असम

असम () उत्तरपूर्वी भारतको एक राज्य हो, जुन पूर्वी हिमालयको दक्षिणमा ब्रह्मपुत्र र बाराक नदी उपत्यकाको किनारमा अवस्थित भित्रि तराइ हो। असमले ७८,४३८ वर्ग किलोमिटर (३०,२८५ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ। यो राज्य क्षेत्रफलको आधारमा उत्तरपूर्वी भारतको दोस्रो ठुलो राज्य हो र जनसङ्ख्याको गणितले सबैभन्दा ठुलो राज्य हो, जहाँ ३.१ करोड भन्दा बढी बासिन्दाहरू छन्। यस राज्यको उत्तरमा भुटान र अरुणाचल प्रदेशले घेरेको छ। पूर्वमा नागाल्यान्ड र मणिपुर; दक्षिणमा मेघालय, त्रिपुरा, मिजोरम र बङ्गलादेश; र पश्चिम बङ्गाल सिलिगुडी करिडोर हुँदै पश्चिममा, २२ किलोमिटर चौडा (१४ माइल) भूमिको पट्टी हो जसले राज्यलाई बाँकी भारतसँग जोड्दछ। असमिया असमको आधिकारिक भाषा हो।

यस राज्यमा ३५ जिल्लाहरू छन् जसमा ५ विभाजनहरू छन्। गुवाहाटी (राज्यको राजधानी दिसपुर सहित) उत्तरपूर्वी भारतको सबैभन्दा ठुलो सहर हो। असमिया चिया र असमिया रेशमको लागि चिनिन्छ। असममा एकसिङ्गे भारतीय गैँडाका साथै अर्ना, पुड्के बँदेल, बाघ र विभिन्न प्रजातिका एसियाली चराहरू पाइन्छन् र यसले एसियाली हात्तीका लागि अन्तिम जङ्गली बासस्थानहरू मध्ये एक प्रदान गर्दछ। असमिया अर्थव्यवस्थालाई काजिरङ्गा राष्ट्रिय निकुञ्ज र मानस राष्ट्रिय निकुञ्ज, जुन विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू हुन्, मा वन्यजीव पर्यटनद्वारा सहयोग गरिएको छ।

 भूगोल 
असमको एउटा महत्त्वपूर्ण भौगोलिक पक्ष यो हो कि यसमा भारतका छवटा भौगोलिक विभाजनहरू मध्ये तीन समावेश छन् - उत्तरी हिमालय (पूर्वी पहाडहरू), उत्तरी मैदानहरू (ब्रह्मपुत्र मैदान) र दख्खन पठार (कार्बी आङ्गलोङ)। ब्रह्मपुत्र नदी असममा बग्ने भएकोले यहाँको हावापानी चिसो हुन्छ र महिनाको अधिकांश समय वर्षा हुन्छ। भू-रूपी अध्ययनहरूले निष्कर्ष निकालेको छ कि असमको जीवन रेखा ब्रह्मपुत्र हिमालयभन्दा पुरानो नदी हो, जुन बढ्न थालेदेखि नै स्थापित भएको छ। अरुणाचल प्रदेशमा ठाडो खोचहरू र तीव्र बग्ने नदी असममा प्रवेश गर्छ, एक चुच्चो नदी बन्छ (कहिलेकाहीँ १० माइल/१६ किलोमिटर चौडा) र सहायक नदीहरू सहित, बाढी मैदान बनाउँछ (ब्रह्मपुत्र उपत्यका: ५०-६० माइल/८०-१०० किलोमिटर चौडा, ६०० माइल/१००० किलोमिटर लामो)।

सहरी केन्द्रहरूमा गुवाहाटी समावेश छ, जुन विश्वका १०० द्रुत गतिमा बढ्दो सहरहरू मध्ये एक हो। गुवाहाटीलाई "उत्तर-पूर्वी भारतको प्रवेशद्वार" पनि भनिन्छ। सिलचर, (बराक उपत्यकामा) असमको दोस्रो सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो र व्यापारको एक महत्त्वपूर्ण केन्द्र हो। अन्य ठुला शहरहरूमा तेल र प्राकृतिक ग्यास उद्योग केन्द्र डिब्रुगढ समावेश छ।

 जनसाङ्ख्यिकी 
२००१ मा असमको कुल जनसङ्ख्या २ करोड ६६ लाख ६० हजार थियो जसमा ४९ लाख १० हजार घरपरिवार थिए। कामरूप, नगाँव, सोनितपुर, बारपेटा, धुबरी, दराङ र 'कछर जिल्लाहरूमा जनसङ्ख्याको सांद्रता बढी अभिलेख गरिएको थियो। असमको जनसङ्ख्या २००६ मा २ करोड ८६ लाख ७० हजार र २०११ मा ३ करोड ५७ लाख अनुमान गरिएको थियो र २०२१ सम्ममा ३ करोड ४१ लाख ८० हजार र २०२६ सम्ममा ३ करोड ५६ लाख पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

२०११ को जनगणना अनुसार, असमको कुल जनसङ्ख्या ३१,१६९,२७२ थियो। राज्यको कुल जनसङ्ख्या विगत दश वर्षमा १६.९३% को वृद्धि दरका साथ २६,६३८,४०७ बाट बढेर ३१,१६९,२७२ पुगेको छ। 

 धर्म 
२०११ को जनगणना अनुसार, ६१.४७% हिन्दु र ३४.२२% मुस्लिम थिए। अनुसूचित जनजाति र जातिको जनसङ्ख्यामा क्रिश्चियन अल्पसङ्ख्यकहरू (३.७%) पाइन्छन्।

+ २०११ को जनगणना अनुसार असमको धार्मिक विविधता धर्म जनसङ्ख्या  हिन्दु धर्म (15px) १९,१८०,७५९ मुसलमान (18px) १०,६७९,३४५ इसाई धर्म (12px)  १,१६५,८६७ बौद्ध धर्म (18px) ५४,९९३ जैन धर्म (18px) २५,९४९ सिख धर्म (15px) २०,६७२ अन्य धर्महरू २७,११८ उल्लेख गरिएको छैन/उपलब्ध छैन ५०,८७३ जम्मा  ३१,२०५,५७६

 भाषा 
असमिया र बोडो राज्यका आधिकारिक भाषाहरू हुन्,  मणिपुरी होजाई जिल्ला र बाराक उपत्यकाका तीनवटै जिल्लाहरूमा आधिकारिक भाषा हो, जबकि बाराक उपत्यकाका तीन जिल्लाहरूमा बङ्गाली आधिकारिक भाषा हो, जहाँ सिलेटी सबैभन्दा बढी बोलिन्छ।
+ २०११ जनगणना अनुसार असम भाषिक विविधता भाषा  जनसङ्ख्या असमिया भाषा  १५,०९७,२५७ बङ्गाली भाषा ९०,२४,६५२ बोडो भाषा १,४०७,३७१ हिन्दी भाषा १,००१,६९८ सादरी भाषा ७१४,६०७ मिसिङ भाषा ६१७,८७० नेपाली भाषा ५९६,०२६ कार्बी भाषा ५११,७७१ अन्य  २,२३४,३१९ जम्मा ३१,२०५,५७६

सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारत