नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र), सङ्क्षिप्त नेकपा (माओवादी केन्द्र) वा नेकपा (माके) नेपालको तेस्रो ठूलो राजनीतिक दल र समाजवादी मोर्चाको सदस्य पार्टी हो। वि.सं २०५० मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र) बाट अलग्गिएर यसको स्थापना भएको थियो। पार्टीले वि.सं २०५२ मा नेपाल सरकारविरुद्ध सशस्त्र सङ्घर्ष सुरु गरेको थियो। नेपालको जनआन्दोलन २०६३ पछि विस्तृत शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरी वि.सं २०६२ मा पार्टी औपचारिक रूपमा मूलधारको राजनीतिमा प्रवेश गरेको थियो।

पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड'ले स्थापनाकालदेखि नै पार्टीको नेतृत्व सम्हाल्दै आएका छन्। प्रतिनिधि सभामा यो पार्टीको हाल ३२ सिट छ, जसले गर्दा यो तेस्रो ठूलो संसदीय दल बनेको छ। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ सत्तारुढ गठबन्धनको सदस्यका रुपमा दाहालले करिब डेढ वर्ष र २०८१ असार सम्म प्रधानमन्त्रीका रूपमा काम गरेका थिए। यस पार्टीले यसअघि तीन वटा सरकारको नेतृत्व गरेको थियो। वि.सं २०६५, २०७३ मा दाहालको नेतृत्वमा र २०६८ मा बाबुराम भट्टराईको नेतृत्वमा सरकारको नेतृत्व गरेको थियो।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र) को नामबाट वि.सं २०५० मा स्थापना भएको यस पार्टीको नाम वि.सं २०५२ मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) राखिएको थियो। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र–मसाल) र यसको चुनावी मोर्चा, जनमोर्चा नेपाल २०६४ सालमा पार्टीमा विलय भएपछि एकीकृत पार्टीको नाम एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) रहन गएको थियो। वि.सं २०७३ मा विभिन्न समूहबीच पार्टी एकता भएपछि पार्टी अहिलेकै अवस्थामा पुगेको थियो।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)सँग एकीकरण भई नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) गठन भएपछि २०७५ जेठ ३ मा पार्टी विघटन भएको थियो तर सर्वोच्च अदालतले ऋषि कट्टेलको पक्षमा फैसला गरेपछि २०७७ फागुन २४ मा पुनर्जीवित भएको थियो।   पार्टीले २०७८ मङ्सिर सम्ममा ७,५०,००० सदस्यहरू भएको दाबी गरेको थियो जसले उनीहरूलाई सदस्यताको आधारमा नेपालको तेस्रो ठूलो पार्टी बनाएको थियो। 

 इतिहास 

 विचारधारा 

 दलमा महिला सहभागीता 

 आलोचना 

 टुक्रिएका समूहहरू 

 चुनावी प्रदर्शन 

 नेतृत्व 

 भातृ सङ्गठहरू 

 यो पनि हेर्नुहोस् 

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

 बाह्य कडीहरू 

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)को इतिहास र वक्तव्य
प्रचण्डसँग एस्प्रेसोको अन्तर्वार्ता: हाम्रो क्रान्तिले जित्यो  नोभेम्बर २००६
बीबीसीको प्रचण्डसँगको अन्तर्वार्ता
बाबुराम भट्टराईसँगको अन्तर्वार्ता वासिङ्टन टाइम्स, २०५९ मङ्सिर २८

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी
श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:नेपालका साम्यवादी दलहरू