बङ्गलादेश अवामी लिग

बङ्गलादेश आवामी लिग () जनप्रजातान्त्रिक बङ्गलादेशको एक ऐतिहासिक तथा वर्तमानमा सत्ताधारी राजनैतिक दल हो। यस राजनैतिक दलको स्थापना सन् १९४९ जुन २३ का दिन पूर्व पाकिस्तानमा आवामी मुस्लिम लिगको नामबाट भएको थियो भने त्यसपछि यस दललाई निखिल पाकिस्तान आवामी लिग भनिन थालिएको थियो। सन् १९७० देखि यस राजनैतिक दलको चुनाव चिह्न डुङ्गा राखिएको थियो। बङ्गलादेश स्वतन्त्रता युद्धको धर्मनिरपेक्षवादी राजनैतिक विचारधारा दर्शाउन सन् १९५५ मा यस दलको नाम फेरबदल गरी "आवामी लिग" राखिएको थियो। 

सन् १९४९ मा बङ्गाली राष्ट्रवादीहरू; आब्दुल हामिद खान भासानी, शओकत आली, यार मोहाम्मद खान र शमसुल हकद्वारा पूर्व बङ्गालको राजधानी ढाकामा अखिल पाकिस्तान आवामी मुस्लिम लिगको स्थापना गरिएको थियो भने त्यसपछि होसेन सहिद सोहरावार्दी पनि यस दल समावेश भएका थिए जो पछि पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री बनेका थिए। पाकिस्तानमा मुस्लिम लिगको प्रभुत्व र सरकारलाई केन्द्रीकृत गर्नका लागि पाकिस्तान आवामी मुस्लिम लिगलाई बङ्गाली विकल्पको रूपमा स्थापना गरिएको थियो। यस राजनैतिक दलको स्थापना पश्चात् निकै चाँडै यसले पूर्व बङ्गालमा ठूलो लोकप्रियता हासिल गर्न सफल भएको थियो। पूर्व बङ्गालको नाम परिवर्तन गरी पूर्व पाकिस्तान बनाइए पछि आवामी लिगले अन्ततः पश्चिम पाकिस्तानको सेना र राजनीतिक प्रतिष्ठानहरू विरुद्ध सङ्घर्षमा बङ्गाली राष्ट्रवाद शक्तिको नेतृत्व गरेको थियो।

बङ्गलादेशका राष्ट्रपिता शेख मुजिबुर रहमानको नेतृत्वमा यस दलले पूर्व पाकिस्तानको स्वतन्त्रताका लागि गरिएको सङ्घर्षमा नेतृत्व गरेको थियो जसमा विभिन्न चरणहरूमा गरिएको जनआन्दोलन, सन् १९६६ को ६ बुँदे आन्दोलन र सन् १९७० को असहयोग आन्दोलन र सन् १९७१ को स्वतन्त्रता युद्ध समावेश छन्।

स्वतन्त्र बङ्गलादेशको उदय पश्चात् आवामी लिग सन् १९७१ को पहिलो जन निर्वाचन जित्न सफल भएको थियो तर शेख मुजिबुर रहमानको हत्या पश्चात् सन् १९७५ मा यस दललाई सत्ताबाट हटाइएको थियो। यस दललाई पछि राजनीतिक सीमाहरूमा सैन्य शासनद्वारा बाध्य बनाइएको थियो भने यस दलका कयौँ वरिष्ठ नेता तथा कार्यकर्ताहरूको हत्या गरिएको थियो भने कयौँलाई कैद बनाइएको थियो। सन् १९९० मा प्रजातान्त्रको पुनःस्थापना पश्चात् आवामी लिग बङ्गलादेशी राजनीतिमा पुनः प्रमुख दलको रूपमा उदाएको थियो। 

आवामी लिगका शीर्ष नेताहरूमध्ये ५ जना बङ्गलादेशका राष्ट्रपति र ४ जना बङ्गलादेशका प्रधानमन्त्री र एक जना पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री बनेका छन्। बङ्गलादेशको वर्तमान प्रधानमन्त्री शेख हसिनाले सन् १९८१ देखि यस राजनैतिक दलको नेतृत्व गर्दै आएकी छिन् जो बङ्गलादेशका प्रथम राष्ट्रपति तथा राष्ट्रजनक शेख मुजिबुर रहमानकी छोरी हुन्।

