भुटानका हिमालहरू

भुटानका हिमालहरू राज्यका केही प्रमुख प्राकृतिक भौगोलिक विशेषताहरू हुन्।

 अवलोकन 
पूर्वी हिमालयको दक्षिणी छेउमा अवस्थित, भुटानमा संसारको सबैभन्दा कठिन पहाडी भूभागहरू भएको देशहरू मध्ये एक हो, जसको उचाइ समुद्र सतहबाट १६० मिटर (५२० फिट) देखि ७,००० मिटर (२३,००० फिट) भन्दा बढी छ, केही अवस्थामा एकअर्काबाट १०० किलोमिटर (६२ माइल) भन्दा कमको दूरीमा छन्। भुटानको सबैभन्दा अग्लो चुचुरो, समुद्र सतहबाट ७,५७० मिटर (२४,८४० फिट) मा, उचाइ भएको गङ्गखर पुनसुम हो।"Bhutan". World Factbook. CIA. 2011-03-22. Retrieved 2011-04-03. तिब्बतको सिमानाको नजिक; तेस्रो अग्लो चुचुरो, जोमोल्हारी हो जसको उचाइ समुद्र सतहबाट ७,३१४ मिटर (२३,९९६ फिट) रहेको छ। १९ अन्य चुचुराहरू ७,००० मिटर (२३,००० फिट) भन्दा बढी उचाइमा छन्। हिमालहरूमा मौसम अत्यन्तै चरम हुन्छ।  उच्च चुचुराहरूमा निरन्तर हिउँ पर्छ, र साना पहाडहरू र काटिएका खोँचहरूमा वर्षभरि नै उच्च हावा चल्छ, जसले गर्दा गर्मीमा हावाको सुरुङ जस्तो बन्छ भने जाडोमा जमिन उजाड  बन्दछ। प्रत्येक हिउँदमा देशको उत्तरमा उत्पन्न हुने हिमपात प्रायः दक्षिणतिर केन्द्रीय उच्च पहाडी भूभागमा बग्दछ।
हिमाद्रि, महाभारत पर्वत शृङ्खला (वा भित्री हिमालय), र उप-हिमालय पर्वत शृङ्खला गरि भुटानका हिमालहरूले यसको तीन मुख्य भौगोलिक क्षेत्रहरूलाई परिभाषित गर्छन्। उत्तरमा हिउँले ढाकिएको हिमाद्रि समुद्र सतहबाट लगभग ५,५०० मिटर (१८,००० फिट) देखि ७,५०० मिटर (२४,६०० फिट) भन्दा बढीका चुचुराहरू सम्म फैलिएको छ, जुन भुटान-तिब्बत सीमामा फैलिएको छ। उत्तरी क्षेत्रमा उच्चतम उचाइमा आर्कटिक हावापानी भएको हिमनदीयुक्त हिमालहरूको उपस्थिति बढी छ। हिउँले पोषित नदीहरूले सिँचाइ हुने यस क्षेत्रका अल्पाइन उपत्यकाहरूमा पशुपालनका लागि चरनभूमि उपलब्ध गराउँछन्। तल्लो हिमालयको शृङ्खलाहरू, १,५०० मिटर (४,९०० फिट) र ५,५०० मिटर (१८,००० फिट) बीच, पश्चिमी भुटानमा उत्तरपश्चिमदेखि दक्षिणपूर्व र पूर्वी भुटानमा उत्तरपूर्वदेखि दक्षिणपश्चिमसम्म फैलिएका छन्। यी हिमालहरू विशेष गरी तिनीहरूका पश्चिमी उपत्यकाहरूले, राज्यको आर्थिक र सांस्कृतिक मुटु बनाउँछन्, जसमा यसका अधिकांश जोङ वास्तुकलाहरू पनि समावेश छन्।

भुटानका उपत्यकाहरू हिमालयमा हिमनदी पग्लने र मनसुनी वर्षाले भरिएका नदीहरूले कुँदिएका छन्। धेरैजसो भुटानी जनसङ्ख्या भित्री हिमालयको असहज दक्षिणतिरको खण्डले छुट्याएका उपत्यका र तल्लो भूभागमा केन्द्रित छन्। भुटानमा राष्ट्रिय राजमार्ग प्रणाली सहित यातायातको आधुनिकीकरण र विकासको बावजुद, एक उपत्यकाबाट अर्को उपत्यकामा यात्रा गर्न गाह्रो छ। पश्चिमी उपत्यकाहरू पूर्वमा मध्य भुटानमा काला हिमालहरूले बाँधिएका छन्, जसले दुई प्रमुख नदी प्रणालीहरू, सोनकोश र मानस नदी बीचको जलाधार बनाउँछ। मध्य उपत्यकाहरू पूर्वबाट डोङ्गा हिमश्रृङ्खलाले अलग गरिएका छन्। थप पृथक पहाडी उपत्यकाहरूले धेरै साना, विशिष्ट सांस्कृतिक र भाषिक समूहहरूलाई सुरक्षित गर्छन्।

भुटानले तिब्बत र असम बीचको मार्गहरू सहित धेरै रणनीतिक हिमालय पर्वतीय मार्गहरू नियन्त्रण गर्दछ। यी मार्गहरू, राज्यमा प्रवेश गर्ने एक मात्र मार्ग भएकोले, शताब्दीयौँ पुरानो अलगवादको नीतिहरूसँगै, भुटानलाई "देवताहरूको पर्वतीय किल्ला" उपनाम प्राप्त भएको छ। यद्यपि बेलायतीहरूले भुटानमा एक संरक्षित राज्य स्थापना गर्दै यसको तराई क्षेत्रहरू कब्जा गरेका थिए। भुटानको पहाडी भित्री भाग कहिल्यै पनि सफलतापूर्वक आक्रमण गरिएको छैन।

 हिमाद्रि 

भूटानको उत्तरमा हिमाद्रिहरू छन्, जहाँ हिमालहरू सजिलै ७,००० मिटर (२३,००० फिट) सम्म पुग्न सक्छन्। देशका सबैभन्दा अग्ला चुचुराहरू पश्चिमदेखि पूर्वसम्म उत्तरी हा, पारो र थिम्पु, गासा जिल्लाको ठुलो भाग; उत्तरी वाङ्डु फोड्रङ जिल्ला, उत्तरी बुमथाङ र लुन्टसे जिल्लाहरूसँगै फैलिएका छन्। ७,५७० मिटर (२४,८४० फिट) उचाइ सहित भुटानको सबैभन्दा अग्लो बिन्दु गङ्गखर पुनसुम हो जुन विश्वको सबैभन्दा अग्लो आरोहण नभएको हिमाल हो।  गङ्खर पुनसुम, कुला काङ्ग्री र तोङसानजिआबु जस्ता केही विशाल चुचुराहरू भुटान र चीन बीच विवादित क्षेत्रमा अवस्थित छन्। भुटानी दाबी अनुसार, यी विशाल चुचुराहरू गासा जिल्लाको भाग हुनुपर्छ। हिमाद्रिका अन्य चुचुराहरू, जस्तै जिचु ड्रेक हिमाल, गासा जिल्ला भित्रै पर्छन्।

हिमाद्रिमा भुटानका अधिकांश हिमनदीहरू छन्। यस क्षेत्रमा भुटानका ६७७ हिमनदीहरू र २,६७४ हिमनदी तालहरू र सहायक तालहरू छन्, जसमध्ये २५ ले हिमताल फुटेर आएउने बाढीको जोखिम निम्त्याउँछन्। भुटानमा विशाल सङ्ख्यामा हिमनदीहरूलाई "उपत्यका" र "पहाडी हिमनदीहरू" को रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ।

 महाभारत पर्वत शृङ्खला 

महाभारत पर्वत शृङ्खलाहरू, जसलाई भित्री हिमालय पनि भनिन्छ, भुटानको मध्य भागमा प्रभुत्व जमाउने हिमाद्रिको दक्षिणतिरको खण्डहरू हुन्। डोङ्क्या हिमश्रृङ्खलाले भुटान-सिक्किम-तिब्बत सीमाको त्रिकोण बनाउँछ, जसले सिक्किमलाई चुम्बी उपत्यकाबाट अलग गर्दछ र मध्य भुटानमा कालो हिमालहरूले दुई प्रमुख नदी प्रणालीहरू, सोनकोश र मानस नदी बीचको जलधार बनाउँछ। कालो हिमश्रृङ्खलाका चुचुराहरू समुद्र सतहबाट १,५०० मिटर (४,९०० फिट) र २,७०० मिटर (८,९०० फिट) को बीचमा छन्। पूर्वी भुटान अर्को दक्षिणतिरको खण्ड, डोङ्गा हिमश्रृङ्खलाद्वारा विभाजित छ, जसका उपत्यकाहरूमा ठाडो खोँचहरू अवस्थित छन्।

यसको विपरीत, भित्री हिमालय पर्वतश्रृङ्खलाहरूमा कुनै हिमनदीहरू छैनन्, यद्यपि केही शिखरहरू र माथिल्लो ढलानहरू हिमोढहरूले ढाकिएका छन्। 

 हिमालहरूको सूची 
 हिमाल मिटर फिट जिल्ला 

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 


भुटान