कुमावत

कुमावत एक क्षत्रिय भारतीय हिन्दू जाति हो। 

कुमावतहरू कुम्भलगढका(भारत,राजस्थान) वंशज हुन् जसको परम्परागत कार्य निर्माण (वास्तुकला) हो। ‘राजकुमार’ शब्द वास्तुकार-निर्माणकर्ता जात (कुमावत) को जातीय शब्द हुन्थ्यो। किल्ला, मन्दिर आदि निर्माण र मुख्य शिल्प र चित्रहरूको मर्मत सम्भार कुमावत समुदायका मानिसहरूले मात्रै गर्थे। कतिपयले अज्ञानताले कुमावत र कुम्हारलाई एउटै ठान्छन् तर दुवै फरक जातका हुन्। यो शब्द मा समानता को कारण हो। कुमावत जातका अधिकांश मानिसहरूले सुरुमा शिल्प र वास्तुकलाका भवनहरू बनाउने गर्थे भने कुम्हार जातका मानिसहरूले माटोका भाँडाहरू बनाउने गर्थे।

कुमावतहरूले आफूलाई क्षत्रिय समूहको दाबी गर्छन्। र तीमध्ये अधिकांश मारवाड (भारत), नेपाल, बंगलादेश, पाकिस्तान क्षेत्रमा केन्द्रित छन्। यिनीहरूलाई मारु कुमावत, नेपाली कुमावत, बांग्ला कुमावत, मेवारी कुमावत, चेजारा कुमावत, आदि विभिन्न नामले चिनिन्छ। कुमावतलाई नायक र हुनपञ्च पनि भनिन्छ। यस समुदायको लागि एथनोग्राफिक प्रमाण रानी लक्ष्मी चन्दबाट द्वारा लिखित बगोरा ब्याटनको गाथा र कर्नल टोड द्वारा लिखित एनल्स र पुरातात्विकहरूमा (भारत) उपलब्ध छ। छिरिङ (१८८२) ले कुमावतहरू जयपुरका(भारत) कचवाहा कुलहरूमध्ये एक हुन् भनी बताए। कुमावतहरू आफूलाई सूर्यवंशी मान्छन्। यस समाजले जयपुरबाट(भारत) हिन्दीमा त्रैमासिक प्रकाशन कुमावत क्षत्रिय पनि निकाल्छ।

 सन्दर्भ 
 श्रेणी:राजस्थानका जातिहरू