चाँदीगाभा

चाँदीगाभा एक सुनगाभा हो जुन पूर्वी हिमालय र भियतनामको चिसो क्षेत्रहरूबाट आउँछ। सम्भवतः यो सुनगाभा हो जसले भारतीय हिमालयको दार्जिलिङ नजिकैको एक शहरलाई यसको नाम खरसाङ दिएको थियो।  खरसाङलाई यसको पहिलो बसोवासीहरूले शताब्दीयौं पहिले "सेतो गाभाको भूमि" को लागि लेप्चा शब्द खरसाङको रूपमा नामकरण गरेका थिए।
 उपनामहरू 
यद्यपि यसलाई यसको वनस्पति नामले चिनिन्छ, "Coelogyne cristata" को संसारभर उपनामहरू छन्। स्क्यान्डिनेभिया र जर्मनी मा, यसलाई "हिउँ रानी" भनेर चिनिन्छ किनभने यो पग्लिरहेको हिउँमा फुलिरहन्छ। यसलाई जर्मनीमा "Schneekönigin", स्वीडेनमा "Snödrottningorkidé", नर्वेमा "Snødronning" र फिनल्याण्डमा "Lumikuningatar" भनिन्छ। तर बुल्गेरिया मानिसहरूले "एन्जेल अर्किड" (Ангелската орхидея) मन पराउँछन् किनभने यसको रंगले तिनीहरूलाई स्वर्गदूतको लुगाको सम्झना गराउँछ। चिनियाँ र जापानी कम काव्यात्मक छन्। चिनियाँ का लागि, यो बेइ मु लान (北蘭) - "उत्तरी जंगलको अर्किड" थियो। जापानीहरूले यसलाई केवल अरुबा रन (アルバ蘭) - "अल्बा अर्किड" (ल्याटिन शब्द "सेतो", अल्बा बाट) भन्छन् तर तिनीहरू कहिलेकाहीं यसलाई पूर्वी हिमालय अर्किडको रूपमा पनि चिन्छन्। यसको वनस्पति नाम, कोइलोगाइन क्रिस्टाटा, जापानमा "सेरोजिन किरिसुताटा" (セロジネ キリス) को रूपमा उच्चारण गरिन्छ।

यो सम्भवतः त्यो अर्किड हो जसले भारतीय हिमालयमा दार्जिलिङ नजिकैको एउटा शहर, कुर्सियोङ, लाई यसको नाम दिएको थियो। शताब्दीयौं अघि कर्सियाङलाई यसका पहिलो बसोबास गर्नेहरूले खरसाङ वा "खरसाङ" भनेर नामाकरण गरेका थिए, जुन लेप्चा शब्द हो जसको अर्थ "सेतो अर्किडहरूको भूमि" हो।
 विवरण 
Coelogyne cristata मा धेरै छोटो डाँठहरू हुन्छन्, जसले फूल भित्र सुगन्ध राख्छ। [[पंखुडीहरू] व्यासमा  सम्म र ओठमा पहेंलो दाग सहित हिउँ सेतो हुन्छन्। यो अर्किड जाडोको अन्त्यमा फुल्छ, जब हिउँ पग्लन थाल्छ। यसको पातहरू गहिरो हरियो र साँघुरो हुन्छन्,  बीचमा लामो। बल्बहरू ओखरको आकारका हुन्छन्।
 खेती र हेरचाह 
गमलामा, Coelogyne cristata अर्किडहरूलाई धेरै प्रकाश चाहिन्छ, तर प्रत्यक्ष सूर्यको प्रकाश होइन। तिनीहरूलाई कोठाको तापक्रमभन्दा चिसो राख्नुपर्छ, दिनको समयमा  र रातको समयमा  बीचमा। गर्मीमा, तिनीहरूलाई आंशिक छायामा बाहिर छोड्न अनुमति छ। तर, यदि तापक्रम धेरै उच्च छ भने, तिनीहरू फुल्दैनन्। बढ्दो मौसममा, तिनीहरूलाई प्रशस्त पानी दिनुपर्छ किनभने तिनीहरूलाई उच्च आर्द्रता चाहिन्छ। तिनीहरूलाई कागती र सोडियम-कमजोर पानीले नुहाउनुहोस्। अर्किडहरू फुलिसकेपछि, नोभेम्बरसम्म बिस्तारै पानी कम गर्नुहोस्, जब आराम अवधि सुरु हुन्छ। आराम अवधि सुरु हुँदा यसलाई रोक्नुहोस्। Coelogyne cristata मा थप तरल पोषण हुनु हुँदैन। किनभने यो एक एपिफाइट हो, यसलाई धेरै कम पोषणको साथ व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ।

आराम अवधि पछि, जब वसन्त ऋतुमा Coelogyne cristata फेरि बढ्न थाल्छ, यसलाई पाइनको बोक्रा, कोइला टुक्राहरू र थोरै स्फ्याग्नम जस्ता छिद्रपूर्ण र रेशादार पदार्थहरूमा पुन: रोप्न सकिन्छ, जुन सबै अर्किडहरूको लागि अनुकूल मानिन्छ। तर भाँडो जराले भरिएसम्म यसलाई रोप्नु हुँदैन। प्रसार विभाजनद्वारा हुन्छ तर यसलाई व्यवस्थापन गर्न गाह्रो हुन सक्छ।

बेलायतमा खेती गर्दा, यो बोटले रोयल बागवानी समाज को बगैंचाको योग्यताको पुरस्कार प्राप्त गरेको छ।
 रसायन विज्ञान 
C. cristata मा phenanthrene coeloginanthridin (3,5,7-trihydroxy-1,2-dimethoxy-9,10-dihydrophenanthrine), एक 9,10-dihydrophenanthrine व्युत्पन्न, र coeloginanthrine, सम्बन्धित phenanthrene एनालग, coelogin र coeloginin समावेश छ। Phenanthrene derivatives from the orchid Coelogyne cristata. Majumder PL1, Sen S and Majumder S, Phytochemistry, October 2001, volume 58, issue 4, pages 581-586, 

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भारतको सुनगाभाहरू