राष्ट्रिय सभा (भुटान)

राष्ट्रिय सभा भुटानको द्विसदनात्मक संसदको तल्लो सदन हो जसले कानुन बनाउने, जनताको प्रतिनिधित्व गर्ने र सरकारको निरीक्षण गर्ने जिम्मेवारी बोकेको छ। यसमा देशभरका ४७ निर्वाचन क्षेत्रहरूबाट निर्वाचित ४७ सदस्यहरू हुन्छन्।

सन् २००८ को संविधान, धारा १२, उपधारा १ अन्तर्गत, राष्ट्रिय सभामा प्रत्येक जोङ्खाग (जिल्ला) भित्रका निर्वाचन क्षेत्रका नागरिकहरूद्वारा प्रत्यक्ष रूपमा निर्वाचित अधिकतम ५५ सदस्यहरू हुन्छन्। यस एकल-विजेता मतदान प्रणाली अन्तर्गत, प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रको प्रतिनिधित्व एकल राष्ट्रिय सभा सदस्यले गर्दछ; २० जोङ्खागहरू मध्ये प्रत्येकको प्रतिनिधित्व २-७ सदस्यहरू बीच हुनुपर्छ।  निर्वाचन क्षेत्रहरू प्रत्येक १० वर्षमा पुन: विभाजन गरिन्छ।राष्ट्रिय सभा वर्षमा कम्तिमा दुई पटक बैठक बस्छ, र यसका सदस्यहरू मध्येबाट सभामुख र उपसभामुखको निर्वाचित गर्दछ। सदस्यहरू र उम्मेदवारहरूलाई राजनीतिक दलसँग सम्बद्धता राख्न अनुमति छ।

२०१३ को राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनले नयाँ सभा बोलाउँदा ड्रुक फुएन्सम त्सोग्पाको १५ सिट थियो र जन प्रजातान्त्रिक पार्टीको ३२ सिट थियो।

२०१८ को राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनमा, जन प्रजातान्त्रिक पार्टी चुनावको लागि योग्य भएन। ड्रुक न्यामरुप त्सोग्पाले ३० सिट सहित पहिलो हुँदै राष्ट्रिय सभामा बहुमत प्राप्त दल बनेको थियो। १७ सिट जितेको ड्रुक फुएन्सम त्सोग्पा विपक्षी बनेको थियो।

२०२३-२४ को राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनमा, दुवै वर्तमान संसदीय दलहरूले सिट जित्न सकेनन्। जन प्रजातान्त्रिक पार्टी बहुमत प्राप्त दलको रूपमा फर्किएको थियो भने नयाँ दल भुटान टेन्ड्रेल पार्टी विपक्षी बनेको थियो।

 इतिहास 
राष्ट्रिय सभा मूल रूपमा सन् १९५३ मा राजा जिग्मे दोर्जी वाङचुकले स्थापना गरेका थिए। राष्ट्रिय सभा लोकतन्त्रीकरणको लागि राजाको ढाँचा भित्र एक सदनात्मक संसदको रूपमा सुरु भएको थियो। सन् १९७१ मा, राजा जिग्मे दोर्जीले राष्ट्रिय सभालाई दुई-तिहाइ बहुमतले उनलाई वा उनका कुनै पनि उत्तराधिकारीलाई हटाउन अधिकार दिएका थिए। त्यागको प्रक्रिया सन् २००८ को भुटानको संविधानको एक भाग बनेको छ, जसमा संसदको संयुक्त बैठकमा (अर्थात्, राष्ट्रिय परिषद् सहित) तीन-चौथाई बहुमत थपेर अनैच्छिक त्यागको पुष्टि गर्न सकिन्छ र साथै यसलाई अन्तिम रूप दिन राष्ट्रिय जनमत सङ्ग्रह पनि गर्न सकिन्छ।

 निर्वाचन प्रणाली 
राष्ट्रिय सभाका ४७ सदस्यहरू एकल-सदस्यीय निर्वाचन क्षेत्रहरूबाट निर्वाचित हुन्छन्। प्राथमिक चुनावहरू हुन्छन् जसमा मतदाताहरूले दलहरूलाई मतदान गर्छन्। त्यसपछि शीर्ष दुई दलहरूले मतदानको मुख्य चरणमा उम्मेदवारहरू खडा गर्न सक्षम हुन्छन्, जसमा सदस्यहरू पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली पद मतदान प्रयोग गरेर निर्वाचित हुन्छन्।Electoral system IPU

 निर्वाचन क्षेत्रहरू 

upright=2.5|thumb|right|alt=A map of Bhutan showing its 20 dzongkhags.|भुटानको नक्सामा २० वटा जोङ्खाग (जिल्ला)हरू देखाइएको छ। हाल, प्रत्येक जोङ्खागमा दुई देखि पाँचवटा राष्ट्रिय सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू छन्।

भुटानको संसदको तल्लो सदन राष्ट्रिय सभामा संसद सदस्यहरू (सांसदहरू) हुन्छन्। प्रत्येक सांसदले एउटा भौगोलिक निर्वाचन क्षेत्रको प्रतिनिधित्व गर्दछ। हाल, ४७ राष्ट्रिय सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू छन्। भुटानको २० झोङ्खाग (जिल्ला)हरू मध्ये, पाँच निर्वाचन क्षेत्रहरू भएको ट्रसिगाङमा सबैभन्दा धेरै राष्ट्रिय सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू छन्।  चार निर्वाचन क्षेत्रहरू भएको साम्चीमा दोस्रो सबैभन्दा धेरै राष्ट्रिय सभा निर्वाचन क्षेत्रहरू छन्। मोङ्गर र पेमागत्सेल, प्रत्येक तीन निर्वाचन क्षेत्रहरू भएको, तेस्रो-उच्च स्थान साझा गर्छन्। अन्य १६ झोङ्खागहरूमा दुई-दुई निर्वाचन क्षेत्रहरू छन्।

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

 बाह्य कडीहरू 



भुटान
श्रेणी:भुटानको संसद