Édouard Manet

Édouard Manet (* 23. Januar 1832 in Paris; † 30. April 1883 ok dor) weer en franzöösch Maler. He gellt as Wegbereiter vun de modern Maleree. 

 Leven 

 Kindheit 

Van 1838 bit 1844 hett Manet de vun Abbé Poiloup leit Institutsschool in Vaugirard besöcht. Dornah wessel he an dat good ansehn Collège Rollin, dat hüüdige Lycée Jacques Decour, wo he 1848 sien Schoolutbillen afslooten hett. Dor hett he den lateren Journalisiten un Politiker Antonin Proust kennen lernt, mit de hüm en Leven lang Früend bleev. Manet full in de Schooltiet dör slecht Benehmen un ungenöggend Leistungen up. Bi sien Mitschölers weer he aber good ansehn, wiel he vun de Lehrers Karikaturen teken dee. Manets Unkel Fournier hett dat Tekentalent erkannt un hett hüm fakultativen Tekenünnericht an dat Collège Rollin betallt. Manet hett in disse Johren in de Louvre eerste Teknungen nah de Old Meesters anfertigt un hett bi Utflüüg nah Vincennes ok in de free Natuur tekend.

 De Reis nah Brasilien 

 Utbildung in dat Atelier vun Thomas Couture 

 Eerste Johren in de Rue Lavoisier 

De erhollen Biller ut de eerste Johren laaten aber noch kien eegen Stil vun den Künstler erkennen. So kopeer he, as to de Lehrtiet bi Couture, Gemälde vun de ole Meester. Hierünner befinnen sück Arbeiten nah hollännsch Vörbiller as Die Anatomie des Dr. Tulp vun Rembrandt van Rijn oder Der Raucher vun Joos van Craesbeeck un ok Motive vun italieensch Künstler. Bi een wiedere Reis nah Florenz 1857, hett Manet Skizzen vun de Madonna del Sacco nah Fresken vun Andrea del Sarto in de Basilica della Santissima Annunziata tekent. Anner religiös Themen vun de eersten Johren sünd verscheeden Öölskizzen mit Dorstellungen vun Christus un en nich fardig stellt Gemälde Die Auffindung des Moses, vun de hüüd blots en Studie existeert. De oosprüngliche Gemäldeentwurf wurr vun Manet later henn kört schneeden un de Partie mit de weiblich Figur to dat Gemälde Die überraschte Nymphe överarbeit.

To de Früenden, de Manet in de laat 1850ern kennenlehrt hett, hörrn de Maler Edgar Degas un Henri Fantin-Latour, de Manet later mehrere Male porträteert hett. Ok mit de Dichter Charles Baudelaire hett sück Manet in diese Tiet anfrüend. De sien Lyrikzyklus Les Fleurs du Mal hett to sien eerst eegenständig Gemälde Der Absinthtrinker anregt. Baudelaire wedderum hett sien Gedicht La Corde verfaat, nahdem sück Manets Hülp in’t Atelier uphangt harr. Disse Jung weer vörher vun Manet in dat Bild Knabe mit Kirschen porträteert wurrn. Nah dissen Vörfall truck Manet in en eeegen Atelier in de Rue de la Victoire.

 Premiere in de Salon 
To de nahfolgend Salon 1861 hett Manet twee Gemälde inreicht, de bei vun de Jury upnommen wurrn. Dat Bild vun de Öllern, in de Traditschoon vun den Realismus vun Louis Le Nain stahnd, harr wohrschienlich nedderlannsch  Porträts vun dat 17. Johrhunnert – etwa vun Rembrandt oder Frans Hals – to’n Vörbild. Ofschoons sück de malt Öllern mit dat Gemälde ganz tofräe weern, kreeg dat Gemälde in de Salon kien positiv Kritiken.

