सन् २०२१ को निरागोङ्गो ज्वालामुखी विस्फोटन

२२ मे २०२१ मा प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गोको निरागोङ्गो पहाडको ज्वालामुखी विस्फोट भएको थियो। २५ मे सम्ममाा,ज्वालामुखी विस्फोटनको कारणले ३२ मानिसको मृत्यु र  १,००० घरहरू ध्वस्त भएका थिए।

 पृष्ठभूमि 
भिरुङ्गा राष्ट्रिय निकुञ्जका अधिकारीका अनुसार निरागोङ्गो पहाडको ज्वालामुखी विस्फोटन सन् २००२ मा भएको विस्फोटसँग मिल्दोजुल्दो छ, जसमा २५० मानिसको मृत्यु भएको थियो। सेप्टेम्बर २०२० मा गोमा ज्वालामुखी वेधशालाका निर्देशक कचो कारुमले लाभा ताल द्रुत गतिले भरिन थालेको र अर्को केही वर्षमा विस्फोट हुने जोखिम बढेको कुरा बताएका थिए।  कारुमले भूकम्पको कारणले ज्वालामुखि बिस्फोटन चाँडै सुरु हुन सक्ने पनि बताएका थिए।   विश्व बैङ्कले भ्रष्टाचारको आरोपमा वित्तपोषण कटौती गरेपछि विस्फोटन हुनुभन्दा अघि करिब एक वर्षदेखि वेधशालाले राम्रोसँग काम गरिरहेको थिएन। वेधशालाले सूचना प्रविधि प्रणालीको सुपरीवेक्षण र नियन्त्रणमा इन्टरनेट जडानको लागि र पर्यवेक्षकलाई नियमित रूपमा यातायात पठाउनको लागि भुक्तान गर्न सकिरहेको थिएन। कर्मचारीहरूले उनीहरूको ज्वालामुखीमा केही भ्रमणहरूको क्रममा विभिन्न तथ्याङ्कहरू मेमोरी कार्डहरूबाट डाउनलोड गरेका थिए।  अगस्ट २०२० मा, जिओफिजिकल रिसर्च लेटर्सको एक प्रतिवेदनमा निरागोङ्गो ज्वालामुखीको ऐतिहासिक र वर्तमान गतिविधिको तुलनाको आधारमा मार्च २०२४ र नोभेम्बर २०२७ को  बीचमा विस्फोट हुने सम्भावना रहेको अनुुुमान गरेको थियो।

 विष्फोटन 

२२ मे २०२१, ७:०० बजे (केन्द्रीय अफ्रिकी समय)मा निरागोङ्गो पर्वतको एक किनारामा ज्वालामुखी विस्फोट भएको थियो र लाभा २० लाख जनसङ्ख्या रहेको, २० किलोमिटर दक्षिणमा अवस्थित गोमा सहरतर्फ बग्न थालेको थियो। प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गोको सरकारले सहरका बासिन्दाहरूलाई उद्धार गर्न आग्रह गरेको थियो। लाभाको प्रवाह १ किलोमिटर प्रति घण्टा (०.६२ मिटर) मा सरेको अनुमान गरिएको थियो, जसले गर्दा मानिसहरू उक्त ठाउँ छोड्न प्रयाप्त समय पाएका थिए। अन्ततः गोमाको उत्तरी क्षेत्रमा रहेको बुहेम जिल्लामा लाभा रोकिएको थियो, जसले त्यस क्षेत्रका सयौँ घर तथा भवनहरू ध्वस्त पारेको थियो।. लाभा सहरमा बगेको र सहरको दक्षिणमा रहेको गोमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा समेत पुगेको यसअघिको प्रतिवेदनको बाबजुद पछिल्लो समय विमानस्थल र निर्माणाधिन क्षेत्रमा कुनै असर नपरेको पुष्टि भएको थियो। तथापि, लाभाको बहावले एन२ सडक पार गरेर गोमालाई बेनी सहरबाट उत्तरतर्फ काटेको थियो।

सन्दर्भ सामग्रीहरू