पङ्खा

पङ्खा एक विद्युतीय यन्त्र हो। पङ्खामा घुम्ने भेन वा ब्लेडहरू हुन्छन्, जुन सामान्यतया काठ, प्लास्टिक वा धातुबाट बनेका हुन्छन्, जसले हावालाई धकेल्ने काम गर्छन्। ब्लेड र हबको घुम्ने संयोजनलाई इम्पेलर, रोटर वा रनर भनिन्छ। यसको प्रयोग जनावरहरूको आराम (तातोबाट सुरक्षा), निकास, चिसो वा अन्य ग्यास परिवहन आदिको लागि  गरिन्छ।

 इतिहास र आविष्कार 
प्राचीन इजिप्ट र भारतमा पातहरूबाट बनाइएको पङ्खाहरू प्रचलित थिए। प्राचीन भारतमा, तिनीहरू बाँसका पट्टीहरू वा अन्य बोटबिरुवाको रेशाबाट बनेका हातले चल्ने पङ्खाहरू थिए, जसलाई घुमाएर हावालाई प्रवाहित गर्न सकिन्थ्यो। 

एयर कन्डिसनिङको उद्देश्यका लागि, हान राजवंशका शिल्पकार र इन्जिनियर डिङ हुआन (fl. 180 CE)ले  ३ मिटर (१० फिट) व्यास भएका सात पाङ्ग्राहरू भएको हातले चल्ने रोटरी पङ्खा आविष्कार गरे; ८औँ शताब्दीमा, ताङ राजवंश (६१८-९०७) को समयमा, चिनियाँहरूले वातानुकुलित गर्न पङ्खाका पाङ्ग्राहरू घुमाउन हाइड्रोलिक शक्ति प्रयोग गरे, जबकि सोङ राजवंश (९६०-१२७९) को समयमा रोटरी पङ्खा अझ आम भयो।Needham (1986), Volume 4, Part 2, 99, 134, 151, 233.Day & McNeil (1996), 210.

 स्टिम 

 बिद्युतीय 
विद्युतीय पङ्खाले क्रान्ति ल्यायो।  एडिसन र टेस्लाको विद्युतीय विकास कार्यको आधारमा शूयलर स्काट व्हीलरले १८८२ मा विद्युतीय पङ्खाको आविष्कार गरे। प्रारम्भिक संस्करणहरू हेर्नको लागि अलि अनौठो थियो, तर गर्मीबाट राहत दिन्थ्यो। बिजुलीका पङ्खाको आविष्कार: बिजुलीका पङ्खाहरू पछि, आविष्कार गरिएका उत्कृष्ट पङ्खाहरू छतका पङ्खा (Ceiling Fan) हुन्। सन् १८८९ मा भएको यो आविष्कारको श्रेय फिलिप डिहललाई जान्छ। उनको डिजाइनले मोटरमा पङ्खाको ब्लेड लगाएर छतमा झुण्ड्याएको थियो। 

 हल्ला; आवाज 
पङ्खाले ब्लेडहरू वरिपरि हावाको तीव्र प्रवाह र भोर्टेक्स निम्त्याउने अवरोधहरू र मोटरबाट आवाज उत्पन्न गर्छ।अङ्गुठाकार|Ceiling fan with a lamp

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ
श्रेणी:कम्प्रेसर
श्रेणी:टर्बाइन
श्रेणी:मेकानिकल इन्जिनियरिङ