अफ्रिकन ट्रिपानोसोमियासिस

अफ्रिकन ट्रिपानोसोमियासिस वा निद्रा रोग मानिसहरू र अन्य जनावरहरूमा हुने एउटा सरुवा रोग हो। यो प्रजातिको  परजीवी ट्रिपानोसोमा ब्रुसेइद्वारा हुने गर्दछ। यीनीहरू दुई प्रकारका छन् जसले मानिसहरूमा संक्रमण गर्छ, ट्रिपानोसोमा ब्रुसेइ ग्याम्बाइन्स (टि.बि.जी.) र ट्रिपानोसोमा ब्रुसेइ र्होडेसीएन्स (टि.बि.आर.)। देखिएका केसहरूका ९८% भन्दा बढीमा टि.बि.जी. नै कारण हुन्छ। प्राय दुवै संक्रमित सेट्सी झिङ्गा को टोकाइबाट सर्ने गर्दछन् र ग्रामिण क्षेत्रमा यो बढी रहेको देखिन्छ।

प्रारम्भिक रूपमा, रोगको पहिलो चरणमा, ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, चिलाउने, र जोर्नीहरू दुख्ने हुन्छ। यो टोकाइ पछि एक देखी तीन हप्तामा सुरू हुने गर्दछ। हप्तौं र महिनौ पछि दोस्रो चरण सुरू हुन्छ जसले गर्दा भ्रम, खराब समन्वय, लाटोपन र सुत्ने समस्या हुने गर्दछ। निदानहरू रगत परीक्षणमा पाइएको परजीवी वा लिम्फ नोडको र्‍याल मार्फत गरिएका हुन्। एउटा लम्बर पंचर प्राय पहिलो र दोस्रो चरण बीचको भिन्नता भन्नका लागि आवश्यक पर्ने गर्दछ।

गम्भीर रोगको रोकथाम अन्तर्गत बढी जोखिममा रहेका मानिसहरूलाई टि.बि.जी. का लागि परीक्षण गर्नु पर्दछ। रोग चाँडै पहिचान हुँदा तथा स्नायु सम्बन्धी लक्षणणहरू देखिनु अघिसम्म यसको उपचार सजिलो हुन्छ। पहिलो चरणको लागि उपचार औषधिहरू  पेन्टामाइडिन वा सरमेनबाट हुन्छ। टि.बि.जी. दोस्रो चरणको लागि उपचारमा एफ्लोर्नाइथिन वा निफ्रुटिमोक्स र ऐफ्लोर्नाइथिनको संयोजन समावेश हुन्छन्। जब मेलार्सोप्रोल दुवैका लागि काम गर्छ, तब यसलाई विशेष रूपमा केवल टि.बि.आर. का लागि प्रयोग गरिन्छ किनभने गम्भीर प्रतिकुल प्रभावहरू हुने गर्दछन्।

यो रोग नियमित रूपमा सब-साहारा अप्रिकाका केही क्षेत्रहरूमा हुने गर्दछ, ३६ देशका लगभग ७ करोड जनसङ्ख्या यसबाट संक्रमित छन्। २०१० का अनुसार, यो लगभग ९,००० जति मृत्युहरूको कारण बनेको थियो, जुन संख्या १९९० मा ३४०० थियो। हाल ३०,००० मानिसहरूमा संक्रमण रहेको, २०१२ मा ७००० को संख्यामा नयाँ संक्रमित थपिएको अनुमान गरिएको छ। यी मध्येका ८०% भन्दा बढी केसहरू प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कंगोमा रहेका छन्। वर्तमान इतिहासमा तीनवटा प्रमुख घटनाहरू भएका छन्: पहिलो १८९६ देखी १९०६ सम्म प्राथमिक रूपमा युगाण्डा र  कंगो जलाशयमा र दोस्रो १९२० र १९७० मा थुप्रै अमेरिका मुलुकहरूमा। अन्य जनावरहरू, जस्तै: गाईहरूलाई यो रोगहरू लाग्न वा यसबाट संक्रमित हुन सक्छन्।

सन्दर्भहरू

बाह्य कडीहरू

श्रेणी:रोगहरू