बर्दिया जिल्ला

बर्दिया नेपालको लुम्बिनी प्रदेशमा अवस्थित एक जिल्ला हो। यो जिल्लाको पूर्वमा बाँके, पश्चिममा कैलाली, उत्तरमा सुर्खेत र सल्यान तथा दक्षिणमा भारतको उत्तर प्रदेश पर्दछ। कुल क्षेत्रफल २०२५ वर्ग किलोमिटर मध्ये अधिकांस भू-भाग (६८.७६%) तराईको समतल जमिनले ओगटेको छ भने बाँँकी भाग (३१.२७%) चुरे पर्वत पर्दछ। पहिले आदिवासी थारुहरूको बाहुल्यता रहेको यो जिल्लामा पछिल्ला दिनहरूमा वाह्य जिल्लाहरूबाट बसाई सराई गरी आउनेको भिडले गर्दा जातीय विविधता रहेको छ। 

नामाकरण
यस जिल्लाको नाम बर्दिया रहनुको पछाडी विभिन्न जनश्रुति धार्मिक एवं पौराणिक आख्यानहरू रहेको पाइन्छ। ती मध्ये केही यस प्रकार छन -
स्थानीय थारुभाषामा गाई गोरुलाई वलिबर्द भनिने र यहाँका गाई गोरु राम्रा मोटाघाटा र बलिया हुनेहुँदा यो ठाउँलाई वलिबर्द भनिएकोमा पछि अपभ्रंस भई बर्दिया भएको र यसै आधारमा जिल्लाको नामाकरण गरिएको मानिन्छ। ऐश्वर्य र समृद्धिका प्रतिकका रूपमा रहेको गोरुलाई संस्कृत भाषामा पनि वलिबर्द नै भनिन्छ।
पदनाह गाविसमा वारवर्दिया भन्ने गाँउ छ पहिले यसै ठाउँमा हरिहर राजाको दरबार थियो। बारबर्दियामा खेतिको लागि उन्नत जमीन भएको कारण बाहिरवाट बसाई सराई गरी यसै ठाउँमा आउन थाले र यो ठाउँ प्रसिद्ध हुन थाल्यो अन्तमा यसै ठाउँको नामबाट बर्दिया जिल्ला नामाकरण रहन गएको हो भन्ने भनाई छ।
थारु भाषामा गाईगोरु पाल्नेलाई वर्दवा भनिन्छ। वर्दिया जिल्लामा गाईगोरुलाई प्रशस्त चरण क्षेत्र भएकोले धेरै गाई गोरु पाल्ने र वर्दवाहरू धेरै बसोबास गर्ने भएकाले पछि वर्दवाबाट अपभ्रंस भई बर्दिया जिल्ला नामकरण रहेको हो भन्ने पनि भनाई छ

 प्रशासनिक विभाजनहरू 
जिल्लामा ६ नगरपालिका र २ गाउँपालिका गरि ८ वटा स्थानीय तहहरू रहेका छन्।
+बर्दिया जिल्लाका स्थानीय तहहरूक्रमस्थानीय तहहरूसमावेश गाविसहरूवडा सङ्ख्याकेन्द्रजनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)क्षेत्रफल (वर्गकिमी)जनघनत्व (वर्गकिमी)१गुलरिया नगरपालिकामहम्मदपुर१२गुलरिया७४,५०५११८.२१ ६३०२राजापुर नगरपालिकानयाँगाउँ, मानपुरटपरा, बदालपुर, राजापुर, दौलतपुर, भिम्मापुर रखैरिचन्दनपुर१०राजापुर ६०,८३११२७.०८ ४८०३मधुवन नगरपालिकासानोश्री, ताराताल, सूर्यपटुवा र ढोढरी९सानोश्री५०,७३९१२९.७३ ३९०४ठाकुरबाबा नगरपालिकानेउलापुर, बगनाह, शिवपुर र ठाकुरद्वारा९सैनावार४९,४२०१०४.५७ ४७०५बाँसगढी नगरपालिकाबेलवा, मोतिपुर र डेउडाकला९मोतिपुर६३,२५२२०६.०८ ३१०६बारबर्दिया नगरपालिकाधधबार, मगरागढी, पदनाहा र बानियाभार११मगरागढी७२,५३३२२६.०९ ३२०७बढैयाताल गाउँपालिकाजमुनी, सोरहवा, मानपुर मैनापोखर र कालिका९मानपुर मैनापोखर५२,८१८११५.१९ ४६०८गेरुवा गाउँपालिकापाताभार, गोला, पशुपतिनगर र मनाऊ६पशुपतिनगर३३,५१४७८.४१ ४३०

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका जिल्लाहरू