परिपूरक कोण

परिपूरक कोण ज्यामितिको एउटा अवधारणा हो जसमा दुई कोणहरूको योग १८० डिग्री हुन्छ। परिपूरक कोणहरूलाई प्रायः समकोण त्रिभुज र चतुर्भुजहरूको अध्ययनमा उपयोग गरिन्छ।  

 परिभाषा   
यदि दुई कोणहरूको योग १८०° हुन्छ भने तिनीहरूलाई परिपूरक कोण भनिन्छ।  
उदाहरणका लागि, यदि कोण A = ११०° छ भने, कोण B = ७०° हुनुपर्छ, किनकि ११०° + ७०° = १८०°।  

 त्रिभुजमा परिपूरक कोण   
त्रिभुजमा तीनवटा कोणहरूको योग १८०° हुन्छ।  
यदि त्रिभुजको कुनै दुई कोणहरूको योग १८०° छ भने तिनीहरू परिपूरक हुन्छन्।  
समकोण त्रिभुजमा, बाँकी दुई कोणहरूको योग ९०° हुन्छ, जसलाई समपूरक कोण भनिन्छ।  

 चतुर्भुजमा परिपूरक कोण   
चतुर्भुजमा कोणहरूको कुल योग ३६०° हुन्छ।  
यदि कुनै दुई कोणहरूको योग १८०° छ भने तिनीहरू परिपूरक हुन्छन्।  
आयत (Rectangle) र वर्ग (Square) मा कुनाकानी पर्ने कोणहरू परिपूरक हुन्छन्।  

 परिपूरक कोण गणना गर्ने तरिका   
परिपूरक कोण गणना गर्न:  
परिपूरक कोण = १८०° - दिइएको कोण।  
उदाहरण: यदि कोण A = १३०° छ भने,  
कोण B = १८०° - १३०° = ५०°।  

 परिपूरक र समपूरक कोण बीचको भिन्नता   
- समपूरक कोण: दुई कोणहरूको योग ९०°।  
- परिपूरक कोण: दुई कोणहरूको योग १८०°।  

 उदाहरणहरू   
- कोण A = १२०° छ भने, परिपूरक कोण B = ६०°।  
- कोण A = ८५° छ भने, परिपूरक कोण B = ९५°।  

 प्रयोगहरू   
- इञ्जिनियरिङ: पुलहरू र भवनहरूको डिजाइन गर्दा परिपूरक कोणहरूको गणना गरिन्छ।  
- आर्किटेक्चर: भित्ता र संरचना निर्माणमा परिपूरक कोणहरू आवश्यक पर्छन्।  
- ग्राफिक्स: लोगो र कलात्मक संरचनामा सन्तुलन राख्न परिपूरक कोणहरू प्रयोग गरिन्छ।  

 अभ्यास समस्याहरू   
१. कोण A = १०५° छ भने, परिपूरक कोण कति हुन्छ?  
२. एउटा कोण ६५° छ भने, यसको परिपूरक कोण पत्ता लगाउनुहोस्।  

 निष्कर्ष   
परिपूरक कोण ज्यामितिको आधारभूत अवधारणा हो जसले कोणहरूको सम्बन्ध स्पष्ट पार्छ।  
त्रिभुज र चतुर्भुज जस्ता बहुभुजहरूको अध्ययनमा परिपूरक कोणको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

This page was last edited by UserOld''''

सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्