नेपालमा पर्यटन

पर्यटन नेपालमा सबै भन्दा ठूलो उद्योग हो र यो विदेशी मुद्रा र राजस्वको सबै भन्दा प्रमुख स्रोत हो। संसारको दश उच्चतम हिमाल नेपालमा छ। पर्वतारोहण र रक आरोहीहरूकोलागि प्रमुख गन्तव्य हो। विविध धार्मिक स्थलहरू, मानिसहरू र साँस्कृतिक भौगोलिक तथा वातवरणीय विविधता महत्वपूर्ण आकर्षणहरू हुन।



 अवलोकन 
सगरमाथा, विश्वको सर्वोच्च पहाड शिखर, नेपाल मा स्थित छ। पर्वतारोहण र साहसिक पर्यटन  वातावरणीय पर्यटन अन्य प्रकार आगंतुकों लागि महत्त्वपूर्ण आकर्षण हो। विश्व सम्पदा साइट लुम्बिनी, गौतम बुद्ध को जन्म ठाउ, नेपाल को पश्चिम क्षेत्र (नाम भए तापनि देश को केन्द्र मा स्थित छ जो) र त्यहाँ देश भर अन्य महत्त्वपूर्ण धार्मिक तिर्थयात्रा साइटहरु छन् को दक्षिण मा स्थित छ। को पर्यटन उद्योग गरिबी कम र देशमा ठूलो सामाजिक इक्विटी हासिल गर्न कुनै तरिका रूपमा देखिन्छ। पर्यटन नेपाल $ ४७१ कोरोड एक वर्ष ल्याउँछ।

२०१२ को तथ्याङ्क अनुसार, त्यहाँ ९.८% को एक ढिलो वृद्धि दर थियो। नेपाल पर्यटन बोर्ड (नत्ब)बाट तथ्याङ्क अनुसार, ५९८.२०४ विदेशी पर्यटक कुल २०१२ . मा देश प्रवेश हवाई मार्ग मार्फत नेपाल सरकारले नेपाल पर्यटन वर्ष हुन २०११घोषणा र समयमा देश एक लाख विदेशी पर्यटक आकर्षित गर्ने आशा वर्ष।Nepal aims to attract 1 million foreign tourists next year Xinhua News Agency, accessed 21 November 2010 उहाँले नेपाल सरकार पनि लुम्बिनी पर्यटन वर्ष २०१२ लुम्बिनी प्रवर्द्धन गर्न घोषणा गरेको छ।

नेपाल पर्यटन नराम्ररी कम्तिमा अस्थायी रूपमा प्रभावित, मा २०१५ भूकम्प को शृङ्खला द्वारा थियो।

 तथ्याङ्क 

२००७- मा, नेपाल भ्रमण अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक संख्या अघिल्लो वर्ष तुलनामा ३७.२% को वृद्धि भएको थियो जो ५२६.७०५ थियो। 2008 मा, पर्यटक संख्या ५००.२७७५% घट्यो।

२००८ मा, विदेशी पर्यटकहरू ५५.९% एसिया (१८.२% भारत देखि) बाट, पश्चिमी यूरोप २७.५% को हिसाब गर्दा ७.६% उत्तरी अमेरिका थिए, ३.२% अस्ट्रेलिया र प्रशान्त क्षेत्र, २.६% पूर्वी युरोप बाट, १.५ %आए,  केन्द्रीय र दक्षिण अमेरिका, ०.३% अफ्रिका देखि र १.४% अन्य देशका देखि।

२००८ मा नेपाल भ्रमण विदेशी पर्यटकहरु ११.७८ दिन को एक औसत को लागि देश मा बसे।Survey report , Government of Nepal, Ministry of Finance, accessed 21 November 2010Nepal Tourism Statistics 2010 Report, Government of Nepal, Ministry of Tourism, and Civil Aviation, accessed April 3rd, 2012.

