देवी

देवी एक महिला देवता हुन्। पाठ: देवीहरू महिला देवताहरू। केही धर्महरूमा, एक पवित्र महिला आकृतिले धार्मिक प्रार्थना र उपासनाको केन्द्रीय स्थान ओगटेको हुन्छ। उदाहरणका लागि, शाक्त सम्प्रदाय (हिन्दु धर्मका तीन प्रमुख सम्प्रदायहरू मध्ये एक) ले परम देवता, जो सम्पूर्ण वास्तविकताको स्रोत हो, सर्वोच्च देवी (महामाया) हुन् भन्ने मान्यता राख्दछ। त्यसैगरी तान्त्रिक शैव धर्मका केही स्वरूपहरूमा, शिव र शक्तिको जोडीलाई नै अन्तिम सिद्धान्त मानिन्छ (जसमा देवीले ईश्वरको सक्रिय र रचनात्मक शक्तिको प्रतिनिधित्व गर्दछिन्)। यसैबीच, वज्रयान बुद्ध धर्ममा, अन्तिम सत्यलाई प्राय: मिलनमा रहेका दुई देवताका रूपमा देखाइन्छ (याब-युम, "पिता-माता"), जसले पूर्ण ज्ञान (महिला) र कुशल करुणा (पुरुष) को अद्वैत सिद्धान्तलाई प्रतीक गर्दछ। एकेश्वरवादी धर्ममा एउटै मात्र स्त्री स्वरूप भएमा, लिङ्गको आधारमा भिन्नता देखाउनु नपर्ने भएकाले उनलाई सिधै ईश्वर भनेर पनि चिनिन सक्छ।

बहुदेववादी धर्महरूले धेरै देवी र देवताहरूको सम्मान गर्छन् र सामान्यतया उनीहरूलाई अलग-अलग अस्तित्वको रूपमा हेर्छन्। यी देवताहरू एउटा देवमण्डलको अंश हुन सक्छन्, वा विभिन्न क्षेत्रहरूमा आफ्नै कुल देवता वा संरक्षक देवताहरू हुन सक्छन्। धेरै संस्कृतिहरूमा, देवीहरूलाई प्राय: शाब्दिक वा लाक्षणिक गर्भावस्था वा महिला र बालिकाहरूले गर्ने व्यवहारको अपेक्षासँग जोडिएको पाइन्छ। यसमा सिलाइ-बुनाइ, सौन्दर्य, प्रेम, कामुकता, मातृत्व, घरायसी कार्य, सिर्जनशीलता र प्रजनन (जस्तै प्राचीन मातृदेवीको पूजा) जस्ता विषयहरू समावेश हुन्छन्। धेरै प्रमुख देवीहरू जादु, युद्ध, रणनीति, शिकार, कृषि, बुद्धि, भाग्य, पृथ्वी, आकाश, शक्ति, नियम, न्याय र अन्य धेरै कुराहरूसँग पनि जोडिएका छन्। कलह वा रोग जस्ता केही विषयहरू, जसलाई सांस्कृतिक सन्दर्भमा नकारात्मक मानिन्छ, ती पनि केही देवीहरूसँग सम्बन्धित पाइएका छन्। पुरुष, रूप परिवर्तन गर्ने, राक्षसी वा तटस्थ देवताहरू जस्तै विभिन्न रूपमा वर्णन गरिएका र बुझिएका देवीहरू पनि धेरै छन्।

 भारतीय धर्महरू 
भारतीय धर्महरूमा (मुख्यतः हिन्दू धर्म, बौद्ध धर्म र जैन धर्म), धेरै देवीहरूको व्यापक रूपमा उपासना गरिन्छ। यीमध्ये धेरै देवीहरूको सबैभन्दा पुरानो स्रोत वेदलाई मानिन्छ।Kinsley, David (1988). Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions. University of California Press, . यद्यपि, देवीहरू अझ प्राचीन सिन्धु घाटीको सभ्यताको कलामा पनि पाउन सकिन्छ।

 हिन्दु धर्म 


हिन्दू धर्म धेरै विश्वास प्रणालीहरूको एक विविध समूह हो जसमा असंख्य देवी-देवताहरू समावेश छन्। प्रारम्भिक हिन्दू स्रोत, ऋग्वेदमा पृथ्वी, अदिति (ब्रह्माण्डीय नैतिक व्यवस्था), वाच् (ध्वनि), निरृति (विनाश) र सरस्वती जस्ता धेरै देवीहरूको उल्लेख छ। ऐतिहासिक वैदिक धर्ममा देवीको अवधारणाका लागि देवीसूक्तम् एक महत्त्वपूर्ण स्रोत हो। वर्तमान समयका महत्त्वपूर्ण हिन्दू देवीहरूमा लक्ष्मी, सरस्वती, दुर्गा, काली, त्रिपुरासुन्दरी, पार्वती, र राधा पर्दछन्।

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:देवी देवताहरू