Schildlüse

mini|Röhrenschildlüse (Orthezia urticaean) an en Brennnetel
De Schildlüse (Coccoidea) sünd en Böverfamilie mank de Insekten. Se höört to de Ornen vun de Plantenlüse (Sternorrhyncha) mit to. Vun de bekannten bi 3.000 Aarden leevt in Middeleuropa um un bi 90. Dat Lief vun de Deerter is twuschen 0,8 un 6 Millimeters lang. De gröttste Aart Aspidoproxus maximus kann bit hen to 38 mms lang weern. All Schildlüse leevt vun Plantenssapp un weert vundeswegen faken as Untüüch ankeken. De Schildlüse ehre Heken hefft normolerwiese Flunken. Dor sünd de Achterflunken bi to Swungkegels ummuddelt. Bovento heft se keen Mundwarktüüch un könnt vundeswegen ok nix freten. De Seken leevt in grote Kolonien up verscheden Plantendeele. Dat Lief lett na en Schild un is faken inslaten in en Dopp. Bi allerhand Aarden könnt de Seken sik gor nich rögen. De lange Steekrüssel warrt in de Planten staken. Faken is over de Seken ok en Schicht Wass overhen trocken.  Parthenogenese gifft dat bi Schildlüse woll. De erste Larve kann sik bewegen un sett sik fix fast. De Seken leggt en unbannige Tahl vun Eier unner ehr Schild af. De jungen Nymphen kruupt vun Juli af an ut un wannert denn up Blöder un jung Holt. Dör dat Sugen kummt in’n Sommer allerhand Honnigdau tostanne. Ut Schildlüse kann de Farvstoff Karmin maakt weern. 

 Systematik 
Ok in Middeleuropa gifft dat mank de Schildlüse allerhand Taxa mit Familienrang:

 Schildlüse
 Deckelschildlüse – Diaspididae
 Pockenlüse – Asterolecaniidae
 Röhrenschildlüse – Ortheziidae
 Höhlenschildlüse – Margarodidae
 Nappschildläuse – Coccidae
 Ekennapplüse – Kermesidae
 Smeer- un Wolllüse – Pseudococcidae

Wo se vorkamen doot 
Sunnerlich in’n Winzter un Vörjohr sünd Schildlüse togange up allerhand Kamerplanten, meist an de Unnersieten vun de Blöder, an de Blattadern un Twiege. Faken sitt se an Palmen, Oleander, Fiegen, Orchideen un Aralien. Geern fallt se ok over Planten mit harte Blöder her, as Zitrusplanten oder Lorbeer.

 Fossile Belege 
Faken kaamt Schildlüse as Inslüsse in Balt’schen Barnsteen vor, man ok in Barnsteen ut de Kried un ut dat Tertiär an annere Steed sünd se funnen wurrn.W. Weitschat, W. Wichard: Atlas der Pflanzen und Tiere im Baltischen Bernstein. Pfeil, München 1998, ISBN 978-3-931516-45-1. Dor mol vun af, sünd Fossilien ut düsse Insektengrupp man roor.

 Literatur 
 Bernhard Klausnitzer: Coccina, Schildläuse. In Westheide, Rieger (Rutg.): Spezielle Zoologie Teil 1: Einzeller und Wirbellose Tiere. Gustav Fischer Verlag, Stuttgart, Jena 1997, ISBN 978-3-437-20515-6, Seiten 654–655.

 Belege

 Weblenken 

Kategorie:Plantenlüse
Kategorie:Untüüch