Michail Moissejewitsch Botwinnik

Michail Moissejewitsch Botwinnik (; * 17. August 1911 in Kuokkala in de Gemeend Terijoki, hüüd as Repino to de Stadt Sankt Petersburg gehörig; † 5. Mai 1995 in Moskau) weer en russisch-sowjeetsch Schach-Grootmeester un de sösste  Schachweltmeester.  He hett das as eenzig Weltmeester schafft, sien Titel nah Wettkampnedderlagen tweemal in Revanchekämpen torüchtowinnen.He gellt ok as en vun de wichtigst un inflootriekst Personen, de de Sowjeetsch Schachschool mögelk maakt un upbaut hemm. 

 Leven 

 Jöögd 

Michail Botwinnik stamm ut en goot dorstahn jöödsch Teendokterfamilie. De Öllern harrn in dat Zentrum vun St. Petersburg en Huus mit mehreren Zimmern. Nah de Oktoberrevolutschon 1917 un nah den Bröök vun de Ehe vun de Öllern leev Botwinnik gemeensam mit sien Bröer un de Moder in düütlich eenfacker Verhältnissen. Liekers kreeg he en Uptrecken, de sien intellektuellen Anlagen fördern dee. He hett sück all fröh mit Literatur befaat un wurr Kommunist. Edat Schachspeel hett he temelk laat in dat Öller vun 12 Joren lehrt. Bekannt wurr Botwinnik, as he twee Johr later (1925) den dormaligen Weltmeester José Raúl Capablanca in en Simultanpartie slahn dee. In den folgen Johren entwickel sück sien Schachbegabung besünners gau, so nehm he all 1927 in Moskau an de 5. UdSSR-Meesterschap deel, bi de he  5.–6. wurr. To disse Tiet gull he all as en vun de führen Speler vun Leningrad. 

Botwinnik nehm ok an de 6. UdSSR-Meesterschap 1929 in Odessa deel, de in en wenig begäng Modus utspeelt wurr: 36 Deelnehmers hemm tonächst in veer Veertelfinalgruppen à 9 Speler de Deelnehmer vun de Halffinalgruppen utspeelt (Botwinnik reck in sien Grupp 7 ut 8), sodann wurrn twee Halffinals speelt, de en Veerer-Endrunn uttospelen harrn. Botwinnik verpass in sien Halffinalgrupp as Dart knapp de Qualifikatschoon un weer in de Endafreken deelt 5.–6., as twee Johr tovör. Sien Dörbröök binnerhalv vun de Sowjetunion harr he 1930, as he en bannig stark besett Meesterturnier in Leningrad un to de Johrswenn 1930/31 de Leningrader Meesterschap wunn. Överlegen, mit twee Punkten Vörsprung, wunn Botwinnik bi de 7. UdSSR-Meesterschap in Moskau, ansluutend hett he in twee in Leningrad utdragen Meesterturniere wunnen: 1932/33 un 1933, as ok nochmals bi de UdSSR-Meesterschap 1933.

 Internatschonale Bekanntheit 
Botwinnik sien langjohrig Früend Salo Flohr beschreev de dormalige Situatschon vun dat Schachleven in de UdSSR as folgt: „Nach Moskau 1925 [dat internatschonale Turnier] gab es einen langjährigen Stillstand; kein Russe kam nach dem Westen, kein Ausländer kam nach Moskau. Man wusste fast nichts von dem, was sich schachlich in der Sowjetunion tat. Literatur kam nach dem Westen fast gar keine, und außerdem war alles in Russisch, einer Sprache, die schwer zu lesen ist.“Hans Müller: Botwinnik lehrt Schach, Hamburg o. J., S. 6 Dennoch nehmen de westlichen Schachmeester Notiz vun Botwinnik sien Erfolge un hemm de hooch Qualität vun sien in Sowjetturnieren speelt Partien sehn. Flohr, dormals en vun de führen Schachspeler vun de Welt, hett sück bi Alexander Iljin-Schenewski, en Schachmeester un sowjeetschen Schachfunktschonär, de in Prag in diplomatisch Deensten stunn, en Wettkamp mit Botwinnik erbeden, de 1933 in Moskau un Leningrad utdragen wurr. Disse Wettkamp, de nah 12 Partien unentscheeden 6:6 to Enn' gun, hett dat Niveau düütlich maakt, dat Botwinnik all reckt harr. Nah sien Sieg in Leningrad 1934 nehm Botwinnik eerstmals an en Turnier in't Utland deel: Hastings 1934/35, dat för hüm aber bannig slecht utgung, he keem blots up den deelten fievten un sössten Platz. Botwinnik weer övertüügt Kommunist. Dat un sien hart erarbeiteten Erfolge leeten hüm völ Ünnerstütten vun politisch hoochstahn Funktschonäre tokommen. To sien Förderern tell Nikolai Krylenko, en hoochrangig Parteifunktschonär, de Botwinnik jedes Privileg (ünner annern en PKW) tokommen leet, dat sien Entwicklung deenen dee.  

Botwinnik sien slecht Ergevnis in Hastings wurr aber weer utgleeken dör herutragen Erfolge bi de internatschonale Turniere in Moskau 1935 un 1936. Botwinnik wunn 1935 gemeensam mit Salo Flohr vör de Ex-Weltmeesters Emanuel Lasker un José Raúl Capablanca, un wurr 1936 Tweet achter Capablanca. In dat glieker Johr wunn Botwinnik bi sien tweet Turnier in't Utland gemeensam mit Capablanca den eersten Pries in Nottingham, wo he ok up Alexander Aljechin drapen is. Disse bedüüden Erfolge hemm dorto führt, dat Botwinnik nu to de Besten vun de Welt tellen dee un he gull as en vun de mögelk WM-Kandidaten. Nah dat Nottinghamer Turnier fung Botwinnik sien Afslussarbeit för dat Leningrader Polytechnische Institut an, de he in' Juli 1937 vör dat Kollegium vun de Elektromechanische Fakultät spoodriek verteidigen dee. Mikhail Botvinnik, One Hundred Selected Games, Dover, New York 1960, S. 143 In dat Johr kunn he dorüm nich an de UdSSR-Meesterschap in Tiflis deelnehmen, speel aber in' Harvst vun dat Johr en Wettkamp gegen den Sieger vun de Meesterschap Grigori Löwenfisch, de unentscheeden (6,5-6,5) to Enn' gung.

Wiels den Wettkamp is unverwacht Botwinnik sien Früend ut de Jöögd Sergei Michailowitsch Kaminer updüükt, de Botwinnik en Heft mit sien Schachstudien övergeev, de Botwinnik upbewohrt hett, ok nahdem Kaminer en Johr later, an' 2. November 1938, in' Grooten Terror ümbrocht wurrn weer. In de 1950er Johren hett Botwinnik den Besitt vun dat Heft bekanntgeven, dat sluutend 1982 för en Schachbook wieder bruukt wurrn is.nah Angaben vun Botwinnik, in: Rafael Moissejewitsch Kofman: Isbrannyje etjudy S. Kaminera i M. Liburkina, Fiskultura i sport, Moskau 1981, S. 3-4 (russisch)

1938 nehm he an dat AVRO-Turnier in de Nedderlannen deel, dat en Kraftmeeten vun den Weltmeester mit sien Herutforderers weer. Achter Paul Keres un Reuben Fine kemm Botwinnik up den darten Platz, vör Aljechin, Max Euwe un Capablanca, den he in en Glanzpartie besiegen kunn. Ansluutend sünd Aljechin un Botwinnik in Verhanneln över en Weltmeesterschapskamp intreeden, aber de Utbröök vun den Tweeten Weltkriegs hett dat all tonichte maakt. 

 Tweete Weltkrieg un Weltmeestertitel 

Bit to den Överfall vun de düütsch Wehrmacht up de Sowjetunion an' 22. Juni 1941 verleep dat Schachleven in Russland ahn Störungen. Botwinnik sieg 1939 in Leningrad bi de 11. UdSSR-Meesterschap, keem aber 1940 bi de 12. UdSSR-Meesterschap blots up Platz 5 bit 6. De Sieger vun disse 12. Meesterschap sull de offizielle sowjeetsch Herutforderer vun Aljechin wurrn. Dat wurrd allgemeen annommen, dat Botwinnik sien Nähe to de kommunistisch Machthebbers dat mögelk maakt hett, 1941 en Wettkampturnier um de Afsolute Meesterschap vun de UdSSR to veranstalten. An dit Turnier in Leningrad un Moskau hemm de söss Bestplatzeerten vun de 12. Meesterschap deelnommen: Boleslawski, Bondarewski, Botwinnik, Keres, Lilienthal un Smyslow. Botwinnik hett dorbi mit 13,5 ut 20 mögelk Punkten (man speel je veer Partien gegennanner) wunnen. Nahdem düütsch Truppen sowjetsch Bodden betreeden harr, is Botwinnik mit sien Familie nah Molotow flücht, wo he vör de Energiebehörde arbeiten dee. Botwinnik sien Kuntakte to Wjatscheslaw Molotow geven hüm af 1943 dat Privileg, sien Behördenarbeit wat minner to maaken un sück weer mehr mit dat Schach to befaaten. In dat sülvig Johr wunn Botwinnik ahn Nedderlaag dat stark besett sowjeetsch Meesterturnier in Swerdlowsk, 1943/44 wunn he de Moskauer Meesterschap, 1944 de 13. UdSSR-Meesterschap un 1945 ok de 14. UdSSR-Meesterschap. Nahdem de Weltkrieg to Enn' weer, nehm Botwinnik an dat eerst bedüüden internatschonale Nahkriegsturnier 1946 in Groningen, dat he vör Max Euwe wunn. Weltmeester Aljechin, de wiels den Krieg mit Nazi-Düütschland sympathiseert un antisemitisch Propagandaschriften verfaat harr, wurr to dat Turnier nich inladen. Ok wenn Aljechin sien Ansehn in de Sowjetunion nu ganz ünnern weer, hinner dat den Sowjeetschen Schachverband nich, de Verhanneln över en Weltmeesterschapskamp mit Botwinnik weer uptonehmen. Man hett för 1946 en Wettkamp in London plaant, doch Aljechin is unverwacht in März 1946 storven un so geev dat en nee Situatschoon De Sowjeetsch Schachverband wurr Liddmaat vun den Weltverband FIDE, de nu de Utrichten vun de Weltmeesterschap övernehm. Botwinnik wunn 1947 dat  Moskauer Michail-Tschigorin-Gedenkturnier, bevör dat 1948 in Den Haag un Moskau to'n Weltmeesterschapsturnier vun de FIDE keem, an dat neben Botwinnik [[Wassili Smyslow]], Paul Keres, Samuel Reshevsky un Max Euwe deelnehmen. Nah dat Vörbild vun dat Afsolute Meesterturnier 1941 hemm de fiev Deelnehmers jeweils fiev Partien gegennanner speelt. Botwinnik wunn överlegen mit 3 Punkten Vörsprung (14 ut 20) un wurr de sösste Schachweltmeester.

 Promotschoon un Titelverteidigung 

Nah den Sieg 1948 truck Botwinnik sück för dree Johr vun dat Schach torüch, hett sück mit sien wetenschaplich Arbeit un hett sien Doktertitel in dat Fack Elektrotechnik maakt. Bit to sien  eerste Titelverteidigung 1951 gegen David Bronstein speel he blots Trainings-, aber kien Turnierpartien. Botwinnik kunn in den Wettkamp blots en Unentscheeden (12:12) recken, dat aber recken dee, um den Titel to behollen. Botwinnik keem in völ Partien in Tietnot, de fehlen Speelpraxis führ to nicht verwacht Problemen. Gerüchte, wonah Bronstein vun de sowjeetsch Führen dorto anhollen wurrn, den Kamp to verleesen, hemm sück nahderhen nich 

De vun Botwinnik in de 1930er un 1940er Johren mitbegrünnd un ünnerstütt intensive Schachförderung in de Sowjetunion broch in de 1950er Johren hör eersten Spood: En groot Antall vun Schachmeester up hööchsten Niveau, den westlich Spelern överleegen, stunn parat, de Tipp to klimmen. Botwinnik wunn gemeensam mit den 24-johrigen Mark Taimanow dat Turnier um de 20. UdSSR-Meesterschap 1952 un hett hüm 1953 in den Steekkamp mit 3,5:2,5 dwungen. De nächst Herutforderer vun Botwinnik um den Weltmeesterthroon, de Russ Wassili Smyslow, kunn hüm in den WM-Kamp 1954 en Unentscheeden (12:12) afringen. Mit Smyslow deel Botwinnik later bi dat Aljechin-Gedenkturnier 1956 in Moskau den eersten Platz. 1957 wurr Botwinnik för sien Verdeensten mit den Leninorden uttekent.

 Titelverlust un Titel-Torüchhalen 
miniatur|hochkant=1.5|László Szabó - Michail Botwinnik, Europa-Mannschapsmeesterschap Overhus 1961
miniatur|Michail Botwinnik, 1961 Utsnitt vun dat Foto baben
Smyslow weer ok 1957 de Herutforderer vun Botwinnik. Ditmal verlor Botwinnik mit 9,5-12,5 un dormit sien Titel an den um 10 Johr jüngeren Moskauer. De Weltmeester kreeg aber vun de FIDE 1956 dat Privileg vun en Revanchekamp, un so keem dat 1958 to'n darten WM-Kamp vun de beid Rivalen, ditmal aber mit en düütlich beter vörbereit Botwinnik, de sück mit 12,5-10,5 den Titel torüchhalen dee.  

Dit Privileg keem ok bi den nächsten Herutforderer vun Botwinnik, den jungen Michail Tal to'n Dragen: 1960 weer de Titelverteidiger den kombinatschonsstarken Tal mit 8,5-12,5 ünnerlegen, reck aber, intüschen 50-johrig, in den Revanchekamp een Johr later en 13-8-Spood gegen den vdör Krankheit swaaken Letten.

 Endgüldig Titelverlust un Rücktoog vun't Schach 
De Weltschachverband FIDE schaff trotz de Kritik vun Botwinnik de Regelung över den  Revanchekamp nunmehr af. 1963 verlor Botwinnik sien Titel endgültig an Tigran Petrosjan. De Wettkampf gung 9,5-12,5 ut. Botwinnik hett dornah kien Versöök mehr ünnernommen, sück för en Weltmeesterschapskamp to qualifizeeren, speel aber noch bit 1970 eenig stark besett internatschonale Turniere. He wunn 1965 in Noordwijk, 1966 in Amsterdam, 1966/67 in Hastings un 1969 in Beverwijk. He wurr Tweet in Palma de Mallorca 1967 (tosommen mit Wassili Smyslow, achter Bent Larsen) un in Monte Carlo 1968. Sien letzt Turnier weer Leiden 1970, bi dat he achter Boris Spasski un Bent Larsen deelt Dart wurr.  Nedderlannsch Sponsoren hemm Botwinnik 1969 in Beverwijk en Wettkamp mit den US-Amerikaner Bobby Fischer vörslahn. Botwinnik wull dat ok geern, aber dat Match, up dat sück Botwinnik bit September vörbereit harr, kemm nich tostannen, wiel Fischer de Bedingung stellt harr, up söss Gewinnpartien to spelen. Botwinnik wull wegen sein fortschreeden Öller aber blots 18 Partien spelen un hett dorto nahderhen noch faststellt: „er hätte viel von mir lernen können“Alexei Suetin: Das Schachgenie Botwinnik, Berlin 1990, S. 265.

 Schachschool vun Botwinnik un Computerentwicklung 

Nah 1970 hett sück Botwinnik mit de wetenschaplich Forschung un de Förderung vun jung Schachtalente befaat. En vun hüm plaant Schachprogramm mit de Naam Pionier keem woll bit to dat Stadium, in de dat so wurr seggt all eenig Studien lösen kunn, dat wurr aber nie nich fardigstellt. För disse Arbeiten wurr Botwinnik 1991 vun de mathematischen Fakultät vun de Universität Ferrara mit den Titel Doctor honoris causa uttekent. To de bedüüdenst  Schöler vun Botwinnik sien Talentschmeed, de Botwinnik-Schachschool, tellen de dree Weltmeester Anatoli Karpow, Garri Kasparow un Wladimir Kramnik as ok noch völ anner Spitzenspeler ut de hüdige Tiet. Wiels de Perestroika sünd sück aber Botwinnik un sien best Schöler, Kasparow, upgrund ünnerscheedlich politisch Ansichten frömd wurrn. Michail Botwinnik is 1995 in Moskau storven.

 Speelstil 

Sien besünnere Stärken leegen in sien stark Willen un vör allen in sien gründlich Vörbereiten up de jeweilig Gegner. Bispeelswies hett he bi dat Turnier in Moskau 1935 den öösterriekschen Grootmeester Rudolf Spielmann mit en vörbereit Anspeelvariante in blots 12 Tüüg. Ok in völ anner Partien gelung hüm dat, Stellungen to recken, de he vörher deep analyseert harr un dorum beter as sien Gegner verstunn. Botwinnik gellt as de eerste Schachspeler, de sien Vörbereiten up dit besünners hooch Niveau bedreev. Sien Methodik in de Anspeelvörbereitenweer för Generatschonen richtwiesend, hüüd wurrn to dissen Zweck Schachdatenbanken bruukt. Över sien Kontrahenten hett he Dossiers anleggt, in de hör schachlich Stärken un Swaakheiten dokumenteeren dee. De Notizbücher to sien Wettkämpen gegen Bronstein 1951, Smyslow 1954–1958, Tal 1961 un Petrosjan 1963 sünd ut sien Nahlass verapenlicht wurrn. 

Ok in de Analyse vun Endspelen weer he över lang Johren führend. En vun de beropensten Hängepartien de Schachhistorie ergeev sück bi de Schacholympiade 1962 in Warna, as he gegen Bobby Fischer en slechter Toornendspeel noch to en Remis retten kunn. Nahdem Botwinnik dat eerste Mal in't Utland (in Hastings 1934) speelt un de in' Westen herrschen Speelbedingungen kennenlehrt harr, hett he in eenzelt Trainingspartien afsichtlich dat Radio inschalt oder leet sück Zigarettenqualm in't Gesicht blasen. Up disse Wies traineer he sück Unempfindlichkeit gegen Störborns an. Um sien mögelken Gegnern kien Henwiesen to geven, wurr de Trainingswettkämpe vun Botwinnik völ Johr lang geheim hollen.  Svetozar Gligorić schreev 1972, dat sülvst sien best Früenden nich in sien Vörbereiten inweeht wurrn. Intüschen is bekannt, dat Wjatscheslaw Ragosin, Ilja Kan, Juri Awerbach un Semjon Furman to sien Trainingspartnern hörrt hemm.Jan Timman: Botvinnik's secret games, Aylesbeare 2006. Dor sünd ok all erhollen Partien afdruckt 

Sien langjohriger Rivale Wassili Smyslow charakteriseer Botwinnik so: „Man konnte eine klare strategische Idee in seinem Spiel beobachten. Vom Charakter her war er ein Forscher, und die Basis seines Stils war die Suche nach der Wahrheit. In den Jahren, als es noch keine Computer gab, haben Botwinniks tiefe Analysen die Richtung des modernen Schachs, das zur Ansammlung und Generalisierung von Wissen in großem Umfang die Computertechnik nutzt, vorweggenommen.“Garri Kasparow: Moi welikie predschestwenniki [Meine großen Vorgänger], Moskau 2003, S. 282 

Sien Trainingsmethoden un sien logisch-wetenschaplich Speelstil hemm Infloot up en ganze Schachgeneratschon harrt, man hett hüm dorüm ok den Patriarch vun de Sowjeetsch Schachschool nömmt.