Bi dat tweet Gemälde vun Manet för den Salon vun 1861 hannel sück dat um dat Wark Guitarrero (oder Der spanische Sänger). Nah den Misserfolg mit den Pariser Sujet vun den  Absinthdrinker hett Manet hoppt mit en nah de damalig Spanienmood entsprekend Motiv up Anerkennung in’t Salon. De ebenfalls vun Diego Velázquez beinfloot Dorstellung vun en singend Gitarrenspeler gull woll eenig Kritiker as överdreeben Realismus, wurrr aber vun anerkannten Maler as Delacroix un Jean-Auguste-Dominique Ingres bewunnert. De Kunstkritiker Théophile Gautier hett besünners de Pinselstreek un de natuurtrüe Farben vun dat Bild hervörhaben. To’n Enn vun de Salon kreeg Manet todem vun de Salonjury as Anerkennung een ehrenvolle Erwähnung. Dör den Spood, de he mit dit Gemälde harr, sammel sück um Manet gau en Grupp vun jung Malers, to de Henri Fantin-Latour, Felix Bracquemond, Charles Émile Auguste Durand (nömmt Carolus-Duran) un Alphonse Legros hörrn deen un de Manet bald as ehrn Anföhrer ansehn hebbt. To dat Ümfeld hörrn todem ok de Schriever Charles Baudelaire, Jules Champfleury un Édmond Duranty.

 Suzanne und Léon Leenhoff 

 De Flaneur 

1862 is ok dat Johr, in dat Manet – anregt dör den Herutgever Alfred Cadart un den Fotografen Félix Chevalier – tosommen mit Bracquemond, Fantin-Latour, Alphonse Legros, Johan Barthold Jongkind un Augustin Théodule Ribot de
Societé des Aquafortistes begründ hett. Disse Künstlervereenigung harr sück de Förderung vun de Radeerkunst To’n Ziel sett. Manet hett vör allen in de 1860er Johren Radierungen nah sien Gemälde fertigt, vun de eenige ok verapenlicht wurrn. 

 Spanienmood in’t 19. Johrhunnert  
Spaansch Maleree funn vör dat 19. Johrhunnert meest kien Beachtung in Frankriek, deren Künstler sück överwiegend an de italieensch Kunst orienteeren deen. Dat änner sück Anfang vun dat Johrhunnert, as in un nah de Napoleonisch Kriege up de Iberisch Halfinsel spaansch Kunstwarken as Beutekunst vörövergahnd in den Louvre keemen. Dartig Johr later weer Bürgerkönig Louis-Philippe vun de Kunst in Spanien sünners andaan. Sien Sammlung vun spaansch Maleree weer van 1838 bit 1848 as Galerie Espagnole in’ Louvre utstellt. As Upwassender moot ok Édouard Manet disse  Sammlung bi sien Besöken in’ Louvre seen hemm. Richtig in Mood keem dat aber siet den 1850er Johren, nahdem Napoleon III. de ut Spanien stammend Eugénie de Montijo heiraadt harr. En Höhepunkt vun disse Spanienmood stell Anfang vun de 1860er Johren de Gastspelen vun en Danstrupp vun dat Teatro Real de Madrid dor, de sein Vörstellungen vun dat Publikum – to dat ok Édouard Manet hörrn – begeistert upnahmen hett.

Dör den Spood mit den spanischen Sänger in’ Salon vun 1861 motiveert un dör de  allgemeen för all dat, wat mit Spanien to do harr, beinfloot, hett sück Manet denn starker spaanschen Motiven towendt. Sien Mademoiselle V... im Kostüm einer Stierkämpferin van 1862 wiest aber kien echte Spanierin, sonnern Manets leevstes Modell vun de 1860er Johren  – de Franzöösche Victorine Meurent – in en Phantasiekostum, dat spaansch wirken sull. Original spaansche Kleedasch hett aber sien Bröer Gustave dragen, as he hüm 1863 in  Junger Mann im Majo-Kostüm“ porträteert hett. Spaansche Modelle funn Manet in de Dansertrupp vun dat Teatro Real, de he in Das spanische Ballett as Grupp malt hett. Doröver rut hett he vun de Solisten Mariano Camprubi un de as Lola de Valence bekannt Lola Melea Eenzelporträts anfertigt. Manet hett Lola de Valence, de Baudelaire as en „Schönheit düsteren und zugleich lebendigen Charakters“ beschreev, nah dat Vörbild Porträt der Herzogin von Alba vun Francisco de Goya. De maskuline Schönheit vun Lola de Valence broch Manets Früend Zacharie Astruc to en Serenade, deren Text und Musik he verfaat hett. Manet hett en Lithographie nah sien Gemälde Lola de Valence för den Ümschlag vun de druckt Version vun de Serenade tekent.

