अब यस्तो कहिल्यै नहोस्

‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’ इतिहास शिरोमणि बाबुराम आचार्यका ऐतिहासिक लेखहरूको सँगालो हो। बडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको मृत्यु पश्चात वि.सं. १८३१ देखि १९५८ सम्म नेपालमा सत्ता संघर्षका अनेकन् पर्व भए। ती पर्वमा भएका हत्या, हिंसा र षड्यन्त्रका तानाबानाबारे इतिहासकार बाबुराम आचार्यले आफ्नो पुस्तकमा सविस्तार व्याख्या गरेका छन्। २०१५ सालको आसपासमा लेखिएका यी लेखहरूमा राजकुमार नायब बहादुर शाह देखि प्राइममिनिस्टर श्री ३ देव शम्सेरका पालासम्मका विभिन्न षड्यन्त्रका घटनाहरूको बारेमा जानकारी पाइन्छ। विशेषगरी बहादुर शाहको हत्या, भिमसेन थापाको उदय र अवसान, माथवरसिंह थापाको उदय र हत्या, जंगबहादुर कुँवर राणाको उदय र राणा शासनको प्रारम्भिक विकासक्रमका बारेमा एकदमै महत्त्वपूर्ण जानकारीहरु यसमा समेटिएका छन् । 

पुस्तकमा बहादुर शाहको हत्या, रणबहादुर शाहको हत्याकाण्ड, भिमसेन थापाको उदय र अस्त, इतिहासका कोतपर्व, भण्डारखाल पर्व र अलौपर्व, लगायत अन्य केहि कम सुनिएका राणाशाही विरुद्धको अठतीस सालको असफल षडयन्त्र, ४२ सालको पर्व र देव शमशेर विरुद्धको कु जस्ता घटनाको बारेमा पनि चर्चा गरिएको छ। भिमसेन थापाको बारेमा इतिहासले धेरै राम्रा कुराहरु गाएको भएपनि उनले शक्ति हात पार्नका लागि गरेका हत्याहरूको विवरण इतिहासहरूमा पाइँदैन। त्यस्तै उनको मृत्युको हकमा पनि अनेक भनाइहरु पाइन्छ। यसमा पुरानो विष मुद्दालाई बल्झाएर पाँडेहरूले षडयन्त्र गरी आत्महत्या गर्न बाध्य तुल्याएको तर उनी ९ दिनसम्म तड्पिएर विष्णुमतिको किनारमा अन्तिम स्वास फेरेको भन्ने उल्लेख छ। 

इतिहासका यी घटनाहरूको लेखहरू रेडियो नेपालका लागि उनीद्वारा लेखिएको ‘स्क्रिप्ट’हरू हुन्, जुन पछि उनको चिनारी बन्यो ।  इतिहासकार बाबुराम आचार्यद्वारा लिखित पुस्तक ‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’ वि.सं. २०५५ सालमा प्रकाशित भएको थियो।  धेरैले बडो चाखपूर्वक पढेको सो पुस्तकको चर्चा सेलाउन पनि पाएको थिएन, वि.सं. ०५८ सालमा राजदरबार हत्याकाण्डमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रको वंशनाश भयो। इतिहास दोहोरियो । 

 विषयसूची 
+विषयसूचीघटना वर्णनरचनाकाल१चवन्न सालको घटनाबहादुर शाहको हत्यावि.सं. २०१८२साठी सालको पर्वदामोदर पाँडेको हत्यावि.सं. २०१८३बयासठ्ठी साल पर्वरणबहादुर शाहको हत्यावि.सं २०२६४छयान्नब्बे सालको घटनाभीमसेन थापाको अन्त्यवि.सं. २०१६५दूई सालको घटनामाथवरसिंह थापाको हत्यावि.सं. २०१८६कोतपर्ववि.सं. २०१८७भण्डारखाल पर्ववि.सं. २०१७८अलौ पर्ववि.सं. २०१६९अठ्तीस साल पर्ववि.सं. २०१३१०बयालीस साल पर्वरणोद्दिप सिँह राणाको हत्या
वीर र खड्ग शमशेरको मनमुटाववि.सं. २०१५११अन्ठाउन्न साल पर्वदेव शमशेर विरुद्धको कुवि.सं. २०१८
गल्तीहरु
पुस्तकका कमजोर पक्षमा मितिहरु नेपाली र अंग्रेजी लेख्ने क्रममा भएका गल्तीहरु सम्पूर्ण रूपले सच्चिएका छैनन्। एकाध बाहेक इतिहास लेखनको आधार प्रष्ट रूपमा उल्लेख गरिएका छैनन्। 
जे होस् ‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’ पढ्नै पर्ने पुस्तक मध्येको एक पुस्तक हो।  

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली साहित्य