नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची

नेपालका संरक्षित क्षेत्र वा राष्ट्रिय निकुञ्जहरूले मुख्यतया वन क्षेत्र ओगटेका छन् र तराईमा विभिन्न उचाइमा, हिमालयको फेदमा र पहाडहरूमा अवस्थित छन्, जसले गर्दा धेरै परिदृश्यहरू समेटिएका छन् जहाँ युरो साइबेरिया र हिन्द हिमालय क्षेत्रहरूमा विशाल जैविक विविधता संरक्षण गरिएको छ। नेपालले हिमालयको मध्य भागमा १४७,१८१ वर्ग किलोमिटर (५६,८२७ वर्ग माइल) ओगटेको छ। दक्षिण-पूर्वी तराईमा ६७ मिटर (२२० फिट) देखि सगरमाथामा ८,८४८ मिटर (२९,०२९ फिट) सम्मको उचाइमा अवस्थित छ। यो चरम उचाइको ढालले उच्च हिमालयमा ५०० मिटर (१,६०० फिट) भन्दा कम उष्णकटिबन्धीय देखि ५,००० मिटर (१६,००० फिट) माथिको हिउँ सम्मका ११ जैविक जलवायु क्षेत्रहरू सिर्जना गरेको छ, जसमा ३६ वनस्पति प्रकारका नौ स्थलीय पारिस्थितिक क्षेत्रहरू समेटिएका छन्। 

यसका अतिरिक्त, २०४४ देखि २०६५ को बीचमा नौ रामसार क्षेत्रहरू घोषणा गरिएको थियो। वि.सं २०७४ मा दुई वन्यजन्तु आरक्षहरूलाई राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा घोषणा गरिएको थियो। 

राष्ट्रिय निकुञ्जहरू

नेपालमा रहेका राष्ट्रिय निकुञ्जहरूको सूची निम्न रहेका छन् :-

क्रम सङ्ख्याराष्ट्रिय निकुञ्जको नामक्षेत्रफलस्थापना वर्षजिल्लाहरूटिप्पणी १  सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज   ११४८ वर्ग किमी  वि.सं.२०३२  सोलुखुम्बु  हाब्रे, हिम चितुवा, हिमाली भालु, डाँफेका लागि प्रसिद्ध  २  लाङ्टाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज   १७१० वर्ग किमी  बि.स.२०३२  रसुवा,सिन्धुपाल्चोक र नुवाकोट  ३  मकालु-बरूण राष्ट्रिय निकुञ्ज   १५०० वर्ग किमी  वि.सं.२०४९ सङ्खुवासभा,सोलुखुम्बु   ४  रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज   १०६ वर्ग किमी  वि.सं. २०३२  मुगु र जुम्ला  ५  शे-फोक्सुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्ज  २७१२ वर्ग किमी  वि.सं. २०४०  डोल्पा  ६  खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज  २२५ वर्ग किमी  वि.सं.२०४२  बझाङ, बाजुरा डोटी र अछाम  ७  शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज   १५९ वर्ग किमी  वि.सं.२०५८  काठमाडौँ, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोक  ८  चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज   ९३२ वर्ग किमी  वि.सं.२०३०  चितवन,नवलपरासी,मकवानपुर र पर्सा  एक सिंगे गैँडा, पाटे बाघका लागि प्रसिद्ध  ९  बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज   ९६८ वर्ग किमी  वि.सं.२०३२  बर्दिया  १०  बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज   ५५० वर्ग किमी  वि.सं.२०६७  बाँके,सल्यान,दाङ र बर्दिया ११  शुक्लाफाँट राष्ट्रिय निकुञ्ज  ३०५ वर्ग कि.मी.  वि.सं.२०७३ कञ्चनपुर  हात्ती, पाते बाघ, भालु आदि जनावरका लागि प्रसिद्ध १२  पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज  ६३७.३७ वर्ग कि.मी. वि.सं.२०७४  पर्सा, चितवन र मकवानपुर  नौसिंगे, हात्तीका लागि प्रसिद्ध १३  छायाँनाथ राष्ट्रिय निकुञ्ज ९०६ वर्ग कि.मी. वि.सं.२०८२  मुगु 

 वन्यजन्तु आरक्षहरू 
 कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष - 

 संरक्षण क्षेत्रहरू 
क्रम सङ्ख्यासंरक्षित क्षेत्रको नामक्षेत्रफलस्थापना वर्षजिल्लाहरूटिप्पणी १  अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र   ७६२९ वर्ग किमी  वि.स.२०४९  कास्की, लमजुङ, म्याग्दी, मनाङ र मुस्ताङ २  कञ्चनजङ्घा संरक्षण क्षेत्र   २०३५ वर्ग किमी  वि.स.२०५४  ताप्लेजुङ   ३  मनास्लु संरक्षण क्षेत्र   १६६३ वर्ग किमी  वि.स.२०५५ गोरखा  ५  कृष्णसार संरक्षण क्षेत्र   १६९५ वर्ग किमी  वि.स.२०६५  बर्दिया  ५  गौरीशङ्कर संरक्षण क्षेत्र  २१७९ वर्ग किमी  वि.स.२०६७  रामेछाप, दोलखा सिन्धुपाल्चोक ६  अपि नाम्पा संरक्षण क्षेत्र  १९०३ बर्ग किमि  वि.स. २०६७  दार्चुला  
 वन संरक्षण क्षेत्रहरू 
गोदावरी -फूलचोकी वन संरक्षण क्षेत्र स्थापना २०७९ असार २ / ५०.५३ हेक्टर

 शिकार आरक्ष 
 ढोरपाटन शिकार आरक्ष – 
 रामसार क्षेत्रहरू 

 बिसहजारी ताल – 
 घोडाघोडी ताल – 
 गोक्यो ताल – 
 गोसाइँकुण्ड – 
 जगदीशपुर जलाशय – 
 कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष – 
 माईपोखरी – 
 फोक्सुन्डो ताल – 
 राराताल – 
 पोखरा उपत्यकाको ताल समूह – 

सन्दर्भ सामग्रीहरू

 बाह्य कडीहरू 
 राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग, नेपाल


श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय निकुञ्जहरू
नेपाल
श्रेणी:नेपालका सांस्कृतिक सम्पदाहरू