थाहा आन्दोलन

थाहा अर्थात मान्छेमा चेतना जनाउने अभियान हो। यही अभियानका संस्थापक अभियन्ता हुन् रुदाने अर्थात रुपचन्द्र दामन नेपाल । उनको खास नाम रुपचन्द्र विष्ट भए पनि उनी आफूलाई रुदाने भनेर चिनाउँथे । उनी भौतिकवाद मा विश्वास राख्ने भएकोले कम्युनिस्ट सिदान्त मा झुकाव बढी थियो। अथार्त कम्युनिस्ट सिदान्त को भौतिक स्वरूप यदि हुन पर्ने हो भने त्यो रूप चन्द्र विष्ट हुन। जसले मानिसहरूको काम गराई विशेषता अवस्था को हिसाब मा ब्यबहार देखाउनु हुन्थियो। कुरा कम्युनिस्ट सिदान्त को उपज हो । र यसको सिकार सरकार देखि पार्टी हुँदै प्रधान मन्त्री हरु पनि हुनु भएको छ। 

विसं ०२९/३० तिर नेपालका जनमुखी नेता रूपचन्द्र विष्टले थाहा आन्दोलन सुरु गरे । रूपचन्द्र र उनका सहकर्मीका हातबाट चट्टान, भित्ता, पर्खाल, रूखदेखि खाली कागज र चुरोटको बट्टासम्ममा ‘थाहा’ लेखिए । ‘थाहा’ नेपाली छाप्राहरूमा पुगेको पहिलो दार्शनिक आन्दोलन थियो । यस आन्दोलनको सबभन्दा महत्त्वपूर्ण विशेषता के थियो भने यसमा कुनै पनि प्रकारको सैद्धान्तिक क्लिष्टता या अस्पष्टता थिएन । 

यस आन्दोलनको सार नै यसका प्रवर्तकको रुखो बोली र ठाडो आग्रह थियो- थाहा पा भाते ! जान् भाते ! बुझ् भाते ! थाहा आन्दोलनको मूल लक्ष्य थियो- चेतनाहीन प्रजाको चेतनासम्पन्न नागरिकमा रूपान्तणमार्फत राजनीतिक र सामाजिक जागरण (या विद्रोह) । थाहा आन्दो

लनको सबभन्दा ठूलो उपलब्धि के थियो भने यो ज-जसको घर-आँगन पुग्यो, तिनले जीवनमा पहिलोचोटि ‘जान्नु र बुझ्नु (अर्थात् थाहा पाउनु) हाम्रो अधिकार रहेछ’ भन्ने जाने । http://www.rajans.com.np/2010/08/23/%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%80-%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A4%BE-%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%AA%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0-%E0%A4%B5%E0%A4%BF/ जातभन्दा जनता, नाताभन्दा न्याय र स्वास्थ्य भन्दा सत्य ठूलो हो' भन्ने स्व. रूपचन्द्र विष्ट 'थाहा'को भनाइ थियो 

सन्दर्भ सामग्रीहरू