Arthur Nikolaus Witt

Arthur Nikolaus Witt, ok Klaus Witt, Klaas achter de Möhl (* 10. Oktober 1890 in Damp; † 26. April 1964 in Flensborg) weer en düütschen Studienraad, Heimaatforscher, plattdüütschen Schriever un Grünner vun de Nedderdüütsch Bühnenbund.

 Leven 
Witt stamm uut ene Familie, de uut Angeln un Swansen keem. Mang sienen Vöörfohren weer Evernius Witte uut Eckernföör, de Konrekter an de Doomschool Sleswig weer un vun 1641 an as Pastoor in Nübel arbeidt het. De annern Vörfohren weren Buren un Lüttbörgers.

Witt weer en Söhn vun de Schoolmeester Nicolaus Johann Witt (* 20. Juni 1853 in Bellig; † 11. Februar 1924 in Arnis) un sien Fro Meta Maria, boren as Ewald (* 22. Mai 1856 in Scheggerott; † 14. Dezember 1919 in Arnis). He wuss in Damp op un besöch dat Ole Gymnasium in Flensborg, vun dat he 1910 mit den Abituur afgung. Denn studeer he Germanistik, Historie un Geografie in Mönken un Kiel. Vun den Wintersemester 1912/13 an arbeid he as wetenschoplich Hülparbeider an’n Schleswig-Holsteinischen Wörterbuch bi Otto Mensing.

1913 maak Witt dat Riekssportafteken un dat Examen as Turnlehrer. 1914 kreeg he in Kiel mit siene Dissertatschoon Die Verlehnten vun Lübeck siene Promotschoon to’n Dr. phil.;De Verlehnten weren Lastenträger. togliek maakt he ok dat Staatsexamen. In’n glieken Jahr wurr he to’n Kriegsdeenst inberopen. He wurr levensgefährlich an’n Kopp versehrt un 1918 uut dat Heer verafscheedt.

Vun 1920 an ünnerricht he in Apenra. As de Stadt na de Volksabstimmen in Sleswig däänsch worden weer, trock he na Flensborg, wo he vun 1921 bet 1942 Studienraad weer. Von 1941 bet 1945 arbeid he as Pressereferent vun de Stadt Flensborg.

Witt weer freet mit Dorothea Anna Auguste Nehls (* 26. August 1895 in Plöön). De beiden harrn twee Söhns.

 Wark 
Witt schreev meist över Heimatgeschicht, Familienforschung, plattdüütsche Schrieveree un plattdüütsch Theater. Sien Söhn Ernst bröch ene Bibliographie vun sienen Vaders Wark ruut, de – Theaterkritiken un Bookrezenschonen uutbenamen – 244 Arbeiden tellt. He weer ok Mitruutgever bi plattdüütschen Tiedschriften. He schreev ok sülvenst Gedichten. Sien Gedichtsammelband Kinnerhöög up Dörpen weer besünners spoodriek. Den Stil un Inhoold na weer sien Wark dicht bi  Klaus Groth. He schreev man in op Süüdsleswigsch Platt.

1920 stell he gemeinsam mit Paul Cruse de „Flensborger Speeldeel“ op de Been, de nu Niederdeutsche Bühne Flensborg heet. 1924 grünn he den Nedderdüütsch Bühnenbund un övernehm de Organisatschoon vun de Bünhendaag in velen Städen. 1934 twüngen de Natschonaalsotschlisten em sien Amt as Obmann vun de Bühnenbund aftogeven. De Nafolger weer Ivo Braak, den de Gaukultuurwart vun de NSDAP insett.Siehe dazu Kay Dohnke, Norbert Hopster, Jan Wirrer: Niederdeutsch im Nationalsozialismus. Hilmessen: Olmas 1994, ISBN 978-3-487-09809-8, S. 104  Ofschoonst de Nazis em twüngen sien Amt aftoleggen, deel Witt völkische Ansichten vun de Plattdüütsche Bewegung un bekeek dat Plattdüütsch as Wapen in den „Grenzkampf“  för dat „Düütschdom“ to fechten.Klaus Witt: Ein wichtiger Vorkämpfer des Deutschtums in Grenzlanden. Die Bedeutung der Mundarten im Grenzkampf. In: Moderspraak 22 (1935), S. 108–112 

Witt sammel veel un begünn dat „Theater- un Musikarchiv vun de Stadt Flensborg“. Dat Stadtarchiv övernehm 1942 dat Archiv as besünner Afdeel mit Witt ehrenamtlich Leidsmann. Dat systemaatsch upstellt Archiv sammelt Plakaten, Fotos, Programmen, un Nalatels vun Künstler uut de Tied vun 1890 bet 1960.

 Wark 

 Die Verlehnten in Lübeck. Erster Teil. Lübeck: Rathgens 1916, zugl.: Kiel, Phil. Diss., 1914 (Teilabdruck aus der Zeitschrift des Vereins für Lübeckische Geschichte und Altertumskunde 18 (1916), S. 157 ff.)

 Digitalisat, HathiTrust
 Die Verlehnten in Lübeck. Zweiter un Dritter Teil. In: Zeitschrift des Vereins für Lübeckische Geschichte un Altertumskunde 19 (1918) (Digitalisat), S. 39 ff. / 191 ff

 Eine Tondernsche plattdeutsche Predigt aus dem Jahre 1621. In: Die Heimat. Monatsschrift des Vereins zur Pflege der Natur- und Landeskunde in Schleswig-Holstein, Hamburg, Lübeck und dem Fürstentum Lübeck. Bd. 38 (1928), Nr. 7, Juli 1928, S. 161–164 (Digitalisat).
 Flensburger Theaterleben vom 16. Jahrhundert bis zur Gegenwart. Flensburg 1953.
 Schleswigsche Barockspiele: In Einführungen, Teilabdrucken und Erläuterungen der Gegenwart nahegebracht. Flensborg: [Sülvstverlag] 1962.
 Ünner’n Wiehnachtsboom: Plattdeutsche Weihnachtsgeschichten, Hrsg. Anne-Marga Sprick, Autoren: Theodor Storm, Pastor Lensch, Peter Rosegger, Gustav Frenssen, Wilhelm Lobsien, Klaus Witt, Agnes Miegel, Christian Kock, Emil Duborg und Klaus Groth, Boyens Buchverlag, Heid 2004, ISBN 978-3-9810912-1-2

 Bibliografie 

 Ernst Witt: Bibliographie Klaus Witt. In: Jahrbuch der Heimatgemeinschaft des Kreises Eckernförde 23 (1965), S. 25–35.

 Literatuur 

 Paul Kruse: Witt, Arthur Nikolaus. In: Schleswig-Holsteinisches Biographisches Lexikon. Band 1. Karl Wachholtz Verlag, Neumünster 1970, S. 281–282.

 Kiek ook bi 

 List vun plattdüütschen Schrievers

 Weblenken 



 Footnoten 

Kategorie:Mann
Kategorie:Storven 1964
Kategorie:Boren 1890
Kategorie:Börger von Düütschland
Kategorie:Schriever
Kategorie:Plattdüütsch
Kategorie:Theater
Kategorie:Heimatforscher