बाँके बकुल्ला

बाँके बकुल्ला बकुल्ला प्रजातिमा पर्ने होचो बर्णको पंक्षी हो। यो पंक्षी विशेष गरी रातमा र साँझको समयमा बढी सकृय हुने गर्छ। दिउँसोको समयमा यस प्रजातिको शरीर खैरो र हल्का कालो रङ्गको देखिन्छ। यस पंक्षीले पानी भएको क्षेत्र वरिपरि एक समूहमा प्रजनन गर्ने गर्छ। यो पंक्षी सफा पानीको मुहान नजिक वा तटीय क्षेत्रमा विश्व व्यापी रूपमा बसोबास गर्ने गर्छ।

विवरण
यस प्रजातिका बकुल्लाको एक वयस्कको लम्बाई  हुन्छ भने यसको तौल  हुन्छ। यस पंक्षीको कालो टाउको, खैरो र हल्का कालो शरीर, रातो आँखा र छोटो पहेँलो खुट्टाहरू हुन्छन्। यसको हल्का खैरो पखेटा हुन्छ भने यसको पखेटा तलको भाग सेतो हुन्छ। यस प्रजातिका भाले र पोथी हेर्दा खेरी एउटै देखिन्छन् यद्यपि भाले भने हल्का ठूलो हुन्छ। यो पंक्षी बकुल्ला प्रजातिहरू मध्ये सबैभन्दा फरक देखिने गर्छ। यस पंक्षीको कालो छोटो र तीखो ठुँड, छोटो र पहेँलो खुट्टा र छोटो घाँटी हुन्छ।

यस पंक्षीको युवा प्रजातिको टाउको, पखेटा र पछाडिको मधुरो खैरो र कहीँ कहीँ पहेँलो धब्बाहरू पनि देखिन्छ। यस पंक्षीको तल्लो भाग हल्का पहेँलो र खैरो हुन्छ। यसको पंक्षीको बच्चाहरूको सुन्तला रङ्गको आँखा र हल्का हरियो र पहेँलो खुट्टा हुन्छ। यस पंक्षीहरूले समूहमा हुँदा निकै आवाज निकाल्ने गर्छ।

वितरण र बासस्थान
यस प्रजातिको बकुल्लाले मुख्यतया बसाइँसराइ गर्ने गर्छ र यसको बसाइँसराइ दायरा प्याटेगोनिया फैलिएको छ। यो पंक्षी विश्व व्यापी रूपमा दक्षिण र उत्तर अमेरिका, एसिया, युरोप र अफ्रिकामा पाइने गर्छन्।

बाँके बकुल्लाको बासस्थान भिन्न भिन्न ठाउँमा भएतापनि यी पंक्षी विषेश गरी तालको छेउछाउ, नदि, नहर, पोखरीमा आदिमा पाइन्छन्। यो पंक्षी समुद्र तटमा म्याङ्ग्रोभ क्षेत्र र हिलो भएको ठाउँमा पनि उत्तिकै मात्रामा पाइन्छ। यस पंक्षीको धान खेती पनि एक महत्त्वपूर्ण बासस्थान हो। यो पंक्षी कहिलेकाँही गाईवस्तु भएको ठाउँमा पनि पाइन्छ।  

प्रजनन दायरा
यस पंक्षीले विश्व व्यापी रूपमा समुन्द्रीको किनार वा नुनिलो पानी भएको क्षेत्र वरिपरि प्रजनन गर्ने गर्छ। यस पंक्षीको अन्य उप प्रजातिहरूले भने उत्तर र दक्षिण अमेरिका देखि क्यानडा र अर्जेन्टिना देखि चिल्ली सम्म प्रजनन गर्छ। अन्य केही उप प्रजातिले भने दक्षिण अमेरिका देखि फल्कल्याण्ड टापु, युरोपका अधिकांश मुलुक, एसिया र अफ्रिका सम्म प्रजनन गर्ने गर्छ। यस पंक्षीले एक समुदायमा रहेर त्यसैको वरिपरि गुण बनाउने गर्छ। यस पंक्षीले विषेशगरि अग्लो रुखको टुप्पोमा गुण बनाउने गर्छ। यस पंक्षीले एक पटकमा ३ देखि ८ वटा सम्म अण्डा पार्ने गर्छ।

आहारा
यस पंक्षीले मुख्यतया साँझ सकृय हुने भएकाले यसले साँझ र घाम डुबेपछि सिकार गर्छ। यस पंक्षीले आफ्नो आहारा विभिन्न माध्यको प्रयोग गरेर समाउने गर्दछ। यसले आफ्नो सिकारलाई लामो दुरीबाटै ठम्याउन सक्छ र त्यसलाई निकैबेर हेर्छ र राम्रो मौका पायो भने आक्रमण गर्ने गर्छ। यसले आहारा समाउनका लागि चारोको पनि प्रयोग गर्छ जसमा यसले आफ्नो प्वाँख र रुखका पातहरू पानिमा हाल्ने गर्छ। यस पंक्षी निकै चलाख हुन्छ भने यसले आफ्नो आहारा पाउनका लागि मानिसले फालेका रोटि र अन्य खाद्य वस्तु पानीमा फाल्छ र त्यसलाई माछाले खान आउँद यसले माछालाई छोप्ने गर्छ। जमिनमा भने यसले आफ्नो सिकारलाई विस्तारै हिँडेर र दोडिएर समाउने गर्दछ। यसले माछाका अलावा किरा, फटयाङ्ग्रा, माकुरो, गाइनेकिरा आदि खाने गर्छ।

स्थित
यस पंक्षी विश्व लगभग सबै मुलुकहरूमा सहजै पाइने भएकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ द्वरा कम चासोका प्रजातिको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ र यसलाई आइयुसीएनको रातो सूचीमा पनि सूचीकृत गरिएको छ।

तस्वीर सङ्ग्रह

 यो पनि हेर्नुहोस् 
 ध्यानी बकुल्ला
 ठुलो जुनबकुल्ला
 फुस्रो बकुल्ला
सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू


 पंक्षी प्रजातिहरू
  ''बाँके बकुल्लाको जानकारी' 
 अफ्रिकी बाँके बकुल्ला
 ''बाँके बकुल्ला  - इ नेचर
 फ्लिकरमा बाँके बकेल्लाका तस्वीरहरू
 पोर्चेगलमा पाइने बाँके बकुल्लाको विवरण



श्रेणी:विकी लभ्स बर्ड्स परियोजना अन्तर्गत बनाइएका वा सुधार गरिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू