नेपाल राष्ट्र बैङ्क

नेपाल राष्ट्र बैङ्क नेपालको केन्द्रीय बैङ्क हो। नेपालको आर्थिक क्षेत्रको व्यवस्थापन गर्ने उद्देश्य सहित केन्द्रीय बैङ्कका रूपमा नेपाल राष्ट्र बैङ्क ऐन १९५५ अन्तर्गत नेपाल राष्ट्र बैङ्कको स्थापना २०१३ साल वैशाख १४ गते (सन् १९५६ अप्रिल २६) मा भएको थियो। नेपाल राष्ट्र बैङ्क र वित्तीय संस्थाहरूको मौद्रिक विनिमायक र प्रक्षेपण को रूपमा रहेको छ। तत्कालिन ऐनको ठाउँमा नयाँ नेपाल राष्ट्र बैङ्क ऐन २०५८ परिचालन गरी  त्यसमा बैङ्कको स्वायत्तता, स्वतन्त्रता र सुनिश्चिता गरिएको छ। नेपाल राष्ट्र बैङ्कले विदेशी मुद्रा विनियम दर र देशमा रहेको विदेशी मुद्रा भण्डारको संरक्षण, विदेशी मुद्रा नीति नियन्त्रण गर्दछ।http://www.nrb.org.np/=

 उद्देश्य 
यसका उद्देश्य हुन् -

१. अर्थतन्त्रको दिगो विकासको निमित्त मूल्य र शोधनान्तर स्थिरता कायम गर्नका लागि आवश्यक मौद्रीक तथा विदेशी विनिमय नीति निर्माण गरी सोको व्यवस्थापन गर्ने।

२. बैङ्किङ तथा वित्तिय क्षेत्रको स्थायित्व र आवश्यक तरलतालाई प्रवर्द्धन गर्ने।

३. सुरक्षित, स्वस्थ तथा सक्षम भुक्तानी प्रणालीको विकास गर्ने।

४. बैङ्किङ तथा वित्तिय प्रणालीको नियमन, निरिक्षण, सुपरिवेक्षण तथा अनुगमन गर्ने।

५. नेपाल अधिराज्यको समग्र बैङ्किङ तथा वित्तिय प्रणालीको संवर्द्धन गरी सो प्रति सर्वसाधारणको विश्वसनियता अभिवृद्धि गर्ने।

 बैङ्कका गभर्नर 
नेपाल राष्ट्र बैङ्कमा एकजना गभर्नर र दुईजना डेपुटी गभर्नर रहन्छन्। गभर्नर नियुक्त हुनुपूर्व राजा त्रिभुवनका सबै मुद्राहरूको हस्ताक्षरी सदर मुलुकी खानाका प्रमुख खजाञ्चीले गर्दथे। उनीहरू यसप्रकार थिए;

१. जनक राज- पहिलो कागजी नोटको हस्ताक्षर

२. भरत राज

३. नरेन्द्र राज

हालसम्मका गभर्नरहरूको नाम तल दिइएको छ -
S.noगभर्नरकार्यकाल१हिमालय शमशेर जबरा अप्रिल २६, १९५६ – फेब्रुअरी ७, १९६१२लक्ष्मीनाथ गौतमफेब्रुअरी ८, १९६१ – जुन १७, १९६५३प्रद्युम्नलाल राजभण्डारीजुन १८, १९६५ – १३ अगस्ट, १९६६४डा. भेष बहादुर थापाअगस्त १४, १९६६ – जुलाई २६, १९६७५डा. यादव प्रसाद पन्तअप्रिल २४, १९६८ – अप्रिल २८, १९७३६कुलशेखर शर्माअप्रिल २९, १९७३ – १२ डिसेम्बर १९७८७कल्याण विक्रम अधिकारीजुन १३, १९७९ – डिसेम्बर ८, १९८४८गणेश बहादुर थापा२५ मार्च १९८५ – २२ मे १९९०९हरिशंकर त्रिपाठीअगस्ट १०, १९९० – १७ जनवरी १९९५१०सत्येन्द्र प्यारा श्रेष्ठजनवरी १८, १९९५ – १७ जनवरी, २०००११डा. तिलक बहादुर रावलजनवरी १८, २००० – जनवरी १७, २००५१२दिपेन्द्र पुरुष ढकालअगस्त २९, २००० – अप्रिल २७, २००१*डा. तिलक बहादुर रावल१३विजयनाथ भट्टराईजनवरी ३१, २००५ – जनवरी ३०, २०१०१५दिपेन्द्र बहादुर क्षेत्रीजनवरी १५, २००९ – जुलाई २६, २००९*विजयनाथ भट्टराई१५युवराज खतिवडामार्च २२, २०१० – मार्च  १९, २०१५१६डा. चिरञ्जीवी नेपालमार्च १९, २०१५ – अप्रिल ६, २०२०१७सिए महाप्रसाद अधिकारीमहाप्रसाद अधिकारी बने राष्ट्र बैङ्कको नयाँ गभर्नरअप्रिल ६, २०२० - हाल
 मुद्धा चल्दा केही समय वर्खास्त भै पुनर्वहाली भएका गभर्नरहरू
नोट: कृष्ण बहादुर मानन्धर मुद्रामा हस्ताक्षर गर्ने कायम मुकायम गभर्नर थिए।

बाह्य कडीहरू
आधिकारीक वेबसाइट
प्रकाशनहरू 
विज्ञप्ती तथा समाचारहरू 

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली बैङ्कहरू
श्रेणी:सरकारी संस्थानहरू
श्रेणी:नेपालका अर्थतन्त्रहरू
श्रेणी:केन्द्रीय बैङ्कहरू
श्रेणी:नियमनकारी निकाय
श्रेणी:नेपालका नियमनकारी निकायहरू