बर्मेली भाषा

बर्मेली (မြန်မာဘာသာ) म्यानमारमा बोलिने एक चिनियाँ तिब्बती भाषा हो, जहाँ यो आधिकारिक भाषा, सम्पर्क भाषा, र देशको प्रमुख जातीय समूह बर्मेलीहरूको मातृभाषा हो। बङ्गलादेशको चटगाउँ पहाडी क्षेत्र (राङ्गमाती, बन्दरबन, खगराचरी, कोक्स बजार) र उत्तरपूर्वी भारतको त्रिपुरा राज्यमा आदिवासी जनजातिहरूले पनि बर्मेली भाषा बोल्छन्। बर्मेली म्यानमारको साझा भाषा हो, जुन देशमा सबैभन्दा बढी बोलिने भाषा हो।Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (The World's 100 Largest Languages in 2007), in Nationalencyklopedin

 वर्गीकरण 
बर्मेली भाषा तिब्बती-बर्मेली भाषा-परिवारमा आउने गर्छ जून आर्य तथा चीनी भाषा परिवारको बीचमा हो। तिब्बती-बर्मेली भाषापरिवारमा पनि बर्मेली शाखा तथा तिब्बती शाखा भन्ने दुइ प्रकार छन्।

बर्मेली भाषाको सामान्य विशेषताहरू

 बर्मेली भाषाको अधिकांश शब्द एक वा दुइ अक्षरको हुन्छ तर त्यससँगै प्रत्यय जोडिएको कारण त्यसको एकाक्षरीपन लुकेको हुन्छ। 
 बर्मेली भाषा एक टोनल भाषा हो। यसमा तीनवटा टोन छन्- उच्च, मध्यम र तल्लो। 
 बर्मेलीमा ३३ व्यञ्जन र ७ स्वर छन्।
 अन्य भाषाझैँ बर्मेली भाषाका दुइ रूप छन् - मौखिक तथा लिखित रूप र दुबै रूपमा केवल शब्दावलीको मात्र अन्तर नभएर व्याकरणमा पनि अन्तर हुन सक्छ।

 लिपि 
बर्मेली वर्णमाला ३३ अक्षरहरू र १२ स्वरहरू मिलेर बनेको छ र बायाँबाट दायाँ लेखिएको छ। यसलाई शब्दहरू बीच कुनै खाली ठाउँहरू आवश्यक पर्दैन, यद्यपि आधुनिक लेखनमा सामान्यतया पढ्ने क्षमता बढाउन प्रत्येक क्लज पछि खाली ठाउँहरू समावेश हुन्छन्।

यसको गोलाकार अक्षरहरू र उपचिह्न द्वारा विशेषता, अक्षरात्मक लिपि हो, सबै अक्षरहरूमा अन्तर्निहित स्वरहरू छन्। अन्य ब्राह्मी लिपिहरू जस्तै व्यञ्जनहरूलाई उच्चारणको आधारमा छवटा व्यञ्जन समूहहरूमा व्यवस्थित गरिएको छ। स्वर चिह्नहरू र स्वर परिमार्जनहरू अक्षरहरूको बाँया, दायाँ, माथि र तल राखिएको उपचिह्नको रूपमा लेखिन्छन्।

सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:म्यानमारमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:विश्लेषणात्मक भाषाहरू
श्रेणी:पृथक भाषाहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू