इन्दिरा दाँगी

इन्दिरा डाँगी (अङ्ग्रेजी: Indira Dangi, जन्म १३ फरवरी १९८०) हिन्दी भाषाकी लेखिका हुन्।  साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार तथा भारतीय ज्ञानपीठ नवलेखन अनुशंसा पुरस्कारलगायतका भारतका प्रतिष्ठित पुरस्कारबाट सम्मानित दाँगीका कथाहरू नेपाली, अङ्ग्रेजी, उर्दु, मलयालम, ओडिया, तेलगु सन्थाली, कन्नड एवं मराठी भाषामा अनुदित भई विभिन्न ठाउँबाट प्रकाशित भएका छन्।

प्रारम्भिक जीवन

शिक्षा

इन्दिरा दाँगीले हिन्दी साहित्यमा स्नातकोत्तर गरेकी छन्।

कार्य जीवन

साहित्यिक यात्रा
भारतको मध्यप्रदेश राज्यको राजधानी भोपालमा बसेर क्रियाशील रहेकी दाँगीका ‘हवेली सनातनपुर’ उपन्यास, ‘आचार्य’ नाटक तथा ‘एक सौ पचास प्रेमिकाएँ’ र ‘शुक्रिया इमरान साहब’ शीर्षकका दुई कथासङ्ग्रह प्रकाशित छन्। 

कवि, गीतकार तथा अनुवादक सुमन पोखरेलद्वारा अनुवाद गरिएका दाँगीका केही प्रमुख कथाहरू नेपाली भाषामा अनुदित भई नेपाली पत्रपत्रिकाहरूमा छापिएका छन्।

लेखनशैली

युवा कथाकार इन्दिरा दाँगीको भाषाशैली समृद्ध, संवेदनशील र समर्थवान मानिन्छन्। उनी कुनै पनि स्थितिमा वास्तविकताकासाथ सिर्जना गर्ने क्षमता राख्छिन्। उनका कतिपय कथाहरू अन्तिममा असम्भवजस्ता लाग्दा लाग्दै पनि सशक्त र विश्वसनीय बन्न पुग्छन्। उनका कथाहरू दैनिक दिनचर्याका जिन्दगी, सम्बन्धमा आउने जटिलताहरू र त्रासदीलाई चिर्दै अन्ततः सम्भावनातर्फ उन्मुख हुन्छन्।

इन्दिरा दाँगीको भाषामा एक संयम वाचालपन छ र कथा विषयमा एक नयाँ रेंज। यी दुवै चीजले उनलाई अलग्गै पढिने कथाकारका रूपमा प्रतिष्ठित गर्दछ। भाषाको जादुले जब पाठकलाई तान्दछ तब पनि कथाकार सतर्क हुन्छन् कि कुन बिन्दुमा कस्तो कदम उठाउनुपर्दछ कि कथा अघि बढोस् र पात्रका नक्शा पनि अझ प्रष्ट होस्। सङ्ग्रहको पहिलो कथा 'लीप सेकेंड'को कथाकारको रूपमा उनलाई क्षमताको बानकीका रूपमा पढ्न सकिन्छ।

लेखन एवम मुख्य कृतिहरू

उपन्यास
 हवेली सनातनपुर (भारतीय ज्ञानपीठ, 2014)
 रपटीले राजपथ

कथा सङ्ग्रह
 एक सौ पचास प्रेमिकाएँ (राजकमल प्रकाशन, 2013) 
 शुक्रिया इमरान साहब (सामयिक प्रकाशन, 2015)

नाटक
 आचार्य

पुरस्कार
 साहित्य अकादमी युवा पुरस्कार - २०१५ 
 कलमकार कहानी पुरस्कार - २०१४
 भारतीय ज्ञानपीठ नवलेखन अनुशंसा पुरस्कार - २०१३
 रमाकान्त स्मृति कहानी पुरस्कार - २०१३ 
 वागीष्वरी पुरस्कार - २०१३
 सावित्री बाई फुले राज्य सेवा पुरस्कार - २०११
 रामजी महाजन राज्य सेवा पुरस्कार - २०१०

सन्दर्भ सूची

बाह्य कडीहरू



श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:भारतीय महिला साहित्यकारहरू
श्रेणी:सन् १९८० मा जन्म