कर्पूरी ठाकुर

'कर्पूरी ठाकुर' (२४ जनवरी १९२४ – १७ फेब्रुअरी १९८८) एक भारतीय राजनीतिज्ञ थिए जसले बिहारका ११औं मुख्यमन्त्री, पहिलो डिसेम्बर १९७० देखि जुनसम्म दुई कार्यकाल सेवा गरेका थिए। १९७१, र त्यसपछि जुन १९७७ देखि अप्रिल १९७९ सम्म। उनी ‘जन नायक’ भनेर चिनिन्थे । २६ जनवरी २०२४ मा, उहाँलाई भारत सरकार द्वारा मरणोपरान्त भारतको सर्वोच्च नागरिक सम्मान भारत रत्न प्रदान गरिएको थियो। यो घोषणा भारतको राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मुले २३ जनवरी २०२४ मा गर्नुभएको थियो।

जीवनी
कर्पूरी ठाकुरको जन्म बिहार को समस्तीपुर जिल्ला को पिटौंझिया (अहिले कर्पुरी ग्राम) गाउँमा गोकुल ठाकुर र रामदुलारी देवीमा भएको थियो। उनी नाई समुदायका थिए। उनी महात्मा गान्धी र सत्यनारायण सिन्हाबाट प्रभावित थिए। उनी अखिल भारतीय विद्यार्थी महासंघ मा सामेल भए। एक विद्यार्थी कार्यकर्ताको रूपमा, उनले भारत छोडो आन्दोलन मा सामेल हुन आफ्नो स्नातक कलेज छोडे। भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलन मा आफ्नो सहभागिताको लागि, उनले २६ महिना जेलमा बिताए।

भारत स्वतन्त्र भएपछि ठाकुरले आफ्नो गाउँको विद्यालयमा शिक्षकको रूपमा काम गरे। उहाँ समाजवादी पार्टी का उम्मेद्वारको रूपमा ताजपुर निर्वाचन क्षेत्रबाट १९५२ मा बिहार विधानसभा का सदस्य हुनुभयो। सन् १९६० मा केन्द्र सरकारका कर्मचारीहरूको आम हड्तालमा पी एन्ड टी कर्मचारीहरूको नेतृत्व गरेको भन्दै उनलाई पक्राउ गरिएको थियो। १९७० मा, उहाँले टेलको मजदुरहरूको कारणलाई प्रवर्द्धन गर्न २८ दिनसम्म उपवास गर्नुभयो।

ठाकुर हिन्दी भाषाको समर्थक थिए, र बिहारको शिक्षा मन्त्रीको रूपमा, उहाँले म्याट्रिक पाठ्यक्रमको अनिवार्य विषयको रूपमा अंग्रेजी हटाउनुभयो। बिहार राज्यमा अङ्ग्रेजी माध्यमको शिक्षाको न्यून स्तरका कारण बिहारका विद्यार्थीहरूले मारमा परेको आरोप छ। ठाकुरले १९७० मा बिहारको पहिलो गैर-कांग्रेस समाजवादी मुख्यमन्त्री बन्नु अघि मन्त्री र बिहारका उपमुख्यमन्त्री को रूपमा सेवा गर्नुभयो। उनले बिहारमा कुल मदिरा निषेध लागू गरे। उनको शासनकालमा बिहारको पिछडिएको क्षेत्रमा उनको नाममा धेरै विद्यालय  र कलेजहरू स्थापना भएका थिए।

 राष्ट्रिय सम्मान 
 भारत 
 २०२४ – 50px भारत रत्न, भारतको सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार।