स्वेज सङ्कट

स्वेज सङ्कट, वा दोश्रो अरब-इजरायल युद्ध, त्रीपक्षीय आक्रमण () अरब जगतमा  र इजरायल मा सिनाइ युद्ध ,Also known as the Suez War or 1956 War; other names include the Sinai war, Suez–Sinai war, 1956 Arab–Israeli war, the Second Arab–Israeli war, Suez Campaign, Sinai Campaign, Kadesh Operation and Operation Musketeer १९५६को उत्तरार्धमा   इजिप्ट माथि इजरायल, र पछि संयुक्त अधिराज्य र फ्रान्स ले गरेको आक्रमण थियो । यो आक्रमण स्वेज नहर माथि पश्चिमी देशको नियन्त्रण पुनः स्थापित गर्न तथा मिस्रको राष्ट्रपति नासेर, जसले नहरलाई राष्ट्रियकरण गरेका थिए, लाई सत्ताबाट हटाउने उद्देश्यले गरिएको थियो। सन् १९५६ मा  पहिले इजराइल तथा पछि ब्रिटेन र फ्रान्सद्वारा मिस्र माथि गरिएको आक्रमणलाई स्वेज संकट (Suez Crisis) भनिन्छ।  युद्ध शुरू भए पछि संयुक्त राज्य अमेरिका राष्ट्रपति ड्वीट डी. आइजेनहावर, सोवियत सङ्घ र संयुक्त राष्ट्र सङ्घले यसमा राजनयिक हस्तक्षेप गरे र आक्रमणकारी देशहरू पछि हट्नलाई बाध्य भए। यसले संयुक्त अधिराज्य र फ्रान्सलाई लज्जित बनायो र नासेरको शक्तिलाई अझै मजबुत बनायो।Roger Owen "Suez Crisis" The Oxford Companion to the Politics of the World, Second edition. Joel Krieger, ed. Oxford University Press Inc. 2001.

 स्वेज नहरको राष्ट्रियकरण 
२६ जुलाई १९५६ मा अलेक्जेद्रिया-(अलेक्जान्ड्रिया) मा सबोधन गर्दै नासेरले इजिप्टको सेनालाई स्वेज नहर नियन्त्रण गर्न र नहरको  राष्ट्रियकरण कार्वान्ययन गर्न आदेश दिए।  उनले राष्ट्रियकरण कानुन प्रकाशित भएको , स्वेज नहरको सबै सम्पत्ति रोक्का भएको, र सबै शेयरधनीहरूलाई पेरिस स्टक एक्सचेन्जको अन्तिम मूल्य अनुसारको पैसा चुक्ता गरिने घोषणा गरे ।BBC On This Day, 1956: Egypt seizes Suez Canal त्यहि दिन, इजिप्टले इजरायली जहाजहरूलाई बन्द गरियो ।

मिस्त्रका राष्ट्रपति कर्नल गमाल नासेरले २६ जुलाई १९५६ मा स्वेज नहरलाई राष्ट्रियकरण गरे तथा ब्रिटेन र फ्रान्सको सेनालाई इजिप्टबाट हट्न आदेश दिए । त्यसपछि ब्रिटेन र फ्रान्सका सेनाले मिस्त्रमाथि आक्रमण गरे। सुरक्षा परिषदमा रुसले आक्रमण नरोकिए युद्धमा उत्रने धम्कि दिए र ब्रिटेन तथा फ्रान्सले युद्ध बन्द गरे  संयुक्त राष्ट्र सङ्घका महासचिव ड्याग ह्यामरसोल्डले  एक संयुक्त राष्ट्रिय सेनालाई मिस्त्र पठाए र त्यहाँ शान्ति स्थापित गराए । तथा १९५७ मा स्वेज नहर सबै देशको जहाजको आबगमनको लागि खुला गरियो।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:विश्वका युद्ध
श्रेणी:मध्य-पूर्वको युद्ध
श्रेणी:युद्ध
श्रेणी:फ्रान्स सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:संयुक्त अधिराज्य सम्मिलित युद्धहरू
श्रेणी:स्वेज नहर
श्रेणी:इजरायल सम्मिलित युद्धहरू