जुर्मला स्तुपा

जुर्मला स्तूपा उज्बेकिस्तानको तेर्मेज जिल्लामा अवस्थित सबैभन्दा ठूलो बौद्ध स्तूपको अवशेष हो।  यसलाई उजबेकिस्तानमा रहेको सबैभन्दा पुरानो निर्माण मानिन्छ। यो पहिलो वा दोस्रो शताब्दी ईस्वीमा बनाइएको थियो। 

स्तूप १३.५ मिटर अग्लो छ र यसको व्यास लगभग १४ मिटर रहेको छ। यसको जग वर्गाकार ईंटहरु मिलेर बनेको छ। प्रत्येक इँटामा छाप लगाइएको छ जुन तेस्रो शताब्दीमा कुशान साम्राज्यको समयमा ब्याक्ट्रियामा प्रयोग गरिएको थियो। स्तुपाको वरिपरि ईंटका टुक्राहरू पनि फेला पार्न सकिन्छ। यो  स्तूपको बाहिरी भागलाई रातो रङले रङ्गिएको थियो भनेर विश्वास गरिन्छ। 

 इतिहास 
स्तूपको बारेमा प्रारम्भिक जानकारी सन् ६२९-६३० मा टर्मेजको भ्रमण गर्ने चिनियाँ बौद्ध पादरी जुआन जियानको डायरीमा पाउन सकिन्छ। उनका अनुसार टर्मेजमा १० भन्दा बढी गुम्बा र १००० भन्दा बढी भिक्षुहरू थिए।  सन् १९२६–१९२८ मा मस्कोको ओरिएन्टल म्युजियम र सेन्ट पिटर्सबर्गको हर्मिटेज म्युजियमको अभियानमा एएस स्ट्रेलकोभले गरेको अध्ययनले जुआन जियानको वर्णनसँग समानता देखाएको छ। पछि, एमई मासनले यी स्मारकहरूको विशेषताहरू बुझ्नको लागि एक परियोजनाको आयोजना गरेका थिए। 

१९२७मा स्तूपको अनुसन्धान गर्ने पुरातत्वविद् अलेक्जेन्डर स्ट्रेलकोभले यो बौद्ध स्तूप हो भनी अनुमान गरे। यद्यपि, यो कथन केवल आधा शताब्दी पछि गैलिना पुगाचेन्कोवाको नेतृत्वमा उत्खननको क्रममा पुष्टि भएको थियो। 

 सन्दर्भहरू