भारतका आधिकारिक भाषाहरू

भारतको आधिकारिक भाषा, हिन्दी हो र अङ्ग्रेजी सहायक वा गौण आधिकारिक भाषा हो; भारतका राज्यहरू आफ्नो आधिकारिक भाषा(हरू) कानुनी रूपले घोषित गर्न सक्छन्।  भारतीय संविधान, र न कुनै भारतीय कानुन कुनै राष्ट्रभाषालाई परिभाषित गर्दछ।

जुन बेला संविधान लागु गरियो, त्यस बेला अङ्ग्रेजी आधिकारिक रूपले केन्द्र र राज्य दुइटै स्तरमा उपयोगमा  थियो। संविधान द्वारा यो परिकल्पित गरिएको थियो कि आउँदा १५ वर्षमा  अङ्ग्रेजीलाई चरणबद्ध रूपले हटाउन विभिन्न भारतीय भाषाहरू, विशेष गरी हिन्दीलाई उपयोगमा  ल्याइनेछ, तर तब पनि संसदलाई यो अधिकार दिइएको थियो कि त्यो विधिक रूपले त्यसको पछि पनि अङ्ग्रेजीको  उपयोग हिन्दीका साथ केन्द्र स्तरमा र अन्य भाषाहरूका साथ राज्य स्तरमा चालू राख्न सक्तछ।

सङ्घका आधिकारिक भाषाहरू
भारतीय संविधान द्वारा, १९५० मा, देवनागरी लिपिमा  लिखित हिन्दीलाई सङ्घको आधिकारिक भाषा घोषित गरियो। यदि संसद द्वारा अन्यथा निर्णय लिएन भनें १५ वर्षहरू पछि अर्थात २६ जनवरी, १९६५ लाई अङ्ग्रेजीको उपयोग आधिकारिक कार्यहरूका लागि समाप्त हुनु थियो। तर अहिन्दी-भाषी राज्यहरूमा बदलावको सम्भावनालाई चौकस गरियो। परिणामस्वरूप संसद द्वारा आधिकारिक भाषा ऐन लाई अभिनीत गरिएको, जसमा आधिकारिक कार्यहरूका लागि अङ्ग्रेजीको उपयोगलाई हिन्दीका साथ-साथ १९६५ का पछि पनि जारी राख्ने स्वीकृति दिइयो।

 सूची 
सङ्ख्याभाषापरिवारवक्ताहरू
(मिलियन)राज्य(हरू) मा आधिकारिक मान्यता१.असमियाआर्य१५.३ आधिकारिक: असम२.बङ्गालीआर्य९७.२ आधिकारिक: पश्चिम बङ्गाल, त्रिपुरा
 अतिरिक्त: असम, झारखण्ड ३.बोडोभोटबर्मेली१.४८ आधिकारिक: असम४.डोगरीआर्य२.६ आधिकारिक: जम्मु र कश्मीर५.गुजरातीआर्य५५.५ आधिकारिक: गुजरात
 अतिरिक्त: दादरा र नगर हवेली र दमन र दीव६.हिन्दीआर्य५२८ आधिकारिक: अण्डमान निकोबार द्वीप समूह, बिहार,  दादरा र नगर हवेली र दमन र दीव, छत्तीसगढ, दिल्ली, गुजरात, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, जम्मु र कश्मीर, झारखण्ड, लद्दाख, लक्षद्वीप, मध्य प्रदेश, राजस्थान, उत्तर प्रदेश, उत्तराखण्ड
 अतिरिक्त: पन्जाब, पश्चिम बङ्गाल७.कन्नडद्रविड४३.७ आधिकारिक: कर्नाटक८.कश्मीरीआर्य६.८ आधिकारिक: जम्मु र कश्मीर९.कोङ्कणीआर्य२.२५ आधिकारिक: गोवा १०.मैथिलीआर्य१३.६ अतिरिक्त: झारखण्ड११.मलयालमद्रविड३४.८ आधिकारिक: केरल
 अतिरिक्त: पुदुच्चेरी१२.मणिपुरीभोटबर्मेली१.८ आधिकारिक: मणिपुर१३.मराठीआर्य८३ आधिकारिक: महाराष्ट्र
 अतिरिक्त: गोवा१४.नेपालीआर्य२.९ आधिकारिक: सिक्किम
 अतिरिक्त: पश्चिम बङ्गाल१५.ओडिसाआर्य३७.५ आधिकारिक: ओडिसा
 अतिरिक्त: झारखण्ड, पश्चिम बङ्गाल   १६.पन्जाबीआर्य३३.१ आधिकारिक: पन्जाब
 अतिरिक्त: दिल्ली, हरियाणा, पश्चिम बङ्गाल१७.संस्कृतआर्य०.०२ अतिरिक्त: हिमाचल प्रदेश, उत्तराखण्ड१८.सन्थालीआग्नेसियाली७.३ अतिरिक्त: झारखण्ड १९.सिन्धीआर्य२.७२०.तमिलद्रविड६९ आधिकारिक: तमिलनाडु, पुदुच्चेरी२१.तेलगुद्रविड८१.१ आधिकारिक: आन्ध्र प्रदेश, तेलङ्गाना
 अतिरिक्त: पुदुच्चेरी, पश्चिम बङ्गाल२२.उर्दुआर्य५०.७ आधिकारिक: जम्मु र कश्मीर
 अतिरिक्त: आन्ध्र प्रदेश, बिहार, दिल्ली, झारखण्ड, तेलङ्गाना, उत्तर प्रदेश, पश्चिम बङ्गाल

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू
राजभाषा विभाग - गृह मंत्रालय (भारत सरकार)
भारतीय भाषा संस्थान - भारत सरकारको  एक विस्तृत जालस्थल जस पर भारतीय भाषाहरूको सम्पूर्ण जानकारी छ


श्रेणी:आधिकारिक भाषाहरू