प्रवेगमापक यन्त्र

प्रवेगमापक यन्त्र कुनै पनि वस्तुको प्रवेग मापन गर्ने यन्त्र हो । अङ्ग्रेजीमा एक्सलरोमिटर(accelerometer) भनेर चिनिने यो यन्त्रमा प्रायः यी विद्युतयान्त्रिक (एलेक्ट्रोमेकैनिकल) युक्तीहरु हुन्छन् जो प्रवेगका संगत उपर्युक्त वैद्युत सङ्केत (विभवान्तर वा धारा) प्रदान गर्दछ ।

उपयोग
 प्रवेगमापक यदि कारमा  लागेको छ भनें बताउन सक्छ कि कार कुनै ढलानमा चढ रहेको छवा छैन। step? 
 कुनै कार वा अन्य इंजन/मशीनका कम्पनहरूको  मापन गरेर त्यसमा छिपी भएको समस्याहरु  निकालिन सकिन्छ।
 यसको सहायतादेखि वाद्ययन्त्र बनाउनमा  सहायता मिल्न सक्छ।
 केही कंपनीहरु आफ्नो ल्यापटपमा प्रवेगमापक यन्त्र लगा्दछन्। यदि लैपटप हाथदेखि छूटेर खस्यो भनें प्रवेगमापक यन्त्र यस  स्थितिलाई तुरन्त नाप्छ र 'हार्ड डिस्क'लाई बन्द गर्न दिन्छ जसदेखि त्यसमा खराबी आउनाले बाँच्छ।

प्रवेग नाप्ने  सिद्धान्त अनि विधिहरु
 प्रवेग नाप्नेका धेरै तारीके छन्। केहीमा  पिजेलेक्ट्रिक प्रभावको  उपयोग हुन्छ। यिनमा त्वरित हुने स्थितिमा  प्रतिबल (स्ट्रेस) उत्पन्न हुन्छ जसका कारण यो एक विभवान्तर पैदा गर्दछ। यो विभवान्तर त्वरणका समानुपाती हुन्छ।
 धारितामा   परिवर्तनको  आधार बनाएर पनि त्वरण मापिन्छ। धारितामा  भए  परिवर्तनलाई मापकर एलेक्ट्रोनिक परिपथ द्वारा अप्रत्यक्ष तरिकाले प्रवेग निकाल्न सकिन्छ।
 पिजोरेजिस्टिव प्रभाव, गरम हावाका बुलबुले र प्रकाशदेखि पनि प्रवेग मापा जा सक्छ।

बाहिरि लिङ्कहरू
 Thinking About Accelerometers and Gravity by Dave Redell, LUNAR #३२२
 Practical Guide to Accelerometers 
 How to Design an Accelerometer 
 Different types of Accelerometer 
 Considerations When Selecting an Accelerometer
 Introduction to Accelerometer Basics: Designs, Conditioning, and Mounting
 Database of acceleration data 

श्रेणी:यन्त्रहरू
श्रेणी:भौतिक शास्त्र