Amt Winsen an de Luh

Dat Amt Winsen weer en Verwaltungsrebeed in dat Förstendom Lümborg, dat Königriek Hannover un in de prüüßsche Provinz Hannover binnen de Landdrostie Lümborg mit Seet in Winsen.

Dat Leid över dat Amt harr bet 1867 en Amtmann, de twete Beamte weer bet 1816 de Amtsschriever. In de Prüßentied na 1867 hett de eerste Beamte Amtshauptmann heten.

 Geografie 

Dat Amt is in’n Noorden an dat hambörgsche Amt Bardörp grenzt, in’n Noordoosten an dat Gericht Övermeschacht un de Ämter Addelborg un Scharnbääk-Bütel, in’n Oosten an dat Amt Lüün un de Stadt Lümborg, in’n Süden dat Amt Ebstörp, in’n Süüdwesten de Amtsvaagdie Fambossel-Soltau un dat Amt Rodenborg un in’n Noordwesten dat Amt Horborg (Stand 1848). De Stadt Winsen weer en Enklaav binnen dat Amt.

 Bet 1852 

Winsen as Amtsseet kummt toeerst 1503 in de Oorkunnen vör. Dorothea von Däänmark, Weetfro von Hertog Willem den Jüngeren, hett na’n Dood von ehren Mann 1592 dat Amt Winsen as Wedem kregen. Se harr bet to ehren Dood 1617 dat Leid över dat Amt. Dorothea hett op Slott Winsen leevt. Dat Slott is denn later Seet von de Amtlüüd von Winsen ween.

1848 weer dat Amt so 1101,14 km² groot.

1810 hett Frankriek ünner Napoleon dat Amt innahmen. In disse Franzosentied hett dat toeerst bet to’n 31. Dezember 1810 to dat Departement von de Nedderelv in dat Königriek Westfalen höört un denn to dat Departement von de Elvmünnen un direkt to Frankriek. Winsen weer in disse Tied de Seet von den Kanton Winsen. 1813 müssen de Franzosen dat Amt denn opgeven un de ole Stand is wedderkamen.

 Öörd Stand 1848 

Öörd ahn egen Nummer hebbt to de Buurschop von dat Dörp mit bihöört, ünner dat se ünnerstaht, un weren dormit nich kumplett egenstännig.

  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Stadt Winsen  2119  262  Stadt  Gemeen   Sankt Jürgen  10  1  Spital
+ Amtsvaagdie Amelkusen  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Buurschop Amelkusen        Gemeen   Amelkusen  373  34  Dörp   Diersbüttel  76  8  Dörp 2  Buurschop Behrn        Gemeen   Behrn  153  17  Dörp   Bossel  67  7  Dörp 3  Buurschop Bissen        Gemeen   Bissen  201  28  Dörp   Steenkenhöben  34  5  Dörp 4  Buurschop Dernsen        Gemeen   Dernsen  58  6  Dörp   Etzen  63  5  Dörp   Oosterehlbeek  58  5  Dörp   Westerehlbeek (Rehrhoff) mit dat enkelte Huus Constantinopel  29  4   5  Buurschop Ehrhoorn        Gemeen   Ehrhoorn  51  6  Dörp   Einem  29  3  Dörp   Habenbeck-Nerndörp  60  7  Dörp   Habenbeck-Bobendörp  45  6  Dörp   Wintemaur  60  8  Kolonie 6  Buurschop Hörpel        Gemeen   Ebendörp  98  10  Dörp   Hörpel  103  13  Dörp 7  Buurschop Nindörp        Gemeen   Drögennindörp  84  8  Dörp 8  Buurschop Olndörp        Gemeen   Marßen  50  5  Dörp   Olndörp  140  13  Dörp 9  Buurschop Rehlen        Gemeen   Rehlen  145  14  Dörp 10  Buurschop Rulfsen        Gemeen   Rulfsen  150  17  Dörp 11  Buurschop Soosdörp        Gemeen   Soosdörp  110  12  Dörp   Thansen  24  4  Dörp 12  Buurschop Sottörp        Gemeen   Sottörp  150  13  Dörp   Wohlenbüttel  36  3  Dörp 13  Buurschop Stimbeck        Gemeen   Grebenhoff  24  2  Hoff   Hützel  139  15  Dörp   Swinnbeek  66  5  Dörp   Stimbeck  69  8  Dörp 14  Buurschop Volgern        Gemeen   Sellhorn  14  1  Hoff   Volgern  106  12  Dörp   Wils  65  7  Dörp 15  Buurschop Wetzen        Gemeen   Wetzen mit’n Anbo Vörwetzen  155  14  Dörp+ Amtsvaagdie Bewick  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Bewick  1626  191  Flecken  Gemeen   St. Nicolaihoff  65  10  Spital  — 2  Sanknies  99  13  Dörp  Gemeen 3  Dreckhorborg  215  28  Dörp  Gemeen 4  Buurschop Handörp        Gemeen   Handörp  522  61  Dörp   Kluus  14  2  eenstelligen Hoff 5  Mechtsen  249  31  Dörp  Gemeen 6  Ochtmissen mit dat enkelte Huus Poggenkroog  108  10  Dörp  Gemeen 7  Radbrook  278  35  Dörp  Gemeen 8  Vögelsen  135  15  Dörp  Gemeen 9  Vrestörp  55  5  Landgood  Goodsverband 10  Wittörp mit dat Eddelgood Wittörp  487  49  Dörp  Gemeen
+ Amtsvaagdie Garlstörp  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Buurschop Asendörp        Gemeen   Asendörp mit’n Anbo Coorshusen  179  26  Dörp   Diekshuus  62  7  Dörp 2  Döhl  72  8  Dörp  Gemeen 3  Äästörp  276  37  Dörp  Gemeen 4  Eyndörp  258  29  Dörp  Gemeen 5  Garlstörp  328  33  Dörp  Gemeen 6  Gö’nstörp  195  22  Dörp  Gemeen 7  Hanstää  254  32  Dörp  Gemeen 8  Holm  151  15  Dörp  Gemeen 9  Karkgellsen  320  44  Dörp  Gemeen 10  Lübberstää  158  19  Dörp  Gemeen 11  Luhmöhlen  93  13  Dörp  Gemeen 12  Niendörp  155  17  Dörp  Gemeen 13  Oilstörp  103  13  Dörp  Gemeen 14  Örzen  186  22  Dörp  Gemeen 15  Ollsen  101  13  Dörp  Gemeen 16  Buurschop Puunsen        Gemeen   Puunsen  119  12  Dörp   Röndahl  14  1  Hoff 17  Raben  137  18  Dörp  Gemeen 18  Buurschop Sohrndörp        Gemeen   Sohrndörp  153  20  Dörp   Su’möhlen  19  2  Hoff mit Möhl 19  Buurschop Solzhusen        Gemeen   Loobk  14  1  Hoff   Solzhusen  500  64  Dörp   We’ermööd  24  2  Hoff 20  Schätzendörp  129  14  Dörp  Gemeen 21  Buurschop Schierhoorn        Gemeen   Hassel  126  16  Tegelhoff   Schierhoorn mit Tweehusen  Dörp   Weih  17  1  Hoff 22  Sugellsen  223  28  Dörp  Gemeen 23  Toppenstää  366  46  Dörp  Gemeen 24  Buurschop Unnel        Gemeen   Heimbeuk  21  2  Dörp   Unnel  108  16  Dörp 25  Buurschop Veerhöben        Gemeen   Eenhoff  30  2  Hoff   Veerhöben  109  12  Dörp 26  Buurschop Wehlen        Gemeen   Inzmöhlen  45  6  Dörp   Meenern  21  4  Dörp   Tunnhoff  20  2  Hoff   Wehlen  72  9  Dörp   Wesel  36  6  Dörp 27  Westergellsen  198  25  Dörp  GemeenAmtsvaagdie Masch
+ Elvmasch  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Draag mit Uhlenbusch  550  71  Dörp  Gemeen 2  Drennhusen  159  22  Dörp  Gemeen 3  Eekholt  48  5  Dörp  Gemeen 4  Elvstörp  302  33  Dörp  Gemeen 5  Lassrönn  208  28  Dörp  Gemeen   Hau  19  2  Dörp 6  Neddermeschacht  188  24  Dörp  Gemeen 7  Rönn  329  34  Dörp  Gemeen 8  Swinn  244  28  Dörp  Gemeen 9  Stoov  146  18  Dörp  Gemeen   Krüms  69  9  Dörp
Binnenmasch

  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Fohrenholt  182  19  Dörp  Gemeen 2  Hunnen  190  24  Dörp  Gemeen 2  Mower  88  10  Dörp 3  O’rshusen  343  37  Dörp  Gemeen 4  Tönnhusen  323  30  Dörp  Gemeen   Nettelbarg  16  1  eenstelligen Hoff
+ Vaagdie Neeland  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Achterdiek  159  23  Dörp  Gemeen 2  Flegenbarg  488  65  Dörp  Gemeen 3  Gehrden  88  11  Dörp  Gemeen 4  Groot Rosenweid  107  19  Dörp  Gemeen   Lütt Rosenweid  37  7  Dörp 5  Hoopt  488  59  Dörp  Gemeen 6  Stöckt  352  43  Dörp  Gemeen 7  Wuhlenborg mit dat Good Wuhlenborg  84  10  Dörp  Gemeen+ Vaagdie Parrns  Oort  Lüüd  Hüüs  Aard  Status 1  Ashusen  381  46  Dörp  Gemeen 2  Beborg  166  21  Dörp  Gemeen 3  Bossel  388  46  Dörp  Gemeen 4  Braackel  262  36  Dörp  Gemeen 5  Fachenfelln  40  4  Domään  Domanialverband 6  Freschenhusen  25  2  eenstelligen Hoff  Gemeen 7  Gastää  237  28  Dörp  Gemeen 8  Holtörp  76  12  Dörp  Gemeen 9  Host  40  4  Dörp  Gemeen 10  Luhdörp  261  28  Dörp  Gemeen 11  Marxen  251  34  Dörp  Gemeen 12  Maschen  376  48  Dörp  Gemeen 13  Ohlendörp  225  31  Dörp  Gemeen 14  Parrns  544  63  Dörp  Gemeen 15  Quarrendörp  177  26  Dörp  Gemeen 16  Ramßel  442  53  Dörp  Gemeen 17  Rottörp  190  23  Dörp  Gemeen 18  Reidörp  111  14  Dörp  Gemeen 19  Sangenstää  69  7  Dörp  Gemeen 20  Scharmbääk  388  43  Dörp  Gemeen 21  Smafelln  16  1  Möhl  — 22  Stell  599  72  Dörp  Gemeen 23  Tangendörp  220  29  Dörp  Gemeen 24  Thieshoop  53  7  Dörp  Gemeen 25  Wulfsen  249  34  Dörp  Gemeen

 1852–1859 

Dat Amt Winsen hett bi de Verwaltungs- un Justizreform an’n 1. Oktober 1852 in dat Königriek Hannover von dat Amt Horborg den hannöverschen Deel von dat Kaspel Karkwarder in de Veerlannen tokregen. De Gemenen Ashusen, Beborg, Bossel, Braackel, Fachenfelln, Gastää, Holtörp, Host, Luhdörp, Marxen (mit Smafelln), Maschen (mit Freschenhusen), Ohlendörp, Parrns, Quarrendörp, Ramßel, Rottörp, Reidörp, Sangenstää, Scharmbääk, Stell, Tangendörp, Thieshoop, Wulfsen, Handörp (mit Kluus), Radbrook un Wittörp müss dat Amt afgeven, dor is denn dat ne’e Amt Parrns von worrn. De Gemenen Amelkusen, Etzen, Olndörp, Rehlen, Rulfsen, Soosdörp, Sottörp, Wetzen, Asendörp, Döhl, Äästörp, Eyndörp, Garlstörp, Gö’nstörp, Hanstää, Holm, Karkgellsen, Lübberstää, Luhmöhlen, Niendörp, Oilstörp, Ollsen, Puunsen, Raben, Sohrndörp, Solzhusen, Schätzendörp, Schierhoorn, Sugellsen, Toppenstää, Unnel, Veerhöben, Wehlen un Westergellsen un de Öörd Ebendörp (Buurschop Hörpel) un Swinnbeek (Buurschop Hützel) hett dat Amt ok afgeven un dor is dat ne’e Amt Solzhusen von worrn. De Buurschoppen Behrn, Bissen, Ehrhoorn, Hörpel (ahn Ebendörp), Hützel (ahn Swinnbeek) un Volgern hett dat Amt Winsen an dat Amt Soltau afgeven, de Gemenen Bewick, Brestörp, Ochtmissen, Vögelsen, Mechtsen, Örzen un Drögennindörp an dat Amt Lüün un de Gemenen Sanknies un Dreckhorborg an dat Amt Addelborg. De Stadt Winsen is in dat Johr ok ut dat Amt utscheden un weer denn sülvstännig.

As Gericht för dat Amt is to’n 1. Oktober 1852 dat Amtsgericht Winsen inricht worrn.

 1859–1885 

1859 bi de nächste Verwaltungsreform sünd de Ämter Winsen, Parrns un Solzhusen wedder tohoopleggt worrn. Ut dat Amt Solzhusen sünd blots dat Kaspel Amelkusen an dat Amt Lüün gahn un de Gemeen Holm an dat Amt Töst. Dat Amt Winsen müss dör en Verordnung von’n 22. Juni 1859 sien Deel von dat Kaspel Karkgellsen an dat Amt Lüün afgeven.Sammlung der Gesetze, Verordnungen und Ausschreiben für das Königreich Hannover: vom Jahre 1859. Kius, 1859, Sied 693

Nadem dat Königriek Hannover 1866 an Prüßen kamen is, sünd 1867 Stüürkreise in de ne’e Provinz Hannover inricht worrn. Dat Amt hett denn to’n Stüürkreis Horborg tohöört.

 Na 1885 

Bi de Verwaltungsreform in Prüßen to’n 1. April 1885 is dat Amt Winsen oplööst worrn un dor is tohoop mit de Stadt Winsen de Kreis Winsen von worrn.

 Inwahnertall 

 Amtlüüd 

 1768–1770: Amtsverwalter Friedrich Ludwig August Lueder
 1770–1817: Johann Friedrich Meyer
 1817–1824: Christian Friedrich Rudorff
 1826–1845: Christian Eberhard Flügge
 1845–1857: Wilhelm Friedemann Keferstein
 1857–1868: Ernst von der Osten
 1868–1885: Ernst Hermann Schulze

 Amtsschrievers 

 1724–: Otto Conrad Niemeyer
 1760–1770: Johann Friedrich Meyer
 1786–1789: Johann Wilhelm Rabius
 1789–1790: Johann Friedrich Wilhelm Heiliger
 –1794: Arnold Anton Friedrich Meyer
 1794–1797: Daniel Kannengießer
 1797–1803: Johann Friedrich Adolph Kannengießer

 Footnoten 

Kategorie:Amt
Kategorie:Kurförstendom Hannover
Kategorie:Königriek Hannover
Kategorie:Provinz Hannover
Kategorie:Gifft dat nich mehr