नेपालका चिकित्साशास्त्र अध्ययन केन्द्रहरू

२०७८ साउन ३१ सम्ममा नेपालमा २४ वटा चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानहरू रहेका छन्, जसले योग्यता नेपाल मेडिकल काउन्सिल, भारतीय चिकित्सा परिषद् र वर्ल्ड डाइरेक्टरी अफ मेडिकल स्कुल्सबाट मान्यता प्राप्त गरेका छन्। यिनीहरूको नियमन चिकित्सा शिक्षा आयोगद्वारा गरिन्छ।   

 इतिहास 

नेपालका चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानलाई मेडिकल कलेज भनिन्छ। नेपालको आधुनिक चिकित्सा शिक्षाको इतिहास निकै छोटो छ। वि.सं २०१८ मा त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानको स्थापना भएपछि नेपालमा औपचारिक चिकित्सा शिक्षाको सुरुवात भएको थियो।  वि.सं २००७ मा प्रजातन्त्र पूर्वको युगमा नेपालमा थोरै मात्र योग्य चिकित्सकहरू थिए। केही इच्छुक नेपाली चिकित्सकहरूले २००७ फागुन २१ मा, नेपाल चिकित्सक सङ्घको स्थापना गरी सबै चिकित्सकहरूलाई एकताबद्ध गरेका थिए।   उनीहरूले नेपालमा चिकित्सा अभ्यासलाई नियमन गर्न मेडिकल काउन्सिलको स्थापना गर्न जोडदार आवाज उठाएका थिए  र नेपाल मेडिकल काउन्सिलको स्थापना २०२० फागुन १६ मा भएको थियो। तथापि, २०२४ पुस १७ मा श्री ५ को सरकारबाट "नेपाल मेडिकल काउन्सिल-नियमहरू" स्वीकृत भएपछि यसले काम गर्न थालेको थियो। हाल नेपालमा ६ वटा सरकारी मेडिकल कलेज, १५ वटा निजी मेडिकल कलेज र एउटा सेनाको लगानीमा सञ्चालित मेडिकल कलेजहरू रहेका छन्।  

 सञ्चालनमा रहेका मेडिकल कलेजहरू 
 त्रिभुवन विश्वविद्यालय 
नामस्थापना (सन्)सहरजिल्ला प्रदेशप्रकारक्षेत्रफल (वर्ग मिटर) अनुमानितशय्याको सङ्ख्याटिप्पणी स्रोतचिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थान १९७२महाराजगन्ज, काठमाडौँकाठमाडौँबागमती प्रदेशसार्वजनिक८४,८१०७०० नेपालको पहिलो मेडिकल कलेज
 एमबिबिएस सन् १९७८ मा, सुरु
 एमडी/एमएस सन् १९८२ मा,सुरु
 डिएम/एमसिएच सन् २००८ मा, सुरुयुनिभर्सल कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस १९९८सिद्धार्थनगररूपन्देहीलुम्बिनी प्रदेशनिजी७०,०००७९०२०० शय्याको लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालसँग सम्झौता जानकी मेडिकल कलेज१९९९जनकपुरधनुषामधेश प्रदेशनिजी१,०८,०००५२५ सन् २००३ मा, एमबिबिएस सुरु
 शय्याको सङ्ख्या:

 १६०- रमदैया भवाडी
 ३६५- जनकपुर नेसनल मेडिकल कलेज२००१वीरगन्जपर्सामधेश प्रदेशनिजी१,३०,०००मधेश प्रदेशको पहिलो सुविधासम्पन्न अस्पताल किस्ट मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल२००६इमाडोलललितपुरबागमती प्रदेशनिजी४०,०००४५०सन् २००८ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु चितवन मेडिकल कलेज २००६भरतपुरचितवनबागमती प्रदेशनिजी१,४९,०००७५०सन् २००९ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु गण्डकी मेडिकल कलेज २००७पोखराकास्कीगण्डकी प्रदेशनिजी१,०४,०००७५०सन् २०१० मा, एमबीबीएस पढाइ सुरु  नेपाली सेना स्वास्थ्य विज्ञान संस्थान २०१२सानोभर्‍याङ, काठमाडौँकाठमाडौँबागमती प्रदेशनेपाली सेना१,२५,०००६३५ 

 काठमाडौँ विश्वविद्यालय 
नामस्थापना (सन्)सहरजिल्ला प्रदेशप्रकारक्षेत्रफल (बर्ग मिटर) अनुमानितशय्याको सङ्ख्याटिप्पणी स्रोतमणिपाल शिक्षण अस्पताल१९९३लामाचौर, पोखराकास्कीगण्डकी प्रदेशनिजी२३,५००७५० नेपालको पहिलो निजी मेडिकल कलेज
 वैदेशिक लगानीमा बनेको  कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस१९९५भरतपुरचितवनबागमती प्रदेशनिजी४५,०००७५० नेपालको दोस्रो निजी मेडिकल कलेजकाठमाडौँ मेडिकल कलेज१९९७सिनामङ्गलकाठमाडौँबागमती प्रदेशनिजी९०० नेपालगन्ज मेडिकल कलेज१९९७कोहलपुरबाँकेलुम्बिनी प्रदेशनिजी६५,०००१००० शय्याको सङ्ख्या:

 ७५० - कोहलपुर
 २५०- नेपालगन्ज नेपाल मेडिकल कलेज१९९७जोरपाटी, काठमाडौँकाठमाडौँबागमती प्रदेशनिजी४०,०००७००काठमाडौँ मेडिकल कलेज २००१धुलिखेलकाभ्रेपलान्चोकबागमती प्रदेशनिजी१,७०,०००४५०एमबिबिएसको लागि धुलिखेल अस्पतालसँग सम्झौता नोबेल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल२००४विराटनगरमोरङकोशी प्रदेशनिजी१,३०,०००१०५०सन् २००७ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरुलुम्बिनी मेडिकल कलेज२००६तानसेनपाल्पालुम्बिनी प्रदेशनिजी७०,०००६००सन् २००९ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु विराट मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल२०१२विराटनगरमोरङकोशी प्रदेशनिजी५०,०००७०० सन् २०१५ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु

 स्वायत्त 
नामस्थापनासहरजिल्ला प्रदेशप्रकारक्षेत्रीफल (वर्ग मिटर) अनुमानितशय्याको सङ्ख्याटिप्पणी स्रोतचिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान१८८९टुँडिखेल, काठमाडौँकाठमाडौँबागमती प्रदेशसार्वजनिक२२,०००५३५ नेपालको पहिलो अस्पताल
 सन् २००२ बाट, एमडी/एमएस पढाइ सुरु
सन् २०१० बाट, डिएम/एमसिएच पढाइ सुरुपोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान १९६२पोखराकास्कीगण्डकी प्रदेशसार्वजनिक१,०५,०००३५० सन् २०१९ मा युजी सुरु 
 पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालसँग सहकार्य गरेको  वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान १९९३धरानसुनसरीकोशी प्रदेशसार्वजनिक१६,००,०००७००सन् १९९४ बाट एमबिबिएस पढाइ सुरु  पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान २००८लगनखेलललितपुरबागमती प्रदेशसार्वजनिक२५,०००४५० सन् १९८२ मन, शान्त भवन अस्पताल ललितपुर अस्पतालसँग गाभिएर पाटन अस्पताल बनेको थियो र पछि सन् २००८ मा, यसको नाम परिवर्तन गरि  राखिएको थियो।
 सन् २०१० बाट एमबिबिएस पढाइ सुरु राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान २०१७घोराहीदाङलुम्बिनी प्रदेशसार्वजनिक१,०००२५० सन् २०१७ मा, राप्ती उपक्षेत्रीय अस्पताल राप्ती स्वास्थ विज्ञान प्रतिष्ठानमा परिणत भएको। 
 सन् २०२३ बाट,फबिएससी नर्सिङ र नर्सिङ कार्यक्रम सुरु कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान २०११चन्दननाथजुम्लाकर्णाली प्रदेशसार्वजनिक१७,०००२६५सन् २०२१ बाट एमबिबिएस पढाइ सुरुमधेश स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान २०२१जनकपुरधामधनुषा जिल्लामधेश प्रदेशसार्वजनिक५०० *  शिक्षण अस्पताल र प्रादेशिक अस्पताल रूपान्तरण भएर बनेको 

 खारेज भएका 
नामस्थापना (सन्)सहरजिल्ला प्रदेशआवद्धताशय्या सङ्ख्या प्रकारखारेजस्रोतबि एन्ड सी मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल २०१५बिर्तामोड झापाकोशी प्रदेशकाठमाडौँ विश्वविद्यालय३००निजी सन् २०२१ 

 प्रस्तावित वा निर्माणाधीन मेडिकल कलेजहरू 
नामसहरजिल्लाप्रदेशवर्ष (सन्)आवद्धताप्रकारस्थिति स्रोत गेटा मेडिकल कलेजगोदावरी/गेटाकैलालीसुदूरपश्चिम प्रदेशसन् २०१६सार्वजनिक निर्माणाधीन रामराजाप्रसाद सिंह स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानराजविराजसप्तरीमधेश प्रदेश२०१६सार्वजनिक निर्माणाधीन प्रादेशिक मेडिकल कलेजतिलोत्तमारूपन्देहीलुम्बिनी प्रदेश२०१६सार्वजनिक निर्माणाधीन  बर्दिबास मेडिकल कलेजबर्दिबासमहोत्तरीमधेश प्रदेश २०१६सार्वजनिकनिर्माणाधीन  कर्णाली मेडिकल कलेजवीरेन्द्रनगरसुर्खेतकर्णाली प्रदेश२०१६सार्वजनिक निर्माणाधीन पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय स्वास्थ विज्ञान प्रतिष्ठान विराटनगरमोरङकोशी प्रदेश२०२३पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयसार्वजनिकनिर्माणाधीन 

 सन्दर्भ सामग्रीहरू 

श्रेणी:नेपालका चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानहरू