जगदिश्वरनरसिंह केसी

जगदिश्वर नरसिंह केसी एक नेपाली समाजसेवी एवं नेपाली काङ्ग्रेसका प्रभावसाली राजनीतिज्ञ हुन्। नुवाकोट जिल्लामा जनताको निरन्तर सेवा गर्देइ आएका केसी, पहिलो र दोस्रो संविधानसभामा संविधान निर्माण प्रक्रियामा निकै सक्रिय भूमिका खेलेका थिए। उनले नुवाकोटका जनताको पक्षमा वकालत गरिरहनुका साथै जिल्लाका धेरै दिगो विकास कार्यका लागि जिम्मेवारी बहन गर्देइ आएका छन् ।

 प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा 
नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट संविधानसभामा दुई पटक प्रतिनिधित्व गरेका के.सी. राजनीतिशास्त्रका स्नातक हुनुहुन्छ। राउतबेसी, नुवाकोटका केसीले आफ्नो राजनीतिक यात्रा २०३२ सालमा शान्ति विद्यागृहको विद्यर्थी छँदा एकाई सभापतिका रूपमा शुरु गर्नुभएको हो। त्यसपछि निरन्तर प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा क्रियाशील उहाँले जनमतसंग्रह, सत्याग्रह र २०४६ र २०६२-६३ का अन्दोलनहरूमा सक्रियतासाथ भाग लिंदै आउनुभएको छ। यस क्रममा २०४२,२०४६ र २०६२-६३मा गरी उहाँले झण्डै ६ महिना जेलजीवन बिताउनुभएको छ। यसै बीच उहाँ तीन महिना भूमिगत पनि रहनुभयो। संविधान सभा निर्वाचन पोर्टल 

 राजनीतिक वृत्ति 

 प्रारम्भिक राजनीतिक करियर 
केसीले आफ्नो राजनीतिक यात्रा विद्यार्थी जीवनदेखि सुरू गर्नुभयो। कक्षा १० मा अध्ययनरत रहँदा उहाँ शान्ति विद्यागृहमा नेपाल विद्यार्थी संघ इकाइ सभापति हुनुहुन्थ्यो। त्यसपछि सरस्वती कलेजमा नेपाल विद्यार्थी संघ  सचिवका रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्दा, आफ्नै प्यानलबाट एक्ला विजयी उमेदवार बनेर सबैभन्दा बढी मत ल्याउनुभयो।

उहाँ २०४८ सालमा बुटवलमा सम्पन्न निर्वाचनबाट नेपाल विद्यार्थी संघ  केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित हुनुभयो, सोही वर्ष नेपाली कांग्रेसको महासमिति सदस्य र जिल्ला समिति सदस्य समेत बन्नुभयो। २०४९ सालमा उहाँ जिल्ला विकास समिति सदस्य बन्नुभयो भने २०५१ सालमा जिल्ला उपाध्यक्ष र २०५६ सालमा महासचिव पदमा निर्वाचित हुनुभयो। २०५७, २०६१, २०६९ र २०७३ सालमा लगातार चार पटक नेपाली कांग्रेस नुवाकोट जिल्ला समितिको अध्यक्षमा निर्वाचित हुनुभएको  थियो। यस बीचमा उहाँ विराटनगरस्थित ने.वि. संघ केन्द्रीय निर्वाचन बोर्डको सदस्यमा समेत मनोनित हुनुभएको थियो।  

संविधानसभा निर्वाचनमा उहाँ २०६५ र २०७० सालमा सांसद निर्वाचित हुनुभयो। सांसद रहँदा उहाँ संसदीय कार्यसमिति सदस्य, राज्य व्यवस्था समिति सदस्य, सुदान घोटाला छानबिन समिति सदस्य, संविधान मसौदा समिति सदस्य तथा अर्थ समितिमा समेत सक्रिय रहनुभयो।  

 योगदान र सङ्घर्ष 
२०३६ सालको अमृत साइन्स क्याम्पस काण्डमा घाइते हुनुभयो भने २०४२ सालको सत्याग्रहमा हनुमानढोका जेलमा कैद बस्नुपर्‍यो। २०४६ सालको पहिलो जनआन्दोलनमा उहाँ पक्राउ भई भद्रगोल जेलमा ५९ दिनसम्म थुनिनु पर्‍यो र गम्भीर चोटपटक समेत व्यहोर्नुपर्‍यो। आन्दोलन सफल भएपछि उहाँ अन्य वरिष्ठ नेताहरूसँगै जेलमुक्त हुनुभयो।  

२०६० साल मङ्सिर १० गते उहाँको अध्यक्षतामा नेपाली कांग्रेस जिल्ला समिति नुवाकोटले गणतन्त्रको पक्षमा आधिकारिक निर्णय गर्दै इतिहास रच्यो।

दोस्रो जनआन्दोलन (२०६२/२०६३) को क्रममा उहाँ गोंगबु र्यालीका कमाण्डर नियुक्त हुनुभयो र १९ दिनसम्म निरन्तर आन्दोलनको नेतृत्व गर्नुभयो। सो क्रममा उहाँलाई २९ फागुनमा गोली लागेर गम्भीर चोटपटक लाग्यो र उहाँका परिवारलाई समेत सुरक्षाकर्मीहरूले सताउन थाले। बारम्बार गिरफ्तारी र सतावटको बाबजुद उहाँ आन्दोलन छोड्नुभएन र गोंगबु–बालाजु क्षेत्रमा विरोध कार्यक्रमको नेतृत्व निरन्तर गर्नुभयो। आन्दोलन सफल भएपछि उहाँले आन्दोलनका क्रममा क्षतिग्रस्त घरहरूका ढोका र सिसा पार्टीकै खर्चमा मर्मत गराइदिनुभयो।  

उहाँ सुदान घोटाला छानबिन समितिमा सक्रिय रहनुभयो, जसले चारजना पूर्व प्रहरी महानिरीक्षक सहित उच्च प्रहरी अधिकृतहरू संलग्न रहेको ठहर गर्दै महत्वपूर्ण मुद्दा समाधान गर्‍यो। अर्थ समितिमा रहँदा एनसेलले गरेको कर छली र राजस्व हिनामिनासम्बन्धी विषयमा छानबिन समिति गठन गर्न भूमिका खेल्नुभएको थियो।  

 विकासमा भूमिका 
सांसदको रूपमा रहँदा उहाँले विभिन्न मन्त्रालयहरूसँग समन्वय गरेर नुवाकोट जिल्लामा बजेट ल्याउन विशेष भूमिका खेल्नुभयो। उहाँले मध्यपहाडी लोकमार्गलाई नुवाकोटसम्म विस्तार गर्ने पहल गर्नुभयो, बालाजु–रणीपौवा बाटोलाई विदुरसम्म विस्तार गराउनुभयो, जोरदेखि छहरेसम्मको सुरुङमार्ग बनाउन चिनियाँ प्राविधिक टोलीलाई ल्याएर सर्वेक्षण गराउनुभयो र ओखरपौवा–गल्छी वैकल्पिक राजमार्ग पुनर्निर्माणमा योगदान पुर्‍याउनुभयो। उहाँले स्वास्थ्य, शिक्षा, खाद्य र आधारभूत पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकतामा राख्दै समर्थन गर्नुभयो। बेरोजगारी नै पिछडिएको प्रमुख कारण हो भन्ने विश्वासका साथ उहाँले युवालाई रोजगारीमा प्रोत्साहन गर्नुभयो र विभिन्न संस्थागत अवसरहरू उपलब्ध गराउन सहयोग गर्नुभयो।  

वि.सं. २०६४ मा छलफलका क्रममा उनले नयाँ चार्टरमा अल्पसङ्ख्यक र सीमान्तकृत समुदायहरूको परिभाषा स्पष्ट पार्ने कुरामा बोलेका थिए। संविधान मस्यौदामा संशोधन प्रस्ताव दर्ता गर्ने नेपाली काङ्ग्रेसका सांसदहरू मध्ये उनी एक थिए, र धर्मनिरपेक्षता र धार्मिक स्वतन्त्रता बीचको सम्बन्ध लगायत संवैधानिक-राजनीतिक संवाद र सहमति समितिमा लिखित विचार पेस गर्न उनी अन्य पार्टीका सदस्यहरूसँग सामेल भए।  

 नुवाकोट जिल्ला नेतृत्व र पहल 
के.सी. सन् २०१६ मा रमेश महतलाई ३ सय ३२ मतले पराजित गर्दै नेपाली कांग्रेस नुवाकोट जिल्ला कमिटीको सभापतिमा निर्वाचित भएका थिए। कांग्रेसको नुवाकोट जिल्ला सभापतिका रूपमा उनको यो तेस्रो कार्यकाल थियो । २०१८ मा उहाँले महासमिति बैठक अघि पार्टी विधान संशोधनमा साझा अडान बनाउनका लागि नुवाकोटको ककनीमा आयोजित कांग्रेस जिल्ला सभापतिहरूको भेलाको आयोजना र सम्बोधन गर्नुभयो; घटना 38-बिन्दु घोषणा संग समापन भयो। जिल्ला सभापतिको हैसियतमा उनले तत्कालिन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई अनुरोध सहित स्थानीय समस्यामा ज्ञापनपत्र बुझाउने प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गरेका थिए ।  को आमनिर्वाचनमा घाइते भएका बासिन्दाहरूलाई स्वास्थ्य सहायताका लागि ओलीले[8] र वर्षायाममा नुवाकोट जाने सडक मर्मत गर्न भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयमा निवेदन दिए।

सन् २०२३ सेप्टेम्बर २ मा केसीले नुवाकोटका सांसद र स्थानीय जनप्रतिनिधिसहित प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाललाई बालुवाटारमा ज्ञापनपत्र बुझाएका थिए । उनीहरुले अव्यवस्थित ल्यान्डफिल सञ्चालनका कारण बञ्चरेडाँडाका बासिन्दाले भोग्नुपरेको कठिनाइलाई प्रकाश पारेका थिए । जिल्लाको विकासका लागि अत्यावश्यक मानिएको तिनपिपल–पिपल्टार सडक पूर्ण कालोपत्र गर्ने र यसअघि भएका सहमतिका उपायहरू कार्यान्वयन गर्नुपर्ने मागहरू थिए। केसीले यी स्थायी समस्यालाई सम्बोधन नगरे संघीय संसदमा आमरण अनशन गर्ने चेतावनी दिए।

 दुप्चेश्वरको कल्लेरी र सरमथलीमा पहिरो (२०८२) 
२०८२ भाद्र १६ मा अविरल वर्षापछि नुवाकोट जिल्लाको दुप्चेश्वर गाउँपालिका–३ अन्तर्गत कल्लेरी र सरमथली क्षेत्रमा पहिरो जाँदा स्थानीय बासिन्दाका घर, भगवान आधारभूत विद्यालय र सडक संरचनामा क्षति पुगेको समाचार सार्वजनिक भएको छ। सदरमुकाम विदुरबाट करिब ४५ किमि दूरीमा रहेको सो स्थानको घटनास्थलमा पूर्वमन्त्री तथा प्रतिनिधि सभा सदस्य अर्जुन नरसिंह केसी समेतको टोली पुगेको र स्थलगत अनुगमन गरेको उल्लेख छ। केसीले ‘‘मानवीय सुरक्षा र व्यवस्थापन पहिलो दायित्व’’ भन्दै स्थानीय, प्रदेश र संघीय—तीनै तहका सरकारलाई तत्काल सक्रिय हुन आग्रह गरे।

 आन्तरिक पार्टी विचार 
२०२० मा पार्टीको एक कार्यक्रममा केसीले पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाको नेतृत्व शैलीको आलोचना गर्दै पार्टी अध्यक्ष निरंकुश र अलोकतान्त्रिक स्वभावले पार्टीको जनमतमा हानि पु¥याइरहेको बताए। उनले नेपाली कांग्रेसले गुटबन्दीलाई अन्त्य गरी गुटबन्दीभन्दा पनि कार्यसम्पादन र जनसेवाका आधारमा नेतृत्व चयन गर्नुपर्ने तर्क गरे। 

अगस्ट २०२५ मा, केसीले वैकल्पिक सरकार गठनमा नेपाली कांग्रेसले नेतृत्व लिनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। उनले मुलुक भ्रष्टाचार, विधिको शासनको अवहेलना र राजनीतिक अस्थिरताले सङ्कटमा गुज्रिरहेको भन्दै नेपाली काँग्रेसको निर्णायक नेतृत्व आवश्यक रहेको बताए ।

३१ जुलाई २०२५ मा केसीले 'खीर दिवस' (चामलको खीर दिवस) को अवसरमा राजनीतिक सहयोग र संवादका लागि शिखर सम्मेलनको आयोजना गरे। कार्यक्रम क्रसपार्टी सम्झौतामा केन्द्रित थियो, जसमा पूर्व स्वास्थ्य तथा शिक्षामन्त्री अर्जुन नरसिंह केसी, पूर्व अर्थ तथा परराष्ट्रमन्त्री प्रकाशचन्द्र लोहनी, पूर्व गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँण र अन्य प्रमुख दलका नेताहरू सामेल थिए।

कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअघि केसीले पार्टी नेतृत्व र निर्देशनको सार्वजनिक रूपमा आलोचना गरेका थिए । उनले समयमै निर्वाचन, भ्रष्टाचार विरुद्धको उपाय र यथास्थितिबाट युवा नेतृत्वका लागि अवसर बढाउने लगायतका ठूला सुधार नगरी आगामी निर्वाचनमा पार्टीले चुनौती सामना गर्ने बताए।

 व्यक्तिगत जीवन 
केसी नेपाली काङ्ग्रेसका वरिष्ठ नेता अर्जुन नरसिंह केसीका भाइ हुन्। 

 यो पनि हेर्नुहोस् 

 अर्जुननरसिंह केसी
 केदार नरसिंह केसी
 नेपाली काङ्ग्रेस

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 
श्रेणी:सन् १९६४ मा जन्म
श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेस
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नेपाली कांग्रेस राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू
श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका मानिसहरू