 आगमन 
 वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक संख्या
नेपाल आइपुगेपछि
 बाट % परिवर्तन
अघिल्लो वर्ष १९९५  ३६३,३९५http://www.icptr.com/wp-content/uploads/2011/01/Tourism-Amidst-Armed-Conflict.pdf   १९९६ ३९३,५३३८.३१९९७ ४२१,८५७७.२१९९८ ४६३,६८४९.९१९९९ ४९१,५०४६.०२००० ४६३,६४६ -५.७२००१  ३६१,२३७  -२२.१२००२२७५,४६८ -२३.७२००३ ३३८,१३२२२.७२००४३८५,२९७ १३.९२००५ ३७५,३९८ - २.६२००६ ३८३,९२६२.३२००७ ५२६,७०५ ३७.३२००९ ५०९,९५६१.८९२०१०६०२,८५५http://www.tourism.gov.np/uploaded/pdf/Nepal-Tourism-Statistics-2010-provisional-report.pdf १८.२२०११  ७३६,२१५ २१.४२०१२८०३,०९२http://www.tourism.gov.np/uploaded/TourrismStat2012.pdf  ९.१  २०१३  ७९८,०००  -०.७२०१४७९०,११८   -०.९२०१५५३८,९७०   -३१२०१६७५३,००२  +४०२०१७९४०,२१८   +२४.८२०१८१,१७३,०७२   +२४.८२०१९१,१९७,१९१  +२.१२०२०२३००८५  -८०.७२०२११५०९६२  https://www.tourism.gov.np/files/NOTICE%20MANAGER_FILES/25.pdf  -३४.३२०२२६१४,८६९https://kathmandupost.com/money/2023/12/28/nepal-welcomes-one-million-tourists-a-post-covid-record  +४०७.३२०२३१,०१४,८७६ https://www.nepaltrekkinginhimalaya.com/pages/total-number-of-tourists-arrival-in-each-months-of-2023  +६०.५८

 देश आगमन 
सबैभन्दा पर्यटकहरु मा २०१५ छोटो अवधि आधारमा नेपाल आइपुगेपछि राष्ट्रियता को निम्न देशहरूमा थिए:Nepal Tourism Statistics 2015 
रैंकदेशनम्बर१link=|alt=|border|23x23px भारत ६६,९८४२link=|alt=|border|23x23px श्रीलङ्का ४४,३६७३link=|alt=|border|23x23px संयुक्त राज्य अमेरिका४२,६८७४link=|alt=|border|23x23px थाईल्याण्ड३०,९५३५link=|alt=|border|23x23px बेलायत२९,७३०६link=|alt=|border|23x23px चीन१८,६१९७link=|alt=|border|23x23px क्यानाडा१८,११२८link=|alt=|border|23x23px जापान१७,६१३९link=|alt=|border|23x23px फ्रान्स१६,४०५१०link=|alt=|border|23x23px जर्मनी१६,४०५कुल५३८,९७०

विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

युनेस्कोद्वारा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषित गरिएको नेपाली सांस्‍कृतिक र प्राकृतिक स्थलहरूको सूची:

नाम: विश्व सम्पदा समितिद्वारा दिइएको नाम
क्षेत्र: नेपालको इलाका तथा क्षेत्र
समय: स्थापना भएको वर्ष
युनेस्को डेटा: विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सामेल गरिएको वर्ष तथा मापदण्ड
विवरण: सम्पदा क्षेत्रको बारेमा संक्षिप्त विवरण

 क्रम
सं. नाम चित्र क्षेत्र समय युनेस्को डेटा विवरण सन्दर्भ १ चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज 150x150px|alt=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र रहेको एक ताल  २०औं शताब्दी चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज (पहिले शाही चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज) (चि.रा.नि.) नेपालको सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो । यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको हो । २ काठमाडौँ उपत्यका 150x150px|alt=Streetscene with various characteristically shaped temple buildings.  १४औं शताब्दी काठमाण्डौ उपत्यका नेपालको ऐतिहासिक सहर तथा युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा सूचीकृत क्षेत्र हो । काठमाडौँ उपत्यकामा (अथवा नेपाल उपत्यका)मा ३ जिल्ला काठमाडौँ, ललितपुर तथा भक्तपुर पर्दछन् ।   ३ लुम्बिनी 150x150px|alt=A large tree next to a water filled pool.  ५औं शताब्दी लुम्बिनी गौतम बुद्धको जन्मथलो हो । लुम्बिनी अञ्चल यसै ठाउँको नामबाट नामाकरण गरिएको । ४ सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज 150x150px|alt=A village in a large mountain valley. In the distance very high snow-covered mountains are visible.  १९औं शताब्दी सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज पूर्वी नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लाको उत्तरी भागमा छ जसले सगरमाथा, ल्होत्से, नुप्त्से, चो यु, आमादब्लम हिमालहरू तथा यस वरिपरिको क्षेत्रको ओगटेको छ। यसको क्षेत्रफल ११४८ वर्ग कि.मि. छ ।          यस वाहेक नेपालले सन् १९९६ र त्यसपछिका वर्षमा गरी अहिलेसम्म १५ वटा विभिन्न सम्पदालाई विश्व सम्पदा सूचीमा समावेश गर्न युनेस्कोसमक्ष आग्रह गरेको छ । यी सम्पदाका बारेमा भने निर्णय हुन बाँकी छ । नेपालद्वारा प्रस्तावित सम्पदा हुन् :-

१. पनौतीको मध्यकालीन वास्तुकला क्षेत्र - (सन् १९९६)
२. प्राचीन शाक्य अधिराज्यका पुरातात्विक अवशेष रहेको तिरौलाकोट - (सन् १९९६)
३. मुस्ताङको मुक्तिनाथ उपत्यकाको गुफा वास्तुकला - (सन् १९९६)
४. गोरखास्थित मध्यकालीन दरबार क्षेत्र - (सन् १९९६)
५. रामग्राम - (सन् १९९६)
६. खोकना - (सन् १९९६)
७. लो मान्थाङ - (सन् २००८)
८. बज्रयोगिनी र साँखुका प्रारम्भिक बस्ती - (सन् २००८)
९. कीर्तिपुरको मध्यकालीन वस्ती - (सन् २००८)
१०. रूरू क्षेत्रको ऋषिकेश हाता - (सन् २००८)
११. नुवाकोट दरबार क्षेत्र - (सन् २००८)
१२. रामजानकी मन्दिर - (सन् २००८)
१३. तानसेनको मध्यकालीन नगर - (सन् २००८)
१४. सिंजा उपत्यका - (सन् २००८)
१५. दैलेखेको भुर्ती मन्दिर क्षेत्र - (सन् २००८)         
 जंगल पर्यटन 
पर्यटन नेपालको मंत्रालय अनुसार, प्रमुख पर्यटक गतिविधिहरु जस्तै पर्वतमा साइकल, बंजी जम्पिङ, पर्वतारोहण र पहाड चढाइ, ट्रेकिङ, हाइकिङ रूपमा उजाड र साहसिक गतिविधिहरु समावेश,  चरा हेर्दै, उडानहरू, प्याराग्लाइडिङ र तातो हावा गुब्बारों हिमालय को पहाडमा, विशेष गरी तराई क्षेत्रमा रापट, कायाक वा हल्का डुङगा र जंगल सफारी गरेर waterways अन्वेषण।Major Tourism Activities, Nepal Ministry of Culture, Tourism and Civil Aviation, retrieved 21 October 2014 thumb|प्याराग्लाइडिङ, पोखरा

यो पनि हेर्नुहोस्
 लुम्बिनी प्रदेशमा पर्यटन
 सुदुरपश्चिम प्रदेशमा पर्यटन
 कर्णाली प्रदेशमा पर्यटन
 गण्डकी प्रदेशमा पर्यटन
 बागमती प्रदेशमा पर्यटन
 मधेस प्रदेशमा पर्यटन
 कोशी प्रदेशमा पर्यटन

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:नेपाली लेख
पर्यटन