उर्वशी सूक्त

उर्वशी सूक्त पोखरा थिएटरमा २०८० वैशाखमा मञ्चित नाटक हो।

नाटकको लेखन र निर्देशन शिव सङ्कल्पले गरेका थिए। यो नाटक ऋग्वेदको उर्वशी–पुरूरवा संवाद सूक्त, अनेक पुराणहरू, तथा कालिदासको विक्रमोर्वशीयम् नाटकको कथानकमा आधारित थियो।  

नाटकमा नारी शक्तिलाई केन्द्रमा राख्दै शास्त्रीय सङ्गीत, नृत्य, छन्द, तथा सांस्कृतिक भेषभूषाको सम्मिश्रणमार्फत पूर्वीय र परम्परागत नाट्य शैली प्रस्तुत गरिएको थियो।


नाटकमा एलिजा बुढाथोकी, दिलप्रसाद गुरुङ, राजेन्द्र अधिकारी, रमेश बाबु, दिप्सना, रञ्जु, अनिशा, प्रियङ्का, रोशन लगायतको अभिनय थियो भने सङ्गीतमा मिलन गिरी, देवीन्द्र ढकाल विवेक र  खेम लामाको प्रत्यक्ष प्रस्तुति थियो।  
नाटकको मङ्गलाचरण विख्यात छन्द गायिका सरु गुरागाईँको स्वरमा स्वराङ्कन गरिएको थियो।

 कथासार 
नर र नारायण ऋषिको कठोर तपस्याले स्वर्गमा इन्द्रासन डगमगाउँछ। डराएका इन्द्रले नर र नारायणमाथि कामबाण प्रहार गराउन लाग्दा उनीहरूले इन्द्रको अहङ्कारनाश गर्न उर्वशी उत्पन्न गर्छन् । तर पछि इन्द्रले क्षमा मागेपछि उर्वशी अन्ततः इन्द्रकै स्वामित्वमा रहन्छिन् । स्वर्गमा रमाइरहेकी उर्वशी पृथ्वीका राजा पुरूरवाको वीरता र सौन्दर्यले मोहित हुन्छिन् र उनीहरूमध्ये गहिरो प्रेम बस्छ। तर प्रेमको मोह, दैवी नियम र परिस्थितिले उनलाई बारम्बार चुनौती दिन्छ। यसबीच केशी नामक दैत्यले द्वन्द्व र बाधा सिर्जना गर्छ। पुरूरवाले सबै बाधा पार गरेर उर्वशीसँग विवाह गर्छन् । तर एक रहस्यमय शर्तका कारण अन्ततः उर्वशी स्वर्ग फर्किन्छिन्, र पुरूरवा आफ्नो अप्सरासँगको प्रेमको विछोडपछि विक्षिप्त र शोकाकुल हुन्छन्। नाटकको अन्त्य अत्यन्त कारुणिक संवादले हुन्छ, जहाँ पुरूरवको मर्मस्पर्शी पीडा र मानवीय मोहको अभिव्यक्ति झल्किन्छ। नाटकको कथामा धर्म, अर्थ, काम र मोक्षको समन्वयका साथै दिशा र कालको रहस्य पनि सूक्ष्म रूपमा बुनिएको छ।


 सन्दर्भहरू 

 बाह्य कडी 
 नाटक उर्वशी सूक्त Teaser – पोखरा थिएटर, २०८० माघ ७