प्रदेश सभा (नेपाल)

प्रदेश सभा नेपालको सङ्घीय प्रदेशका लागि एकसदनात्मक निर्वाहक विधान सभा हो; अथवा प्रदेशको व्यवस्थापिका नै प्रदेश सभा हो। नेपालको संविधान २०७२ बमोजिम अगावै विघटन भएकोमा बाहेक प्रदेश सभाको कार्यकाल पाँच वर्षको हुन्छ।

प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रका लागि उम्मेदवारलाई राजनीतिक दलहरूले छान्छन् वा स्वतन्त्रको रूपमा छानिन्छन्। प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रले पहिलो पटक निर्वाचन सरल बहुमत प्रणाली अन्तर्गत एक सदस्य निर्वाचित गर्दछ। नेपालले समानुपातिकतर्फको मतप्रणाली प्रयोग गर्ने भएकाले दलीय सूचीको समानुपातिक प्रतिनिधित्वमार्फत सदस्य निर्वाचित गर्न मतदाताले अर्को मतपत्र हालेका हुन्छन्। हालको संविधानमा पहिलो पटक पदीय प्रणालीबाट ६० प्रतिशत र दलीय सूचीको समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणालीमार्फत चालिस प्रतिशत सदस्य निर्वाचित हुनुपर्ने उल्लेख छ। प्रत्येक पार्टीबाट निर्वाचित कुल सदस्यको एक तिहाइ सदस्य महिलाले हुनुपर्छ र यदि एक तिहाई प्रतिशत निर्वाचित भएन भने, सुनिश्चित गर्न नसक्ने दलले दल-सूची समानुपातिक प्रतिनिधित्व मार्फत कुल सङ्ख्याको एक तिहाईलाई महिलाको रूपमा निर्वाचित गर्नु पर्ने व्यवस्था रहेको छ।

निर्वाचन पछि समग्र बहुमत भएको पार्टी (अन्य सबै दलको संयुक्तभन्दा बढी सिट) सरकारमा जान्छ। यदि कुनै पनि दलले बहुमत प्राप्त गर्न असमर्थ रहेको खण्डमा दलहरूले गठबन्धन गर्ने प्रयास गर्न सक्छन्।

नेपालको पहिलो प्रदेश सभा निर्वाचन २०७४ मङ्सिर १० र २०७४ मङ्सिर २१ मा गरि दुई चरणमा सम्पन्न भएको थियो।

नेपालका ७ वटै प्रदेशमा गरि ५५० वटा सिट रहेको छ जसमा ३३० (६०%) प्रादेशिक सीटको निर्वाचन सरल बहुमत प्रणाली मार्फत र २२० (४०%) समानुपातिक प्रतिनिधित्वमार्फत सिट सङ्ख्याको निर्वाचन हुन्छ।

 प्रदेश सभाको सूची 
प्रदेश सभासिट संख्यासभा स्थानसत्तारुढ दलप्रत्यक्ष निर्वाचित सिटसमानुपातिक प्रतिनिधित्व सिटकुल सिटप्रदेश नं. १५६३७९३विराटनगरनेकपा (एमाले)मधेश६४४३१०७जनकपुरजनता समाजवादी पार्टी, नेपालबागमती६६४४११०हेटौँडानेकपा (माओवादी केन्द्र)गण्डकी३६२४६०पोखरानेपाली कांग्रेसलुम्बिनी५२३५८७देउखुरीनेपाली कांग्रेसकर्णाली२४१६४०वीरेन्द्रनगरनेकपा (माओवादी केन्द्र)सुदूरपश्चिम३२२१५३गोदावरीनेपाली कांग्रेसजम्मा३३०२२०५५०——
अङ्गुठाकार|450x450पिक्सेल|वि.सं. २०८० वैशाख १४ यता प्रदेश अनुसार सताधारी दल

 सिट वितरण 
प्रदेश सभाकुल सिटसिटहरूनेकानेकपा (एमाले)नेकपा (माके)राप्रपानेकपा (एस)जसपाजनमतनाउपालोसपानेमकिपाराजमोनेससपास्वतन्त्रप्रदेश नं. १ ९३२९४०१३६४१मधेश १०७२२२४९१७१९१३१९११बागमती११०३७२७२११३७३२गण्डकी ६०२७२२८२१लुम्बिनी८७२७२९१०४१३३४३१२कर्णाली ४०१४१०१३१११सुदूरपश्चिम ५३१९१०१११४७१जम्मा५५०१७५१६२८५२८२५२३१६१२१२३२११५

कोशी प्रदेश सभा

निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगको प्रतिवेदनका अनुसार प्रदेश नं. १ का १४ जिल्लामा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत ५६ सिट समेटिएको छ।
जिल्लाहरूनिर्वाचन क्षेत्रताप्लेजुङ जिल्ला२पाँचथर जिल्ला२इलाम जिल्ला४झापा जिल्ला१०मोरङ जिल्ला१२सुनसरी जिल्ला८धनकुटा जिल्ला२सङ्खुवासभा जिल्ला२भोजपुर जिल्ला२तेह्रथुम जिल्ला२ओखलढुङ्गा जिल्ला२खोटाङ जिल्ला२सोलुखुम्बु जिल्ला२उदयपुर जिल्ला४

मधेश प्रदेश सभा

मधेश प्रदेश का प्रत्येक जिल्लामा ८ वटा प्रदेश सभाका सिट रहेका छन् । मधेश प्रदेश का ८ जिल्लामा कुल ६४ वटा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत प्रदेश सिटहरू रहेका छन्।

जिल्लाहरूनिर्वाचन क्षेत्रसप्तरी जिल्ला८सिराहा जिल्ला८धनुषा जिल्ला८महोत्तरी जिल्ला८सर्लाही जिल्ला८रौतहट जिल्ला८बारा जिल्ला८पर्सा जिल्ला८

बागमती प्रदेश सभा

बागमती प्रदेशमा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत कुल ६६ प्रदेश सिट रहेको छ।
जिल्लाहरूनिर्वाचन क्षेत्रसिन्धुली जिल्ला४रामेछाप जिल्ला२दोलखा जिल्ला२सिन्धुपाल्चोक जिल्ला४काभ्रेपलान्चोक जिल्ला४ललितपुर जिल्ला६भक्तपुर जिल्ला४काठमाडौँ जिल्ला२०नुवाकोट जिल्ला४रसुवा जिल्ला२धादिङ जिल्ला४मकवानपुर जिल्ला४चितवन जिल्ला६
गण्डकी प्रदेश सभा

गण्डकी प्रदेशमा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत कुल ३६ प्रदेश सिट रहेको छ।
जिल्लाहरूनिर्वाचन क्षेत्रगोरखा जिल्ला४लमजुङ जिल्ला२तनहुँ जिल्ला४स्याङ्जा जिल्ला४कास्की जिल्ला६मनाङ जिल्ला२मुस्ताङ जिल्ला२पर्वत जिल्ला२म्याग्दी जिल्ला२बाग्लुङ जिल्ला४नवलपुर जिल्ला४
लुम्बिनी प्रदेश सभा

लुम्बिनी प्रदेशमा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत कुल ५२ प्रदेश सिट रहेको छ।
जिल्लाहरूनिर्वाचन क्षेत्रगुल्मी जिल्ला४पाल्पा जिल्ला४रुपन्देही जिल्ला१०अर्घाखाँची जिल्ला२कपिलवस्तु जिल्ला६प्युठान जिल्ला२रोल्पा जिल्ला२दाङ जिल्ला६बर्दिया जिल्ला४बाँके जिल्ला६नवलपरासी जिल्ला४पूर्वी रुकुम जिल्ला२
कर्णाली प्रदेश सभा

कर्णाली प्रदेशमा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत कुल २४ प्रदेश सिट रहेको छ।
जिल्लाहरूनिर्वाचन क्षेत्रसल्यान जिल्ला२सुर्खेत जिल्ला४दैलेख जिल्ला४जाजरकोट जिल्ला२डोल्पा जिल्ला२हुम्ला जिल्ला२कालिकोट जिल्ला२मुगु जिल्ला२जुम्ला जिल्ला२पश्चिम रुकुम जिल्ला२
सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा

सुदूरपश्चिम प्रदेशमा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत कुल ३२ प्रदेश सिट रहेको छ।
जिल्लाहरूनिर्वाचन क्षेत्रबाजुरा जिल्ला२बझाङ जिल्ला२अछाम जिल्ला४डोटी जिल्ला२कैलाली जिल्ला१०कञ्चनपुर जिल्ला६डडेल्धुरा जिल्ला२बैतडी जिल्ला२दार्चुला जिल्ला२

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

 बाह्य कडीहरू 
 नेपालको संविधान, २०७२

श्रेणी:नेपाल सरकार