बङ्गाली नाम

बङ्गाली नाम () एक वा अधिक नामहरूका साथ एउटा थर मिलेर बनेका त्यस्ता व्यक्तिगत नामहरू हुन् जुन बङ्गाली भाषा बोलिने देशहरूमा प्रचलनमा रहेका छन्। बङ्गाली नामहरू प्रायः लिङ्ग निर्दिष्ट हुन्छन्। सामान्यतया बङ्गाली नामहरूलाई, सुरुमा नाम र पछि थरका साथै पश्चिमी क्रम अनुसार उल्लेख गरिने भएतापनि यो अभ्यास पश्चिमबाट अपनाइएको होइन भने सबै ठाउँमा अनिवार्य रूपमा प्रयोग पनि हुँदैन। बङ्गाली व्यक्तिहरूका नाम सामान्यतया व्यक्तिको धर्मका आधारमा निर्धारण हुने गर्दछ। भारत र बङ्गलादेशका बङ्गालीहरूले प्रयोग गर्ने नामहरू प्रायः अरबी, संस्कृत वा पालीजस्ता अन्य भाषाबाट उद्गम भएका हुन्छन्। तर तिनको प्रयोग, सही लेखाइ र उच्चारण भने बङ्गाली भाषा अनुसार अनुकूलित गरिन्छ।

 पहिलो नाम 

भारत र बङ्गलादेशमा बसोबास गर्ने वा जन्मिएका अधिकांश बङ्गाली व्यक्तिहरूलाई दिइने नामहू दुईवटा हुन्छन् जसमध्ये पहिलो वास्तविक नाम (), जुन सबै कानुनी कागजातहरूमा प्रयोग हुन्छ र अर्को बोलाउने नाम वा घरको नाम (), जुन परिवारका सदस्य तथा नजिकका साथीहरूले प्रयोग गर्छन्।
यी दुई नामहरू एक-अर्कासँग सम्बन्धित पनि हुन सक्छन् वा नहुन पनि सक्छन्। उदाहरणका लागि, शुमोन/सुमोन/सुमन(সুমন) नाम भएको व्यक्तिलाई घरमा बोलाउने नाम, जस्तै बुबाइले (বুবাই) बोलाइन्छ भने, बाहिर वास्तविक नाम सुमन नै प्रयोग गरिने गरिन्छ। धेरै व्यक्तिहरूले आफ्नो वास्तविक नामको छोटो रूप पनि प्रयोग गर्ने गर्दछन्। उदाहरणका लागि, दिपु (দিপু) दीपकको (দীপক) छोटो रूप हो र फारु (ফারু) फरहानाको (ফারহানা) छोटो रूप हो। यी छोटा रूपहरू वास्तविक नाम र बोलाउने नाम दुवै सँगै समेत प्रयोग हुन सक्छन्। त्यसैगरी, पहिलो नाम सम्पूर्ण नामको एक अंश पनि हुन सक्छ। उदाहरणका लागि, अब्द अल-रहमान(अरबीमा अब्द उर रहमान उच्चारण) स्वयंमा एउटा पूरा नाम हो, तर बङ्गलादेश कानुनी कागजातहरूमा यसको पहिलो भाग अब्दुर लाई प्रायः पहिलो नाम र रहमान लाई अन्तिम नामको रूपमा लेखिने गरिन्छ।

 बीचको नाम 

बीचका नामहरू बङ्गलादेशमा धेरै सामान्य भएतापनि अधिकांश व्यक्तिहरूको बीचको नाम हुँदैन। यो पश्चिम बङ्गालमा पनि लागू हुन्छ। हालसालै, धेरै मानिसहरूले आफ्नो बोलाउने नामलाई आफ्नो पूरा आधिकारिक नामको मध्यमा वा अन्तमा थप्न थालेका छन्। जसले गर्दा साइफुद्दीन काञ्चन चौधरी जस्ता नामहरू देखिएका छन्। यस उदाहरणमा, साइफुद्दीन उक्त व्यक्तिको वास्तविक नाम हुनेछ, काञ्चन उनको बोलाउने नाम हुनेछ र चौधरी उनको पारिवारिक नाम (थर) हुनेछ। साइफुद्दीन काञ्चन चौधरीलाई व्यक्तिको रोजाइ अनुसार बोलाउने नाम अन्तमा राखेर साइफुद्दीन चौधरी काञ्चन पनि लेख्न सकिन्छ। यस्तो अवस्थामा, ती व्यक्तिलाई मिस्टर काञ्चन नभई मिस्टर चौधरी भनेर सम्बोधन गर्नु सही हुन्छ।

 पारिवारिक नाम (थर)

बङ्गाली मुस्लिम परिवारहरूले प्रायः अरबी मूलका नामहरू प्रयोग गर्ने गर्छन् भने त्यसपछि फारसी र बङ्गाली मूलका नामहरूको प्रयोग गरिन्छ। बङ्गलादेशका मुसलमानहरूमा धेरै फरक नामकरण परम्पराहरू रहेका छन्। नामको संरचनाको लागि कुनै निश्चित योजना वा ढाँचा छैन।Understanding Communities:Bangladeshi Community, Cheshire County Council, October 2003. धेरै मानिसहरूले वास्तवमा पारिवारिक नाम प्रयोग गर्दैनन्। त्यसैले एउटै परिवारका सदस्यहरूको पनि फरक-फरक थर हुन सक्दछ। बङ्गलादेशमा मुसलमानहरूमा एउटै परिवारका सदस्यहरूको थर एउटै नहुने प्रचलित नाम शैलीको कारणले गर्दा गैर-मुसलमानहरूले पनि एउटै परिवारमा फरक-फरक थर प्रयोग गर्ने प्रणालीलाई अनुसरण गर्न सक्छन्। बङ्गाली हिन्दू परिवारहरूले प्रायः संस्कृत मूलका नामहरू प्रयोग गर्छन् भने त्यसपछि फारसी र बङ्गाली मूलका नामहरूको प्रयोग गरिन्छ। उनीहरूले तल सूचीबद्ध गरिएका धेरै नामहरू प्रयोग गर्छन्। उनीहरूका केही नामहरू बेलायती प्रभावका कारण छोट्याएर र परिवर्तन गरेर प्रयोग गरिन्छन्, जस्तै चटर्जी। केही पारिवारिक नामहरू सबै धर्महरूमा सामान्य हुन सक्छन्।

धर्ममा आधारित सामान्य पारिवारिक नामहरूको सूचीहरू
इस्लामी पारिवारिक नामहरू
 क्र. सं. नाम (बङ्गाली वर्णमाला) बङ्गाली लिप्यान्तरण नेपाली भाषा१সৈয়দSóíyod सईद/सैयद२শেখShekhशेख३কোরেশীKoresheeकोरेशी४উল্লাহUllahउल्लाह५মীর Meerमीर६আকন্দ (সম্পর্কিত আরো না- আকন, আখন্দ এবং আখুন্দ)Akandaआकन्द/आखन्द वा आखुन्द७প্রধানProdhanप्रोधान८মীর্জা (মির্জা)Mirzaमिर्जा वा मीर्जा९শাহShahशाह१०মুন্সী/মুনশী (মুন্সি/মুনশি)Munshiमुन्सी११দেওয়ানDewanदेवान१२গাজী (গাজি)Gaziगाजी१३কাজী (কাজি)Kaziकाजी१४খাঁ (খান)Khą/Khanखान/खाँ१५চৌধুরীCóúdhureeचौधरी१६সরকারShorkarसरकार१७মুহুরীMuhureeमुहुरी१८মল্লMolloमोल्लो१९পাটোয়ারীPaŧowareeपाटोवारी२०মোল্লাMollaमोल्ला२१ফকিরFokirफकिर२२হাজারীHazareeहाजारी

हिन्दू पारिवारिक नामहरूको सूची
 क्र. सं. नाम (बङ्गाली वर्णमाला) बङ्गाली लिप्यान्तरण नेपाली भाषा१ভট্টাচার্য্য/ভট্টাচার্যBhattacharyya भट्टाचार्य२বন্দ্যোপাধ্যায়	Bandyopadhyayबन्दोपाध्याय३বনিক	Bonikबोनिक४বাগচীBagchiबाग्ची५ব্যাপারীByapariब्यापारी६বিশ্বাসBishwasविश्वास७মিত্রMitraमित्र८চৌধুরীChoudhuriचौधरी९দেবDebदेव१०দাসDasदास११ঘোষ	Ghoshघोष

बौद्ध पारिवारिक नामहरूको सूची
 क्र. सं. नाम (बङ्गाली वर्णमाला) बङ्गाली लिप्यान्तरण नेपाली भाषा१মামুরং	Mamurong मामुरङ२বন্দ্যোপাধ্যায়	Bandyopadhyayबन्दोपाध्याय३বনিক	Bonikबोनिक४বাগচীBagchiबाग्ची५মারমাMarmaमार्मा६ত্রিপুরা	Tripuraत्रिपुरा७পালMitraपाल८পাটোয়ারীPatwariपाटोयारी९মুৎসুদ্দিMutsuddiमुत्सुद्दी१०মুখোপাধ্যায়Mukhopadhyayमुखोपाध्याय११গঙ্গোপাধ্যায়	Gangopadhyayगङ्गोपाध्याय

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

श्रेणी:बङ्गाली भाषा
श्रेणी:बङ्गलादेशको संस्कृति
श्रेणी:भारतीय संस्कृति