तेस्रो लिङ्गी

दक्षिण एसियाली हिन्दू र मुश्लीम संस्कृति समाजमा आफूलाई महिला वा पुरुषको परिभाषामा नराख्ने आफ्नो छुट्टै समाज, संस्कार, रीतिरिवाज र रहन सहन भएको विभिन्न समुदायहरू छन् । सामाजिक मूल्य मान्यता अनुसार तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूलाई अलौकिक मानिन्छ र उनीहरूले दिएको आशिर्वाद र श्राप लाग्दछ भन्ने मान्यता समेत रहेको र उनीहरू कुनै सुखद अवशर जस्तै विवाह, नवजन्म शिशु, इत्यादीमा नाच गान गर्ने, आशिर्वाद दिने परम्परागत पेशा पनि गर्दछन् । कतिपय तेस्रोलिङ्गी समुदायहरूको लामो इतिहास नै छ, उनीहरूको छुट्टै स्थानमा समुदायगत बसोबास हुन्छ र आफ्नो समुदायमा कोही भित्रन चाहेमा, समुदायमा भित्री सकेपछी, समुदायमा कसैको मृत्यु हुँदा र कतिपय अवस्थामा समुदायको आफ्नै छुट्टै भाषा वा भाषिका समेत हुने गर्दछ ।                      
नेपाल
नेपालको पहाडी भेगमा मेटी, मारुनी, मधेसमा कोथी, मौगियाह, नेवार समुदायमा मैंबाबु, डोट्यालीमा घाँडे, हिमाली भेगमा फुलुमुलु, फोलोक मोलोक, इत्यादी तेस्रोलिङ्गी समुदायहरू छन् ।    
बाङ्लादेश
सन् २०१३म बाङ्लादेशले महिला पुरुष बाहेक 'हिजडा' भनी तेस्रोलिङ्गी व्यक्तिहरूलाई पहिचान दिएको थियो ।  
भारत
तेस्रोलिङ्गी संस्कृतिको व्यापकता रहेको प्रमुख देश भारत हो । हिन्दी भाषामा हिजडा, हिज्रा, हिजरा, इत्यादी भनिने गरिन्छ । उर्दू भाषामा 'ख्वाजासिरा' भनिने गरिन्छ । तेलुगु भाषामा नपुन्सकुडू', तमिल भाषामा 'थिरु नङ्गाई', 'अरवानी', इत्यादी तेस्रोलिङ्गी समुदायहरू अस्तित्वमा छन् । Naz Foundation International, Briefing Paper 3: Developing community-based sexual health services for males who have sex with males in South Asia. August 1999. Paper online  (Microsoft Word file). 
अधिकार

दक्षिण एसियाका अधिकांश देशहरूमा तेस्रोलिङ्गीको अवधारणा भएकाले नेपाल, भारत, बाङ्लादेश र पाकिस्तानले तेस्रोलिङ्गी पहिचानलाई विभिन्न ढङ्गले मान्यता दिएका छन् ।     
समाज
दक्षिण एसियाका केही तेस्रोलिङ्गी समाजहरू देहाय बमोजिमका छन् :-
 मेटी
 हिजडा
दिवस

वर्षेनी अप्रिल १७ तारिखमा तेस्रोलिङ्गी दिवस मनाइन्छ ।

भाषा
हिन्दी र उर्दू भाषामा आधारित दिल्लीमा हिजडा समुदायको हिज्रा फारसी नामक छुट्टै भाषा प्रचलनमा छ ।  Hall, K. (1996). Lexical subversion in India’s Hijra community. In Gender and Belief Systems: Proceedings of the Third Berkeley Women and Language Conference. Berkeley, CA: Berkeley Women and Language Group (pp. 279-292).    नेपालमा पनि मेटी भाषा भनिने नेपाली भाषामा आधारित भाषा प्रचलनमा छ ।

हेर्नुहोस्
 सिमान्तकृत यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान र यौन विशेषताका व्यक्ति

सन्दर्भ

थप

श्रेणी:क्वयेर
श्रेणी: लैङ्गिक पहिचान
श्रेणी:तेस्रोलिङ्गी