उन्नाव जिल्ला

उन्नाव जिल्ला मध्य भारतको उत्तर प्रदेश राज्यको एउटा जिल्ला हो। उन्नाव सहर जिल्लाको मुख्यालय हो। जिल्ला लखनऊ मण्डलको हिस्सा हो।

सन् २०११ को जनगणना अनुसार, उन्नाव जिल्लाको जनसङ्ख्या ३,१०८,३६७ छ, जसले यसलाई उत्तर प्रदेशको ३१औँ सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको जिल्ला बनाउँछ। यो मुख्यतया ग्रामीण जिल्ला हो, जसको ८०% भन्दा बढी जनसङ्ख्या ग्रामीण क्षेत्रमा बसोबास गर्छन्।

 इतिहास 
रामायणमा देवी सीतालाई लक्ष्मणले सुतियातारा चौराहा (तत्कालीन सीता-उदारा जङ्गल भनिन्छ) मा छोडेका थिए। अहिले सुतियातारामा एउटा चौराहा क्रस र एउटा शिव मन्दिर छ। आफ्नो दोस्रो निर्वासनको समयमा, उनी यहाँ परियारको गाउँमा बसेकी थिइन्, जुन ऋषि वाल्मीकिको आश्रम थियो। यो आँप, नीम, बरगद, पीपलको रूख आदिले भरिएको थियो। त्यहाँ उनले छोराहरू कुश र लवलाई जन्म दिइन्। वर्तमान, माता सीता, कुशा र लवको एक प्रसिद्ध मन्दिर छ जसलाई जानकी कुण्ड भनिन्छ (जसको अर्थ हो कि माता सीता आफ्नो आध्यात्मिक माता भूमिको साथ क्षीरा सागरमा गएको स्थान) र लोधेश्वर नामक शिव मन्दिर छ।

भारत जाने चिनियाँ तीर्थयात्री हुयान साङ सन् ६३६ मा कन्नौजमा ३ महिना बसे। यहाँबाट उनले करिब २६ मिटरको यात्रा गरेका थिए किमी र गङ्गाको पूर्वी किनारमा उभिएको नाफोटिपोकुलो (नवदेवकुला) सहरमा पुगे। सहर करिब ५ बजेको थियो किमी परिधिमा र देव मन्दिर, धेरै बौद्ध मठ र स्तूपहरू थिए।

पछिको मुगल कालमा यस क्षेत्रका केही सन्दर्भहरू छन्, तर अवधका नवाबहरूको समयमा तिनीहरू धेरै सङ्ख्यामा छन्। नवाबहरूले सुरुमा यस क्षेत्रमा बलियो केन्द्रीय अख्तियार बनाएका थिए, धेरैजसो स्थानीय जमिन्दारहरूले कुनै लडाइँ नगरी उनीहरूलाई समर्पण गरे, तर बिस्तारै यहाँ उनीहरूको अधिकार घट्दै गयो र स्थानीय शासकहरू व्यावहारिक रूपमा स्वतन्त्र भए।

 जनसाङ्ख्यिकी 
सन् २०११ को जनगणना अनुसार उन्नाव जिल्लाको जनसङ्ख्या ३,१०८,३६७ छ,  लगभग मङ्गोलिया राष्ट्र   वा अमेरिकी राज्य आयोवा बराबर छ।  यसले यसलाई उत्तर प्रदेश "Census of India 2011: Uttar Pradesh District Census Handbook - Unnao, Part A (Village and Town Directory)". Census 2011 India. pp. xiii–xv, 5–11, 14, 19–20, 75, 93, 110, 135, 160, 178, 204, 237, 262, 280, 298, 323, 348, 373, 390, 416, 525–39. Retrieved 26 June 2021. मा ३१औँ र भारतमा ११२औँ (कुल ६४० मध्ये) को श्रेणीकरण दिन्छ। जिल्लाको जनघनत्व  छ।, जुन उत्तर प्रदेश भन्दा कम छ। २००१-२०११ दशकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर १५.१९% थियो। जिल्लाको जनसङ्ख्या २०११ को अनुसार ८२.९% ग्रामीण र १७.१% सहरी छ। उन्नाव जिल्लामा प्रत्येक १,००० पुरुषहरूको लागि ९०६महिलाको लिङ्ग अनुपात छ, जुन राज्यमा ३०औँ-उच्च हो। योसँग ६६.४% को साक्षरता दर पनि छ, जुन राज्यमा ४७औँ-उच्च हो। जनसङ्ख्याको १७.१०% सहरी क्षेत्रमा बस्छन्। अनुसूचित जातिहरूले जनसङ्ख्याको ३०.५१% ओगटेका छन्।

भारतको २०११ जनगणनाको समयमा, जिल्लाको ९७.५९% जनसङ्ख्याले हिन्दी (वा सम्बन्धित भाषा) र २.२५% उर्दुलाई उनीहरूको पहिलो भाषाको रूपमा बोल्थे।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

 बाह्य कडीहरू 



श्रेणी:उत्तर प्रदेशका जिल्लाहरू
श्रेणी:लखनऊ मण्डल