महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि १९७९

महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि १९७९ एउटा प्रस्तावना र ३० वटा धारा मिलेर बनेको अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि हो जसलाई सामान्यतया महिला अधिकारको अन्तर्राष्ट्रिय विधेयकको रूपमा चिनिन्छ। यो महासन्धिले महिला विरुद्ध हुने भेदभावका रूपहरूलाई परिभाषित गर्दछ र यस्तो भेदभाव अन्त्य गर्न एजेन्डा सिर्जना गर्दछ। यो १९७९ मा संयुक्त राष्ट्र महासभाद्वारा अपनाइएको थियो र ३ सेप्टेम्बर १९८१ मा लागू गरिएको थियो। यसलाई १८९ देशहरूले अनुमोदन गरेका थिए। सन्धिको स्वीकृतिले राज्यहरूले निम्न उपायहरू अपनाएर महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव अन्त्य गर्न प्रतिबद्ध हुनुपर्छ: १) कानुनी प्रणालीमा पुरुष र महिलाको समानताको सिद्धान्तलाई समावेश गर्ने र पहिलेदेखि नै अवस्थित भेदभावपूर्ण कानूनहरू खारेज गर्ने, २) भेदभाव विरुद्ध महिलाको प्रभावकारी सुरक्षा सुनिश्चित गर्न न्याय अदालत र सार्वजनिक संस्थाहरू स्थापना गर्ने, ३) व्यक्ति, संस्था वा उद्यमहरूद्वारा महिला विरुद्ध हुने सबै भेदभाव कार्यहरूको स्थायी उन्मूलन सुनिश्चित गर्ने।

यस महासन्धिलाई अनुमोदन गर्ने ५० भन्दा बढी देशहरूले केही घोषणा, आरक्षण र आपत्तिहरूको अधीनमा त्यसो गरेका छन्। उदाहरणका लागि, ती देशहरूमध्ये ३८ ले धारा २९ को कार्यान्वयनलाई अस्वीकार गरेका थिए, जसले महासन्धिको व्याख्या वा प्रयोग सम्बन्धी विवादहरूको समाधानका माध्यमहरूलाई सम्बोधन गर्दछ। अस्ट्रेलियाको घोषणापत्रले यसको सङ्घीय संवैधानिक प्रणालीबाट उत्पन्न हुने केन्द्रीय सरकारको शक्तिमा सीमितताहरूलाई उल्लेख गरेको छ।

संयुक्त राज्य अमेरिका र पलाउ यसकका हस्ताक्षरकर्ता हुन्, तर उनीहरूले सन्धिलाई अनुमोदन गरेका छैनन्। होली सी, इरान, सोमालिया, सुडान र टोङ्गा यसका हस्ताक्षरकर्ता होइनन्।

यस महासन्धिको समितिको अध्यक्ष पद हाल एना पेलेज नार्भेजले सम्हालेका छन्।

 मुख्य प्रावधानहरू 
भाग I (धारा १–६)
भेदभाव नगर्ने, लिङ्ग सम्बन्धी रूढिवादी धारणाहरू हटाउने, र महिलाको यौन तस्करी विरुद्धका प्रावधानहरूमा केन्द्रित छ।

भाग II (धारा ७–९)
महिलाको सार्वजनिक जीवनसँग सम्बन्धित अधिकारहरूलाई स्पष्ट गर्दछ, विशेष गरी राजनीतिक जीवनमा सहभागिता, प्रतिनिधित्व, र नागरिकताको अधिकारमा जोड दिन्छ।

भाग III (धारा १०–१४)
महिलाका आर्थिक र सामाजिक अधिकारहरूलाई व्याख्या गर्दछ, विशेष गरी शिक्षा, रोजगारी, र स्वास्थ्यमा केन्द्रित रहको छ। यस भागले ग्रामीण महिलाहरूका लागि विशेष संरक्षण र उनीहरूले भोग्ने समस्याहरूलाई पनि समेट्छ।

भाग IV (धारा १५ र १६)
महिलाको विवाह र पारिवारिक जीवनमा समानताको अधिकारसँगै कानुन अगाडि समान हुने अधिकारलाई स्पष्ट गर्छ।

भाग V (धारा १७–२२)
महिलामाथि हुने भेदभाव उन्मूलनसम्बन्धी समितिको स्थापना र सदस्य राष्ट्रहरूको प्रतिवेदन पेश गर्ने प्रक्रियालाई व्यवस्था गर्छ।

भाग VI (धारा २३–३०)
यस सन्धीले अन्य सन्धीहरूमा पार्ने प्रभाव, सदस्य राष्ट्रहरूको प्रतिबद्धता, र सन्धीको प्रशासनबारे प्रावधानहरू समेट्छ।

 सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू 
 आधिकारिक वेबसाइट
 अधिवेशनको पाठ
 पक्षहरूको सूची

श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घका सन्धिहरू
श्रेणी:भेदभाव विरोधी सन्धिहरू
श्रेणी:नारीवाद र समाज
श्रेणी:प्रजनन अधिकारहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू