तिमिङ्गल

तिमिङ्गल ठुला, समुन्द्री स्तनधारी जलचर हुन् । अन्य स्तनधारी जस्तै, यिनिहरू पनि वायुमण्डलबाट अक्सिजन लिने गर्छन्, केही मात्रामा रौं हुन्छन् र यिनिहरूको पनि तातो रगत हुन्छ।

मुख्यतया तिमिङ्गलहरू दुई प्रकारका हुन्छन् र यिनको लगभग १०० प्रजाती हुन्छ।Mead, James G. and Brownell, Robert L. Jr. 2005. Order Cetacea (pp. 723-743). In Wilson, Don E. and Reeder, DeeAnn M. (eds) Mammal species of the world: a taxonomic and geographic reference. 3rd ed, Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494 तिमिङ्गलहरू सिटेसिया इन्फ्राअडर अन्तर्गत पर्छन् जस अन्तर्गत डल्फिन र पर्पैजेज पनि पर्दछन्। सिटेसिया इन्फ्राअडर अन्तर्गतका दुई पार्भोअडरहरू माइस्टिसिटी (बेलिन तिमिङ्गल) र ओडन्टोसिटी (तुथेड तिमिङ्गल) लगभग ३ करोड ४० लाख वर्ष अघि तिर बिभजित भए। तिमिङ्गलहरू यी दुई पार्भोअडर अन्तर्गत ८ वटा परिवारमा विभाजित छन्, ती हुन; बेलैनोप्टेरिडी (रोरक्वायल), बेलैनिडी (राइट तिमिङ्गल), सिटोथेरिडी (पिग्मी राइट तिमिङ्गल), एस्क्रिक्टिडी (खैरो ह्वेल), मोनोडन्टिडी (बेलुगास र नरह्वेल्स), फाइसेटेरिडी ( स्पम तिमिङ्गल), कोजिडी (ड्वार्फ र पिग्मी स्पम तिमिङ्गल) र जिफिडी (बिकेड तिमिङ्गल) । तिमिङ्गलहरू आकारमा २.६ मिटर (८.५ फिट) र १३५ किलोग्राम (ड्वार्फ स्पम तिमिङ्गल) देखी २९.९ मिटर (९८ फिट) र १९० मेट्रिक टन
(निलो तिमिङ्गल) सम्म हुन्छन्।

मानिसहरू "ह्वेल" शब्दलाई फरक फरक ढङ्गले प्रयोग गर्छन्। केहि मानिसहरू गुँज र पर्पैजेज(Porpoises) समेत सम्पुर्ण सिटेसियन (Cetacean)हरू लाई ह्वेल भन्छन्। यी मानिसहरूले गुँज र पर्पैजेज पनि तिमिङ्गल हुन भन्छन्,किनकि यिनिहरू पनि सिटासियन हुन् भने अरूले डल्फिन र पर्पैजेजलाई तिमिङ्गलसँग छुट्याउछन किनकि तिमिङ्गलहरू आकारमा ठुला हुन्छन्। वास्तवमा तिमिङ्गल र गुँजलाई छुट्याउने या नछुट्याउने भन्ने विषयमा स्पष्ट आधार छैन्।

धेरै देशहरूमा तिमिङ्गल मार्न नपाइने नियम छ। तर केही देशहरू जस्तैः आइसल्यान्ड, जापान मा यस्तो नियम छैन्। ह्वेलहरू मासु र तेलको लागि मारिन्छन्।

 प्रजनन 
एउटा परिपक्व पोथी तिमिङ्गलले प्रत्येक २ वा ३ वर्षमा एउटा बच्चा जन्माउछन्। यिनिहरूको गर्भअबस्था लगभग १ वर्ष सम्म रहन्छ र बच्चाहरू १ वर्ष भन्दा बढी समयसम्म आमा सँगै रहन्छन्। तिमिङ्गलहरू ७ देखि १०वर्षको उमेरमा प्रजननको लागि परिपक्व हुन्छन्। यस्तो प्रकारको प्रजननबाट थोरै सन्तति  त उत्पादन हुन्छन् तर मृत्युदर चाहिँ घट्छ। सिकारको प्रभावले गर्दा तिमिङ्गलहरूको जनसङ्ख्या वृद्धि बिस्तारै भइ रहेको छ।Blue Whale assessment and status report

 यो पनि हेर्नुहोस् 
 डल्फिन

 यो पनि हेर्नुहोस् 
 डल्फिन

 सन्दर्भ सामग्री 

 अन्य वेबसाइट 

 ARKive - images and movies of whales, dolphins and porpoises 
 American Cetacean Society
 Scottish Cetacean Research & Rescue – some interesting things in Taxonomy
 Cetacea.org homepage 
 Walker's Mammals of the World Online - Cetaceans 
 Whales, dolphins, porpoises and cetaceans forum 



श्रेणी:जनावरहरू
श्रेणी:जलचर