आमलकी एकादशी

आमलकी एकादशी एक पवित्र हिन्दू पर्व हो। यस दिन अमलाको बोटलाई भगवान विष्णु र लक्ष्मीको रूपमा पूजा गरिन्छ। हिन्दू पञ्चाङ्गको एघारौँ तिथिलाई  एकादशी भनिन्छ । यो तिथि महिनामा दुई पल्ट आउँछ। पूर्णिमापछि र औंसी पछि। पूर्णिमापछि आउने एकादशीलाई कृष्ण पक्षको एकादशी र अमावस्यापछि आउने एकादशीलाई शुक्ल पक्षको एकादशी भनिन्छ । यी दुवै प्रकारका एकादशीहरूको हिन्दू सनातन सम्प्रदायमा धेरै महत्त्व छ । फागुन शुक्ल पक्षको एकादशीलाई आमलकी एकादशी भनिन्छ ।

 आमलकी एकादशी व्रत 

आमलकी एकादशी व्रत फाल्गुन शुक्ल पक्षको एकादशीका दिन पालना गरिन्छ। यस व्रतमा अमलाको वृक्षको पूजा गर्ने विधि-विधान छ । यस व्रतका विषयमा भनिन्छ, कि यो एकादशी समस्त पाप नाश गर्न समर्थ छ । सय गाई दान गर्नाले जुन फल प्राप्त हुन्छ त्यही फल आमलकी एकादशीको व्रत गर्नाले प्राप्त हुन्छ । यस व्रतमा अमलाको रुखको पूजन गरिन्छ । अमलाको वृ्क्षका विषयमा यो मत छ, कि यसको उत्पति भगवान श्री विष्णुको मुखबाट भएको हो । एकादशी तिथिमा विशेष रूपले श्री विष्णुको पूजा गरिन्छ । अमलाको रुखको उत्पति संबन्धी एउटा कथा प्रचलित छ।

विष्णुको मुखबाट अमलाको उत्पति कसरी भयो?

विष्णु पुराणका अनुसार एक पटक भगवान विष्णुले थुक्दा वहाँको मुखबाट चन्दमा जस्तै एउटा बिन्दू प्रकट भएर पृथ्वीमा झर्यो । त्यसै बिन्दूबाट आमलक अर्थात अमलाको महान रुखको उत्पति भयो । यही कारण हो कि विष्णु पूजामा यस फलको प्रयोग गरिन्छ । श्रीविष्णुको श्रीमुखबाट प्रकट भएकाले अमलाको वृ्क्षलाई सर्वश्रेष्ठ मानिन्छ । यस फलको महत्त्वका विषयमा भनिन्छ, कि यस फलको स्मरणमात्रबाट गाई दान गरे जत्तिकै फल प्राप्त हुन्छ । यो फल भगवान विष्णुलाई अत्यधिक प्रिय छ । यस फललाई खानाले तीन गुणा शुभ फलको प्राप्ति हुन् ।

आमलकी एकादशीको व्रतकथा

यो पनि हेर्नुहोस्

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

 आमलकी एकादशी पौराणिक कथा

श्रेणी:पर्व
श्रेणी:तिथि
श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू