वितरणात्मक न्याय

वितरणात्मक न्याय भन्नाले समाजभित्र स्रोतसाधन, वस्तु र अवसरहरूको न्यायसंगत बाँडफाँडलाई जनाउँछ। यसको उद्देश्य भनेको सम्पत्ति, आम्दानी र सामाजिक दर्जाजस्ता पक्षलाई विचार गरेर समाजका सदस्यहरूबीच स्रोतसाधनहरू कसरी समान र न्यायपूर्ण रूपमा बाँडिने भन्ने हो। यसलाई प्रायः न्यायपूर्ण प्रक्रिया र औपचारिक समान अवसर सँग तुलना गरिन्छ, तर वितरणात्मक न्यायको ध्यान परिणाममा केन्द्रित हुन्छ। यस विषयले दर्शनशास्त्र र समाजशास्त्रमा उल्लेख्य ध्यान पाएको छ। विभिन्न विचारकहरूले वितरणात्मक न्यायका फरक–फरक दृष्टिकोणहरू प्रस्तुत गरेका छन्, जसले सामाजिक, राजनीतिक र आर्थिक संस्थाहरूको व्यवस्था कसरी हुनुपर्छ भन्ने विषयमा बहसलाई प्रेरित गरेको छ, ताकि समाजमा लाभ र बोझको न्यायपूर्ण वितरण सुनिश्चित गर्न सकियोस्। अधिकांश आधुनिक सिद्धान्तहरूले भौतिक स्रोतहरूको अभाव लाई आधार पूर्वसर्तका रूपमा लिएका छन्। यही अभावकै कारण प्रतिस्पर्धी स्वार्थ र दाबीहरूलाई समाधान गर्न न्यायसंगत वा कम्तीमा नैतिक दृष्टिले उपयुक्त हुने वितरणका सिद्धान्तहरूको आवश्यकता उत्पन्न हुन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू