अमेरिकी काङ्ग्रेस

संयुक्त राज्य अमेरिकाको सङ्घीय सरकारको द्विसदनात्मक व्यवस्थापिकालाई अमेरिकी कंग्रेस (The United States Congress) भनिन्छ। सिनेट (Senate) एवं हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिब्स (House of Representatives) यसको दुई सदन हुन्। अमेरिकी कांग्रेसको बैठकहरु अमेरिकी राजधानी वासिङ्टन, डी.सी. मा  अमेरिकी क्यापिटल हुन्छ। सिनेटर र प्रतिनिधिहरू प्रत्यक्ष चुनाव मार्फत छानिन्छन्, यद्यपि सिनेटमा रिक्त पदहरू गभर्नरको नियुक्तिद्वारा पूर्ति गर्न सकिन्छ। कांग्रेसमा ५३५ मतदान सदस्यहरू छन्: १०० सिनेटर र ४३५ प्रतिनिधि। सिनेटमा  कुनै पनि प्रस्तावमा बाराबर मत भएको स्थितिमा मात्र ले मत हाल्न पाउँछ ।  प्रतिनिधिसभामा ६ गैर-मतदाता सदस्य छन् । 

अमेरिकी संविधानको धारा एकले कंग्रेसका सदस्यहरूको योग्यता तोकेको छ । उमेर कम्तिमा २५ वर्ष (हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिब्स) वा कम्तीमा ३० वर्ष (सिनेट) उमेरको हुनुपर्ने, कम्तिमा सात वर्ष (हाउस) वा नौ (सिनेट) वर्ष अमेरिकी नागरिक भएको हुनुपर्ने, र उनीहरूले प्रतिनिधित्व गर्ने राज्यको बासिन्दा हुनुपर्छ । दुबै सदनका सदस्यहरू असीमित संख्यामा पुन: निर्वाचनमा उठ्न सक्छन्। 

 संविधान 
संयुक्त राज्यको संविधानको धारा एकले भन्छ, "यहाँ प्रदान गरिएका सबै विधायी शक्तिहरू संयुक्त राज्यको कांग्रेसमा निहित हुनेछ, जसमा सिनेट र हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिब्स समावेश हुनेछ।" हाउस र सिनेट विधायी प्रक्रियामा समान साझेदार हुन् - दुवै सदनको सहमति बिना कानून लागू गर्न सकिँदैन। संविधानले प्रत्येक सदनलाई केही विशिष्ट शक्तिहरू प्रदान गरेको छ। सिनेटले सन्धिहरू अनुमोदन गर्छ र राष्ट्रपति नियुक्तिहरूलाई अनुमोदन गर्छ जबकि सदनले राजस्व वृद्धि बिलहरू सुरु गर्छ। 

 अधिकार 
हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिब्सको विशेषाधिकारहरु निम्नांकित : 
(१) आयसम्बन्धी विधेयकको प्रारम्भ, 
(२) महाभियोग बहस, 
(३) निर्धारित अवस्थामा राष्ट्रपतिको निर्वाचन।

सिनेट को विशेषाधिकार: 
(१) उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन, 
(२) महाभियोगको फैसला, 
(३) राष्ट्रपतिद्वारा गरिएको नियुक्तिहरूको अनुमोदन, 
(४) विदेशी राज्यहरूसँग गरिएको सन्धि सम्झौता को अनुमोदन।

कंग्रेसको दुवै सदनको वर्णित विशेषाधिकार को अतिरिक्त केही अधिकार यस्ता छन् जुन दुवै सदनलाई समान रूपमा मिलेको छ र दुवै सदन मिलेर संविधान अन्तर्गत यसको प्रयोग गर्छन्।

यी अधिकार निम्नलिखित छन् :

 कांग्रेसको दुवै सदनलाई दुई-तिहाई बहुमतबाट संविधान संशोधनको प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने अधिकार,
दुवै सदनको आफ्नो-आफ्नो निर्वाचनको समय, स्थान तथा निर्वाचनको तरिका निश्चित गर्ने,
सङ्घीय कार्यपालिकाको विभिन्न विभाग तथा विभिन्न सङ्घीय पदाधिकारि को पदको निर्माणको अधिकार,
न्याय सम्बन्धी कतिपय अधिकार पनि कंग्रेस अन्तर्गत छन्,
परराष्ट्र-सम्बंध-सञ्चालन तथा अन्तरराष्ट्रीय मामला सम्बद्ध कतिपय अधिकार,
 कंग्रेसलाई १३ विषयहरूमा विधि निर्माणको अधिकार छ।
विशेषाधिकार

 बाहिर आय र उपहार 

टेनेसीका प्रतिनिधि जिम कुपरले हार्वर्डका प्रोफेसर लरेन्स लेसिगलाई भने कि कांग्रेसको मुख्य समस्या भनेको सदस्यहरूले सेवा गरेपछि लबीस्टको रूपमा आफ्नो भविष्यको करियरमा केन्द्रित हुनु हो - कि कांग्रेस "के स्ट्रीटको लागि फार्म लिग" हो। लबिङ फर्महरूले सक्रिय विधायकका परिवारका सदस्यहरूलाई पनि भर्ती गर्ने गरेको छ। आफ्नो परिवारको सदस्यलाई लबिङ गर्न अनुमति मिल्दैन । यहाँ यस्तो कामको स्वार्थको द्वन्द्वको रूपमा आलोचना गरिन्छ। 

 तलब 
केही आलोचकहरूले औसत अमेरिकी आम्दानीको तुलनामा कांग्रेसको तलब उच्च भएकोमा आलोचना गरेका छ्न्।  

Postage

 संरक्षण 
कांग्रेसका सदस्यहरूलाई संसदीय विशेषाधिकार प्राप्त हुन्छ, जसमा राजद्रोह, अपराध, गुंडागर्दी र शांति भंग बाहेक सबै मामलमा गिरफ्तारीबाट मुक्ति र बहसमा बोल्ने स्वतन्त्रता रहेको छ। यो संवैधानिक रूपबाट प्राप्त प्रतिरक्षा सत्रको दौरान र सत्रबाट आउने-जाने के दौरान सदस्यहरूलाई प्राप्त हुन्छ। Davidson (2006), p. 17. 

कांग्रेसको काममा अवरोध गर्नु संघीय कानून अन्तर्गत अपराध हो र यसलाई कांग्रेसको अवहेलना भनिन्छ। प्रत्येक सदस्यलाई अवहेलनाको लागि मानिसहरूलाई उद्धृत गर्ने अधिकार छ तर अवहेलना उद्धरण मात्र जारी गर्न सक्छ – न्यायिक प्रणालीले सामान्य फौजदारी मुद्दा जस्तै मुद्दालाई पछ्याउँछ। अदालतमा कांग्रेसको अवहेलनाको अभियोग प्रमाणित भएमा एक वर्षसम्म कैद हुन सक्छ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:संयुक्त राज्य अमेरिका
श्रेणी:द्विसदनात्मक व्यवस्थापिकाहरू