De spaansche Maleree bleev för Manet bit to sien Laatwark en andüernd Inspirationsborn. Dorbi nehm Diego Velázquez en zentraal Rull in, aber ok Motive vun Francisco de Goya finnen sück faken as Vörbiller in Manets Wark; af un an is de Infloot vun El Greco to föhlen. De Maler Murillo, Ribera un Zurbarán hebbt för Manets Wark hingegen kien nennenswert Rull speelt.

 Sien wieder Leven 


In de kommend Jahren is he in de Pariser Salon und groot Aflehnung stött. Sien Bild Das Frühstück im Grünen gull as en  Sammlung vun „hässlichen nackten Frauenzimmern“, dat ut Rücksicht up dat sittliche Föhlen un wegen de roh Maakoort vun de Salon torüchwiest wurr. 1863 wurr dat Bild in de Salon der Zurückgewiesenen (Salon des Refusés) utstellt. In dat Johr  1865 wurr dat Bild Olympia in’ Salon to en groo Schandal. 

Bald funn sück en Reeg vun gliekgesinnt Naturalisten, von de sück  allmählich Impressionisten afspalt hebbt. Up junge Künstler harr Manet grooten Infloot, ofschons he offiziell meest blots Aflehnung  afkreeg. Den jungen Künstlern vun de Impressionismus weer Manet früendschaplich verbunnen, hett sück aber sülvst disse Stilrichtung nie togehörig föhlt. 

Grafiken, Landschapsbiller, Porträts un Stillleben hebbt sien Wark kumplett makt. To de hüm an meesten charakteriseerend Biller hörnn: Der tote Mann, Das Kind mit dem Degen, Olympia, Das spanische Ballett, Die Eisenbahn, Das Café-Concert, Die Canotiers von Argenteuil, Die Wäsche (1876), dat Porträt vun sien Gesinnungsfrüend Zola, Der gute Trunk un Die Bar in den Folies-Bergère (1882).

För dat Bildnis M. Henri Rochefort wurr Manet 1882 in’ Salon mit en Medaille tweet Klass uttekent. In dat glieker Johr wurr he to’n Ridder vun de Ehrenlegion ernannt.


1870 keem de levenslang Früendschap mit Édmond Duranty in en körtfristig Krise, nahdem Duranty en gliekermaaten knapp as ok kritisch Utstellungskritik in de Paris-Journal verapenlicht harr. Manet hett hüm doruphenn in’ Guerbois en an de Ohren hauen un hett sück mit Duranty an’ 23. Februar 1870 in de Wald vun Saint-Germain to’n Degenduell drapen. Nahdem Duranty licht an de Böst verwunnd wurrn weer, keemen beid överin, dat de Ehr nu weer herstellt weer. All Bedeeligten, woto ok Manets Sekundant Émile Zola hörr, hebbt anschließend to de Legendenbildung vun dit Geschehnis in de Künstlerveertel vun  Batignolles und Montmartre bidragen.

Manet hett Berthe Morisot, de as en vun de bekannst Malerinnen vun de Impressionismus gellt, kennenlehrt un hett hör tüschen 1872 un 1874 mehrfak malt. Af 1874 weer Manet över sien Bröer Eugène mit Morisot verschwägert.

Siet Enn’ vun de 1870er Jahre hett Manet an Syphilis leeden. An’ 20. April 1883 wurr hüm dat linke Been amputeert. An’ 30. April 1883 is he in Paris storven un wurr up den Karkhoff Passy bisett.

De apenlich Meenung över sien Kunst wurr eerst een Johr nah sien Dood na en Utstellung vun sien Levenswark positiver, getreu dem Motto: blots dood Erneuerer sünd good Neuerer.

 Wark (Utwahl) 
Disse Liste enthollt 39 Warken vun Manet, de en repräsentativen Dweersnitt dör sien Wark dorstellen. De Utwahl nehm Manet sülvst vör. Dat sünd all Warken, de he to de Salon de Paris inreicht hett (ok de vun de Salonjury aflehnt Warken).

