जनघनत्व

जनघनत्व प्रति एकाइ भूमिक्षेत्रको जनसङ्ख्याको मापन हो। यो प्रायः मानिस लागु हुन्छ, तर कहिलेकाहीँ अन्य जीवित जीवहरू पनि। यो एक प्रमुख भौगोलिक शब्द हो।

 जैविक जनघनत्व 
जनघनत्व भनेको कुल भूमिक्षेत्र विभाजित जनसङ्ख्या हो, कहिलेकाहीँ समुद्र र महासागरहरू सहित, उपयुक्त रूपमा।

कम घनत्वले लोप हुने भोर्टेक्स निम्त्याउन सक्छ र प्रजनन क्षमतालाई अझ घटाउन सक्छ। यसलाई पहिचान गर्ने वैज्ञानिकको नामबाट यसलाई एली प्रभाव भनिन्छ। कम जनघनत्वहरूमा प्रजनन क्षमता कम हुने कारणहरूका उदाहरणहरूः Minimum viable population size.  Eoearth.org (March 6, 2010). Retrieved on December 10, 2011.

 यौन साथीहरू पत्ता लगाउनमा बढ्दो समस्याहरू
 प्रजनन वृद्धि

 मानव घनत्व 
अङ्गुठाकार|जनघनत्व (प्रति वर्ग किलोमिटर व्यक्ति, देश अनुसार, २००६) 
जनघनत्व भनेको क्षेत्रको प्रति एकाइ मानिसहरूको सङ्ख्या हो, जसलाई सामान्यतया "प्रति वर्ग किलोमिटर" वा वर्ग माइलको रूपमा प्रतिलिपि गरिन्छ, र जसमा समावेश वा बहिष्कार गर्न सकिन्छ, उदाहरणका लागि, पानी वा हिमनदीका क्षेत्रहरू। सामान्यतया यो काउन्टी, सहर, देश, अर्को क्षेत्र वा सम्पूर्ण विश्वका लागि गणना गरिन्छ।

मरुभूमिहरूमा बाली उब्जाउने सम्भावना धेरै सीमित छ किनकि त्यहाँ उनीहरूलाई समर्थन गर्न पर्याप्त वर्षा हुँदैन। यसैले, तिनीहरूको जनघनत्व सामान्यतया कम छ। यद्यपि, मध्य पूर्वका केही सहरहरू, जस्तै दुबई, जनसङ्ख्या र पूर्वाधार वृद्धिमा तीव्र गतिमा बढिरहेको छ।

सहरको जनसङ्ख्या र विशेष गरी क्षेत्र, तथापि, प्रयोग गरिएको "सहरी क्षेत्र" को परिभाषामा धेरै निर्भर छन्ः उपनगरीय बस्तीहरू र मध्यवर्ती ग्रामीण क्षेत्रहरू समावेश गर्दा मात्र केन्द्रको लागि घनत्व लगभग अपरिवर्तनीय रूपमा उच्च हुन्छ, जस्तै समूह वा महानगरीय क्षेत्र (पछिल्लो कहिलेकाँही छिमेकी सहरहरू सहित)।

 मापनका अन्य विधिहरू 
यद्यपि अङ्कगणित घनत्व जनघनत्व मापन गर्ने सबैभन्दा सामान्य तरिका हो, एक विशिष्ट क्षेत्रमा जनघनत्वको वैकल्पिक उपायहरू प्रदान गर्न धेरै अन्य विधिहरू विकसित गरिएको छ।

 अङ्कगणितीय घनत्वः व्यक्ति/क्षेत्रफलको कुल सङ्ख्या
 प्राकृतिक घनत्वः कुल जनसङ्ख्या/कृषि योग्य भूमिक्षेत्रकृषियोग्य भूमि
 कृषि घनत्व कुल ग्रामीण जनसङ्ख्या/कृषियोग्य भूमिक्षेत्रफल
 आवासीय घनत्व सहरी क्षेत्र/आवासीय जग्गाको क्षेत्रमा बसोबास गर्ने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या
 सहरी घनत्व सहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने व्यक्तिहरूको सङ्ख्या/सहरी भूमिको कुल क्षेत्र
 पारिस्थितिक इष्टतम प्राकृतिक स्रोतहरूद्वारा समर्थित गर्न सकिने जनसङ्ख्याको घनत्व
 जीवित घनत्वः जनसङ्ख्या घनत्व जसमा औसत व्यक्ति बस्छ Analysis of living population density per countries, based on NASA SEDAC world gridded data.

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भूगोल