जोन लक

जोन लक (२९ अगस्ट १६३२ – २८ अक्टोबर १७०४) अङ्ग्रेजी दार्शनिक र चिकित्सक थिए, जसलाई व्यापक रूपमा प्रबुद्धतावादी विचारकहरूको सबैभन्दा प्रभावशाली मानिन्छ र "उदारवादका पिता" भनेर चिनिन्छ। फ्रान्सिस बेकनको परम्परालाई पछ्याउने ब्रिटिश अनुभववादीहरूमध्ये उनी पहिलो मानिन्छन्, लोक सामाजिक सम्झौता सिद्धान्तका लागि पनि उनको उत्तिकै महत्त्वपूर्ण भुमिका छ।  उनको कामले ज्ञानविज्ञान र राजनीतिक दर्शनको विकासमा ठूलो प्रभाव पारेको थियो। उनका लेखनीहरूले भोल्टेयर र जीन-जाक रुसो, र धेरै स्कटिश प्रबुद्धतावादी विचारकहरू, साथै अमेरिकी क्रान्तिकारीहरूलाई प्रभावित गरे।  शास्त्रीय गणतन्त्रवाद र उदार सिद्धान्तमा उनको योगदान संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्वतन्त्रता घोषणापत्रमा प्रतिबिम्बित छ। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा, लकको राजनीतिक-कानूनी सिद्धान्तहरूले सीमित प्रतिनिधि सरकारको सिद्धान्त र अभ्यास र कानूनको शासन अन्तर्गत आधारभूत अधिकार र स्वतन्त्रताको संरक्षणमा गहिरो प्रभाव पारेको छ।

लोकको मनको सिद्धान्तलाई प्रायः पहिचान र आत्मको आधुनिक अवधारणाको उत्पत्तिको रूपमा उल्लेख गरिन्छ, जुन पछि जीन-जाक रुसो, डेभिड ह्युम, र इमानुएल कान्ट जस्ता दार्शनिकहरूको काममा प्रमुख रूपमा देखा पर्दछ। उनले जन्मको समयमा दिमाग खाली स्लेट जस्तो हुने विचार दिए ।  पहिले नै अवस्थित अवधारणाहरूमा आधारित कार्टेशियन दर्शनको विपरीत, उनले यो धारणा राखे कि हामी जन्मजात विचारहरू बिना जन्मेका छौं, र त्यो ज्ञान यसको सट्टामा केवल इन्द्रिय धारणाबाट प्राप्त अनुभव द्वारा निर्धारित गरिन्छ, यस अवधारणालाई अनुभववादको रूपमा चिनिन्छ। 

सन्दर्भ सामग्रीहरू

 बाह्य कडिहरु