Nah Botwinnik is en Afspeel vun de Slawisch Anspeel nömmt. Buterdem hett he eenige Studien verapenlicht.

 Schachkompositschoon 

Botwinnik komponeer in den Loop vun sien Schachkarriere mehrere Studien. Sien Eerstlingswark wurr in' Juni 1925 in de Tietschrift Schachmatny Listok publizeert. De Lösung luut: 1.g4+ Kh4 2. Lh6 Dxh6 3. Dh2+ Kg5 4. Dd2+ Sf4 5. Dd8 matt.

 Privat 
Botwinnik weer verheiraadt un harr een Dochter.Max Euwe, Hans Kmoch: Staunton-Turnier Groningen 1946, Edition Olms Zürich 1990, ISBN 3-283-00065-4, Siet 15

 Wat he schafft hett 

 Weltmeester 1948–1957, 1958–1960, 1961–1963
 UdSSR-Meester 1931, 1933, 1939, 1941, 1944, 1945 un 1952
 Goldmedaille bi Schacholympiaden (mit de UdSSR): 1954, 1956, 1958, 1960, 1962 und 1964
 hööchste Historsch Elo-Tall: 2885 (in' Oktober 1945); nah disse Rüchreken weer he eerstmals vun Mai 1936 bit Februar 1937, an' längsten vun August 1944 bit Mai 1950, toletzt in' Mai 1958 de Nr. 1 vun de Weltranglist

