संयुक्त राज्य अमेरिकाको संविधान

संयुक्त राज्य अमेरिकाको संविधान अमेरिकाको सर्वोच्च कानुन हो। ४ मार्च १७८९ मा यसले देशको पहिलो संविधान, आर्टिकल अफ किन्फिडिरेसनलाई प्रतिस्थापन गरेको थियो ।  यो कानुन सन् १७८९ देखि लागू भएको हो। यो संविधानमा हालसम्म २७ पटक संशोधन भएको छ।  पहिलो दस संशोधनहरू, जसलाई सामूहिक रूपमा अधिकारको विधेयक भनेर चिनिन्छ, व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र न्यायको विशिष्ट सुरक्षा प्रदान गर्दछ र अमेरिकी राज्यहरू भित्र सरकारको शक्तिमा प्रतिबन्ध लगाउँछ।  पछिल्ला १७ संशोधनहरूमध्ये अधिकांशले व्यक्तिगत नागरिक अधिकार सुरक्षालाई विस्तार गर्दछ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाको संविधान संसारमा लागू भएको सबैभन्दा पुरानो र सबैभन्दा लामो समयदेखि चलिरहेको लिखित र संहिताबद्ध राष्ट्रिय संविधान हो।Goodlatte says U.S. has the oldest working national constitution, Politifact Virginia website, September 22, 2014.

 संविधानका प्रावधान 

 प्रस्तावना 

 धाराहरू 
संविधानमा ७ धारा रहेका छन्।

 धारा I – व्यवस्थापिका 

 धारा II – कार्यपालिका 
धारा २ ले संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको पद, योग्यता र कर्तव्यहरूको उल्लेख गर्दछ। राष्ट्रपति संघीय सरकारको कार्यपालिकाको प्रमुख हुनुका साथै राष्ट्रको राष्ट्रप्रमुख र सरकार प्रमुख पनि हुन्।  

राष्ट्रपति संयुक्त राज्य अमेरिकाको सशस्त्र बलको कमाण्डर इन चिफ हुन्, साथै राज्य मिलिशियाहरू परिचालन हुँदा तिनीहरूको पनि प्रमुख कमाण्डर हुन्। राष्ट्रपतिले सिनेटको दुई तिहाइ गणपूरकको सल्लाह र सहमतिमा सन्धिहरू गर्छन्।

 धारा III – न्यायपालिका

 धारा IV – राज्यहरू 
धारा चार ले राज्यहरू बीचको र राज्य र संघीय सरकार बीचको सम्बन्धको रूपरेखा प्रस्तुत गर्दछ। यसले नयाँ राज्यहरूलाई स्वीकार गर्ने, राज्यहरू बीचको सीमा परिवर्तन, र राज्यहरू बीचको सुपुर्दगी जस्ता मामिलाहरूको पनि व्यवस्था गर्दछ, साथै राज्यहरू बीच आवतजावत र यात्राको स्वतन्त्रताको लागि कानुनी आधार पनि तयार गर्दछ।

 धारा V – संशोधन प्रक्रिया 
धारा ५ ले संविधान संशोधनको प्रक्रियाको रूपरेखा प्रस्तुत गर्दछ। महासंघको धाराहरूमा संशोधनहरू कांग्रेसद्वारा प्रस्तावित गरिनुपर्ने र सबै १३ राज्य व्यवस्थापिकाहरूको सर्वसम्मततीले अनुमोदन गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको थियो। यसले संवैधानिक सुधारमा एक अवरोध सिर्जना गर्‍यो र यो धाराहरूमा एउटा प्रमुख त्रुटीको रुपमा देखा पर्य।

 धारा VI – संघीय शक्तिहरू 

 धारा VII – अनुमोदन 

 विश्वव्यापी प्रभाव 
संयुक्त राज्य अमेरिकाको संविधान विशेष गरी १९७० को दशकदेखि विश्वव्यापी रूपमा शासनको लागि एक उल्लेखनीय मोडेल भएको छ । यसको अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव अन्य संविधानहरूमा वाक्यांश र सभार गरिएका अंशहरूमा समानताहरू, साथै कानूनको शासन, शक्ति पृथकीकरण र व्यक्तिगत अधिकारहरूको मान्यताका सिद्धान्तहरूमा पाइन्छ।

 नोट 

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

 Footnotes 

श्रेणी:अमेरिकी कानुनहरू