क्वार्क

क्वार्क  {quark} मूलभूत कण मध्येको एउटा हो, जसमा पदार्थ बन्दछ। प्रोटोन अनि न्यूट्रोन यिनै मूलभूत कणहरूबाट बनेका हुन्छन्। क्वार्कलाई तिनको फ्लेवरले जानिन्छ र यी छ प्रकारका हुन्छन्:-अप क्वार्क, चार्म क्वार्क, टप क्वार्क, डाउन क्वार्क, स्ट्रेन्ज क्वार्क र बटम क्वार्क। यिनको प्रतिक चिन्ह क्रमश: u, c, t, d, s र b हो। पहिला तीन प्रकारका क्वार्क अप-टाइप क्वार्क तथा शेष डाउन-टाइप क्वार्क भनिन्छन्। अप र डाउन क्वार्कको  द्रव्यमान सबै क्वार्कहरूमा  सबैभन्दा कम हुन्छ। भारी द्रव्यमान भएका क्वार्क, द्रव्यमानका क्षयका कारण तेजीसित अप अनि डाउन क्वार्कमा परिवर्तित हुन्छन्, किनभनें अप अनि डाउन क्वार्क साधारणतया स्थायी हुन्छन् र ब्रह्माण्डमा  सबैभन्दा अधिक पाइन्छन्।  क्वार्कको  प्रतिकणलाई {anti partical} एन्टी-क्वार्क भनिन्छ,प्रत्येक प्रकारका क्वार्कका प्रतिकण हुन्छन्,जो क्रमश: एन्टी-अप क्वार्क---- एन्टी-बाटम क्वार्क कहलाउँछन्।

 विद्युत आवेश 
अप-टाइप क्वार्कको  विद्युत आवेश +२/३ र डाउन-टाइप क्वार्कको  -१/३ हुन्छ। यिनको प्रतिकण {anti partical} को  आवेश विपरीत क्रमश: -२/३ र +१/३ हुन्छ। क्वार्कका संयोजनले बन्ने  कणहरूलाई  विद्युत आवेश,त्यसमा पाइने क्वार्कोका कुल विद्युत आवेशहरुका योगका बराबर हुन्छ। जस्तै:- प्रोटोनको  विद्युत आवेश, दुइ अप-क्वार्क र एक डाउन-क्वार्कका विद्युत आवेशोका कुल योगका बराबर अर्थात १ हुन्छ। यसै प्रकार न्युट्रोनको  विद्युत आवेश शून्य हुन्छ।

कण संयोजनविद्युत आवेशप्रोटोन2u+d{+२/३}+{+२/३}+{-१/३}=१न्यूट्रोनu+2d{+२/३}+{-१/३}+{-१/३}=०

 भ्रमि 
क्वार्कको भ्रमि या स्पिन १/२ हुन्छ। 

 सन्दर्भ अनि स्त्रोत 

श्रेणी:आधार
श्रेणी:कण भौतिकी
श्रेणी:पदार्थ