुनिर्णय हुन बाँकी२०८२ माघ ६२०८२ माघ ९समानुपातिक प्रतिनिधित्वको लागि बन्द सूचीलाई अन्तिम रूप दिने र प्रकाशित गर्ने२०८२ फागुन २१निर्वाचनको दिन

 निर्वाचन प्रणाली 
व्यवस्थापिकाका २७५ सदस्यहरू दुई विधिद्वारा निर्वाचित हुन्छन्; १६५ जना एकल-सदस्य निर्वाचन क्षेत्रहरूबाट पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचनद्वारा निर्वाचित हुन्छन् र ११० सिटहरू एकल राष्ट्रव्यापी निर्वाचन क्षेत्रबाट बन्द सूची समानुपातिक प्रतिनिधित्वद्वारा निर्वाचित हुन्छन्।धारा ८४ मतदाताहरूले दुई विधिहरूको लागि छुट्टाछुट्टै मतपत्रहरू प्राप्त गर्छन्। समानुपातिक मतमा सिट बाँडफाँड गर्न कुनै दल वा चुनावी गठबन्धनले कुल वैध मतको ३% को चुनावी सीमा पार गर्नुपर्छ। नेपालले समानुपातिक सिट बाँडफाँड गर्न वेबस्टर विधि प्रयोग गर्दछ।

मतदान १८ वर्ष वा सोभन्दा माथिका स्वस्थ दिमाग भएका र सङ्घीय चुनावी जालसाजी र सजाय कानुन अन्तर्गत अयोग्य घोषित नभएका नेपाली नागरिकहरूमा सीमित छ।
 मतदान गर्न योग्यता 
आम निर्वाचनमा मतदान गर्न, निम्न व्यक्ति हुनुपर्छ:

 मतदाता नामावलीमा नाम भएको
 मतदाता परिचयपत्र दर्ताको अन्तिम मितिमा १८ वर्ष वा सोभन्दा माथिको उमेर पुगेको
 नेपालको नागरिक
 स्वस्थ दिमाग भएको
 सङ्घीय चुनावी जालसाजी र सजाय कानुन अनुसार अयोग्य नभएको

 निर्वाचनपूर्व दलहरूको सिट 
दलविचारधारा२०७९ निर्वाचनविघटनको समयमामत (%)सिटनेपाली काङ्ग्रेससामाजिक लोकतन्त्रतेस्रो मार्ग२३.१९नेकपा (एमाले)मार्क्सवाद लेनिनवादजनताको बहुदलीय जनवाद२०.८३नेकपा (माओवादी केन्द्र)मालेमावाद र प्रचण्डपथ९.३७राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलोकप्रियतावादआर्थिक उदारवाद७.७७राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीसंवैधानिक राजतन्त्रआर्थिक उदारवादहिन्दु राष्ट्रियता५.२४नेकपा (एकीकृत समाजवादी)मार्क्सवाद लेनिनवादजनताको बहुदलीय जनवाद४.१६जनता समाजवादी पार्टीप्रजातान्त्रिक समाजवादधर्मनिरपेक्षतानयाँ दलजनमत पार्टीसामाजिक लोकतन्त्रक्षेत्रीयतामधेशी अधिकार२.७९जनता समाजवादी पार्टी, नेपालप्रजातान्त्रिक समाजवादधर्मनिरपेक्षताक्षेत्रीयता३.६२लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपालसामाजिक लोकतन्त्रमधेशी अधिकार१.६२नागरिक उन्मुक्ति पार्टीक्षेत्रीयतासामाजिक लोकतन्त्रथारु जातीय पार्टी१.६४नेपाल मजदुर किसान पार्टीमार्क्सवाद लेनिनवाद०.६८राष्ट्रिय जनमोर्चासङ्घीयता-इतरसाम्यवादमार्क्सवाद लेनिनवाद०.५५आम जनता पार्टीमार्क्सवाद लेनिनवाद माओवादनयाँ दलस्वतन्त्र——

 चुनावी गठबन्धन र दलहरू 

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका निर्वाचनहरू