Phoneem

Een Phoneem (uut  ‚Luut, Stemm‘) is de abstrakte Klass vun all Spraakluden, de in’n spraken Spraak, de alle de lieke Rulle hebbt, enen Luut binnen enen Woort van enen andern Luut to ünnerscheden. To’n Bispeel snackt verscheden Luden, de Platt küürt, dat Phoneem /r/ anners uut. De verscheden r-Luden [ɾ] ~ [ʁ] sind man dat sülve r-Phoneem.

 Phoneem teggen Allophone 
Ene grote Tahl verscheden Luden bekikt een Spreker van ene Spraak as Varianten (Allophone) van enen bestimmten Phoneem. De Mechanismus daar achter is dat kategoorsche Hören.

De labiale stemhebben Plosiv an’n Beginn van’n Woort „Back“ klingt uut den Münner van teggen verscheden Sprekers steeds anders, man de teggen verscheden Luden bekieket de Sprekers doch as dat sülve Phoneem /b/. Wenn een de Luden med enen Luut, de unner dat Phoneem /d/ fallt, uuttuuscht, denn is „Dack“ to hören. Dat is een Woort, dat wat annerster bedüd un so tellt de Lude to een ander Phoneem. Dat heet, dat de Wöör „Back“ un „Dack“ up Platt een Minimaalpaar formt.

 Transkriptschoon 
De gängige Konventschoon is Phoneem binnen Schreegsteken to schrieven. Dat Phoneem sülvenst transkribeert een meest na dat Internatschonale Phoneetsche Alphabeet.

 Nettverwiese 


 Robert F. Port: The Graphical Basis of Phones and Phonemes. (PDF; 103 kB)

Kategorie:Spraakwetenschop
Kategorie:Phonologie