वराहमिहिर

वराहमिहिर जसलाई वराह वा मिहिर पनि भनिन्छ, एक ज्योतिषी-खगोलविद् थिए जो वर्तमान मध्य प्रदेश, भारतको उज्जैनमा बस्थे। अन्य प्रख्यात प्राचीन भारतीय खगोलशास्त्रीहरूको विपरीत, वराहमिहिरले आफ्नो मिति उल्लेख गर्दैनन्। यद्यपि, उहाँका कामहरूमा सङ्केतहरूको आधारमा, आधुनिक विद्वानहरूले उहाँलाई ६ औं शताब्दी ईस्वीमा राख्छन्। सम्भवतः, उहाँ ५ औं शताब्दीको अन्तिम वर्षहरूमा पनि बाँच्नु भएको थियो।

वराहमिहिरको जीवनको बारेमा धेरै निर्विवाद जानकारी उनको ब्रहज-जातकको एक श्लोकबाट आउँछ। यस श्लोक अनुसार उनी अवन्ति निवासी, आदित्यदासका छोरा थिए र सूर्यदेवको वरदानबाट कपिथकमा पढेका थिए।

 लिखित कार्यहरू 
वराहमिहिरलाई खगोल विज्ञान र ज्योतिषमा धेरै आधिकारिक ग्रंथहरू लेख्ने श्रेय दिइएको छ। उहाँ आफ्नो काव्य कौशलको लागि पनि परिचित हुनुहुन्थ्यो, र ११ औं शताब्दीका लेखक क्षेमेन्द्रले उहाँलाई एक महान कविको रूपमा वर्णन गर्छन्।
क्षेत्रविस्तृत कार्यछोटो कार्यगणितीय खगोल विज्ञान
(तन्त्र)पञ्च-सिद्धान्तिकाअब हरायो, उत्पलाको कमेन्टबाट थाहा भयोराशिफल: जन्मबृहज्जातकम्लघु-जातकराशिफल: विवाहबृहद-विवाह-पातलाबृहद-विवाह-पातलाराशिफल: यात्राबृहद-यात्रा र योग-यात्रास्वल्प-यात्रासामान्य ज्योतिषबृहत-संहितासमसा-संहिता

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:संस्कृत लेखकहरू
श्रेणी:भारतीय गणित