सङ्घबद्ध राज्य

एक सङ्घबद्ध राज्य (राज्य, प्रदेश, क्षेत्र, प्रान्त, केन्ट, लान्ड, राज्यपाल, ओब्लास्त, अमिरात, वा देश) एक क्षेत्रीय र संवैधानिक समुदाय हो जुन एक महासङ्घको भाग हो। सङ्घीय राज्यको अन्तर्राष्ट्रिय सार्वभौमिकता हुँदैन किनकि शक्तिहरू अन्य सङ्घीय राज्यहरू र सङ्घीय सरकारबीच विभाजित हुन्छन्। सङ्घीय राज्यहरूको अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको संस्थाहरूको रूपमा स्वचालित स्थिति छैन।The Australian National Dictionary: Fourth Edition, pg 1395. (2004) Canberra. .

यसको सट्टा, सङ्घीय सङ्घ (महासङ्घ) एकल इकाईको रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको प्रयोजनको लागि सार्वभौम राज्य हो। एक विशेष महासङ्घको संवैधानिक संरचनाको आधारमा, सङ्घीय राज्यले परिभाषित भौगोलिक क्षेत्रमाथि विधायी, न्यायिक र प्रशासनिक क्षेत्राधिकारका विभिन्न उपगमहरू धारण गर्न सक्दछ जुन क्षेत्रीय सरकारको एक रूप हो।Crawford, J. (2006). The Creation of States in International Law. Oxford, Clarendon Press. उदाहरणका लागि, व्यापार वा पर्यटनलाई बढावा दिनको लागि एक सङ्घीय राज्यले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा कार्यालयहरू स्थापना गर्न सक्छ। जलस्रोत वा अन्य साझा मामिलाहरू जस्ता सीमापार स्रोतको संरक्षण गर्न उनीहरूले आफ्नो सङ्घ र राज्यको कानून अन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रीय सम्झौताहरूमा पनि प्रवेश गर्न सक्दछन्। 

कुनै-कुनै अवस्थामा, एक सङ्घ राजनीतिक संस्थाहरूको सङ्घबाट सिर्जना गरिन्छ जुन या त स्वतन्त्र वा अर्को सार्वभौम इकाईको निर्भर क्षेत्रहरू हुन् (सामान्यतया औपनिवेशिक शक्ति)। अन्य अवस्थामा, सङ्घीय राज्यहरू पहिलेका एकात्मक राज्यहरूको प्रशासनिक विभाजनहरूबाट सिर्जना गरिएका छन्। एक पटक सङ्घीय संविधान बनेपछि, सङ्घीय र क्षेत्रीय शक्तिहरू बीचको सम्बन्धलाई नियन्त्रण गर्ने नियमहरू देशको संवैधानिक कानूनको भाग बन्छन्।

सङ्घीय संविधान भएका देशहरूमा, केन्द्रीय सरकार र घटक राज्यहरू बीच शक्तिको विभाजन हुन्छ। यी संस्थाहरू - राज्य, प्रान्त, काउन्टी, क्यान्टोन, लान्डर, आदि - आंशिक रूपमा स्व-शासित हुन्छन् र संवैधानिक रूपमा प्रत्याभूत गरिएको स्वायत्तता प्रदान गरिएको हुन्छ जुन एक सङ्घबाट अर्कोमा धेरै भिन्न हुन्छ। शक्तिहरूको विकेन्द्रीकरणले लिने रूपको आधारमा, सङ्घीय राज्यको विधायी शक्तिहरू सङ्घीय सरकारद्वारा खारेज हुन सक्छ। यदि तिनीहरू अवस्थित छन् भने, राज्य संविधानहरू सहित सङ्घीय र क्षेत्रीय शक्तिहरू बीचको सम्बन्धलाई नियन्त्रण गर्ने कानूनहरू राष्ट्रिय वा सङ्घीय संविधान मार्फत संशोधन गर्न सकिन्छ।

आन्तरिक राजनीतिको सन्दर्भमा, सङ्घीय राज्यहरूमा गणतान्त्रिक वा राजशाही शासन प्रणाली हुन सक्छ। गणतान्त्रिक रूप (सङ्घीय गणतन्त्रहरू)लाई सामान्यतया राज्यहरू (संयुक्त राज्य अमेरिकाका राज्यहरू जस्तै) वा गणतन्त्रहरू (पूर्व सोभियत सङ्घमा गणतन्त्रहरू जस्तै) भनिन्छ।

 विभिन्न देशहरूमा सङ्घीयताका घटकहरू 
तलको तालिकामा सङ्घीय एकाइहरूमा महासंघको संवैधानिक प्रणालीमा अन्तर्निहित सरकारी अधिकार छ, जबकि "अन्य एकाइहरू" सङ्घीय सरकारद्वारा प्रत्यायोजित अधिकार प्रत्यायोजित छन् वा यसलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रशासित गरिन्छ। 

 सङ्घीय राज्य  सङ्घीयताका घटकहरू  अन्य एकाईहरू  २३ प्रदेशहरू: १ स्वशासित सहर: SBS World Guide 2008, p38 ६ राज्यहरू: ३ आन्तरिक क्षेत्रहरू:
 उत्तरी क्षेत्र ७ बाह्य क्षेत्रहरू: SBS World Guide 2008, p46 ९ राज्यहरू: SBS World Guide 2008, p74 ३ क्षेत्रहरू:  ३ समुदायहरू:  २ क्षेत्रहरू: १ स्वशासित जिल्ला: बोस्निया र हर्जगोभिनाको महासङ्घ आफैमा १० क्यान्टनको महासङ्घ हो: SBS World Guide 2008, p101 २६ राज्यहरू:  १ सङ्घीय जिल्ला: SBS World Guide 2008, p132 १० प्रदेशहरू: ३ क्षेत्रहरू:  ३ टापुहरू: SBS World Guide 2008, p239 १२ क्षेत्रहरू: २ सहरहरू: SBS World Guide 2008, p275 १६ राज्यहरू: SBS World Guide 2008, p328 २८ राज्यहरू: ८ केन्द्र शासित प्रदेशहरू: SBS World Guide 2008, p346 १८ (आधिकारिक) प्रान्तहरू: १ सङ्घीय क्षेत्र:  १३ राज्यहरू: ३ सङ्घीय क्षेत्रहरू: SBS World Guide 2008, p481 ३१ राज्यहरू:  १ स्वशासित सहर: SBS World Guide 2008, p486 ४ राज्यहरू:  ७ प्रदेशहरू: SBS World Guide 2008, p537 ३६ राज्यहरू: १ क्षेत्र: SBS World Guide 2008, p549 ४ प्रदेशहरू: २ स्वायत्त क्षेत्र: १ सङ्घीय क्षेत्र:
 इस्लामाबाद राजधानी क्षेत्र  SBS World Guide 2008, p600 ४८ ओब्लास्तहरू:  २४ गणतन्त्रहरू: ९ क्रायहरू: ४ स्वायत्त ओक्रुग: ३ सङ्घीय सहरहरू: १ स्वायत्त ओब्लास्त:  १ स्वायत्त टापु: सेन्ट किट्स:    ६ सङ्घीय सदस्य राज्यहरू:  १० राज्यहरू: ३ प्रशासनिक क्षेत्रहरू: SBS World Guide 2008, p687 १८ राज्यहरू: १ विशेष प्रशासनिक स्थिति भएको क्षेत्र: SBS World Guide 2008, p700 २६ क्यान्टनहरू: SBS World Guide 2008, p760 ७ अमीरातहरू: SBS World Guide 2008, p774 ५० राज्यहरू: १ सङ्घीय जिल्ला: १ आन्तरिक क्षेत्र: १३ बाह्य क्षेत्रहरू: SBS World Guide 2008, p798 २३ राज्यहरू: १ राजधानी जिल्ला: १ सङ्घीय आश्रित क्षेत्र:

 टिप्पणीहरू 

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:सङ्घीयता
श्रेणी:प्रशासनिक विभाजनहरूका प्रकारहरू
श्रेणी:विकेन्द्रीकरण