कम्पनी राज

भारतमा कम्पनी शासन (कम्पनी राज) ले भारतीय उपमहाद्वीपमा ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनीको शासनलाई जनाउँछ। यो १७५७ मा प्लासीको युद्ध पछि, बङ्गालको नवाब पराजित भएपछि र इस्ट इन्डिया कम्पनीको समर्थन पाएको अर्को व्यक्ति (मीर जाफर) लाई प्रतिस्थापित गरेपछि सुरु भएको विभिन्न रूपमा लिइन्छ।

 इतिहास 
अङ्ग्रेजी इस्ट इन्डिया कम्पनी ("कम्पनी") को स्थापना १६०० मा ईस्ट इन्डिजमा लन्डन ट्रेडिङको कम्पनीको रूपमा भएको थियो। १६११ मा भारतको पूर्वी तटमा मासुलीपट्टनममा कारखानाको स्थापना र मुगल सम्राट जहाँगीर द्वारा १६१२ मा सुरतमा कारखाना स्थापना गर्ने अधिकार प्रदान गरेपछि यसले भारतमा आफ्नो स्थान हासिल गर्‍यो।

यो बम्बई र मद्रास वरपर आफ्नो प्रभुत्व विस्तार गर्न डिग्री द्वारा पनि अगाडि बढ्यो। एङ्ग्लो-मैसूर युद्ध (१७६६–१७९९) र एङ्ग्लो-मराठा युद्ध (१७७२–१८१८) ले यसलाई सतलज नदीको दक्षिणमा भारतको ठूलो क्षेत्रको नियन्त्रणमा छोडिदियो। मराठाहरूको पराजयसँगै, कुनै पनि स्वदेशी शक्तिले कम्पनीको लागि खतराको प्रतिनिधित्व गरेन।

 यो पनि हेर्नुहोस् 

 ब्रिटिस राज

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी