दक्षिणी एसियाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक एवं सांस्कृतिक सङ्गठन (युनेस्को)द्वारा दक्षिण एसिया क्षेत्रमा रहेका ६ वटा देशहरूको ६० वटा सम्पदालाई विश्व सम्पदा क्षेत्रमा मान्यता प्रदान गरिएको छ । जसमा अफगानिस्तान, भारत, नेपाल, श्रीलङ्का, पाकिस्तान तथा बङ्गलादेश रहेका छन् । दक्षिण एसियामै रहेको भुटान र माल्दिभ्सको कुनै सम्पदालाई युनेस्कोले हालसम्म मान्यता दिएको छैन ।
यस क्षेत्रमा रहेको भारतको सबैभन्दा बढी ३७ (६औँ क्रम विश्वव्यापी) सम्पदा सूचीकृत गरिएको छ । यस क्षेत्रबाट सबैभन्दा पहिले काठमाडौँ उपत्यका तथा सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जलाई युनेस्कोले विश्व सम्पदा सूचीमा समावेस गरेको थियो ।

बङ्गलादेशका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू

 क्रम
सं. नाम चित्र क्षेत्र युनेस्को डेटा क्षेत्रफल समय विवरण सन्दर्भ १बगेरहाट जिल्लाको ऐतिहासिक मस्जिद सहर  बगेरहाट जिल्ला, खुलना विभाग सांस्कृतिक:(iv) १९८५ २ पहारपुरमा रहेका बौद्ध विहारका अवशेषहरू  नाओगावं जिल्ला, राजशाही विभाग सांस्कृतिक:(i), (ii), (vi) १९८५ ३ सुन्दरवन  खुलना विभाग प्राकृतिक:(ix), (x) १९९७ 

भारतका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

 सम्पदा चित्र स्थान प्रक्रिया क्षेत्रहे (एकर) वर्ष विवरण सन्दर्भ आगराको किल्ला   सांस्कृतिक:(iii) १९८३ अजन्ता गुफाहरू 150x150px|alt=A line of caves, some with columns on the outside, along a rock face.  सांस्कृतिक:(i), (ii), (iii), (vi) १९८३ साँचीको स्तूप 150x150px|alt=A heavily decorated gate in front of a stupa.  सांस्कृतिक:(i), (ii), (iii), (iv), (vi) १९८९ चम्पानेर पावागढ पुरातत्विक निकुञ्ज 150x150px|alt=Pavagadh Hill  सांस्कृतिक:(iii), (iv), (v), (vi) ; मध्यवर्ती क्षेत्र २००४ छत्रपति शिवाजी टर्मिनस (पहिले भिक्टोरिया टर्मिनस) 150x150px|alt=Large building of reddish stone with columns, cupolas and turrets. The main cupola is topped by a human sculpture.  सांस्कृतिक:(ii), (iv) २००४ गोवाको चर्च र मठहरू   सांस्कृतिक:(ii), (iv), (vi) १९८६ एलिफेन्टा गुफाहरू   सांस्कृतिक:(i), (iii) १९८७ एलोरा गुफाहरू 150x150px|alt=Heavily decorated religious structure cut from dark rock.  सांस्कृतिक:(i), (iii), (vi) १९८३ फतेहपुर सिकरी 150x150px|alt=Square building of red stone with two floors crowned by small turrets at each corner.  सांस्कृतिक:(ii), (iii), (iv) १९८६ ग्रेट हिमालयन राष्ट्रिय निकुञ्ज   प्राकृतिक:(x) २०१४ महान चोल मन्दिर   सांस्कृतिक:(ii), (iii) ; मध्यवर्ती क्षेत्र १९८७ हम्पीमा स्मारकहरूको समूह   सांस्कृतिक:(i), (iii), (iv) १९८६ महाबलीपुरममा रहेको स्मारकहरूको समूह   सांस्कृतिक:(i), (ii), (iii), (vi) १९८४ पत्तदकलमा रहेको स्मारकहरूको समूह 150x150px|alt=Stone structure decorated with columns, reliefs and sculptures and a high roof about the central part.  सांस्कृतिक:(iii), (iv) ; मध्यवर्ती क्षेत्र १९८७ राजस्थानको पहाडी किल्लाहरू , राजस्थान,  सांस्कृतिक:(ii), (iii) २०१३ हुमायुँको चिहान, दिल्ली 150x150px|alt=Red and white stone building topped by a large white cupola and many small turrets.  सांस्कृतिक:(ii), (iv) १९९३ काजिरङ्गा राष्ट्रिय निकुञ्ज 150x150px|alt=Grassland with a rhinoceros.  प्राकृतिक:(ix), (x) १९८५ केवलादेव राष्ट्रिय निकुञ्ज 150x150px|alt=Grassland under water with deer and a flying heron.  प्राकृतिक:(x) १९८५ खजुराहोमा रहेको स्मारकहरूको समूह   सांस्कृतिक:(i), (iii) १९८६ महाबोधी मन्दिर   सांस्कृतिक:(i), (ii), (iii), (iv), (vi) २००२ मानस राष्ट्रिय निकुञ्ज   प्राकृतिक:(vii), (ix), (x) १९८५ भारतको पर्वतीय रेल   सांस्कृतिक:(ii), (iv) ; मध्यवर्ती क्षेत्र १९९९ नन्दा देवी र फुलहरूको उपत्यका राष्ट्रिय निकुञ्ज   प्राकृतिक:(vii), (x) ; मध्यवर्ती क्षेत्र १९८८ कुतुब परिसर र स्मारकहरू, दिल्ली   सांस्कृतिक:(iv) १९९३ लाल किल्ला परिसर 150x150px|alt=Gate in a red wall crowned by various small cupolas and turrets.  सांस्कृतिक:(ii), (iii), (vi) ; मध्यवर्ती क्षेत्र २००७ भिमबेटका चट्टान आश्रय 150x150px|alt=Red rock paintings of humans and humans on horses.  सांस्कृतिक:(iii), (v) ; मध्यवर्ती क्षेत्र २००३ सुन्दरबन राष्ट्रिय निकुञ्ज 150x150px|alt=Mangroves on a riverbank.  प्राकृतिक:(ix), (x) १९८७ सुर्य मन्दिर, कोणार्क 150x150px|alt=Decorated wheel in stone relief.  सांस्कृतिक:(i), (iii), (vi) १९८४ ताजमहल 150x150px|alt=A white building with a big and several smaller cupolas framed by four white minarets at each corner.  सांस्कृतिक:(i) १९८३ जन्तर मन्तर, जयपुर 150x150px|alt=A number of stone structures resembling giant sundials and other measurement instruments.  सांस्कृतिक:(iii), (iv) ; मध्यवर्ती क्षेत्र २०१० पश्चिमी घाट   प्राकृतिक:(ix), (x) २०१२ रानी कि वाव   सांस्कृतिक:(i)(iv) 4.68 ha २०१४ http://whc.unesco.org/en/list/922

नेपालका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

 क्रम
सं. नाम चित्र क्षेत्र समय युनेस्को डेटा विवरण सन्दर्भ १ चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज 150x150px|alt=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र रहेको एक ताल  २०औं शताब्दी चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज (पहिले शाही चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज) (चि.रा.नि.) नेपालको सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो । यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको हो । २ काठमाडौँ उपत्यका 150x150px|alt=Streetscene with various characteristically shaped temple buildings.  १४औं शताब्दी काठमाण्डौ उपत्यका नेपालको ऐतिहासिक सहर तथा युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सूचीकृत क्षेत्र हो । काठमाडौँ उपत्यकामा (अथवा नेपाल उपत्यका)मा ३ जिल्ला काठमाडौँ, ललितपुर तथा भक्तपुर पर्दछन् ।   ३ लुम्बिनी 150x150px|alt=A large tree next to a water filled pool.  ५औं शताब्दी लुम्बिनी गौतम बुद्धको जन्मथलो हो । लुम्बिनी अञ्चल यसै ठाउँको नामबाट नामाकरण गरिएको । ४ सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज 150x150px|alt=A village in a large mountain valley. In the distance very high snow-covered mountains are visible.  १९औं शताब्दी सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज पूर्वी नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लाको उत्तरी भागमा छ जसले सगरमाथा, ल्होत्से, नुप्त्से, चो यु, आमादब्लम हिमालहरू तथा यस वरिपरिको क्षेत्रको ओगटेको छ। यसको क्षेत्रफल ११४८ वर्ग कि.मि. छ ।

पाकिस्तानका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

 क्रम
सं. नाम चित्र क्षेत्र समय युनेस्को डेटा विवरण १मोहन जोदडोको पुरातात्विक अवशेषहरू100pxसिन्ध, पाकिस्तान ईशापूर्व २६औं शताब्दी देखि ईशापूर्व १९औं शताब्दीसम्ममोहन जोदडो एउटा पुरातात्विक क्षेत्र हो जुन पाकिस्तानको सिन्ध प्रान्तमा रहेको छ । २तक्षशिला100pxपञ्जाब, पाकिस्तान ईशापूर्व ५औं शताब्दी देखि ईशापूर्व २औं शताब्दीसम्मतक्षशिला एउटा पुरातात्विक क्षेत्र हो जुन पाकिस्तानको पञ्जाबमा रहेको छ । ३तख्त-इ-बहिका बौद्ध अवशेषहरू र छिमेकी सहर सेरी बहलोलमा बाँकी रहेका अवशेषहरू100pxखाइबर पखतुनख्वा, पाकिस्तान पहिलो शताब्दीतख्त-इ-बहि एउटा बौद्ध गुम्बा हो जुन पहिलो शताब्दीमा बनेको विश्वास गरिन्छ । यो पाकिस्तानको खाइबर पखतुनख्वामा रहेको छ । ४लाहोर किल्ला र लाहोरमा रहेको शालिमार बगैंचा100pxपञ्जाब, पाकिस्तान १५५६मुगल साम्राज्यको समयमा लाहोरमा निर्माण गरिएको किल्ला र शालिमार बगैंचा दुई शाही धरोहरहरू हुन् । ५मकलीका एतिहासिक धरोहरहरू, थाट्टा100pxसिन्ध, पाकिस्तान १४औं शताब्दी देखि १८औं शताब्दीसम्मपुरातात्विक सहर थाट्टामा रहेको मकली पर्वतका एतिहासिक धरोहरहरू १४औं शताब्दीमा निर्माण गरिएको हो । ६रोहतास किल्ला100pxपञ्जाब, पाकिस्तान १५४१रोहतास किल्ला पञ्जाब, पाकिस्तानमा रहेको एतिहासिक धरोहर हो ।

श्रीलङ्काका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

 क्रम
सं. नाम चित्र क्षेत्र समय युनेस्को डेटा विवरण १पोलोननरुवाको एतिहासिक सहरहरू100pxपोलोननरुवा, श्रीलङ्का ईशापूर्व १०७०पोलोननरुवा श्रीलङ्काको सबैभन्दा दोश्रो पुरानो शाही साम्रज्य हो । २सिगिरियाको एतिहासिक सहरहरू100pxमताले, श्रीलङ्का ईशापूर्व ३औं शताब्दी देखि ईशापूर्व १औं शताब्दीसम्मसिगिरिया श्रीलङ्काको मताले जिल्लामा रहेको पुरातात्विक क्षेत्र हो । ३डाम्बुलाको स्वर्ण मन्दिर100pxकेन्द्रीय श्रीलङ्का, श्रीलङ्का पहिलो शताब्दीडाम्बुलाको स्वर्ण मन्दिर डाम्बुलाको गुफा मन्दिरको नामले चिनिन्छ जुन केन्द्रीय श्रीलङ्कामा अवस्थित छ । यो पहिलो शताब्दीमा बनेको विश्वास गरिन्छ । ४गालको पुरानो सहर र किल्लाहरू गाल, श्रीलङ्का १५५६ गालको पुरानो सहर र किल्लाहरू केन्द्रीय श्रीलङ्काको गालमा स्थित छ। ५अनुराधापुराको पवित्र सहर100pxअनुराधापुरा श्रीलङ्का४औं शताब्दीअनुराधापुराको पवित्र सहर श्रीलङ्काको एतिहासिक धरोहर हो । ६क्यान्डीको पवित्र सहर100pxक्यान्डी, श्रीलङ्का १५४१क्यान्डीको पवित्र सहर श्रीलङ्काको एतिहासिक धरोहर हो । ७सिंहराजा वन्यजन्तु आरक्ष100pxदक्षिणी श्रीलङ्का १५४१सिंहराजा वन्यजन्तु आरक्ष श्रीलङ्काको प्राकृतिक सम्पदा हो । ८श्रीलङ्काका केन्द्रीय पहाडी इलाकाहरू100pxक्यान्डी, श्रीलङ्का १५४१श्रीलङ्काका केन्द्रीय पहाडी इलाकाहरू श्रीलङ्काको प्राकृतिक सम्पदा हो ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

श्रेणी:विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
श्रेणी:विकिपिडिया नेपाल परियोजनामा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
*