नेपालको राष्ट्रपतीय निर्वाचन, २०७९

नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७९ नेपालमा राजतन्त्रको अन्त्य भएपछि तेस्रो राष्ट्रपति छान्नको लागि वि.सं. २०७९ फागुन २५ मा निर्वाचन भएको थियो। वि.सं. २०७२मा भएको राष्ट्रपति निर्वाचनबाट राष्ट्रपति बनेकी विद्यादेवी भण्डारीको कार्यकाल वि.सं. २०७९ फागुन २९ मा सकिएको थियो। नेपालको संविधानमा भएको संवैधानिक व्यवस्था बमोजिम दुई कार्यकालको लागि मात्र एक व्यक्ति राष्ट्रपति बन्न सक्ने प्रावधान रहेको छ।

 चयन प्रक्रिया 
नेपालको राष्ट्रपति निर्वाचक मण्डलका सबै सदस्यहरूको बहुमतबाट निर्वाचित हुने गर्दछ। यदि कुनै पनि उम्मेदवार निर्वाचित हुन नसकेको खण्डमा पहिलो चरणको शीर्ष दुई उम्मेदवारहरू बीच समान बहुमत अन्तर्गत दोस्रो चरणको निर्वाचन आयोजित गर्ने गरिन्छ। पछिल्ला मतहरूमा खाली, अवैध र अनुपस्थित मतहरू सहित कुल मत हुने भएकाले, यो सम्भव छ कि पहिलो र दोस्रो चरणमा कुनै पनि उम्मेदवारहरू निर्वाचित हुन सक्दैनन्। त्यसपछि दोस्रो चरणमा भए जस्तै सोही उम्मेदवारहरू बीच तेस्रो निर्वाचन हुन सक्छ। वैध मतको बहुमत प्राप्त उम्मेदवार त्यसपछि राष्ट्रपति निर्वाचित हुन्छ। 

नेपालको संविधान २०७२को भाग ६, धारा ६४ ले राष्ट्रपति पदका लागि निम्न योग्यताहरू तोकेको छ:

 देहायको योग्यता भएको व्यक्ति राष्ट्रपति हुनका लागि योग्य हुनेछः–
 सङ्घीय संसदको सदस्य हुन योग्य भएको,
 कम्तीमा पैंतालिस वर्ष उमेर पूरा भएको, र
 कुनै कानूनले अयोग्य नभएको।
 उपधारा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दुई पटक राष्ट्रपति निर्वाचित भइसकेको व्यक्ति राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन सक्ने छैन।

 निर्वाचन तालिका 
निर्वाचन आयोगले वि.सं. २०७९ माघ १६ गते आगामी राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचनको कार्यतालिका घोषणा गरेको थियो।
+राष्ट्रपति निर्वाचन तालिका फागुन १० प्रारम्भिक मतदाता नामावली प्रकाशन १० - १२ फागुन मतदाता नामावलीमा दाबी र छानबिन१२ फागुनअन्तिम मतदाता नामावली प्रकाशन १३ फागुन उम्मेदवारहरूको मनोनयन१४ - १६ फागुन मनोनयनमा छानबिन १६ फागुनउम्मेदवारीको अन्तिम नामावली प्रकाशन २५ फागुन'चुनावको मिति'

 निर्वाचक मण्डल 
निर्वाचक मण्डल, २०७९ मा ८८२ सदस्यहरूको बनाइएको छ, जसमध्ये ३३२ सङ्घीय संसद र ५५० प्रदेश सभाहरूबाट छन्, जसको सम्बन्धित मतभार ७९ र ४८ प्रत्येक छ।

 निर्वाचक मण्डल संरचना 
दलप्रतिनिधि सभाराष्ट्रिय सभाप्रदेश सभाकुल मतदातानेपाली कांग्रेस८८१०१७५२७३नेकपा एमाले७९१८१६२२५९नेकपा (माओवादी)३११६८५१३२नेकपा एस१०८२५४३राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी१४०२८४२जनता समाजवादी पार्टी११३२३३७जनमत पार्टी६०१६२२राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी१९००१९लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी४११२१७नागरिक उन्मुक्ति पार्टी४०१२१६नेपाल मजदुर किसान पार्टी१०३४राष्ट्रिय जनमोर्चा१११३नेपाल समाजवादी पार्टी१०२३हाम्रो नेपाली पार्टी००२२स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ३२४९कुल२७२५९५५०८८१

निर्वाचक मण्डल मत महत्व संरचना
राजनीतिक दलप्रतिनिधि सभाराष्ट्रिय सभाप्रदेश सभाकुल मतदाताप्रतिशतनेपाली कांग्रेस६,९५२७९०८,४००१६,१४२३०.७२नेकपा एमाले६,२४११,४२२७,७७६१५,४३९२९.३८नेकपा (माओवादी)२,४४९१,२६४४,०८०७,७९३१४.८३नेकपा एस७९०६३२१,२००२,६२२४.९९राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी१,१०६०१,३४४२,४५०४.६६जनता समाजवादी पार्टी८६९२३७१,१०४२,२१०४.२१राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी१५०१००१,५०१२.८६जनमत पार्टी४७४०७६८१,२४२२.३६लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी३१६७९५७६९७११.८५नागरिक उन्मुक्ति पार्टी३१६०५७६८९२१.७०नेपाल मजदुर किसान पार्टी७९०१४४२२३०.४२राष्ट्रिय जनमोर्चा७९७९४८२०६०.३९नेपाल समाजवादी पार्टी७९०९६१७५०.३३हाम्रो नेपाली पार्टी००९६९६०.१८स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ२३७१५८१९२५८७१.१२जम्मा२१,४८८४,६६१२६,४००५२,५४९१००

 उम्मेदवार 
 नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी) 

चित्रउम्मेदवारहालको वा 
अघिल्लो पदहरूप्रदेशघोषणासन्दर्भ175x175पिक्सेलसुवासचन्द्र नेम्वाङ
११ मार्च १९५३ ()नेपालको संविधान सभाका अध्यक्ष (२००८–२०१५)
कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला राज्यमन्त्री (सन् १९९४–१९९५)
प्रतिनिधि सभा सदस्य (सन् १९९९–२००२, सन् २०१८ देखि)
संविधान सभा सदस्य (२००७–२०१७)
राष्ट्रिय सभा सदस्य (१९९१–१९९३, १९९५–१९९९)कोशी प्रदेश१३ फागुन २०७९

 नेपाली कांग्रेस 

चित्रउम्मेदवारहालको वा 
अघिल्लो पदहरूप्रदेशघोषणासन्दर्भ175x175पिक्सेलरामचन्द्र पौडेल
१५ अक्टोबर १९४४ ()प्रतिनिधि सभाका सभामुख (१९९४–१९९९)
उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री (२०००–२००२)
प्रतिनिधि सभा सदस्य  (१९९१–१९९४, १९९४–२००२, २०२२ देखि)
संविधान सभा सदस्य (२००८–२०१७)गण्डकी प्रदेश१३ फागुन २०७९

 नतिजा 

 राष्ट्रपति 
+नतिजा उम्मेदवार राजनीतिक दल	 मतदान कुलमतहरू %सङ्घीयप्रादेशिककुलरामचन्द्र पौडेलनेपाली कांग्रेस२१४३५२५६६ ६८.५४  सुवासचन्द्र नेम्वाङ नेकपा एमाले९८१६२२६० ३१.४६ वैध मतहरू३१२५१४  ९९.४० खाली मतहरू१४५ ०.६० कुल३१३५१८८३१ १०० दर्ता मतदाता / मतदान	 ३३१ ५५० ८८१  ९४.३२

 यो पनि हेर्नुहोस् 
 नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७२

 टिप्पणीहरू

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचनहरू