लिपुलेक भञ्ज्याङ

लिपुलेक (उचाइ )  नेपाल र तिब्बत, चीनको सिमानामा रहेको भञ्ज्याङ हो। यो नेपालको भूमि भए तापनि यसको नियन्त्रण भारतले गरिरहेको छ ।http://admin.myrepublica.com/politics/story/22453/resolve-lipu-lekh-pass-dispute-house-panel-to-govt.htmlhttps://kathmandupost.ekantipur.com/ampnews/2015-07-09/lipulekh-dispute-ucpn-m-writes-to-pm-koirala-indian-pm-modi-chinese-prez-xi.html प्राचीन समयदेखि व्यापारी र भक्तजनहरू तिब्बत यात्राको लागि यो बाटो हुँदै यात्रा गर्छन् । मानसरोवर जाने भक्तजनले यो मार्ग प्रयोग गर्छन् । नेपालको सहमतिबेगर सन् २०१५ मा भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको चीन भ्रमणका बेला यस भञ्ज्याङलाई व्यापार वृद्धिका लागि प्रयोग गर्ने विवादास्पद समझदारी भएको थियो ।https://nepalmag.com.np/news/2015-06-07/8506.html

 विवाद 

लिपुलेक नेपालको भूभाग हो । कीर्तिनिधि विष्ट नेपालका प्रधानमन्त्री छँदा नेपालको उत्तरी सीमाहरूमा रहेका भारतीय सुरक्षा फौजका पोस्ट हटाइदिएका थिए । तिनैमध्येको एक टुकडीलाई भारतले लिपुलेकभन्दा करिब १० किलोमिटर दक्षिणमा रहेको तिल्सी उपत्यकामा राखेको छ । त्यही ठाउँमा उत्पत्ति हुने एउटा सानो खोलालाई महाकालीको मुहान, त्यहीँ बनाएको एउटा मन्दिरलाई काली माताको मन्दिर र त्यस क्षेत्रलाई कालीमाताको नाम दिएर भारतीय पक्षले नेपालको सीमा त्यहीँसम्म हो भनेर देखाइरहेको छ । यसलाई नेपाली पक्षले आफ्नो भूमिमाथिको अतिक्रमण भनेको छ ।https://nepalmag.com.np/news/2015-06-07/8506.htmlhttps://mofa.gov.np/wp-content/uploads/2019/11/Press-Release-4-Nov-2019.pdf 

सन्दर्भ सामग्रीहरू