गोरखपुर जिल्ला

गोरखपुर जिल्ला उत्तरी भारतको उत्तर प्रदेश राज्य ७५ जिल्लाहरू मध्ये एक हो। यो जिल्ला गोरखपुर विभाजनको एउटा भाग हो। गोरखपुर सहर गोरखपुर यस जिल्ला र गोरखपुर विभाजनको प्रशासनिक मुख्यालय हो। यसको पश्चिममा सन्त कबीर नगर जिल्ला, पूर्वमा कुशीनगर र देवरिया जिल्ला र उत्तर र दक्षिणमा महाराजगन्ज र आजमगढ जिल्लाहरूसँग सीमा जोडिएको छ।

 इतिहास 
अवधका नवाब सन् १८०१ मा यो जिल्ला ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी हस्तान्तरण गरेका थिए। यो सन् १९२२ मा चौरी चौरा घटना स्थान थियो। यसलाई पहिले उत्तरमा नेपाल सिमानासम्म विस्तार गरिएको थियो तर उत्तरी भागलाई १९८९ मा नयाँ महाराजगन्ज जिल्ला बनाउनका लागि बनाइएको थियो।

 भूगोल 
गोरखपुर जिल्ला अक्षांश २६°४६'पूर्व र देशान्तर ८३°२'पूर्वको बीचमा अवस्थित छ। जिल्लाले  क्षेत्रफल ओगटेको छ। जिल्ला उत्तर प्रदेशको पूर्वाञ्चल क्षेत्रमा पर्छ। यो जिल्ला लखनउबाट करिब २७० किलोमिटर पूर्वमा र नेपाल सिमानाबाट करिब १०२ किलोमिटरको दूरीमा अवस्थित छ। यो राप्ती नदीको किनारमा अवस्थित छ। जिल्ला गोरखपुर विभाजनको हिस्सा हो।

 जनसाङ्ख्यिकी 
सन् २०११ को जनगणना अनुसार गोरखपुर जिल्लाको जनसङ्ख्या ४४,४०,८९५ रहेको छ, जुन क्रोएसिया वा अमेरिकी राज्य केन्टकीको बराबर छ। यसले यसलाई भारतमा ४०औँ स्थान (कुल ६४० मध्ये) प्रदान गर्दछ।  यस जिल्लाको जनघनत्व १,३३७ प्रति वर्ग किलोमिटर (३,४६०/वर्ग माइल) रहेको छ। सन् २००१-२०११ को दशकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धिदर १७.८१ प्रतिशत थियो। गोरखपुरमा प्रति १० पुरुषमा ९४४ महिलाको लिङ्ग अनुपात रहेको छ भने साक्षरता दर ७०.८३% रहेको छ।

 भाषाहरू 
जिल्लाको आधिकारिक भाषा हिन्दी हो र अतिरिक्त आधिकारिक भाषा उर्दु हो।

भारतको २०११ को जनगणनाको समयमा, जिल्लाको जनसङ्ख्याको ५१.३१% भोजपुरी, ४६.४८% हिन्दी भाषी र २.०२% उर्दु भाषीहरू थिए।

भोजपुरी गोरखपुरको स्थानीय भाषा हो। कैथीको भोजपुरी संस्करण भोजपुरी भाषाको स्वदेशी लिपि हो।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

 बाह्य कडीहरू 



श्रेणी:उत्तर प्रदेशका जिल्लाहरू