संयुक्त अधिराज्य

ग्रेट ब्रिटेन र उत्तरी आयरल्यान्डको संयुक्त अधिराज्य, जसलाई सामान्यतया संयुक्त अधिराज्य (युके) वा बेलायत भनेर चिनिन्छ, उत्तरपश्चिमी युरोपमा अवस्थित एक देश हो, जुन महाद्वीपीय मुख्य भूमिको तटबाट टाढा छ। यसमा इङ्ल्यान्ड, स्कटल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्ड समावेश छन्। संयुक्त अधिराज्यमा ग्रेट ब्रिटेन टापु, आयरल्यान्ड टापुको उत्तर-पूर्वी भाग र ब्रिटिस टापुहरू भित्रका धेरैजसो साना टापुहरू समावेश छन्, जसले ९४,३५४ वर्ग माइल (२४४,३७६ किलोमिटर) क्षेत्रफल ओगटेको छ। उत्तरी आयरल्यान्डले आयरल्यान्ड गणतन्त्रसँग भूमि सीमा साझा गर्दछ; अन्यथा, संयुक्त अधिराज्य आन्ध्र महासागर, उत्तरी सागर, अङ्ग्रेजी च्यानल, केल्टिक सागर र आयेरेली सागर द्वारा घेरिएको छ। यसले विश्वव्यापी रूपमा विभिन्न महासागर र समुद्रहरूमा अवस्थित ब्रिटिस विदेशी क्षेत्रहरूमा सार्वभौमिकता कायम राख्छ। २०२३ मा संयुक्त अधिराज्यको अनुमानित जनसङ्ख्या ६८.२ मिलियन भन्दा बढी थियो। इङ्ल्यान्ड र संयुक्त अधिराज्य दुबैको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर लन्डन हो। एडिनबर्ग, कार्डिफ र बेलफास्ट सहरहरू क्रमशः स्कटल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्डको राष्ट्रिय राजधानी हुन्।

संयुक्त अधिराज्य पहिलो औद्योगिक देश बन्यो र १९औँ र २०औँ शताब्दीको प्रारम्भिक बहुमतको लागि, विशेष गरी १८१५ र १९१४ को बीचमा विश्वको अग्रणी शक्ति थियो। ब्रिटिस साम्राज्य १९औँ शताब्दीको अधिकांश समयको लागि अग्रणी आर्थिक शक्ति थियो, यो स्थिति यसको कृषि समृद्धि, यसको व्यापारिक क्षमता, ठुलो औधोगिक क्षमता, ठुलो औधोगिक राष्ट्रको रूपमा उपलब्धि, महत्वपूर्ण व्यापारिक क्षमताले समर्थित थियो। १९औँ शताब्दीको लन्डन विश्वको प्रमुख वित्तीय केन्द्रको रूपमा उदय भयो। १९२० को दशकमा यसको उचाइमा साम्राज्यले विश्वको भूभाग र जनसङ्ख्याको लगभग एक चौथाई भाग ओगटेको थियो, र इतिहासको सबैभन्दा ठुलो साम्राज्य थियो। यद्यपि, पहिलो विश्वयुद्ध र दोस्रो विश्वयुद्धमा यसको संलग्नताले संयुक्त अधिराज्यको आर्थिक शक्तिलाई नोक्सान पुर्यायो, र उपनिवेशीकरणको विश्वव्यापी लहरले धेरैजसो ब्रिटिस उपनिवेशहरूको स्वतन्त्रताको नेतृत्व गरेको थियो।

संयुक्त अधिराज्य एक संवैधानिक राजतन्त्र र संसदीय लोकतन्त्र हो जसमा तीनवटा विशिष्ट क्षेत्राधिकारहरू छन्: इङ्ल्यान्ड र वेल्स, स्कटल्यान्ड र उत्तरी आयरल्यान्ड। १९९९ देखि स्कटल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्डका आफ्नै सरकार र संसदहरू छन् जसले विभिन्न विकृत मामिलाहरूलाई नियन्त्रण गर्दछ। उन्नत अर्थतन्त्र भएको विकसित देश, संयुक्त अधिराज्य नाममात्र कुल ग्राहस्थ उत्पादनको आधारमा सबैभन्दा ठुलो अर्थतन्त्रको बीचमा पर्छ र विश्वको सबैभन्दा ठुलो निर्यातकर्ता र आयातकर्ताहरू मध्ये एक हो। उच्चतम रक्षा बजेट भएको आणविक राज्यको रूपमा, संयुक्त अधिराज्यले युरोपको सबैभन्दा बलियो सेनाहरू मध्ये एक कायम राख्छ। यसको नरम शक्ति प्रभाव यसको धेरै पूर्व उपनिवेशहरूको कानुनी र राजनीतिक प्रणालीहरूमा अवलोकन गर्न सकिन्छ, र ब्रिटिस संस्कृति विश्वव्यापी रूपमा प्रभावशाली रहन्छ, विशेष गरी भाषा, साहित्य, सङ्गीत र खेलकुदमा। एक महान शक्ति, संयुक्त अधिराज्य असंख्य अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू र फोरमहरूको हिस्सा हो।

टिप्पणीहरू

सन्दर्भ सामग्रीहरू



श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:नाटोका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू