मनसर ताल

मनसर ताल भारतको जम्मू र कश्मीरमा अवस्थित ताल हो। यो साम्बा शहरबाट १९ किलोमिटर र जम्मू शहरबाट टाढा अवस्थित छ। यो वनले ढाकिएको पहाडहरूले घेरिएको छ, र लम्बाइमा एक माइल भन्दा बढी र चौडाइमा आधा माइल छ। नोभेम्बर २००५ मा सुरिनसर-मानसर तालहरूलाई रामसर कन्भेन्सन स्थलको रूपमा तोकिएको थियो। मानसर मुख्यतया सतहको बहावबाट र आंशिक रूपमा धान खेतहरूबाट खनिजयुक्त पानीबाट खुवाइन्छ। तालले CITES र IUCN रातो सूचीमा सूचीबद्ध Lissemys punctuata, Aspideretes gangeticus, र Mansariella lacustris लाई समर्थन गर्दछ। यो समग्र तालमा सूक्ष्म पोषक तत्व उच्च मात्रामा पाइन्छ जसले गर्दा यसलाई फुलिका अट्रा, ग्यालिन्युला क्लोरोपस, पोडिसेप्स निग्रिकोलिस, अयथ्या फुलिगुला र विभिन्न अनास प्रजातिहरू जस्ता प्रवासी जलचरीहरूको लागि आकर्षक बासस्थान, प्रजनन र नर्सरी स्थल बनाउँछ।
About
जम्मूमा एक लोकप्रिय भ्रमण गन्तव्य हुनुको साथै, यो एक पवित्र स्थल पनि हो, जसले मानसरोवर ताल को किंवदन्ती र पवित्रता साझा गर्दछ। तालको पूर्वी किनारमा, शेष (विष्णुको सर्प पर्वत) को मन्दिर छ। मन्दिरमा एउटा ठूलो ढुङ्गा छ जसमा धेरै फलामका साङ्लाहरू राखिएका छन्, सम्भवतः शेषको संरक्षक देवतामा पर्खिरहेका साना सर्पहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। शिव, नरसिंहका दुई प्राचीन मन्दिरहरू, साथै दुर्गा को मन्दिर, मानसर तालको वरपर अवस्थित छन्। मानिसहरू उत्सवका अवसरहरूमा तालको पानीमा पवित्र डुबकी लगाउँछन्।नवविवाहित जोडीहरूले तालको पूर्वी किनारमा अवस्थित सर्पहरूका स्वामी शेषको आशीर्वाद लिन तालको वरिपरि तीन परिक्रमा ("परिक्रमण") गर्नु शुभ मान्छन्।हिन्दू का केही समुदायहरूले यहाँ आफ्ना छोराछोरीको "मुण्डना" समारोह (पहिलो कपाल काट्ने) गर्छन्।

तालको किनारमा केही प्राचीन मन्दिरहरू पनि छन्, जहाँ भक्तजनहरूले ठूलो संख्यामा दर्शन गर्छन्। मानसर डुङ्गा चलाउनको लागि पनि आदर्श छ जसको लागि पर्यटन विभागले पर्याप्त सुविधा प्रदान गर्दछ।यो मानसर ताल सडकले अर्को महत्त्वपूर्ण सडकमा जोड्छ जसले पठानकोट (पञ्जाब) लाई उधमपुर (जम्मू र कश्मीर, जम्मू प्रान्त) लाई सिधै जोड्छ। उधमपुर राष्ट्रिय राजमार्ग नम्बर १A मा फेरि रणनीतिक महत्वको शहर हो। मानसर वा साम्बाबाट उधमपुर जाने सर्टकट सडक जम्मू शहरको बाइपासबाट जान्छ। मानसरसँग जोडिएको सानो ताल, सुरिनसर ताल, जम्मू बाट (बाइपास सडक मार्फत)   
वनस्पति र जीवजन्तु
मानसर ताल वरपरका क्षेत्रहरू वनले भरिपूर्ण छन्। यहाँ धेरै प्रकारका रूखहरू, जस्तै स्क्रब, पीपल, र बबुल पाइन्छन्। ताल पाइन रूखहरूले घेरिएको छ र धेरै चराहरू र जनावरहरूलाई आश्रय प्रदान गर्दछ। ताल नजिकै एउटा वन्यजन्तु अभयारण्य पनि छ जसले स्पोटेड डियर, नीलगाई, क्रेन, र हाँस जस्ता धेरै चराहरू र जनावरहरूलाई घर प्रदान गर्दछ। ताल मा धेरै प्रकारका माछा र कछुवाहरू पनि पाइन्छन्। तालमा केही प्रकारका सर्पहरू पनि पाइन्छन्। 
कथा
महाभारत मा आधारित स्थानीय परम्परा अनुसार, अर्जुन र उलुपीका छोरा बब्रुवाहन त्यस समयमा यस क्षेत्रका शासक थिए। युद्ध पछि, अर्जुनले भूमिमाथि आफ्नो क्षमता र सुविधा प्रमाणित गर्न अश्वमेध यज्ञ नामक अनुष्ठान गरे। बब्रुवाहनले यज्ञको शक्ति प्रतीक घोडालाई धार उधमपुर सडक नजिकैको खुन गाउँमा कब्जा गरे, जहाँ पछि बब्रुवाहनले अर्जुनलाई मारे। विजय पछि, बब्रुवाहनले अर्जुनको टाउको आफ्नी आमालाई प्रस्तुत गरेर आफ्नो सफलता बाँडे। अर्जुन आफ्नो पिता हो भनेर थाहा पाएपछि, बब्रुवाहनले अर्जुनलाई फिर्ता लिन चाहन्थे। त्यसैले, उनले शेषबाट मणि ल्याउनु पर्यो। त्यसको लागि, बब्रुवाहनले आफ्नो बाणले सुरुङ बनाए, जुन सुरंगसर भनेर चिनिन्थ्यो। शेषलाई पराजित गरेर र मणिलाई कब्जा गरेपछि, उनी मणिसर (मानसार) बाट बाहिर निस्के, जुन सुरुङको अर्को छेउ थियो।https://www.jktdc.co.in/Mansar-Lake.aspx 

ग्यालरी

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

श्रेणी:भारतका तालहरू
श्रेणी:विकिपिडिया नेपाल परियोजनामा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू