Langspriet-Haupeer

De Langspriet-Haupeer (Ensifera) sünd een vun de beiden Unnerornens mank de Haupeer. Vun de bi 8.100 bekannten Aarden leevt bi 35 Aarden in Middeleuropa. De lüttjesten höört to de Iemeckenheemken (Myrmecophilidae) un sünd bi 1,5 Millimeters groot. De gröttsten höört to de Saaghaupeer (Saga) un könnt bit hen to 100 Mms. lang weern. Pseudophylus collossus kann mit bit hen to 200 Mms. de Flunken an’n wietsten ut’neen spannen. Allerhand Aarden mank de Langspriet-Haupeer leevt as Rövers, annere freet bloß Planten oder nehmt Deerter un Planten to sik. 

 Kennteken
De Langspriet-Haupeer verscheelt sik vun de Aarden ut de Unnerornen vun de Kortspriet-Haupeer sunnerlich dör de langen Föhlspriete. Dor hefft se ok ehren Naam vun her. Düsse Föhlspriete sünd faken langer, as dat ganze Lief un könnt ut mehr as 500 enkelte Le‘e bestahn. Bloß bi bannig wenig Aarden sünd de Antennen man kort. De Deerter hefft lüttje Facettenogen. Mit ehre Mundwarktüge könnt se kauen un bieten. Sunnerlich stevig utboot is dat eerste Segement vun de Bost. De Vörflunken sünd small un wat harder. Wenn de Deerter nich fleegt, deckt se dor de gröttern Achterflunken mit to. De Seken dreegt faken en lang Leggrohr (Ovipositor) an’t Achterenne. Dor könnt se de Eier mit afleggen. Dat besteiht ut dree Paar Anbacksels vun dat achte un negente Achterliefsegment, de so nömmten Gonapophysen.

Wie se sik vermehrt un wie se riepen doot
De Partners finnt de Langspriet-Haupeer meist dör ehren Gesang. To’n Begatten kladdert de Loofhaupeer ehre Seken up de Heken rup, bi de Heemken schufft sik dat Seken, wenn dat al tarrt is, vun vörn unner dat Heken sien Lief. Dat Heken sett denn en grote Spermatophore in dat Seken sien Geslechtsgatt af. De Eier weert achternah dör dat Leggrohr in’e Eer oder in Planten-Unnergrund afleggt. Meist leggt se dor enkelte Eier bi af. De Kröpelhunnen un en Reeg vun annere Aarden leggt de Eier up’n Bulten af un leckt de denn jummers wedder af un pleegt de so un sorgt dor for, datt sik dor u. a. keen Swämme ansetten doot. De Tied as Budden oder Nymphen wohrt verscheden lang. Dor höört to, datt se fiev bit seven Mol de Huud uttreckt, bi de wecken Aarden ut dat Geslecht Gryllus ok fökener. Overwintern doot se meist as Ei oder as Nymphe.

 Systematik 
Mank de Langspriet-Haupeer gifft dat en Reeg vun Deelgruppen, de weert meist Böverfamilien nömmt. To’n Deel verscheelt de sik üterlich bannig. Dree vun düsse Deelgruppen gifft dat ok in Middeleuropa. De Unnerscheed mank de Gruppen besteiht sunnerlich dor in, wie de Schrilladern utboot sünd, wo de Deerter mit Luud geevt. 

 Loofhaupeer – Tettigonioidea 
De Loofhaupeer hefft bloß an’n lunken Vörflunken en Schrillader. Tominnst bi de Aarden ut Middeleuropa hett de Foot (Tarsus) veer Deele. Dor is de drüdde vun wat breeder, as en Hart. Düsse Aarden vun de Loofhaupeer leevt in Middeleuropa (indeelt sünd se hier na de Systematik vun orthoptera.speciesfile.org, in de Literatur verscheelt sik dat jummer en beten. 
mini|Seken vun dat Gröne  Haupeerd (Tettigonia viridissima)
mini|Nymphe vun en Punkt-Zarthaupeerd up en Blöte
mini|En Seken vun dat Gröne Haupeerd (Tettigonia viridissima) maakt een vun siene langen Föhlspriete rein

Böverfamilie Loofhaupeer – Tettigonioidea
 Familie Echte Haupeer (Tettigoniidae)
 Unnerfamilie Bradyporinae
 Geslecht Ephippiger
 Steppen-Sadelhaupeerd – Ephippiger ephippiger
 Balkan-Sadelhaupeerd – Ephippiger discoidalis
 Süüdalpen-Sadelhaupeerd – Ephippiger terrestris
 Provence-Sadelhaupeerd – Ephippiger provincialis
 Geslecht Uromenus
 Kantig Sadelhaupeerd – Uromenus rugosicollis
 Unnerfamilie Conocephalinae
 Geslecht Conocephalus
 Langflunken-Sweerthaupeerd – Conocephalus fuscus
 Kortflunken-Sweerthaupeerd – Conocephalus dorsalis
 Geslecht Ruspolia
 Groot Scheefkopp-Haupeerd – Ruspolia nitidula
 Unnerfamilie Meconematinae
 Geslecht Meconema
 Slicht Eekenhaupeerd – Meconema thalassinum
 Süüdlich Eekenhaupeerd – Meconema meridionale
 Geslecht Cyrtaspis
 Schild- Eekenhaupeerd – Cyrtaspis scutata
 Unnerfamilie Phaneropterinae
 Geslecht Phaneroptera
 Slicht Sichthaupeerd – Phaneroptera falcata
 Veerpunkt-Sichthaupeerd – Phaneroptera nana
 Geslecht Tylopsis
 Leljenblatt-Sichthaupeerd – Tylopsis lilifolia
 Geslecht Acrometopa
 Langbeent Sichthaupeerd – Acrometopa macropoda
 Geslecht Barbitistes
 Loofholt-Savelhaupeerd – Barbitistes serricauda
 Nadelholt-Savelhaupeerd – Barbitistes constrictus
 Süüdalpen-Savelhaupeerd – Barbitistes obtusus
 Süüdfranzöösch Savelhaupeerd – Barbitistes fischeri
 Graugöön Savelhaupeerd – Barbitistes yersini
 Dunkel Savelhaupeerd – Barbitistes ocskayi
 Geslecht Polysarcus
 Dickbuukhaupeerd – Polysarcus denticauda
 Geslecht Leptophyes
 Punkt-Zarthaupeerd – Leptophyes punctatissima
 Striepen-Zarthaupeerd – Leptophyes albovittata
 Bosci sien Zarthaupeerd – Leptophyes boscii
 Süüdlich Zarthaupeerd – Leptophyes laticauda
 Geslecht Isophya
 Slicht Butthaupeerd – Isophya kraussii
 Kortsteert-Butthaupeerd – Isophya brevicauda
 Geslecht Poecilimon
 Fien Bunthaupeerd – Poecilimon gracilis
 Lütt Bunthaupeerd – Poecilimon elegans
 Süüdlich Bunthaupeerd – Poecilimon ornatus
 Buckel-Bunthaupeerd – Poecilimon ampliatus mini|Wrattenbieter (Decticus verrucivorus) mini|Süüdlichen  Wrattenbieter (Decticus albifrons) mini|Lütt Struukhaupeerd (Yersinella raymondii)
 Geslecht Metaplastes
 Unnerfamilie Saginae
 Groot Saaghaupeerd – Saga pedo
 Unnerfamilie Tettigoniinae
 Geslecht Haupeer an sik - Tettigonia
 Gröön Haupeerd – Tettigonia viridissima
 Ööstlich Haupeerd – Tettigonia caudata
 Singhaupeerd – Tettigonia cantans
 Geslecht Gampsocleis
 Heid-Haupeerd – Gampsocleis glabra
 Geslecht Decticus
 Wrattenbieter – Decticus verrucivorus
 Süüdlichen Wrattenbieter – Decticus albifrons
 Geslecht Platycleis
 Westlich Biethaupeerd – Platycleis albopunctata
 Lütt Biethaupeerd – Platycleis vittata
 Steppen-Biethaupeerd – Platycleis montana
 Grau Biethaupeerd – Platycleis grisea
 Süüdlich Biethaupeerd – Platycleis affinis
 Bruunplacken- Biethaupeerd – Platycleis tessellata
 Süüdööstlich Biethaupeerd – Platycleis stricta
 Verännert Biethaupeerd – Platycleis modesta
 Geslecht Sepiana
 Tuunhaupeerd – Sepiana sepium
 Geslecht Metrioptera
 Roesel sien Biethaupeerd – Metrioptera roeselii
 Kortflunken-Biethaupeerd – Metrioptera brachyptera
 Tweeklört Biethaupeerd – Metrioptera bicolor
 Barg-Biethaupeerd – Metrioptera saussuriana
 Istrisch Biethaupeerd – Metrioptera kuntzeni
 Geslecht Struukhaupeerd - Pholidoptera
 Alpen-Struukhaupeerd – Pholidoptera aptera
 Slicht Struukhaupeerd – Pholidoptera griseoaptera
 Süüdlich Struukhaupeerd – Pholidoptera fallax
 Küsten-Struukhaupeerd – Pholidoptera littoralis
 Geslecht Eupholidoptera
 Gröön Struukhaupeerd – Eupholidoptera chabrieri
 Geslecht Thyreonotus
 Korsisch Schildhaupeerd – Thyreonotus corsicus
 Geslecht Pachytrachis
 Striepen-Süüdhaupeerd – Pachytrachis striolatus
 Fien Süüdhaupeerd – Pachytrachis gracilis
 Geslecht Pterolepis
 Fien Struukhaupeerd – Pterolepis germanica
 Geslecht Yersinella
 Lütt Struukhaupeerd – Yersinella raymondii
 Geslecht Antaxius
 Atlantisch Barghaupeerd – Antaxius pedestris
 Alpin Barghaupeerd – Antaxius difformis
 Geslecht Anonconotus
 Alpenhaupeerd – Anonconotus alpinus
 Süüdlich Alpenhaupeerd – Anonconotus appenninigenus
 Geslecht Psorodonotus
 Balkan-Barghaupeerd –  Psorodonotus illyricus

 Heemken– Grylloidea 
Bi de Heemken hefft beide Vörlunken en Schrillliest. Ehr Foot hett jummers bloß dree Deele. De Ennen vun de Achterflunken kiekt unner de Vörflunken rut, as Speete. 

Düsse Heemkenaarden kaamt in Mitteleuropa vor:

 Böverfamilie Heemken – Grylloidea
 Familie Kröpelhunnen – Gryllotalpidae
 Kröpelhund – Gryllotalpa gryllotalpa
 Familie Iemeckenheemken – Myrmecophilidae
 Slicht Iemeckenheemken – Myrmecophila acervorum
 Familie Echte Heemken – Gryllidae
 Unnerfamilie Nemobiinae
 Wooldheemken – Nemobius sylvestris
 Sumpheemken – Pteronemobius heydeni
 Unnerfamilie Gryllinae
 Grasheemken – Gryllus campestris
 Ööstlich Heemken – Modicogryllus frontalis
 Trütje – Acheta domesticus
 Unnerfamilie Blötenheemken – Oecanthinae
 Wienheemken – Oecanthus pellucens

 Rhaphidophoroidea 
De leste Grupp mank de Langspriet-Haupeer sünd de  Rhaphidophoroidea. Hier hefft Heken un Seken vun all Aarden keen Flunken. Sunnerlich bekannt is dat Drievhuus-Haupeerd (Tachycines asynamorus) ut de Familie vun de Höhlen-Haupeer (Rhaphidophoridae), dat wohrschienlich ut China stammen deit. Weltwiet is se in Drievhüser insleept wurrn un leevt dor as Rövers oder freet Planten. Vun de 1990er Johre af an sünd ok de wecken Vörkamen vun dat Doorn-Höhlenhaupeerd (Troglophilus neglectus) ut natürliche Höhlen in  Bayern un Sassen (Sassische Swiez), man ok in künstliche Hollten, as ut de Kasematten in de Festung Königstein. Kollar sien Höhlenhaupeerd (Troglophilus cavicola) leevt in Öösterriek un de Swiez, sunnerlich in Höhlen, man ok unner Loo un Steen. In de Gemarken um de Middellannsche See umto gifft dat noch bi 20 Aarden ut dat Geslecht Dolichopoda.

 Literatur 
 Bertrand & Hannes Baur, Christian & Daniel Roesti: Die Heuschrecken der Schweiz, Haupt Verlag, Bern 2006, ISBN 3-258-07053-9.
 Heiko Bellmann:  Heuschrecken – beobachten, bestimmen, Naturbuch-Verlag, Augsburg 1993.
 Josef Szijj: Die Springschrecken Europas, Neue Brehm-Bücherei Bd. 652, Westarp Wissenschaften, Hohenwarsleben 2004.

 Noch annere Literatur 
 Xiao-Yang Wang, Zhi-Jun Zhou, Yuan Huang, Fu-Ming Shi: THE PHYLOGENETIC RELATIONSHIPS OF HIGHER ORTHOPTERAN CATEGORIES INFERRED FROM 18S RRNA GENE SEQUENCES. Acta Zootaxonomica Sinica 2011, Vol.36 (3) (abstract)

 Weblenken 

Kategorie:Langspriet-Haupeer