कत्युरी राज्य

कत्युरी राज्य जसलाई कत्युरी वंश पनि भनिन्छ, भारतको उत्तराखण्ड र पश्चिमी नेपालका क्षेत्रहरूमा ५०० देखि १२०० ईसापूर्व वा ७०० देखि १२०० ईसापूर्वसम्म शासन गर्ने एक मध्यकालीन राज्य थियो। यस वंशका संस्थापक राजा वासुदेव कत्युरी मूलतः बौद्ध धर्मावलम्बी भएतापनि पछि गएर उनले हिन्दू परम्पराहरू अपनाउन थालेका थिए जसकारण कहिलेकाहीँ उनलाई हिन्दु दार्शनिक आदि शङ्करको (७८८–८२० ईपू) सक्रिय अभियानसँग जोड्ने गरिन्छ।

राजा भू देवले आफ्नो राज्यमा बौद्ध अभ्यासहरूलाई परास्त पार्ने अभ्यासका लागि प्रसिद्ध थिए  भने भू देवको बागेश्वर शिलालेखमा उनले आफूलाई "ब्राह्मण परायण" र "परम श्रमण रूपु" भनेर लेखेका छन्, जसको अर्थ ब्राह्मणहरूको अनुयायी र बौद्ध भिक्षुहरूको कट्टर प्रतिद्वन्द्वी हो।कत्युरी राजाहरूले ब्राह्मणीय अभ्यासहरू अपनाएका र हाल उत्तराखण्डमा रहेका धेरै हिन्दु मन्दिरहरू निर्माण गर्ने कामको लागि परिचित थिए। कत्युरी राज्यको विखण्डन र पतनपछि तिनका शाखाहरू पिथौरागढमा अस्कोट कत्युरी पाल राजवर, आधुनिक नेपालको डोटी जिल्लामा अर्को कत्युरी पाल डोटी रैका, राजा ब्रह्मदेवको शाखा राज्य सुईमा, अर्को कत्युरीका वंशज बारामन्डलमा र अर्काले वैजनाथमा आफ्नो सम्प्रभुता कायम राखे भने अन्ततः प्रत्येक कत्युरी वंशज द्वाराहाट र लखनपुरमा स्थापना भएका थिए।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भारतका साम्राज्य र राज्यहरू
श्रेणी:नेपालका वंशहरू
श्रेणी:भारतका वंशहरू
श्रेणी:भारतका बौद्ध वंशहरू