राजस्थान

राजस्थान (उर्दू:سکستان انڈیا) भारतको उत्तर-पश्चिममा एक प्रान्त हो। यो भारतको एउटा ठूलो प्रान्त हो जसको क्षेत्रफल १३२,१५० मी² वा ३४२,२६९ किमी² छ। यस प्रान्तको ठूलो भू भागमा थार मरुस्थलको फैलाव छ।राजस्थानलाई "राजाहरूको भूमि" को रूपमा चिनिन्छ। [१] क्षेत्रफलको आधारमा भारत गणराज्यको सबभन्दा ठुलो राज्य, राजस्थान, भारतको उत्तर पश्चिममा स्थित छ। जयपुर यस राज्यको राजधानी एवं राज्यको सबभन्दा ठुलो शहर हो।

विश्वको सबभन्दा पुरानो पर्वत शृङ्खला, अरावली शृङ्खला, बाट नै सुरु भएको राजस्थानको एकमात्र हिल स्टेशन, माउण्ट आबू, दिलवाडा मन्दिरको निम्ति प्रसिद्ध छ र जैन धर्मावलम्बिहरूको पवित्र तीर्थस्थलहरु मध्ये  एक हो।विश्व प्रसिद्ध केवलादेव राष्ट्रिय उद्यान पूर्वी राजस्थानको एक विश्व विरासत स्थल [२], आफ्नो पक्षी जीवनको निम्ति चिनिने, भरतपुर नजिक स्थित रहेको छ। यस ठाउँमा दुइवटा राष्ट्रिय  टाइगर  रिजर्व, रणथंभौर र सरिस्का टाइगर रिजर्व, एवं भगवान श्री खाटू श्यामजीलाई समर्पित एक प्रसिद्ध मन्दिर,खाटू, पनि रहेको छ।

 व्युत्पत्ति 
राजस्थानको अर्थ "राजाहरूको भूमि" हो र संस्कृत "राजा" (राजा) र संस्कृत "स्थान" (भूमि) वा फारसी "St(h)ān" को समान अर्थको सूटकेस हो।  [] राजस्थानको सबैभन्दा पुरानो सन्दर्भ ६२५ ईस्वीमा रहेको ढुङ्गाको शिलालेखमा पाइन्छ।  [] राजस्थान नामको पहिलो छापिएको उल्लेख १८२९ प्रकाशन राजस्थान वा मध्य र पश्चिमी राजपूत राज्यहरूको प्रकाशनमा देखा पर्दछ, जबकि यस क्षेत्रको नामको रूपमा राजपुतानाको सबैभन्दा प्रारम्भिक ज्ञात रेकर्ड जर्ज थॉमसको १८०० संस्मरण सैन्य मेमोरीहरूमा छ। [] जोन केले आफ्नो पुस्तक इन्डिया: ए हिस्ट्रीमा राजपुतानालाई १८२९ मा अंग्रेजहरूले बनाएको बताउनुभएको थियो, जोन ब्रिग्सले फिरिश्ताको प्रारम्भिक इस्लामिक भारतको इतिहास अनुवाद गर्दै "भारतीय राजकुमारहरू" को सट्टा "राजपूत (राजपूत) राजकुमारहरू" भन्ने वाक्यांश प्रयोग गरे। [] 

 विभाग, जिल्ला र शहरहरू 


राजस्थान निम्न भौगोलिक क्षेत्रहरु मिलेर बनेको छ:
अजमेर राज्य
बगर
हाडोटी
धुन्धर
गोरवार
शेखावती
मेवाड
मारवाड
वागड
मेवात

राजस्थानलाई दस विभाग भित्र ५० जिल्लाहरूमा विभाजन गरिएको छ।:
 विभाग जिल्लाहरूजयपुर जोधपुर अजमेर उदयपुर बिकानेर कोटा भरतपुर सिकरसिकर, झुन्झुनु, नीम का थाना, चुरुपालीपाली, सिरोही, जालोर, सांचोरेबांसवाराबांसवारा, डुंगरपुर, प्रतापगढ

फोटो गैलरी

 राजस्थानको प्रान्तिय चिन्हहरू 

यो पनि हेर्नुहोस्

सन्दर्भ सामग्रीहरू

बाह्य कडीहरू

श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:राजस्थान
श्रेणी:उत्तर भारत