भारतीय प्रशासनिक सेवा

भारतीय प्रशासनिक सेवा अखिल भारतीय सेवाहरू मध्ये एक हो। यसका अधिकारी अखिल भारतीय प्रशासनिक सेवाका अधिकारी हुन्। भारतीय प्रशासनिक सेवा (तथा भारतीय पुलिस सेवा)मा सोझै नियुक्ति सङ्घ लोक सेवा आयोग (नेपाल)द्वारा आयोजित निजामती सेवा परीक्षाको माध्यमबाट गरिन्छ तथा उनीहरूको बाडफाड भारत सरकारद्वारा राज्यहरूलाई गरिन्छ। 

यी अधिकारिहरूको सेवा सम्बन्धी नियमावली भारत सरकारद्वारा बनाइएको छ जसमा समय-समयमा संशोधन राज्य सरकारहरू का कार्मिक विभागबाट अनापत्ति लिए पछि गरिन्छ।

राज्य सरकार का कार्मिक विभागद्वारा उक्त नियमावली का अनुसार सेवा सम्बन्धी मामलाहरूको क्रियान्वयन गरिन्छ।
पदोन्नति, अनुशासनिक कारवाही इत्यादि का सम्बन्धमा भारत सरकारद्वारा नैं दिशानिर्देश तयार गरिन्छ। यी मामलाहरूमा कार्मिक विभागद्वारा भारत सरकारलाई आख्या/रिपोर्ट पठाइन्छ। जसमा भारत सरकार विचार गरेर राज्य सरकार (कार्मिक विभाग)लाई मामलाहरूमा कारवाही गर्ने आदेश दिन्छ। तत्पश्चात् कार्मिक विभागद्वारा भारत सरकार का आदेशहरूलाई जारी गरेर कारवाही गरिन्छ।

इतिहास
ब्रिटिश कालमा भारतीय प्रशसनिक सेवाहरू  , इंडियन निजामती सर्विस या संक्षिप्ति आई.सी.एस नाम भनिन्थ्यो थिइन्। यो ब्रिटिश भारत सरकारद्वारा दिईएको अभिजात वर्गीय नागरिक सेवाहरू यो, जुन अब बदलेर अल्पकालिक नागरिक सेवाहरू का रूपमा उपस्थित छन्, हुनत वर्तमानमा यिनीहरूको रूप एकदम भिन्न छ। 

कोलोनियल निजामती सेवा 
ईस्ट इन्डिया कम्पनी का कालमा, यी सेवाहरूका प्रार्थी, एच.ई.आई.सी.एस (सम्मानित ईस्ट इन्डिया कम्पनी नागर सेवक) कहलाउँथे। 

भारतमा यस ब्रिटिश स्थापना कालमा नागर सेवकहरू (सिविल सर्भेन्ट्स) का दुई समूह हुन्थे: 
उच्च पदस्थ: जुन कम्पनी सहित कन्भेनेन्ट्समा आए, तिनलाई कन्भेनेन्टेड सेवक भन्थे।
अनकन्भेनेन्ट: जुन कुनै यस्तो अनुबंधमा बंधे थिएनन्। यो समूह प्रायः अपेक्षाकृत निम्नस्तरमा तैनात हुन्थ्यो।

यो अनुबंधित भएका कारण उत्पन्न हुने वाला भेदभाव, इम्पीरियल निजामती सर्विस अफ इन्डिया का गठन, जुन लोक सेवा आयोग (नेपाल) (पब्लिक सर्विस कमीशन)1886–८७को सिफारिशबाट गठित भएको थियो; पछि समाप्त भयो। हां कन्भेनेन्टेड शब्द लामो अवधिसम्म सेवा संलग्न पदको लागि प्रयोग छता रहा।इम्पीरियल निजामती सर्विस नामलाई सिविल सर्विस अफ इण्डियावमा बदल दिइएको। किन्तु इंडियन निजामती सर्विस पद बनिरह्यो।

भारतीय आएको सी एस अधिकारी
 नामपरीक्षा वर्षनियुक्ति वर्षसत्हरूद्र टैगोर १८६३१८६४रोमेश दत्त१८६९१८७१ बिहारी लाल गुप्ता१८६९१८७१सुरेंद्रनथ बैनर्जी (त्यस पछि अयोग्य घोषित)१८६९१८७१ श्रीपाद बाजी ठाकुर१८६९१८७१आनन्दराम बरुआ१८७०१८७२कृष्ण गोविंद गुप्ता (त्यस पछि सर)१९७११८७३बृजेंद्रनाथ डे१८७३१८७५ज्ञानेंद्रनाथ गुप्ता१८९०१८९२सतीश चंद्र मुखर्जी
 १८९०१८९२अकबर हैदरी (वरिष्ठ) (त्यस पछि सर)राजकुमार बैनर्जी (त्यस पछि सर)किरण चंद्र डेशरत कुमार घोष (त्यस पछि सर)१९००१९०२गुरूसहाय दत्त (ranked ७th in Part I and १st in Part II)१९०३१९०५एम एस अकबर हैदरी (कनिष्ठ) (त्यस पछि सर)१९१७१९१९रामचंद टेकचंद शिवदासानी१९१९१९२१सुकुमार सेन१९१९१९२१सत्हरूद्रनाथ रायसुभाष चंद्र बोस (resigned १९२१) (ranked ४th)१९२०१९२१गिरिजा शंकर बाजपेयी (त्यस पछि सर)ज्वाला प्रशाद श्रीवास्तव (त्यस पछि सर)बद्रुद्दीन तैयबजी)सुशील कुमार डेसैबल गुप्ताअशोक मित्रा निर्मल कुमार मुखर्जी१९४११९४३कुमुद कांत रायदेबेश दास

समकालीन निजामती सेवाअखिल भारतीय सेवाहरू भारतीय प्रशासनिक सेवा (IAS)
 भारतीय प्रहरी सेवा (IPS)
 भारतीय वन सेवा (IFS)केन्द्रीय निजामती सेवाहरू - समूह "ए" भारतीय विदेश सेवा (IFS)
 भारतीय राजस्व सेवा (IRS) - Income Tax
 भारतीय राजस्व सेवा (IRS) - Customs & Central Excise
 केन्द्रीय औद्योगिक सुरक्षा बल (CISF)
 भारतीय औडिट्स एवं अकाउंट्स सेवा (IA&AS)
 भारतीय रक्षा लेखा सेवा (IDAS)
 भारतीय रक्षा संपदा सेवा (IDES)
 भारतीयआर्थिक सेवा(IES)
 भारतीय आयुध निर्माणी सेवाहरू (IOFS)
 भारतीय डाक एवं तार लेखा एवं वित्त सेवा (IP&TAFS)
 भारतीय रेलवे लेखा सेवा (IRAS)
 भारतीय रेलवे ट्राफिक सेवा (IRTS)
 भारतीय सूचना सेवा (IIS)
 भारतीय रेलवे कार्मिक सेवा (IRPS)
 रेलवे सुरक्षा बल (RPF)केन्द्रीय निजामती सेवाहरू - समूह "बी" केन्द्रीय सचिवाल्य सेवा
 रक्षा सचिवालय सेवा

 सङ्घ शासित प्रदेश प्रशासनिक सेवा
 सङ्घ शासित प्रदेश पुलिस सेवाराज्य सेवाहरू''' 

राज्य प्रशासनिक सेवा
राज्य पुलिस सेवा
राज्य वन सेवा
लोक सेवा विभाग

सन्दर्भ 

बाहिरी कडिहरू 
 UPSC आधिकारिक वेबसाइट
 ICS तयारी सहायता 
 ICS तयारी ब्लग 
 सिविल सेवा परीक्षा - ग्ल्यामर सहित सेवाको अवसर  (वेबदुनिया)
 भारतीय प्रशासनिक सेवा परीक्षा का बारेमा जान्नुहोस (जोश१८)
 भारतीय प्रशासनिक सेवाको आधिकारिक वेबसाइट 
 प्रशासनिक सेवा का बारेमा जानकारीमूलक वेबसाइट 
Abolish IAS, says Infosys' Murthy

श्रेणी:भारतीय प्रशासनिक सेवा
श्रेणी:भारत सरकार
श्रेणी:भारतीय निजामती सेवाहरू
श्रेणी:भारतमा ब्रिटिश राज्य
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित

de:Indian Civil Service
ja:インド高等文官
sv:Indian Civil Service