प्लवनको नियम

रचयिता: श्रीराम खड्का 

प्लवनको नियम (Law of Flotation) भौतिकशास्त्रमा तरल पदार्थमा वस्तुहरूको उत्रने र डुब्ने अवस्थालाई वर्णन गर्ने महत्वपूर्ण सिद्धान्त हो। यस नियम अनुसार, तरल पदार्थमा उत्रने वस्तुले आफ्नो तौल बराबरको तरल पदार्थ विस्थापित गर्छ। यसलाई आर्किमिडिजको सिद्धान्तसँग पनि सम्बन्धित मानिन्छ, जसले भन्छ कि कुनै वस्तुलाई आंशिक वा पूर्ण रूपमा तरल पदार्थमा डुबाउँदा, विस्थापित तरलको तौल बराबरको उर्ध्वचाप तरल पदार्थले वस्तुमा दिन्छ। 

प्लवनको नियमको प्रयोगले विभिन्न वस्तुहरूको तरलमा उत्रने वा डुब्ने अवस्थालाई बुझ्न मद्दत गर्छ। यदि कुनै वस्तुको तौलले आफ्नो आकारद्वारा विस्थापित गर्न सक्ने तरलको तौल बराबर वा कम छ भने, त्यो वस्तु तरलमा उत्रन्छ; अन्यथा, त्यो डुब्छ। उदाहरणका लागि, ४५० N तौल भएको विद्यार्थीले पौडी खेल्दा कम्तीमा ४५० N पानी विस्थापित गर्नुपर्छ, अन्यथा उनी पानीमा डुब्नेछन!

लेखक: ''' श्रीराम खड्का