आवामी लिगका राज्य नेताहरू, सन् १९४९-हाल
70px  बङ्गलादेशका राष्ट्रपति नामकार्यकाल शेख मुजिबुर रहमान सन् १९७१–१९७२ आबु साइद चौधुरी सन् १९७२–१९७३ मोहाम्मद मोहाम्मदउल्लाह सन् १९७४–१९७५ शेख मुजिबुर रहमान सन् १९७५  खन्दोकार मोशताक आहमेद सन् १९७५  आबु सादात्त मोहाम्मद साइम सन् १९७५–१९७७ जिल्लुर रहमान सन् २००९–२०१३ आब्दुल हामिद सन् २०१३–हाल

70px  बङ्गलादेशका उपराष्ट्रपतिहरू नाम कार्यकाल टिप्पणी साइद नुरुल इसलाम सन् १९७१–१९७२बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्धको समयमा कामचलाउ सरकारका तत्कालीन राष्ट्रपति

70px  पाकिस्तानका प्रधानमन्त्रीहरू नाम कार्यकाल होसेन सहिद सोहरावार्दी सन् १९५६–१९५७

70px  पूर्व पाकिस्तानका मुख्यमन्त्रीहरू नाम कार्यकाल आताउर रहमान खान सन् १९५६–१९५८

70px  बङ्गलादेशका प्रधानमन्त्रीहरू नाम कार्यकाल ताजउद्दिन आहमेद सन् १९७१–१९७२ शेख मुजिबुर रहमान सन् १९७२–१९७५ मोहाम्मद मनसुर आली सन् १९७५ शेख हसिना सन् १९९६–२००१; सन् २००९–हाल

निर्वाचन इतिहास

 राष्ट्रिय परिषद् निर्वाचन 
निर्वाचनराजनैतिक दलका अध्यक्षमतहरू%सिट+/–स्थानसरकारटिप्पणीसन् १९७०शेख मुजिबुर रहमान १,२९,३७,१६२ ३९.२% १६० प्रथमसन् १९७० को आम निर्वाचन पश्चात् पश्चिम पाकिस्तानी सरकारले निर्वाचन जित्न सफल दललाई सत्ता हस्तान्तरण गरेको थिएन।

 पूर्व पाकिस्तान परिषदीय निर्वाचन 
निर्वाचनमतहरू%सिट +/–स्थानसरकारटिप्पणीसन् १९५४ १४३ प्रथमसन् १९७० १,२९,३७,१६२ ७३.२% ४५ प्रथमसत्ता हस्तान्तरण गरिएन

राष्ट्रिय संसद निर्वाचन
निर्वाचनराजनैतिक दलका अध्यक्षमतहरू%सिट +/–स्थानसरकारसन् १९७३शेख मुजिबुर रहमान १,३७,९८,७१७ ७३.२% १३३ प्रथमसन् १९७९आसादुज्जामान खान ४७,३४,२७७ २४.४% १४५ द्वितीयसन् १९८६शेख हसिना ७४,६२,१५७ २६.२% ३७ द्वितीयसन् १९८८रद्द ७६सन् १९९१ १,०२,५९,८६६ ३०.१% १२ द्वितीयफेब्रुअरी १९९६रद्द ८८ सन् १९९६ जुन १,५८,८२,७९२ ३७.४% ५८ प्रथमसन् २००१ २,२३,१०,२७६ ४०.०२% ८४ द्वितीयसन् २००८ ३,३८,८७,४५१ ४९.०% १६८ प्रथमसन् २०१४ ३,६१,७३,८८३ ७९.१४% ४ प्रथमसन् २०१८ ३,४१,३३,८२२ ७६.८८% २५ प्रथम

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

 बाह्य कडीहरू 


 आधिकारिक वेबसाइट 

श्रेणी:बङ्गलादेशका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशको राजनीति
श्रेणी:बङ्गलादेश आवामी लिग