अस्ट्रोनेसियाली भाषा परिवार

अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरू सामुद्रिक दक्षिणपूर्व एसिया, मुख्यभूमि दक्षिणपूर्व एसियाका केही भागहरू, माडागास्कर, प्रशान्त महासागरका टापुहरू र ताइवान (ताइवानका आदिवासीहरूद्वारा) व्यापक रूपमा बोलिने एक भाषा परिवार हो। महाद्वीपीय एसियामा पनि धेरै वक्ताहरू छन्। तिनीहरू करिब ३८.६ करोड मानिसहरू (संसारको जनसङ्ख्याको ४.९%) द्वारा बोलिन्छन्। यसले यसलाई वक्ताहरूको सङ्ख्याको आधारमा पाँचौँ-सबैभन्दा ठुलो भाषा परिवार बनाउँछ। प्रमुख अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरूमा मलय (इन्डोनेसियामा लगभग २५-२७ करोड इन्डोनेसियामा मात्र यसको आफ्नै साहित्यिक मानक इन्डोनेसियाली), जाभानी, सुन्डानी, तागालोग (फिलिपिनो), मालागासी र सेबुआनो समावेश छ। केही अनुमानका अनुसार, परिवारमा १,२५७ भाषाहरू छन्, जुन कुनै पनि भाषा परिवारको दोस्रो सबैभन्दा बढी हो।

धेरैजसो अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरूमा लिखित प्रमाणीकरणको लामो इतिहासको कमी छ। यसले प्रारम्भिक चरणहरूको पुनर्निर्माणलाई - टाढाको आदिम अस्ट्रोनेसियालीसम्म - सबै थप उल्लेखनीय बनाउँछ। चाम भाषाको सबैभन्दा पुरानो शिलालेख सन् ३५० को मिति हो, जुन कुनै पनि अस्ट्रोनेसियाली भाषाको पहिलो प्रमाणीकरण हो।

तिनीहरूमा समावेश गरिएका भाषाहरूको सङ्ख्यामा, अस्ट्रोनेसियाली र नाइजर कङ्गो संसारका दुई ठुला भाषा परिवारहरू हुन्। ती प्रत्येकमा संसारका भाषाहरूको लगभग एक-पाँच भाग समावेश छ। औपनिवेशिक कालमा इन्डो-युरोपियनको फैलावट हुनु अघि अस्ट्रोनेसियालीको भौगोलिक अवधि कुनै पनि भाषा परिवारको सबैभन्दा ठुलो थियो। यो अफ्रिकाको दक्षिणपूर्वी तटमा रहेको मेडागास्करदेखि पूर्वी प्रशान्त महासागरको इस्टर आइल्यान्डसम्म थियो। हवाई, रापा नुई, माओरी, र मालागासी (मडागास्करमा बोलिने) भौगोलिक बाहिरीहरू हुन्।

 वर्गीकरण 


अस्ट्रोनेसियाली भाषाहरूको आन्तरिक संरचना जटिल छ। परिवारमा धेरै समान र नजिकका सम्बन्धित भाषाहरू छन् जसमा ठुलो सङ्ख्यामा बोली जारी छ, जसले शाखाहरू बीचको सीमाहरू पहिचान गर्न गाह्रो बनाउँछ।

 अटायालिक भाषा शाखा
 बुनुन भाषा
 पूर्वी फोर्मोसन शाखा
 मलायो-पोलिनेसियाली शाखा
 उत्तरी फोर्मोसन शाखा
 पायन भाषा
 पिनुमा भाषा
 रुकाई भाषा
 केन्द्रीय फोर्मोसन शाखा

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 


श्रेणी:भाषा परिवार