कप्तान जय बहादुर चन्द

कप्तान(क्याप्टेन) जय बहादुर चन्द वर्तमानमा पेन्सन पाउँदै गरेका कप्तान जय बहादुर चन्दका सुपुत्र हवल्दार गम्भीर चन्दबाट प्राप्त जानकारीमा आधारित लेख  
कप्तान(क्याप्टेन) जय बहादुर चन्द परिचय गौतम गोत्रीय, चन्द्रवंशी, शिवलिङ्ग, केदार र उदयवेद महाराजलाई कुल र मुल देवता मान्ने वैतडी जिल्ला स्वराड गर्खा अन्तगत भूमेश्वर गाउँ विकास समिति वार्ड नम्बर १ वर्तमान पाटन नगरपालीका वार्ड नम्बर ७ मा पर्ने वगाडी क्षेत्रका क्याप्टन जय बहादुर चन्द एक चर्चित व्यक्तित्व होई बक्सीन्छ । बाजे नारायण चन्द, बाबु : विरा चन्दका ६ छोराहरु मध्ये जिवित रहेका चार छोराहरु क्रमस जेठा गगन चन्द, माईला जय बहादुर चन्द, साईला जित बहादुर चन्द र कान्छा विरभान चन्द हुँन् । जिवित रहेका यी चार भाईमा क्यापटन जय बहादुर चन्द माईला थिए । सन १९११ तिर जन्मेका जय बहादुर चन्दले भारतमा अंग्रेजको शासन हुँदा व्रिटिससेनामा गोर्खा फौजको रूपमा जागिर पाएका थिए । सन १९४५को दोस्रो विश्व युद्धमा अदम्य शाहसका साथ भाग लिएका योद्धा जय बहादुर चन्द वीर व्यक्तित्व तथा साहासका धनी व्यक्तित्व हुनु हुन्थ्यो । वहाँले व्रिटिस शासनकालमा जापान, इटली, जर्मन, फ्रान्स र वेलायतको भूमिमा गई विश्व युद्ध लडेका थिए । यस युद्धमा उनको शरिरको कान, घाँटी र कम्मरका विभिन्न स्तानहरूमा ६ वटा गोलि लागेका थिए । गोली लागेका यी चिन्दहरु वहाँको अवकास प्राप्त पछि सम्मका दिनमापनि  देखिन्थे । बाबु जय बहादुर चन्दको सिफारिसमा भारितय सेनामा जागरि प्राप्त जय बहादुर चन्दका पुत्र गम्भीर चन्दले वहाँबाट धेरै कुरा सुनेका र देखेका थिए । जय बहादुर चन्दका ३ छोराका सन्तानहरु वर्तमानमा पनि रहेकाछन् । जेठा शेर बहादुर चन्द, माईला कृत बहादुर चन्द र कान्छा गम्भीर चन्द हुँन् । गम्भीर चन्द गोर्खा सेनाका अवकास प्राप्त तथा पेन्सन पाउने हवल्दार हुँन् । गम्भीर चन्दका कान्छा पुत्र रविन्द्र चन्द र उनका दुई वटा छोरी ज्वाईहरु  नेपाली सेनामा वर्तमानमा जागरिदार छन् । thumb| श्री भूमेश्वर उच्च मा वि ठाड वैतडी 
सामाजिक क्षेत्रमा योगदान
कप्तान जय बहादुर चन्द वीर योद्धामात्र थिएनन की उनी सामाजिक भावनाले ओत प्रोत भएका सामाज सेवी पनि थिए । वहाँले २००८ सालमा वैतडी भूमेश्वर गाउँ विकास समिति अन्तरगत ठाँड वगाडीमा स्थापना गरेको विद्यालय वर्तामानमा श्री भूमेश्वर उच्च माविको रूपमा रहेको छ । यस विद्यालयको सञ्चालन गराउन वहाँले आफ्नो ३ वर्षको तलव भत्ता सुम्पेका थिए । नेपालमा राणा शासनकालमा दौडाहा टोली वैतडीको गाउँ क्षेत्रमा आउँदा वहाँको सल्लाह र सुझावलाई पनि मान्ने गर्दथ्यो । गाउँ घरमा रहेका मुख्याहरूको विरुद्धमा परेका उजिरीको छिनोफानो गर्नमा क्याप्टन जय बहादुर चन्दको सल्लाह सुझावको पनि कदर हुँने गर्दथ्यो । विभिन्न आरोपमा पकडाउमा परेकाहरु क्यापटन कप्तान जय बहादुर चन्दको निर्देशन र सल्लाहमा पनि रिहा हुन्थे ।  भारतिय सेनामा भर्नाको लागि जय बहादुर चन्दलाई सुदूरपश्चिम क्षेत्रको जिम्मेवारी सुम्पीएको थियो । यस कारण गल्ला भनिने यस भर्नाको काम को जिम्मा पाएका कारण वैतडी क्षेत्रबाट भारतिय सेनामा भर्ना हुँनेको संख्यामा वृद्धि भएको हो । वैतडी वगाडी क्षेत्र कुनै समय भारतिय सेनामा जागरिदारहुँन चाहनेहको भर्ना केन्द्र थियो । यसै कारणले गर्दा यस क्षेत्रको वगाडी गाउँ पनि भारतिय सेनामा जागिरदार हुँनेहरूको वाुहल्यता भएको गाउँ मानिन्थ्यो । यहाँका ५५ प्रतिशत घरकाहरु भरतिय सेनामा जागरिदार थिए । यस प्रकार गल्लाको जिम्मापाउनेहरूबाट सेनाहरूको वेयरिङ र सामान्य मेडिकल जाँच गर्ने अधिकार थियो । कप्तान जय बहादुर चन्दको पालादेखि उनकै पहलमा  जिल्ला सैनिक वोर्ड पनि वैतडी क्षेत्रमा स्थापित हँदा नेपालका भारतीय सैनिकमा रहेकाहरूलाई पेन्सन प्राप्तका लागि सहज भएको छ ।यिनै कप्तान सापलाई त्यो समयमा कस्तो मान्छे रहेछ भनेर हेर्न आउनेहरूको भिड लाग्दथ्यो |बैतडी क्षेत्रका मान्छेहरु लाई यिनकै कारण भारतीय सेनामा जागिरदार बन्न सहज भएको थियो | 
जय बहादुर चन्दको त्यागकप्तान जय बहादुर चन्दलाई अंग्रेज सरकारले देहरादुनमा वंगला दिएको थियो तर आफ्नै देव भूमिमा बस्छु भारतमा बस्दैन भनेर वहाँले त्यो वंगला लिनु भएन । यो वहाँके देश प्रेम र व्यक्तिगत स्वार्थको त्याग हो ।    

सन्दर्भ सामग्रीहरू