Jan Hendrik Oort

duum|Gedenktafel an dat Huus in Franeker, woneem Oort boren is
Jan Hendrik Oort (* 28. April 1900 in Franeker; † 5. November 1992 in Leiden) weer en nedderlannschen Astronom.

 Leven un Wark 
Oort studeer an de Rieksuniversität Groningen. He weer door Schöler vun Jacobus C. Kapteyn. Siet 1924 hett he an de Steernwacht vun Leiden arbeit. Vun 1945 bit 1970 weer he Professer an de Universität Leiden un toi de glieken Tiet ok Direkter vun de Steernwacht Leiden.

In’t Johr 1927 heebt Oort un sien Kollegen mit de Oortschen Rotatschoonsformeln de Annahm vun Bertil Lindblad över de Rotatschoon vun uns Galaxie ünnermuert, de toeerst al 1755 vun Immanuel Kant vörslahn weer. Oort hett den Middelpunkt vun de Galaxie ruchweg 30.000 Lichtjohren vun de Eer weg in’t Steernbild Schütt lokaliseert. He wies, dat de Melkstraat en Masse vun 100 Milliarden Sünnmassen hett.

In de 1950er Johren hett Oort de Annahm opstellt, dat dat an’n Rand vun’t Sünnsystem en Rebeet gifft, vun wo de  Kometen stammt. Dat Rbeet is vundaag as Oortsche Wulk bekannt. Sien Theorien dorto sünd alltohopen bit hüüt nich nawiest, man allgemeen acht. Wieter wies Oort de Polariseren vun de Strahlen vun’n Kreeftnevel, de he as Synchrotronstrahlen düüt hett.

Vun 1958 bit 1961 weer Oort Präsident vun de Internatschonalen Astronoomschen Union.

 Maatschoppen 
1946 weer Oort in de American Academy of Arts and Sciences wählt, 1953 in de National Academy of Sciences. In’t Johr 1973 weer Oort as Liddmaat vun de Leopoldina wählt. 1955 is he as korresponderen Liddmaat vun de Chöttinger Akademie vun de Wetenschoppen wählt worrn.Holger Krahnke: Die Mitglieder der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen 1751–2001 (= Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-Historische Klasse. Folge 3, Bd. 246 = Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, Mathematisch-Physikalische Klasse. Folge 3, Bd. 50). Vandenhoeck & Ruprecht, Chöttingen 2001, ISBN 3-525-82516-1, S. 182.

 Utteken 
duum|Brunnen "De Oortwolk" vun Jean-Michel Othoniel in Franeker. De Waterdamp steiht för de Kometen an’n Rand vun uns Melkstraat
 1942 Bruce Medal
 1946 Goldmedaille vun de Royal Astronomical Society
 1947 Jules-Janssen-Pries
 1951 Henry Norris Russell Lectureship
 1972 Karl-Schwarzschild-Medaille vun de Astronoomschen Sellschop
 1973 Ehrenmaat vun de Leopoldina
 1984 Balzan-Pries för Astrophysik
 1987 Kyoto-Pries
 Na Oort is de Asteroid (1691) Oort nöömt.
 To sien Ehren weer 2018 in’n Rahmen vun de Kulturhööftstadt Leeuwarden/Friesland (LF2018) in Franeker vör de Martinikark de Brunnen "De Oortwolk" vun Jean-Michel Othoniel boet.

 Weblenken 
 Publikatschonen vun J. H. Oort in’t Astrophysics Data System
 Naropen op J. H. Oort in’t Astrophysics Data System
 Bruce Medalist: Jan Hendrik Oort (engl.)

 Borns 

Kategorie:Astronom
Kategorie:Börger von de Nedderlannen
Kategorie:Boren 1900
Kategorie:Storven 1992
Kategorie:Mann