अल्बर्ट ए. माइकलसन

अल्बर्ट अब्राहम माइकलसन (१८५२ डिसेम्बर १९- १९३१ मे ९) एक अमेरिकी प्रयोगात्मक भौतिकशास्त्री थिए जो प्रकाशको गति मापन गर्ने कामका लागि र विशेष गरी माइकलसन-मोर्ले प्रयोग लागि परिचित थिए। सन् १९०७ मा उनले भौतिकशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार प्राप्त गरे, विज्ञानमा नोबेल पुरस्कार जित्ने पहिलो अमेरिकी बने। उनी" केस स्कुल अफ एप्लाइड साइन्स" र" युनिभर्सिटी अफ शिकागो"को भौतिकशास्त्र विभागका संस्थापक र प्रथम प्रमुख थिए। 

 जीवनी 

 प्रारम्भिक जीवन 
अल्बर्ट अब्राहम माइकलसनको जन्म एक पोलिश-यहूदी परिवारमा १८५२ डिसेम्बर १९ मा स्ट्रेल्नो (अहिले स्ट्रजेलनो, पोल्याण्ड) मा भएको थियो, तत्कालीन प्रशिया राज्यमा अवस्थित थियो।National Academy of Sciences, Washington, DC, 1938, Vol. XIX) quotes (on p. 128) Michelson's sister, the novelist Miriam Michelson, as having written of her parents in a letter to Millikan that "both Albert Michelson's father and mother were born of Jewish parents ..." उनी २ वर्षको उमेरमा सन् १८५५ मा आफ्ना आमाबाबुसँग संयुक्त राज्य अमेरिका सरेका थिए।

 प्रकाशको गति 
अङ्गुठाकार|306x306पिक्सेल|माइकलसनको प्रकाशको वेगको प्रयोगात्मक निर्धारण पृष्ठ 1
अङ्गुठाकार|210x210पिक्सेल|माइकलसनको प्रकाशको वेगको प्रयोगात्मक निर्धारण समापन पृष्ठ

 प्रारम्भिक मापनहरू 
माइकलसनलाई जीवनभर प्रकाशमा लगाव थियो। एक पटक उनले प्रकाशको अध्ययन किन गरे भनेर सोधिएको प्रश्नमा उनले भनेका थिए, "किनभने यो धेरै रमाइलो छ।"

सन् १८६९ को सुरुमा, संयुक्त राज्य अमेरिकाको नौसेनामा एक अफिसरको रूपमा सेवा गरिरहेका बेला, प्रकाशको गति मापन मापन गर्न लियोन फुकोल्टको विधिको प्रयोग गरे। उनले सन् १८७८ मा ठुलो मात्रामा सुधार गरिएका उपकरणहरू प्रयोग गरेर केही प्रारम्भिक मापनहरू सञ्चालन गरे, लगभग त्यही समयमा उनको काममा नटिकल अल्मानाक अफिसका निर्देशक साइमन न्यूकोम्बको ध्यानमा आयो जो पहिले नै आफ्नै अध्ययनको योजनामा उन्नत थिए।

माइकलसनले आफ्नो विधिलाई "परिष्कृत" गर्न जारी राखे र  १८८३ मा २९९,८५३ ± ६० किमी/सेकेन्डको मापन प्रकाशित गरे।      

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेता