फखर जमान (क्रिकेट खेलाडी)

फखर जमान (जन्मः १० अप्रिल १९९०) एक पाकिस्तानी अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटर हुन् जसले पाकिस्तान राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका लागि खेल्छन्। उनले २०१७ च्याम्पियन्स ट्रफी फाइनलमा भारतविरुद्ध आफ्नो पहिलो एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा शतक बनाए।

उनी पाकिस्तान सुपर लिग लाहोर कलन्दर लागि ओपनिङ ब्याटरका रूपमा पनि खेल्छन्। २०१७ को आइसिसी च्याम्पियन्स ट्रफीमा आफ्नो शतकको सफलतापछि जमान प्रसिद्धिमा पुगे, जहाँ फाइनलमा उनले भारतविरुद्ध १०६ बलमा ११४ रनको पारी खेलेर म्यान अफ द म्याच बने।

२० जुलाई २०१८ मा, उनी एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय (ओडिआई) खेलमा दोहोरो शतक बनाउने पाकिस्तानका लागि पहिलो ब्याट्सम्यान बने। दुई दिनपछि उनी एकदिवसीयमा सबैभन्दा छिटो १,००० रन बनाउने ब्याट्सम्यान बने। अगस्ट २०१८ मा, उनी पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड २०१८-१९ सिजनका लागि केन्द्रीय अनुबन्धबाट सम्मानित हुने तेह्र खेलाडीहरू मध्ये एक थिए।

४ अप्रिल २०२१ मा, दोस्रो ओडिआईमा दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध पछ्याउने क्रममा, जमानले क्विन्टन डि ककद्वारा रन आउट हुनुअघि १९३ रन बनाए। एकदिवसीयमा पछ्याउने क्रममा उनको १९३ रन बंगलादेशविरुद्ध शेन वाटसन बनाएको १८५ रनलाई उछिन्दै सर्वोच्च व्यक्तिगत स्कोर बन्यो। जमानले ४ नोभेम्बर २०२३ मा न्युजिल्यान्डविरुद्ध ११ वटा छक्का प्रहार गरेर इमरान नाजिरको रेकर्ड पनि तोडेका थिए, जसले पाकिस्तानलाई विजयी बनायो।

 प्रारम्भिक र व्यक्तिगत जीवन 
फखरको जन्म १० अप्रिल १९९० मा खैबर पख्तुनख्वा मर्दान जिल्लाको कटलाङमा पश्तुन परिवारमा भएको थियो। पाँच दाजु र दुई दिदीबहिनीहरू मध्ये कान्छा, उनका बुबा किसान हुन् भने एक जेठो भाइ सरकारी हाई स्कुल कटलाङमा शिक्षक हुन्।

म्याट्रिक पछि १६ वर्षको उमेरमा उनी कराची गए।

सन् २००७ मा, पाकिस्तान नेभी स्कुल, बहादुरबाट समुद्रमा आफ्नो स्कुल र प्रशिक्षण प्राप्त गरेपछि जमान पाकिस्तानी नौसेना नाविकको रूपमा सामेल भए। उनको करियरको छनौट उनको बुबाले गरेका थिए, जो फखरको बाल्यकालको क्रिकेटको लतबाट विचलित थिए र आफ्नो छोराले आफ्नो शिक्षामा ध्यान केन्द्रित गर्न चाहन्थे। फखर नामको शाब्दिक अर्थ "गर्व" हो। उनका साथीहरू मध्ये, उनी उपनाम फौजी (सोल्जर) द्वारा चिनिन्छन्।

सन् २०१२ मा उनले अस्ट्रेलियामा भएको अन्तर्राष्ट्रिय डिफेन्स क्रिकेट च्यालेन्ज कपमा नौसेनाको प्रतिनिधित्व गरेका थिए र प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका थिए। पछि सन् २०२० मा, नौसेनाले उनलाई क्रिकेटमा उनको योगदानको सम्मानमा लेफ्टिनेन्ट मानार्थ पद प्रदान गऱ्यो।

 घरेलु र फ्रेन्चाइजी करियर 
कराँचीमा, उनले पाकिस्तान नौसेना क्रिकेट टोलीका लागि प्रतिनिधित्व सहित अन्तर-विभागीय खेलहरूमा कहिलेकाहीँ क्रिकेट खेल्न जारी राखे। उनलाई पहिलो पटक उनको नौसेना प्रशिक्षक आजम खानले पहिचान गरेका थिए, जसले उनलाई व्यावसायिक क्रिकेट खेल्न प्रोत्साहित गरे। सन् २०१३ मा, उनले यो सपनाको खोजीमा "कडा निर्णय" गरेपछि आफ्नो नौसेना करियर छोडे र खैबर पख्तुनख्वा, एबटाबाद फाल्कन्स, बलुचिस्तान र धेरै कराची टोलीहरू जस्ता क्षेत्रीय संगठनहरूका लागि देखा पर्न थाले। उनी सन् २०१६ को पाकिस्तान कपमा दोस्रो सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडी बने र कायद-ए-आजम ट्रफीमा चयनकर्ताहरूलाई पनि प्रभावित गरे। लाहोरमा भएको प्रशिक्षण शिविरमा उनलाई पाकिस्तानका प्रशिक्षक मिकी आर्थर चाँडै नै देखेका थिए, त्यसपछि उनले राष्ट्रिय टोलीका लागि कल-अप कमाए।

अगस्त २०१७ मा, उनलाई टी-२० ग्लोबल लिग पहिलो सिजनका लागि डरबन कलन्दर्सको टोलीमा राखिएको थियो। यद्यपि, अक्टोबर २०१७ मा, क्रिकेट दक्षिण अफ्रिका सुरुमा प्रतियोगिता नोभेम्बर २०१८ सम्म स्थगित गर्यो, यो चाँडै रद्द भयो।

जुलाई २०१९ मा, उनी यूरो टी-२० स्लाम क्रिकेट प्रतियोगिताको उद्घाटन संस्करण रोटरडम राइनोसको लागि खेल्न चयन गरिएको थियो। तर, अर्को महिना प्रतियोगिता रद्द गरियो। 

जनवरी २०२१ मा, उनलाई २०२०-२१ पाकिस्तान कप लागि खैबर पख्तुनख्वाको टोलीमा राखिएको थियो।

डिसेम्बर २०२२ मा, उनलाई खुलना टाइगर्स २०२२-२३ बङ्गलादेश प्रिमियर लिग लागि हस्ताक्षर गरेको थियो।

 पाकिस्तान सुपर लिग 
पीएसएलमा फखर जमानको रेकर्डखेलहरूरनउच्च स्कोरशतक(हरू)अर्धशतक(हरू)औसतस्ट्राइक रेट।७६२३६८११०*२१८३१।५७१४२.३०
जमानलाई लाहोर कलन्दर टोलीले २०१७ पाकिस्तान सुपर लिगका लागि छनोट गरेको थियो, जहाँ उनलाई न्युजिल्यान्डका खेलाडी ब्रेन्डन म्याक्कुलमले नजिकबाट मार्गनिर्देशन गरेका थिए। आफ्नो पहिलो तीन सिजनमा, लाहोर नकआउटका लागि योग्य हुन असफल भएर प्रत्येक पटक लिग तालिकाको तल्लो तहमा समाप्त हुँदा उनले लगातार अवरोधहरू अनुभव गरे। व्यक्तिगत रूपमा, उनले सन् २०१८ मा ९४ रनको म्याच विजयी प्रदर्शन सहित ७३९ रनसम्म पुऱ्याएर राम्रो प्रदर्शन गरे। उनले पीएसएलको २०२० सिजन थप सफलता देखे, प्रतियोगिता दोस्रो उच्चतम रन स्कोररको रूपमा समाप्त भयो। उनको प्रदर्शनले कलन्दरको फाइनलमा पुग्ने यात्रामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो, यद्यपि तिनीहरू अन्ततः कराँची किंग्स हार्यो।

जमानलाई २०२२ पीएसएल अघि कलन्दरहरूले रिहा गरेका थिए, यद्यपि उनी ड्राफ्टमा फेरि उठाइएको थियो।

उनले सन् २०२२ मा कलन्दरलाई पहिलो पटक पिएसएलको उपाधि दिलाए। उनले बाबर आजम सबैभन्दा बढी रन बनाउने र एकै सिजनमा सबैभन्दा बढी ५० प्लस स्कोर गर्ने रेकर्डलाई उछिन्दै सबैभन्दा बढी रन बनाएका खेलाडीको रूपमा सिजनको समापन गरे। सोही सिजनमा उनले कराची किंग्सविरुद्ध आफ्नो पहिलो पीएसएल शतक पनि बनाए।

अर्को सिजनमा, उनले ९ मार्च २०२३ मा इस्लामाबाद युनाइटेड विरुद्ध आफ्नो दोस्रो पीएसएल शतक बनाए। उनी पीएसएलमा २००० रन बनाउने दोस्रो ब्याट्सम्यान पनि बने। उनको योगदानले कलन्दर्सलाई लगातार दोस्रो पिएसएल उपाधि जित्न प्रेरित गऱ्यो।

 अन्तर्राष्ट्रिय करियर 

 अन्तर्राष्ट्रिय डेब्यू 
मार्च २०१७ मा, उनलाई वेस्ट इन्डिज विरुद्ध खेलका लागि पाकिस्तानको सीमित ओभरको टोलीमा राखिएको थियो। उनले ३० मार्च २०१७ मा वेस्ट इन्डिज विरुद्ध पाकिस्तानका लागि आफ्नो ट्वान्टी-२० अन्तर्राष्ट्रिय (टी-२०आई) डेब्यू गरे।

अप्रिल २०१७ मा, उनलाई २०१७ आईसीसी च्याम्पियन्स ट्रफी लागि पाकिस्तानको एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय (ओडिआई) टोलीमा नाम दिइएको थियो। उनले ७ जुन २०१७ मा च्याम्पियन्स ट्रफी दक्षिण अफ्रिका पाकिस्तानका लागि एकदिवसीय डेब्यू गरे, ३१ रन बनाए।

भारत विरुद्धको फाइनलमा, जमान विकेट किपर छेउमा पुगे, जब उनी ३ मा थिए, तर जसप्रित बुमरा बोल्ड गरेको नो-बलका कारण बाँचे र त्यो खेलको सबैभन्दा ठुलो मोड थियो। त्यसपछि, जमानले आफ्नो पहिलो ओडिआई शतक बनाए र पाकिस्तानलाई कुल ३३८ रन बनाउन मद्दत गरे। यससँगै, जमान आइसिसी इभेन्ट फाइनलमा शतक बनाउने पाकिस्तानका लागि पहिलो ब्याट्सम्यान बने। दोस्रो ब्याटिङमा भारत पराजित भयो र पाकिस्तानले 180 रनले खेल जितेर पहिलोपटक च्याम्पियन्स ट्रफी विजेता बन्यो। जमानलाई उनको ब्याटिङ प्रदर्शनका लागि म्यान अफ द म्याच घोषित गरियो। खेलमा जमान र अजहर अली साझेदारी १२८ रन थियो, जसले पाकिस्तानका लागि च्याम्पियन्स ट्रफीको इतिहासमा सबैभन्दा बढी ओपनिङ साझेदारी बनाए ।

 २०१८: अष्ट्रेलिया, जिम्बाब्वे र इंग्ल्यान्ड 
अप्रिल २०१८ मा, उनलाई मे २०१८ मा आयरल्यान्ड र इङ्ल्यान्ड भ्रमणका लागि पाकिस्तानको टेस्ट टोलीमा नाम दिइएको थियो, तर उनी खेलेका थिएनन्।

८ जुलाई २०१८ मा, फखरले हरारे भएको त्रिकोणीय शृङ्खलाको फाइनलमा अस्ट्रेलियाविरुद्ध ९१ रन बनाएर पाकिस्तानलाई उपाधि सुरक्षित गर्न मद्दत गरे। उनलाई म्यान अफ द फाइनल र म्यान अफ द सिरिज घोषित गरियो।  आफ्नो पारीको क्रममा उनी क्यालेन्डर वर्षमा टि-२० अन्तर्राष्ट्रियमा ५०० वा सोभन्दा बढी रन बनाउने पहिलो पाकिस्तानी ब्याट्सम्यान पनि बने।

२० जुलाई २०१८ मा जिम्बाब्वे विरुद्ध चौथो ओडिआईमा उनी पाकिस्तानका लागि ओडिआईमा दोहोरो शतक बनाउने पहिलो ब्याट्सम्यान बने, अपराजित २१० रन बनाए। सोही खेलमा उनी र इमाम-उल-हक ३०४४ रन बनाएर एकदिवसीयमा तत्कालीन सबैभन्दा ठुलो ओपनिङ साझेदारी गरे। उनको पारीले पाकिस्तानको कुल ३९९ रन बनायो, जुन एकदिवसीयमा उनीहरूको सर्वोच्च स्कोर थियो।

दुई दिनपछि, शृङ्खलाको पाँचौँ खेलमा, जमान एकदिवसीयमा सबैभन्दा छिटो १,००० रन बनाउने खेलाडी बने। उनले अन्य पाँच ब्याट्सम्यानले बनाएको २१ इनिङ्सको अघिल्लो रेकर्डलाई हराउँदै १८ इनिङ्समा यो माइलस्टोन हासिल गरे। जमानले खेलमा ८५ रन बनाए, जसमा उनको कुल ५१५ रन बन्यो, जुन द्विपक्षीय एकदिवसीय शृङ्खलामा पाकिस्तानी ब्याट्सम्यानद्वारा सर्वाधिक हो। जमान र इमामले शृङ्खलामा ७०५ रन बनाएका थिए, जुन द्विपक्षीय ओडिआई शृङ्खलामा एक जोडीद्वारा सर्वाधिक थियो। जमानले ओडिआईमा दुई आउट बिच ४५५ रन बनाएर ब्याट्सम्यानले बनाएको सबैभन्दा बढी रन पनि बनाए।

सेप्टेम्बर २०१८ मा, उनलाई अष्ट्रेलियाविरुद्ध शृङ्खलाका लागि पाकिस्तानको टेस्ट टोलीमा राखिएको थियो। उनले १६ अक्टोबर २०१८ मा अष्ट्रेलिया पाकिस्तानका लागि टेस्ट डेब्यू गरेका थिए। उनले टेस्ट डेब्यूमा ९४ र ६६ रन बनाए।

 २०१९: क्रिकेट विश्वकप 
अप्रिल २०१९ मा, उनलाई २०१९ क्रिकेट विश्वकप लागि पाकिस्तानको टोलीमा नाम दिइएको थियो। क्रिकेट विश्वकपअघि इङ्ल्यान्डविरुद्धको ओडिआई शृङ्खलामा जमानले दोस्रो ओडिआई खेलमा १३८ रन बनाए। यो एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रियमा इङ्ल्यान्डविरुद्ध पाकिस्तानी ब्याट्सम्यानको सबैभन्दा ठुलो व्यक्तिगत कुल थियो। तर, तीन दिनपछि, इमाम-उल-हक शृङ्खलाको तेस्रो ओडिआईमा १५१ रन बनाएर नयाँ कीर्तिमान स्थापित गरे।

 २०२०–२०२२ 
जुन २०२० मा, उनलाई कोभिड-१९ महामारी समयमा पाकिस्तानको इङ्गल्यान्ड भ्रमणका लागि २९ सदस्यीय टोलीमा नाम दिइएको थियो। यद्यपि, २३ जुन २०२० मा, जमान कोभिड-१९ को सकारात्मक परीक्षण गर्ने पाकिस्तानको टोलीका सात खेलाडीहरू मध्ये एक थिए।

४ अप्रिल २०२१ मा दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध दोस्रो ओडिआईमा जमानले १९३ रन बनाए। एकदिवसीय खेलमा पछ्याउने क्रममा यो सर्वोच्च व्यक्तिगत स्कोर थियो, जसले बङ्गलादेश विरुद्ध शेन वाटसन बनाएको १८५ रनलाई उछिन्दै गयो। पाकिस्तानले ओडिआई १७ रनले हार्यो, जसमा फखरको १९३ रन एकदिवसीय हारमा दोस्रो उच्चतम स्कोर थियो, चार्ल्स कोभेन्ट्री १९४ रन पछि। ५ मे २०२१ मा, जमानलाई अप्रिलका लागि आइसिसीको प्लेयर अफ द मन्थ अवार्डका लागि मनोनीत गरिएको थियो। सेप्टेम्बर २०२१ मा, उनलाई २०२१ आईसीसी पुरुष टी-२० विश्वकपका लागि पाकिस्तानको टोलीमा तीन यात्रा आरक्षित खेलाडीहरू मध्ये एकको रूपमा नाम दिइएको थियो।

जनवरी २०२२ मा वार्षिक आइसिसी अवार्ड, फखर जमानलाई २०२१ को आइसिसी पुरुष ओडिआई टिम अफ द इयरमा नाम दिइएको थियो।

आइसिसी पुरुष टी-२० विश्वकप २०२२ मा, नेदरल्यान्ड्स विरुद्ध खेल्दा घुँडामा चोट लागेपछि जमान प्रतियोगिताबाट बाहिरिए।

 २०२३ क्रिकेट विश्वकप 
फखर जमानलाई सन् २०२३ क्रिकेट विश्वकप लागि पाकिस्तानको टोलीमा चयन गरिएको थियो। उनी पहिलो खेलमा प्रदर्शन गर्न असफल भए र तुरुन्तै टोलीबाट बाहिरिए। उनी ३१ अक्टोबरमा बङ्गलादेशविरुद्ध खेल्न फर्किए, ७४ बलमा ८१ रन बनाएर म्याच विजयी भए। उनको उत्कृष्ट प्रदर्शनका लागि म्यान अफ द म्याचको पुरस्कार प्राप्त भयो। ४ नोभेम्बर २०२३ मा, फखर जमानले न्युजिल्यान्ड विरुद्ध ८१ बलमा १२६ रन बनाएर २०२३ आईसीसी क्रिकेट विश्वकपमा पाँचौँ सबैभन्दा छिटो शतक र एकदिवसीय विश्वकप इतिहासमा १० औँ सबैभन्दा छिटो समग्रमा रन बनाए। उनले ११ वटा छक्का र ८ वटा चौका प्रहार गरी उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए।

 टी-२० सिरिज २०२४ 
विश्वकप २०२४ को आगमनअघि, पाकिस्तानले न्युजिल्यान्ड विरुद्ध ३ शृङ्खला खेलेको थियो। फखरले यी शृङ्खलाका लागि छनोट भए र उनलाई टि2ओ विश्वकप टोलीमा आफ्नो बलियो स्थान बनाउन नेतृत्व गरे। उनले न्युजिल्यान्ड विरुद्ध दुई इनिङ्स खेले र क्रमशः ६१ र ४३ रन बनाए, जहाँ आयरल्यान्ड विरुद्ध उनले उत्कृष्ट इनिङ्स खेलेर ४० बलमा अपराजित ७८ रन बनाए जसले टोलीलाई शृङ्खलाको पहिलो खेल जित्न नेतृत्व गऱ्यो। उनले इङ्ल्यान्डविरुद्ध खेल्ने मौका पनि पाए तर दुर्भाग्यवश जित हासिल गर्न सकेनन्।

 २०२४ क्रिकेट विश्वकप 
मे २०२४ मा, उनलाई २०२४ आईसीसी पुरुष टी-२० विश्वकप प्रतियोगिताको लागि पाकिस्तानको टोलीमा नाम दिइएको थियो।

 फखर जमानले मेलबर्न, अस्ट्रेलियामा क्रिकेट एकेडेमी पनि खोलेका छन् 
फखर जमानले अस्ट्रेलियाको मेलबर्नमा क्रिकेट एकेडेमी  खोलेर ठुलो व्यावसायिक कदम चालेका छन्, एकेडेमीको उद्घाटनमा ठुलो सङ्ख्यामा बालबालिकाहरू उपस्थित थिए र सक्रिय रूपमा फखरसँग संलग्न थिए, फोटो खिचेका थिए र वार्तामा भाग लिएका थिए।

 फखर जमानले आफ्नो ब्रान्ड FZ39 ब्युटी सार्वजनिक गरे 
फखर जमानले २७ फेब्रुअरी, २०२४ मा पीसी होटल लाहोरमा आफ्नो पहिलो पुरुष ग्रूमिङ ब्रान्ड एफजेड39 ब्युटी सुरु गरे। आफ्नो ब्रान्ड, FZ39 सौन्दर्यमा उनले पुरुषको दाह्रीका लागि जैविक र प्राकृतिक उत्पादनहरू प्रस्तुत गरे र GORJ39 परफ्यूम नामक हस्ताक्षर अत्तर पनि प्रस्तुत गरे। परिवारका सदस्यहरू, लाहोर कलन्दरका साथीहरू र उनका साथीहरू उद्घाटन कार्यक्रममा उपस्थित हुन्छन् र नयाँ उत्पादनहरूद्वारा सम्मानित हुन्छन्।

 यो पनि हेर्नुहोस् 

 ओडिआईमा सर्वाधिक व्यक्तिगत स्कोरहरूको सूची
 एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा दोहोरो शतकको सूची

 बाह्य लिङ्कहरू 


श्रेणी:पाकिस्तानी क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