Abelpries

De Abelpries (nah Niels Henrik Abel) wurrd siet 2003 jedes Johr dör de Norweegsch Akademie van de Wetenschapen as internatschonale Uttekung för besünners wetenschaplich Arbeiten up dat Rebeet van de Mathematik verleeht. De is mit 6 Millionen norweegsch Kronen (etwa 700.000 Euro) doteert. To’n Anlaat van Abel sien 200. Gebortsdag harr de norweegsch Regeeren in dat Johr 2002 en Stiftung to dat Verleehn van den Pries inricht.

Dat Prieskomitee besteiht ut fief Personen. De Priesverleehn finnd in Anwesenheit vun den norweegschen König statt. Sien Gegenstück in den Geisteswetenschapen is de Holberg-Pries. In‘n Gegensatz to de Fields-Medaille gifft dat kien Öllersgrenz för den Priesdräger (dor nich öller as 40 Johr), womit disse Pries en Nobelpries dichter kummt, as de Fields-Medaille. En Nobelpries för Mathematik gifft dat nich.

 Priesdräger 
  Jahr Priesdräger Institut Begrünnen Bild 2003 Jean-Pierre Serre(* 1926) Collège de France för sien Slöötelrull in de Gestaltung van de modern Form van völ Berieken van de Mathematik, ünner annern van de Topologie, algebraischen Geometrie un Tallentheorie 100px|Jean-Pierre Serre 2004 Michael Francis Atiyah(1929–2019) University of Edinburgh för dat Opdecken un den Bewies van dat Index-Theorems, dat Topologie, Geometrie un Analysis verbinnen deiht, un hör herutragend Rull bi den Brüggenslag tüschen Mathematik un theoretischer Physik 100px|Michael Francis Atiyah Isadore Manuel Singer(1924–2021) Massachusetts Institute of Technology 100px|Isadore M. Singer 2005 Peter Lax(* 1926) New York University för sien bahnbreekend Bidrääg to de Theorie un den Gebruuk van partiellen Differentialglieken as ok deren numerischer Lösung 100px|Peter Lax 2006 Lennart Carleson(* 1928) Königlich Technische Hoochschool Stockholm för sien deepgahnd, tokunftswiesend Bidrääg to de harmonischen Analysis un to de Theorie van glatt dynamischer Systeme 100px|Lennart Carleson 2007 S. R. Srinivasa Varadhan(* 1940) New York University för sien grundleggend Bidrag to de Wohrschienlichkeitstheorie, in‘n Speziellen för de Schaffung van en eenheitlich Theorie för groot Afwieken 100px|Srinivasa Varadhan 2008 John Griggs Thompson(* 1932) University of Florida för hör grundleegend bidrääg to de Algebra un insbesünnere to de Entwicklung van de modernen Gruppentheorie 100px|John Griggs Thompson Jacques Tits(1930–2021) Collège de France 100px|Jacques Tits 2009 Michail Gromow(* 1943) Institut des hautes études scientifiques för sien revolutschonäre Bidrääg to de Geometrie 100px|Michail Gromow 2010 John  Torrence Tate(1925–2019) University of Texas at Austin för sien groot un nahhollend Infloot up de Tallenheorie 100px|John T. Tate 2011 John Willard Milnor(* 1931) Institute for Mathematical Sciences, Stony Brook University, New York för bahnbreekend Opdecken in de Topologie, Geometrie un Algebra 100px|John Milnor 2012 Endre Szemerédi(* 1940) Alfréd Rényi Institute of Mathematics, Hungarian Academy of Sciences, Budapest and Department of Computer Science, Rutgers University, New Jersey, USA för sien grundleggend Bidrääg to de diskreten Mathematik un theoretischen Informatik un in Anerkennung van den deepgriepend un andüernd Infloot van disse Bidrääg up de additive Tallentheorie un de Ergodentheorie 100px|Endre Szemerédi 2013 Pierre Deligne(* 1944) Institute for Advanced Study, Princeton, New Jersey, USA för sien bannig wichtig Bidrääg to de algebraischen Geometrie un för den grundleggend Infloot van disse Bidrääg up de Tallentheorie, Dorstellungstheorie un verwandte Rebeeden 100px|Pierre Deligne 2014 Jakow Sinai(* 1935) Princeton University un Landau-Institut für Theoretische Physik för sien grundleggend Bidrääg to dynamischen Systemen, Ergodentheorie un mathematischer Physik 100px|Jakow Sinai 2015 John Forbes Nash Jr.(1928–2015) Princeton University för hör indrucksvull un fundamentalen Bidrääg to de Theorie van de nichtlinearen partiellen Differentialglieken un hör Anwennen up geometrische Analysis 100px|John Forbes Nash Louis Nirenberg(1925–2020) Courant Institute of Mathematical Sciences of New York University 100px|Louis Nirenberg 2016 Andrew Wiles(* 1953) University of Oxford för sien spektakulären Bewies van den Grooten Fermatschen Satz dör de Modularitätsvermooden för semi-stabile elliptische Kurven, mit den he en nee Tietöller van de Tallentheorie apen maakt hett. 100px|Andrew J. Wiles 2017 Yves Meyer(* 1939) École normale supérieure Paris-Saclay, Frankriek för sien zentraal Rull bi de Entwicklung van de mathematischen Theorie van de Wavelets. 100px|Yves Meyer 2018 Robert Phelan Langlands(* 1936) Institute for Advanced Study, Princeton, USA för sien visionäär Programm, dat de Dorstellungstheorie mit de Tallenheorie verbinnd. 100px|Robert P. Langlands 2019 Karen Keskulla Uhlenbeck(* 1942) University of Texas at Austin för hör Pionierleistungen bi geometrischen partiellen Differentialglieken, Eektheorie un integrablen Systemen as ok för de Grundleggend Utwirkungen van hör Arbeit up Analysis, Geometrie un mathematische Physik. 100px|Karen Uhlenbeck 2020 Hillel Fürstenberg(* 1935) Hebräische Universität Jerusalem för en Vörriederrull bi de Verwennen van Methoden ut Wohrschienlichkeitstheorie un Dynamischen Systemen in Gruppentheorie, Tallentheorie un Kombinatorik. 100px|Hillel Fürstenberg Grigori Alexandrowitsch Margulis(* 1946) Yale University 100px|Grigorji Margulis 2021 László Lovász(* 1948) Eötvös-Loránd-Universität för hör grundleggend Bidrääg to de Theoretische Informatik un to de Diskrete Mathematik und för hör führend Rull bi deren Entwicklung to zentraal Rebeeden van de moderne  Mathematik. 100px|László Lovász Avi Wigderson(* 1956) Institute for Advanced Study 100px|Avi Wigderson2022Dennis Parnell Sullivan(* 1941)Stony Brook Universityför sien grundleggend Bidrääg to de Topologie in'n wiedesten Sinn, besünner hör geometrischen, algebraischen un dynamischen Aspekte.100px|Dennis Sullivan2023Luis Caffarelli(* 1948)University of Texas at Austinför sien Arbeiten to de Partielle Differentialglieken 100px|Luis Caffarelli2024  Michel Talagrand(* 1952) Universität Pierre und Marie Curie für sien bahnbrekend Bidrääg to de Wohrschienlichkeitstheorie un Funktschonalanalysis mit herutragend Anwennen in de mathematischen Physik un Statistik. rahmenlos|100x100px2025 Masaki Kashiwara(* 1947) Universität Kyōto för sien grundleggend Bidrääg to de algebraischen Analysis un Dorstellungstheorie, insbesünnere de Entwicklung dvun de Theorie vun de D-Moduln un dat Opdecken vun de Kristallbasen. 100px|Masaki Kashiwara

 Weblinks 

 Website van den Abelpries (engelsch)

Kategorie:Utteknung
Kategorie:Mathematik