राजपूत कुल

राजपूत राजपूत जातिको, नातेदार निकाय र स्थानीय समूहहरूको ठूलो बहु-घटक समूह हो, जसले सामाजिक स्थिति र भारतीय उपमहाद्वीपबाट उत्पन्न वंशावलीको विचारधारा साझा गर्दछ। राजपूत शब्दले ऐतिहासिक रूपमा योद्धासँग सम्बन्धित विभिन्न पितृवंशीय कुलहरू समेट्छ जुन वैदिक क्षत्रियहरूको वंशज हो।

राजपूतहरू (वा क्षत्रियहरू) वैदिक क्षत्रियका मुख्यतया ४ वटा शाखाबाट आएका हुन्। 


क्षत्रिय
 सूर्यवंश
 चन्द्रवंश
 अग्निवंश
 ऋषिवंश

वैदिक क्षत्रियहरूको यी शाखाहरूबाट आएका राजपूत कुलहरू तल दिइएका छन्:

वंश

राजपूतहरूमा तीनवटा आधारभूत वंशहरू छन्। यी प्रत्येक वंशहरू धेरै कुलहरूमा विभाजित छन् (कुल ३६ कुलहरू)।सूर्यवंशीले सौर्य देवता सूर्यको वंश, चन्द्रदेवता चन्द्रबाट चन्द्रवंशी (सोमवंशी) र अग्निदेवता अग्निबाट अग्निवंशीलाई जनाउँछ। अग्निवंशी कुलमा परमार, चौलुक्या (सोलंकी), परिहार र चौहान पर्छन्।

 सूर्यवंशी (इक्ष्वाकु) राजपूतहरूको वंश 
सूर्यवंशी वंश (जसलाई रघुवंशी वा सौर राजवंश पनि भनिन्छ) हिन्दू सूर्य देवता सूर्यबाट आएको दावी गर्ने कुलहरू हुन्। 
सूर्यवंशी राजपूत कुल
कच्छवाह
बन्दलगोटी
चावडा
गौतम
दहिया
दुर्गवंशी
राठौर
वढेल
गहलोत
सिसोदिया
मोरी राजपूत
गहड़वाला
बरगूजर
गौर
बुंदेला
जामवाल
पुण्डिर
डोडिया
मिन्हास
सेङ्गर

 राजपुतहरूको चन्द्रवंशी वंश 
चन्द्रवंशी वंश (सोमवंशी वा चन्द्र वंश) ले चन्द्रबाट वंशज भएको दाबी गर्दछ, यो वंशलाई राजा यदुका यदुवंश वंश र राजा पुरुका पुरुवंश वंशहरूमा विभाजित गरिएको छ।

चन्द्रवंशी कुल

तोमर या तंवर
चन्देल
बैस
  बरुवार
झाला
काटोच
बनाफर
डोर
जेठवा
रक्सेल
पठानिया

यदुवंशी कुल

भाटी
जडेजा
जडौन
कर्चुल हैहाइ
चुडासमा
सम्मा

राजपूतहरूको अग्निवंशी वंश 

अग्निवंशी वंशले हिन्दू अग्निको देवता अग्निबाट वंशज भएको दाबी गर्दछ।

अग्निवंशी कुल

प्रतिहार
परमार (पंवार)
 मालवा पवार (५२ गोत्र)
 भोयर पवार (७२ गोत्र)
चौहान
सोलंकी (वंश)

सन्दर्भ 

बिब्लियोग्राफी






बाह्य लिङ्कहरू
 Rajasthan and the Rajputs
The Thirty-six Royal Races of Rajput  at Kipling.org