कृषि औजार

कृषि औजारको अर्थ र परिभाषा 
अर्थ: कृषि औजार भनेको खेतीपाती गर्ने, माटो तयार गर्ने, बाली रोप्ने, सिँचाई गर्ने, र बाली काट्ने लगायतका कार्यहरूमा प्रयोग गरिने उपकरणहरू हुन्। यिनीहरू कृषि कार्यलाई सजिलो, छिटो, र कुशल बनाउँछन्।

परिभाषा: कृषि औजारहरू ती उपकरणहरू हुन्, जसको प्रयोग किसानहरूले कृषि कार्यको विभिन्न चरणहरूमा, जस्तै जमीन तयार गर्ने, बाली रोप्ने, मल दिने, सिँचाई गर्ने, र बाली काट्ने, कार्यहरूमा गर्दछन्। यिनीहरू म्यानुअल, एनिमल-पावर, वा मेकानिकल (मेकानाइज्ड) हुन सक्छन्।

 कृषि औजारको इतिहास 
कृषि औजारहरूको इतिहास मानव सभ्यताको विकाससँग नजिकको सम्बन्ध राख्दछ। कृषि कार्यलाई सहज, द्रुत र प्रभावकारी बनाउन मानवीय सिर्जनशीलताको उपयोग गर्दै विभिन्न औजारहरू निर्माण गरिएका छन्।

 प्रारम्भिक युग 

 प्रारम्भिक उपकरणहरू: प्रारम्भिक मानवहरूले पत्थर, हड्डी र काठ जस्ता साधारण सामग्रीहरूबाट बनेका उपकरणहरू प्रयोग गर्थे। यिनीहरू माटो खन्ने र बाली रोप्ने कार्यमा उपयोगी थिए।
 हलो: करीब 4000-3000 ईसा पूर्वमा, मेसोपोटामिया र इजिप्टमा हलोको विकास भयो। यसले माटो खन्ने कार्यलाई सजिलो बनायो।

 मध्यकालीन युग 

 फलामे औजारहरू: फलामको खोजपछि, विभिन्न फलामे कृषि औजारहरू जस्तै हलो, हँसिया, र कुदालको विकास भयो। यिनीहरूले खेतीलाई थप प्रभावकारी बनायो।
 घोडा र बैलको प्रयोग: मध्यकालमा, घोडा र बैललाई हलो तान्न, पानी पम्प गर्न र भारी सामग्री ओसार्न प्रयोग गरिन्थ्यो। यसले कृषि उत्पादनशीलता बढायो।

 औद्योगिक क्रान्ति 

 मेकानिकल उपकरणहरू: 18 औं शताब्दीमा औद्योगिक क्रान्तिले कृषि क्षेत्रमा ठूला परिवर्तन ल्यायो। स्टीम पावरबाट चल्ने उपकरणहरूको विकास भयो जसले धेरै कम समयमा बढी काम गर्न सक्ने क्षमता ल्यायो।
 थ्रेसिङ मेसिनहरू: 19 औं शताब्दीमा थ्रेसिङ मेसिनहरूको विकासले अन्न थ्रेसिङ कार्यलाई छिटो र प्रभावकारी बनायो।

 आधुनिक युग 

 ट्र्याक्टर: 20 औं शताब्दीको सुरुवातमा ट्र्याक्टरहरूको विकास भयो। यिनीहरूले कृषि कार्यलाई यान्त्रिक बनाउँदै उत्पादकत्वमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याए।
 प्रविधि समायोजन: हालसालै, कृषि औजारहरूमा जिपिएस प्रणाली, ड्रोन, र स्मार्ट सेन्सरहरू जडान गरिएका छन् जसले खेतीलाई स्मार्ट र प्रिसिजन एग्रिकल्चर (Precision Agriculture) बनाएको छ।

 कृषि औजारका प्रकारहरू 

 म्यानुअल औजारहरू: कुदाल, हँसिया, फावडा, खन्ती, आदि।
 एनिमल-पावर्ड औजारहरू: हलो, पानी पम्प, गाडा आदि।
 मेकानिकल औजारहरू: ट्र्याक्टर, थ्रेसर, हार्वेस्टर, सिँचाइ पम्प, ड्रिल मेसिन आदि।
 डिजिटल र स्मार्ट औजारहरू: ड्रोन, स्वचालित ट्र्याक्टर, स्मार्ट सिँचाइ प्रणाली, आदि।

कृषि औजारहरूको विकासले कृषि क्षेत्रलाई अधिक उत्पादक, कुशल र दिगो बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यो क्रम भविष्यमा पनि प्रविधि र नवाचारसँगै अघि बढ्नेछ।कृषकहरूले खेतीपातीको लागि प्रयोग गर्ने औजारहरू | केही कृषि औजारहरू निम्न छन् ।
कुटो
कोदालो
हलो
ट्रयाक्टर
कोदाली
फरुवा
हसिया
डोको
हजारी
जुवा
दाधे
आदि ।

श्रेणी:कृषि