भागीरथी हिमशृङ्खला

भागीरथी हिमशृङ्खला भारतको उत्तराखण्डमा रहेको गढवाल हिमालयको एक हिमशृङ्खला हो। यसमा ६८५६ मिटरदेखि ६१९३ मिटरसम्मका चार हिमालहरू छन्। भागीरथी प्रथम शिखर ६,८५६ मिटर वा २२,४९३ फिट अग्लो छ।  यो पहिलो पटक सन् १९८० मा जापानी टोलीले आरोहण गरेको थियो। यो हिमशृङ्खलाको पूर्वी तर्फ चार तर्फ हिमनदीहरूले घेरिएको छ, पश्चिम तर्फ यसको गङ्गोत्री हिमताल यस क्षेत्रको मुख्य हिमनदी हो, उत्तर तर्फ चतुरङ्गी हिमतालले घेरिएको छ र दक्षिण तर्फ स्वच्छन्द हिमतालले घेरिएको छ।

सम्पूर्ण हिमशृङ्खला र वरपरको क्षेत्र २,३९० वर्ग किलोमिटर (९२० वर्ग माइल) गङ्गोत्री राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र पर्दछ, जुन भारतको तेस्रो ठुलो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। गङ्गोत्री राष्ट्रिय निकुञ्ज धेरै विश्व-स्तरीय पदयात्रीहरूको प्रमुख स्थल हो, जसमा गङ्गोत्री गोमुख तपोवन, केरदारनाथ वासुकी ताल पदयात्रा पर्दछन्। हर की दुन उपत्यका पदयात्रामा समावेश छ।

 शब्दको उत्तपत्ति 
यस पर्वतको नाम इक्ष्वाकु वंशका प्रख्यात राजा भगीरथको नामबाट राखिएको हो जसले गङ्गा नदीलाई स्वर्गबाट ​​पृथ्वीमा ल्याएको विश्वास गरिन्छ। उनको प्रयासको सम्झनामा, गङ्गोत्री हिमनदीको थुप्रो "गोमुख"बाट निस्कने मुख्यधारालाई भागीरथी भनिन्छ।

 आरोहण इतिहास 
भागीरथी प्रथम हिमालको पहिलो आरोहण जापानी अभियान टोलीले सन् १९८० मा यसको दक्षिण-पूर्वी मार्गबाट गरेको थियो। तिनीहरूले आरोहणको लागि लगभग २,००० मिटर डोरी प्रयोग गरेका थिए। दोस्रो आरोहण सन् १९८३ मा मार्टिन मोरन र उनका तीन साथीहरू जोन मदरसेले, चार्ली हर्ड र केभिन फ्लिन्टको नेतृत्वमा रहेको बेलायती टोलीले पश्चिम मार्गबाट गरेको थियो। २१ अगस्टमा, मार्टिन मोरन र चार्ली हर्ड साँझ ४.३० बजेतिर शिखरमा पुगेका थिए। भोलिपल्ट २२ अगस्टमा, चार्ली हर्डको बेहोस अवस्थामा लडेर मृत्यु भएको थियो।

भागीरथी द्वितीय सन् १९३३ मा अस्ट्रियाली एडी एल्माउथलर र टोनी मेस्नरले गरेको पहिलो आरोहण थियो। यस चुचुरोमा पहिलो भारतीय सफलता २० अक्टोबर १९६६ मा प्राप्त भएको थियो। गोविन्द राज, अमर रे र दुई शेर्पा, कर्मा र ग्याल्बूले दश घण्टाको कठिन आरोहण पछि शिखरमा चढेका थिए। शिखरबाट फर्कने क्रममा एउटा अनौठो दुर्घटनामा अमर राय र दुई शेर्पा कर्मा र ग्याल्बसको मृत्यु भएको थियो भने गोविन्द राजको शीतदंशले मृत्यु भएको थियो।

भागीरथी तृतीय बेलायतीहरू कोलिन किर्कस र चार्ल्स वारेनले पहिलो पटक सन् १९३३ मा शिखरमा पुगेका थिए। यस शिखरमा भारतीय २० अक्टोबर १९६६ मा पुगेका थिए।Pallis, Marco (1939) Peaks and Lamas. London: Cassell जेनेज जेग्लिक र सिल्भो कारोले ७ सेप्टेम्बर १९९० मा यसको सफतलापूर्वक आरोहण गरेका थिए।

भागीरथी चतुर्थको पहिलो आरोहण सन् २००९ मा तीन स्लोभेनियाली रोक ब्लागस, लुका लिन्डिक र मार्को प्रेजेल्जले एकै दिनमा भागीरथी चतुर्थको  सफतलापूर्वक आरोहण गरेका थिए। पहिलो पटक यो शिखरको आरोहण सोही समयमा भएको थियो। सन् १९९४ मा मात्जाज जामनिक र सिल्भो कारोले अर्को स्लोभेनियालीहरूले आरोहणको प्रयास गरेका थिए र एघारौँ प्रयासमा ५५०० मिटरसम्म पुगेका थिए तथापि खराब मौसमका कारण शिखरमा पुग्न असफल भएका थिए।



 भूगोल 
भागीरथी हिमशृङ्खला मा ६,१९३ मिटर (२,३०० फिट) भन्दा माथिका चार प्रमुख चुचुराहरू छन्::
हिमालउचाइक्रमप्रमुखतानिर्देशाङ्कभागीरथी प्रथम६,८५६ मिटर (२२,४९३ फिट)३९३औँ६७२ मिटरभागीरथी द्वित्तीय६,५१२ मिटर (२१,३६५ फिट)५१७ मिटर भागीरथी तृतीय६,४५४ मिटर (२१,१७५ फिट)३५१ मिटर भागीरथी चौथो६,१९३ मिटर (२०,३१७ फिट)

छिमेकी चुचुराहरू
भागीरथी हिमशृङ्खलाका छिमेकी शिखरहरू:
 सतोपन्थ, ७,०७५ मिटर (२३,२१२ फिट), 
 वासुकी पर्वत, ६,७९२ मिटर  (२२,२८३ फिट), 
 शिवलिङ्ग हिमाल, ६,५४३  मिटर (२१,४६७ फिट), 

 हिमनदी वा नदीहरू 
पश्चिम तर्फ गङ्गोत्री हिमनदी र पूर्व तर्फ उत्तर तर्फ वासुकी हिमनदी चतुरङ्गी हिमनदीले घेरिएका छन् र दक्षिण तर्फ स्वच्छन्द हिमनदीले सुरक्षित राखिएको छ। गङ्गोत्री हिमनदीको थुप्रोबाट भागीरथी नदी निस्कन्छ जसलाई गङ्गा पनि भनिन्छ जुन यो देवप्रयागमा अलकनन्दामा गएर मिल्छ।

 चित्र दीर्घा 

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:उत्तराखण्डका हिमालहरू
श्रेणी:चमोली जिल्लाको भूगोल