सेयर बजार क्र्यास

सेयर बजार क्र्यास भनेको सेयर बजारमा स्टकको मूल्यमा अचानक नाटकीय रुपमा गिरावट आएर कागजी धनमा महत्वपूर्ण क्षति पुगेको अवस्था हो । सेयर बजार क्र्यासहरू त्रासमा सेयरको बिक्री र अन्तर्निहित आर्थिक कारकहरूद्वारा हुने गर्छ। सट्टाबाजी र आर्थिक बबल पछी प्राय: सेयर बजार क्र्यास हुन्छ।

सेयर बजार क्र्यास एक सामाजिक प्रक्रिया हो जहाँ बाह्य आर्थिक घटनाहरू भीड मनोविज्ञानसँग मिल्दछन्। केही सेयर  कारोबारी (बजार सहभागी)हरूले सेयर बिक्री गर्दा अरु धेरै कारोबारीहरू पनि बिक्री गर्न खोज्छन्। सामान्यतया भन्नुपर्दा क्र्यासहरू सामान्यतया निम्न सर्तहरू अन्तर्गत देखा पर्दछ: 

 सेयर मूल्य बढ्ने (बुल बजार) एक लामो अवधि र अत्यधिक आर्थिक आशावाद,

 दीर्घकालीन औसत भन्दा मूल्य – आय अनुपात अधिक हुने बजार

 बजार सहभागीहरूद्वारा मार्जिन ऋण र लिवरेज व्यापक प्रयोग । 

अन्य पक्षहरू जस्तै युद्ध, ठूला व्यापारिक सङ्गठन ह्याक्स, सङ्घीय कानून र नियममा परिवर्तन र आर्थिक विपत्तिजनक क्षेत्रहरूमा प्राकृतिक प्रकोपले पनि स्टकको विस्तृत बजार मूल्यको सेयर बजार मूल्यमा उल्लेख्य गिरावटलाई असर गर्न सक्छ। प्रभावित व्यापारिक सङ्गठनको विरुद्ध प्रतिस्पर्धा गर्ने व्यापारिक सङ्गठनहरूको लागि स्टक मूल्यहरू दुर्घटनाको बाबजूद बढ्न सक्दछ।Galbraith, J. The Great Crash 1929, 1988 edition, Houghton Mifflin Co. Boston, p.xii-xvii

क्र्यासहरू सामान्यतया अप्रत्याशित हुन्छन्। नियल फर्गुसनले भनेझैं 'दुर्घटना हुनुभन्दा अघि हाम्रो विश्व लगभग स्थिर, भ्रामक र सन्तुलित देखिन्छ। ताकि अन्तमा जब क्र्यास हुन्छ - अनिवार्य रूपमा यो हुनेछ - सबै आश्चर्यचकित देखिन्छ र हाम्रो दिमागले हामीलाई यो क्र्यासको समय होइन भनिरहन्छ।'

यो पनि हेर्नुहोस्

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:वित्तीय सङ्कटहरू