दामोदर नदी

दामोदर नदी भारतको झारखण्ड र पश्चिम बङ्गाल राज्यहरूमा बग्ने नदी हो। उपत्यका खनिज स्रोतमा धनी छ र ठुलो मात्रामा खानी र औद्योगिक गतिविधिको घर हो। पश्चिम बङ्गालको मैदानी इलाकामा आएको विनाशकारी बाढीका कारण यसलाई बङ्गालको दुःख पनि भनिन्छ। दामोदर र यसका सहायक नदीहरूमा धेरै बाँधहरू निर्माणले केही बाढी नियन्त्रण गर्न मद्दत गरेको छ।

 नामकरण 
दामोदरको अर्थ "पेटको वरिपरि डोरी" हो, संस्कृत दाम "डोरी" र उदर (उदार) "बेली" बाट आएको हो। दामोदर हिन्दु देवता कृष्णलाई दिइएको अर्को नाम पनि हो किनभने उनको पालनपोषण आमा यशोदाले उनलाई ठुलो कलशमा बाँधेका थिएँ।Chattopadhyay, Akkori, Bardhaman Jelar Itihas O Lok Sanskriti (History and Folk lore of Bardhaman District.), , Vol I, pp. 21- 26, Radical Impression. 

 मार्ग 
दामोदर वर्षाले भरिने नदी हो। यो झारखण्डको छोटानागपुर पठारमा रहेको खामरपाट पहाडमा उत्पन्न हुन्छ। हुगली नदीसँग मिल्नुअघि यसले ३६८ माइल (५९२ किलोमिटर) को दूरी तय गर्छ। छोटा नागपुर पठारमा लगभग १,४०० मिलिमिटर (५५ इन्च) को औसत वार्षिक वर्षा हुन्छ, जुन जुन र अगस्ट बीचको मनसुन महिनाहरूमा।Bose, Dr. N.K., The Problems of Damodar, Appendix IV to Report of the Damodar Flood Enquiry Committee, 1943, republished in Rivers of Bengal, a compilation, Vol III, 2002, p. 204 मनसुनमा दामोदर र यसका सहायक नदीहरूबाट बग्ने पानीको ठुलो मात्राले उपत्यकाको माथिल्लो भागमा क्रोध बनाइदिएको थियो। तल्लो उपत्यकामा यसले यसको किनाराहरू ओभरफ्लो गर्दथ्यो र ठुला क्षेत्रहरूमा बाढी पुर्‍याउँछ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका नदीहरू
श्रेणी:झारखण्डका नदीहरू