Allophoon

Een Allopho(o)n ( un , also ‚annerer Klang‘) betekent in de Spraakwetenschop ene Luudvariant vun en Phoneem. Anner Naams för Allophonen sünd ook Phoneemvarianten oder subphoneme Varianten.

 Allophoontypen 
Verscheden Allophoontypen sünd

 Fre’e Variatschoon
 De Varianten sünd gliekberechtigste Uutspraken vun dat Phoneem, t. B. dat Tungen- und Huuk-r op Hoog- un Plattdüütsch. De ünnerschhedliche Uutspraak verännert de Uutspraak nich.

 Kombinatoorsche Variatschlon
 De Varianten kaamt afhangig vun dat phonoloogsche Ümfeld op, t. B. dat ch, dat op Platt un Hoog na „hellen“ Vokalen (/iː/, /ɪ/, /aɪ̯/, /eː/, /ɛ/, /æː/, /æ/, /yː/, /ʏ/, /ɔʏ̯/, /øː/, /œ/) palataal is, na Achtervokalen man velar is.

 So‘n Slag Allophonenheet ol Allophonen in „komplementäre Distributschoon“.

 Literatuur 

 Karl-Heinz Best: LinK – Linguistik in Kürze mit einem Ausblick auf die Quantitative Linguistik. 5., dörkeken Oplaag. RAM Verlag, Lünsche 2008, S. 4. Kene ISBN. Kapitel: Phonetik und Phonologie (= Phonemik) des Deutschen, S. 3–8 und S. 12 f.
 Hadumod Bußmann (Ruutgever) ünner Mitarbeid vun Hartmut Lauffer: Lexikon der Sprachwissenschaft. 4., dörkeken und bibliograafsch verwiedert Oplaag. Kröner, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-520-45204-7, Lemmta: Allophon, Phonem, Phonemanalyse.
 Theodor Lewandowski: Linguistisches Wörterbuch. Band 1, 2; 4. Oplaag. Heidelbarg 1984; ISBN 3-494-02020-5, ISBN 3-494-02021-3, Lemmata: Allophon, Phonem, Phonemanalyse.

Kategorie:Phonologie