सिस्तानी मानिसहरू

सिस्तानी मानिसहरू (ऐतिहासिक रूपमा " सेकजाई " पनि भनिन्छ)।  तिनीहरू इरानी मूलका जातीय समूह हुन्    जो मुख्यतया इरानको दक्षिणपूर्व र ऐतिहासिक रूपमा अफगानिस्तानको दक्षिणपश्चिममा सिस्तान भनिने क्षेत्रमा बस्छन्। तिनीहरूको भाषा फारसी र सिस्तानी बोली हो। بهاری، محمدرضا. 

जातिको सन्दर्भमा, रावलिन्सनले हेरातका जमशीदीहरूसँगै सिस्तानीहरूलाई आर्य जातिको शुद्ध उदाहरण मान्छन्.مشکور، محمدجواد (۱۳۷۱). جغرافیای جهان باستان. تهران: دنیای کتاب. ص. ص۶۵۱. Bartheld, Wilhelm (1377)। ईरान को ऐतिहासिक भूगोल। Homayoun Santhizadeh द्वारा अनुवादित। तेहरान: डा. महमूद अफसर इन्डोमेन्ट फाउन्डेशन। p पृष्ठ ८२।

विगतमा, सिस्तानका मानिसहरूले मध्य फारसी बोलीहरू बोल्थे जस्तै पार्थियन पहलवी, मध्य फारसी ( सासानियन पहलवी )  र अहिले उनीहरूले फारसीको बोली बोल्छन् जसलाई सिस्तानी भनिन्छ।सिस्तानीहरू सिथियन जनजातिहरूका बाँचेका हुन्। مشکور، محمدجواد، جغرافیای تاریخی ایران باستان، ص۶۴۹.सिथियनहरू आर्यहरूको अन्तिम समूह थिए जो 128 ईस्वीमा मरेका थिए।उनीहरू इरानमा प्रवेश गरे مشکور، محمدجواد، جغرافیای تاریخی ایران باستان، ص۶۴۹.  عنایت الله، رضا، ایران و ترکان در روزگار ساسانیان، ص ۶۳. ।तिनीहरू सिस्तान र बलुचिस्तान प्रान्तको मध्य र उत्तरी भागमा बस्छन्। पछिल्ला दशकहरूमा विभिन्न राजनीतिक कारण र खडेरीका कारण उनीहरू गोलेस्तान, खोरासानलगायत देशका अन्य भागमा बसाइँ सरेका छन्। Behari, Mohammadreza. Practical Linguistics, Studying the Dialect of the People of Sistan. Zahedan, Publisher: Author, 1378, p. 12.

 व्युत्पत्ति  
सिस्तानीहरूले आफ्नो नाम सेकस्तान ("सकाको भूमि") बाट लिएका थिए। साकाहरू सिथियनहरूको जनजाति थिए जो इरानी पठारमा बसाइँ सरेका थिए।

 सामाजिक र जनसांख्यिकीय विशेषताहरू  
अधिकांश सिस्तानी शिया धर्म मान्छन्। अपुष्ट रिपोर्टहरू अनुसार, बलुचिस्तान र सिस्तान प्रान्तहरूमा सिस्तानीहरूको हिस्सा 40% र 50% सम्म पुग्न सक्छ, फलस्वरूप, तेहरान र गोलेस्तानमा सिस्तानीहरूको बसाइ हालैका दशकहरूमा भएको छ।لانا مدژیدونا راوندی فدایی. در مورد وضعیت اقلیت های ملی و مذهبی (RU) // ایران: تاریخ و مدرنیته: مجموعه / ویرایش. L.M. کولاگینا، ن.ام. مامدووا Comp. I.E. فدورووا، L.M. راوندی فدایی.. - مسکو: IV RAS; مرکز موقعیت راهبردی، 1393. - ص 271-274 . بایگانی‌شده از نسخه اصلی در ۱۴ مارس ۲۰۲۳.

आनुवंशिक अध्ययनहरूले देखाउँछ कि सिस्तानीहरूको याजद र फार्स प्रान्तका फारसीहरूसँग साझा जीन पूल छ।مهدی امینی خواه، میر سعید یکانی نژاد، محمدحسین نیکنام، فریده خسروی، مهرناز نارویی نژاد، بیتا انصاری پور، بتول مرادی، بهروز نیک بین، علی اکبر امیرزرگا. توزیع ژن های HLA کلاس I و کلاس II سیستانی ها در ایران (ENG) // مجله ایمونولوژی ایران: مجله. - 2018. - ژوئن ( جلد 15 ، شماره 2 ). - ص 97-111 . بایگانی‌شده از نسخه اصلی در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۰.

 संसाधन