 List vun de Turnier- un Wettkampergevnisse 
+  Jahr
 Turnier
 Ort
 Ergevnis/Punktetall
 Rang         1923
 	Schoolmeesterschap
  	Petrograd
  	weet man nich
	10. Platz         1924
 	Schoolmeesterschap
  	Leningrad
  	5/6 (+5-1=0)
	1. Platz         	Turnier ahn Kategorie
  	Leningrad
  	11,5/13 (+11-1=1)
	1. Platz         	Turnier vun de Kategorie 3 un 2bDe Schachspieler wurrn in de UdSSR in verscheeden Kategorien instuuft: Dat geev Kategorien 1 bit 3, wobi de 1. Kategorie en höhgere  Rang as de 2. Kategorie weer usw. De Speler kunnen in Kategorieturnieren ehr Rang erhöhen. En Speler, de över den 1.-Kategorie-Rang herutragen dee, wurr Meesterkandidat, up höhgere Stuuf Meester. Herutragen Meester wurrn Grootmeeester vun de UdSSR.
  	Leningrad
  	8,5/11 (+7-1=3)
	1. Platz         	Turnier vun de Kategorie 2a
  	Leningrad
  	2/3 (+12-1=0)
	nich afslooten         1925
 	Wettkampf mit N. Liutow
  	Leningrad
  	3,5/5 (+3-1=1)
	Botwinnik wunn mit 3,5-1,5         	Mannschapskämpe vun de Gewerkschap vun de Elektroindustrie
  	Leningrad
  	2/2 (+2-0=0)
	         	Turnier vun de Kategorie 2a un 1b
  	Leningrad
  	9/10 (+9-1=0)
	1. Platz         	Jöögdturnier
  	Leningrad
  	9,5/10 (+9-0=1)
	1. Platz         	Turnier vun de 1. Kategorie
  	Leningrad
  	7,5/11 (+7-3=1)
	3.-4. Platz         	Turnier vun de 1. Kategorie
  	Leningrad
  	7/8 (+7-1=0)
	Turnier nich afslooten         1925/26
 	Mannschapsmeesterschap vun de Gewerkschapen
  	Leningrad
  	1,5/3 (+1-1=1)
	Botwinnik speel för de Gewerkschap vun de Elektroindustrie         1926
 	Halffinale to de 5. Meesterschap vun Leningrad
  	Leningrad
  	11,5/12 (+11-0=1)
	1. Platz         	Wettkamp Moskau-Leningrad
  	Moskau
  	0,5/2 (+0-1=1)
	Botwinnik speel för Leningrad         	5. Meesterschap vun Leningrad
  	Leningrad
  	7/9 (+6-1=2)
	2.-3. Platz         	Halffinale to de Meesterschap vun de Noord-West-Region
  	Leningrad
  	9/11(+8-1=2)
	2.-3. Platz         	Meesterschap vun de Noord-West-Region
  	Leningrad
  	6,5/10(+4-1=5)
	3. Platz         	Wettkamp Stockholm-Leningrad
  	Stockholm
  	1,5/2 (+1-0=1)
	Botwinnik speel gegen Gösta Stoltz         1927
 	Mannschapskamp vun de Metaller: Moskau-Leningrad
  	Moskau
  	1,5/2 (+1-0=1)
	Botwinnik speel för Leningrad         	Wettkamp Leningrad-Moskau
  	Leningrad
  	1,5/2 (+1-0=1)
	Botwinnik speel för Leningrad         	Vergliekswettkamp vun de Gewerkschapen
  	Leningrad
  	1/1 (+1-0=0)
	         	6-Meester-Turnier
  	Leningrad
  	7,5/10 (+6-1=3)
	2. Platz         	5. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	12,5/20 (+9-4=7)
	5.-6. Platz         1927/28
 	Meesterschap vun de Metaller
  	Leningrad
  	8,5/11 (+7-1=3)
	1. Platz         1928
 	Universitätenwettkamp Leningrad-Rostow
  	Leningrad
  	1,5/2 (+1-0=1)
	Botwinnik speel för Leningrad         1928/29
 	Gewerkschapsmeesterschap
  	Leningrad
  	10,5/13 (+8-0=5)
	1. Platz         1929
 	4-Städerturnier vun de Universitätsmannschapen
  	Moskau
  	2/3 (+1-0=2)
	Botwinnik speel för Leningrad         	Veertelfinale to de 6. UdSSR-Meesterschap
  	Odessa
  	7/8 (+6-0=2)
	1. Platz         	Halffinale to de 6. UdSSR-Meesterschap
  	Odessa
  	2,5/5 (+2-2=1)
	3.-4. Platz         1930
 	Meesterturnier
  	Leningrad
  	6,5/8 (+6-1=1)
	1. Platz         	Wettkamp Leningrad-Moskau
  	Leningrad
  	2/2 (+2-0=0)
	Botwinnik speel för Leningrad         1930/31
 	8. Meesterschap vun Leningrad
  	Leningrad
  	14/17 (+12-1=4)
	1. Platz         1931
 	Mannschapsturnier vun de Gewerkschap vun de Elektroindustrie
  	Leningrad
  	4/4 (+4-0=0)
	         	Halffinale to de 7. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	6,5/9 (+6-2=1)
	2. Platz         	7. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	13,5/17 (+12-2=3)
	1. Platz         1932
 	9. Meesterscha vun Leningrad
  	Leningrad
  	10/11 (+9-0=2)
	1. Platz         1932/33
 	Meesterturnier in dat 'Huus vun de Wetenschapler'
  	Leningrad
  	7/10 (+6-2=2)
	1. Platz         1933
 	Meesterturnier
  	Leningrad
  	10/13 (+7-0=6)
	1. Platz         	8. UdSSR-Meesterschap
  	Leningrad
  	14/19 (+11-2=6)
	1. Platz         	Wettkamp mit Salo Flohr
  	Moskau/Leningrad
  	6/12 (+2-2=8)
	Unentscheeden 6-6         1934
 	Verglieksmannschapskamp vun de Gewerkschapen vun de Elektroindustrie: Leningrad-Moskau
  	Leningrad
  	2/2 (+2-0=0)
	Botwinnik speel för Leningrad         	Meesterturnier mit Deelnahm vun Max Euwe
  	Leningrad
  	7,5/11 (+5-1=5)
	1. Platz         1934/35
 	Internatschonales Turnier
  	Hastings
  	5/9 (+3-2=4)
	5.-6. Platz         1935
 	Internatschonales Turnier
  	Moskau
  	13/19 (+9-2=8)
	1.-2. Platz         1936
 	Internatschonales Turnier
  	Moskau
  	12/18 (+7-1=10)
	2. Platz         	Internatschonales Turnier
  	Nottingham
  	10/14 (+6-0=8)
	1.-2. Platz         1937
 	Wettkamp mit Grigori Löwenfisch
  	Moskau/Leningrad
  	6,5/13 (+5-5=3)
	Unentscheeden 6,5-6,5         1938
 	Halffinale to de 11. UdSSR-Meesterschap
  	Leningrad
  	14/17 (+12-1=4)
	1. Platz        	AVRO-Turnier
  	Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Groningen, Zwolle, Haarlem, Utrecht, Arnem, Breda un Leiden
  	7,5/14 (+3-2=9)
	3. Platz         1939
 	11. UdSSR-Meesterschap
  	Leningrad
  	12,5/17 (+8-0=9)
	1. Platz         1940
 	Wettkamp mit Wjatscheslaw Ragosin
  	Moskau/Leningrad
  	8,5/12 (+5-0=7)
	Botwinnik winnt mit 8,5-3,5         	12. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	11,5/19 (+8-4=7)
	5.-6. Platz         1941
 	Turnier um de Afsolute Meesterschap vun de UdSSR
  	Leningrad/Moskau
  	13,5/20 (+9-2=9)
	1. Platz         1943
 	Grootmeesterturnier
  	Swerdlowsk
  	13,5/14 (+7-0=7)
	1. Platz         1943/44
 	23. Meesterscha vun Moskau
  	Moskau
  	12,5/15 (+11-1=3)
	1. Platz         1944
 	13. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	12,5/16 (+11-2=3)
	1. Platz         1945
 	14. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	16/18 (+14-0=4)
	1. Platz         	RadiowettkampAs Radiowettkämpe wurrn eenige Lännerkämpe vun Alliiertenstaaten kört nah dat Enn' vun den Tweeten Weltkrieg utspeelt. De eenzelt Tüüg wurrn per Rundfunk utstrahlt un bi de de gegnerisch Mannschap empfangen, de denn jeweils hör Tüüg utstrahlen dee usw. Speelt wurr an mehreren Breed. Botwinnik as best Speler vun de Sowjetunion speel jeweils an Brett 1. UdSSR-USA
  	Radio
  	2/2 (+2-0=0)
	an't 1. Brett gegen Arnold Denker         	Radiowettkamp UdSSR-Grootbritannien
  	Radio
  	1/2 (+1-1=0)
	an't 1. Brett gegen Conel Hugh O’Donel Alexander         1946
 	Internatschonales Turnier
  	Groningen
  	14,5/19 (+13-3=3)
	1. Platz         	Wettkamp UdSSR-USA
  	Moskau
  	1,5/2 (+1-0=1)
	an't 1. Brett gegen Samuel Reshevsky         1947
 	Internatschonales Tschigorin-Gedenkturnier
  	Moskau
  	11/15 (+8-1=6)
	1. Platz         1948
 	Weltmeesterschapsturnier
  	Den Haag/Moskau
  	14/20 (+10-2=8)
	1. Platz, Botwinnik wurrd Weltmeester         1951
 	Wettkamp um de Weltmeesterschap gegen David Bronstein
  	Moskau
  	12/24 (+5-5=14)
	Unentscheeden 12-12; Botwinnik blifft Weltmeester         	19. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	10/17 (+6-3=8)
	5. Platz         1952
 	Internationales Maróczy-Gedenkturnier
  	Budapest
  	11/17 (+7-2=8)
	3.-5. Platz         	20. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	13,5/19 (+9-1=9)
	1.-2. Platz         1953
 	Steekkamp um de 20. UdSSR-Meesterschap gegen Mark Taimanow
  	Moskau
  	3,5/6 (+2-1=3)
	Botwinnik winnt mit 3,5-2,5         1954
 	Wettkamp um de Weltmeesterschap gegen Wassili Smyslow
  	Moskau
  	12/24 (+7-7=14)
	Unentschieden 12-12; Botwinnik blifft Weltmeester         	Schacholympiade
  	Amsterdam
  	8,5/11 (+6-0=5)
	an dat 1. Brett för de UdSSR         1955
 	22. UdSSR-Meesterschap
  	Moskau
  	11,5/19 (+7-3=9)
	3.-5. Platz         	Wettkamp UdSSR-USA
  	Moskau
  	1,5/4 (+0-1=3)
	an't 1. Brett gegen Samuel Reshevsky         1956
 	Schacholympiade
  	Moskau
  	9,5/13 (+6-0=7)
	an't 1. Brett för de UdSSR         	Internatschonales Aljechin-Gedenkturnier
  	Moskau
  	11/15 (+8-1=6)
	1.-2. Platz         1957
 	Wettkamp um de Weltmeesterschap gegen Wassili Smyslow
  	Moskau
  	9,5/22 (+3-6=13)
	Botwinnik ünnerliggt mit 9,5-12,5; Smyslow wurrd Weltmeester         1958
 	Revanchewettkamp um de Weltmeesterschap gegen Wassili Smyslow
  	Moskau
  	12,5/23 (+7-5=11)
	Botwinnik winnt 12,5-10,5 un wurrd weer Weltmeester         	Schacholympiade
  	München
  	9/12 (+7-1=4)
	an't 1. Brett för de UdSSR         	Internatschonales Turnier
  	Wageningen
  	4/5 (+3-0=2)
	1. Platz         1959
 	UdSSR-Spartakiade
  	Moskau
  	4/7 (+1-0=6)
	an't 1. Brett för Moskau         1960
 	Wettkamp um de Weltmeesterschap gegen Michail Tal
  	Moskau
  	8,5/21 (+2-6=13)
	Botwinnik ünnerliggt mit 8,5-12,5; Tal wurrd Weltmeester         	Schacholympiade
  	Leipzig
  	10,5/13 (+8-0=5)
	an't 2. Brett för de UdSSR         	Wettkamp Moskau-Leningrad
  	Moskau
  	0,5/2 (+0-1=1)
	an't 1. Brett för Moskau gegen Viktor Kortschnoi         1961
 	Revanchewettkamp um de Weltmeesterschap gegen Michail Tal
  	Moskau
  	13/21 (+10-5=6)
	Botwinnik winnt 13-9 un wurrd weer Weltmeester         	Europamannschapsmeesterschap
  	Overhus
  	6/9 (+4-1=4)
	an't 1. Brett för de UdSSR         1961/62
 	Internatschonales Turnier
  	Hastings
  	8/9 (+7-0=2)
	1. Platz         1962
 	Internatschonales Turnier
  	Stockholm
  	8,5/9 (+8-0=1)
	1. Platz         	Schacholympiade
  	Warna
  	8/11 (+5-1=6)
	an't 1. Brett för de UdSSR         1963
 	Wettkamp um de Weltmeesterschap gegen Tigran Petrosjan
  	Moskau
  	9,5/22 (+2-5=15)
	Botwinnik verlüst 9,5-12,5; Petrosjan wurrd Weltmeester         	UdSSR-Spartakiade
  	Moskau
  	8/9 (+7-0=2)
	an't 1. Brett för Moskau         	Internatschonales Turnier
  	Amsterdam
  	4/5 (+3-0=2)
	1. Platz         1964
 	Moskauer Mannschapsmeesterschap
  	Moskau
  	1,5/2 (+1-0=1)
	         	Mannschapsturnier Moskauer Kollektive
  	Moskau
  	4,5/5 (+4-0=1)
	         	UdSSR-Mannschapsmeesterschap
  	Moskau
  	4,5/6 (+3-0=3)
	1. Brett för Trud         	Schacholympiade
  	Tel Aviv
  	9/12 (+7-1=4)
	an't 2. Brett för de UdSSR         1965
 	Internatschonales Turnier
  	Noordwijk
  	6/7 (+5-0=2)
	1. Platz         	Spartakiade vun den Gewerkschapen vun Moskau
  	Moskau
  	2,5/4 (+2-1=1)
	         	Mannschapsmeesterschaft vun den Vereen Trud
  	Moskau
  	4,5/5 (+4-0=1)
	1. Brett för Trud Moskau         	Europamannschapsmeesterschap
  	Hamborg
  	3,5/8 (+2-3=3)
	an't 2. Brett för de UdSSR         	Spartakiade vun de Gewerkschapen vun de UdSSR
  	Moskau
  	2,5/4 (+2-1=1)
	         	Wettkampp Moskau-Leningrad
  	Moskau
  	2/2 (+2-0=0)
	an't 2. Brett för Moskau gegen Alexander Tolusch         1966
 	Moskauer Mannschapsmeesterschap
  	Moskau
  	3/5 (+1-0=4)
	         	Mannschapsmeesterschap vun den Vereen Trud
  	Moskau
  	3,5/4 (+3-0=1)
	1. Brett för Trud Moskau         	Internatschonales Turnier
  	Amsterdam
  	7,5/9 (+7-1=1)
	1. Platz         	UdSSR-Mannschapsmeesterschap
  	Moskau
  	6/9 (+5-2=2)
	1. Brett för Trud         1966/67
 	Internatschonales Turnier
  	Hastings
  	6,5/9 (+5-1=3)
	1. Platz         1967
 	Moskauer Mannschapsmeesterschap
  	Moskau
  	5/7 (+3-0=4)
	         	UdSSR-Spartakiade
  	Moskau
  	6/8 (+5-1=2)
	an't 2. Brett för Moskau         	Internatschonales Turnier
  	Palma de Mallorca
  	12,5/17 (+9-1=7)
	2.-3. Platz         1968
 	Internatschonales Turnier
  	Monte Carlo
  	9/13 (+5-0=8)
	2. Platz         1969
 	Internatschonales Turnier
  	Beverwijk
  	10,5/15 (+6-0=9)
	1.-2. Platz         	Spartakiade vun de Gewerkschapen ut Moskau
  	Moskau
  	2/3 (+1-0=2)
	         	Internatschonales Turnier
  	Belgrad
  	8,5/15 (+5-3=7)
	7. Platz         1970
 	Wettkamp UdSSR-Rest der Welt
  	Belgrad
  	2,5/4 (+1-0=3)
	an't 8. Brett för de UdSSR gegen Milan Matulović         	Internatschonales Turnier
  	Leiden
  	5,5/12 (+1-2=9)
	3.-4. Platz

 Literatur 

 Michail Botwinnik: Schach-Erinnerungen. Rau, Düsseldorf 1981, ISBN 3-7919-0196-6
 KARL, das kulturelle Schachmagazin: Schwerpunkt: Michail Botwinnik. 2005 (3), 
 Garri Kasparow: Moi welikie predschestwenniki. Tom 2: Od Euwe do Talja [Meine großen Vorgänger. Band 2: von Euwe bis Tal], Moskau 2003, ISBN 5-7905-2239-4
 Hans Müller: Botwinnik lehrt Schach, Verlag Das Schach-Archiv, Hamborg o. J.
 Alexei Suetin: Das Schachgenie Botwinnik. Sportverlag, Berlin 1990, ISBN 3-328-00340-1
 Jan Timman: Botvinnik's secret games. Hardinge Simpole, Aylesbeare 2006, ISBN 1-84382-178-8

 Weblenken 

 DNB-Katalog
 Botwinnik's Secret Matches (engelsch 96 Partien ut Trainingswettkämpen vun Botwinnik; mit Vörwoort un Kommentaren vun Jan Timman. PDF, 505 kB)
 Schachpartien vun Michail Botwinnik up chessgames.com (engelsch)
 Biografie vun de Groot Sowjeetsch  Enzyklopädie (russisch)

 Enkeld Nahwiesen 

Kategorie:Mann
Kategorie:Sowjetunion
Kategorie:Schachspeler
Kategorie:Schachkomponist
Kategorie:Schriever
Kategorie:Boren 1911
Kategorie:Storven 1995
Kategorie:Börger von Russland