 Bild Titel Entstahn Grött, Material Salon de Paris Sammlung/Besitzer 100px De Absinthdrinker  1858-59 178 × 103 cm, Ööl up Lienwand 1859 aflehnt Ny Carlsberg Glyptotek in Kopenhagen 100px Bild vun de Öllern  1860 110 × 90 cm, Ööl up Lienwand 1861 Musée d’Orsay in Paris 100px De spaanisch Singer  1860 147,3 × 114,3 cm, Ööl up Lienwand 1861 Metropolitan Museum of Art in New York 100px Mademoiselle V... in dat Kostüm vun en Stierkämperin  1862 165,1 × 127.6 cm, Ööl up Lienwand 1863 aflehnt Metropolitan Museum of Art in New York 100px Jung Mann in en Majo-Kostüm  1862 188 × 125 cm, Ööl up Lienwand 1863 aflehnt Metropolitan Museum of Art in New York 100px Dat Fröhstück in' Gröön  1863 208 × 264 cm, Ööl up Lienwand 1863 aflehnt Musée d’Orsay in Paris 100px Olympia  1863 130,5 × 190 cm, Ööl up Lienwand 1865 Musée d’Orsay in Paris 100px De Stierkamp, Fragment ut Episode ut en Stierkamp 1864 48 × 108 cm, Ööl up Lienwand 1864 Frick Collection in New York 100px Dood Torero, Fragment ut Episode ut en Stierkamp 1864 76 × 153,3 cm, Ööl up Lienwand 1864 National Gallery of Art in Washington D. C. 100px Dood Christus vun Engeln hollen  1864 179 × 150 cm, Ööl up Lienwand 1864 Metropolitan Museum of Art in New York 100px Seegefecht tüschen de Kearsage un de Alabama  1864  134 × 127 cm, Ööl up Lienwand 1872 Museum of Art in Philadelphia 100px Verspottung Christi  1864-65 190,8 × 148,3 cm, Ööl up Lienwand 1865 Art Institute in Chicago 100px De tragische Schauspeler  1865 187,2 × 108,1 cm, Ööl up Lienwand 1866 aflehnt National Gallery of Art in Washington D. C. 100px Pieper  1866 161 × 97 cm, Ööl up Lienwand 1866 aflehnt Musée d’Orsay in Paris 100px Jung Daam mit Papagei  1866 185,1 × 128,6 cm, Ööl up Lienwand 1868 Metropolitan Museum of Art in New York 100px Porträt Zola Musée d'Orsay, Paris 1867-68  146 × 114 cm, Ööl up Lienwand 1868 Musée d’Orsay in Paris 100px De Balkon   1868 169 × 125 cm, Ööl up Lienwand 1869 Musée d’Orsay in Paris 100px Dat Fröhstück in't Atelier  1868 118 × 153,9 cm, Ööl up Lienwand 1869 Neue Pinakothek in München 100px Dat Doodscheeten vun Kaiser Maximilian vun Mexiko  1868-69  252 × 305 cm, Ööl up Lienwand 1869 abgelehnt Kunsthalle in Mannheim 100px De Ruhepaus  1869 148 × 113 cm, Ööl up Lienwand 1873 Rhode Island School of Design Museum in Providence 100px Porträt Eva Gonzalès  1869-70  191 × 133 cm, Ööl up Lienwand 1870 National Gallery in London un Dublin City Gallery The Hugh Lane in Dublin 100px De Musikstünn  1870 141 × 173,1 cm, Ööl up Lienwand 1870 Museum of Fine Arts in Boston 100px Dat goode Bockbeer  1873 94,6 × 83 cm, Ööl up Lienwand 1873 Museum of Art in Philadelphia 100px De Iesenbahn  1873 93 × 114 cm, Ööl up Lienwand 1874 National Gallery of Art in Washington D. C. 100px Die Schwollkers  1873 66 × 81 cm, Ööl up Lienwand 1874 aflehnt Stiftung Sammlung E. G. Bührle in Zürich 100px Maskenball in de Oper 1873 59 × 72,5 cm, Ööl up Lienwand 1874 aflehnt National Gallery of Art in Washington D. C. 100px Argenteuil  1874 149 × 115 cm, Ööl up Lienwand 1875 Musée des Beaux-Arts in Tournai 100px In't Boot 1874  97,2 × 130,2 cm, Ööl up Lienwand 1879 Metropolitan Museum of Art in New York 100px De Wasch  1875 145 x 115 cm, Ööl up Lienwand 1876 Barnes Foundation in Merion bi Philadelphia 100px De Künstler  1875 193 × 130 cm, Ööl ip Lienwand 1876 Museu de Arte in São Paulo 100px Faure in de Rull vun den Hamlet  1877  196 × 131 cm, Ööl up Lienwand 1877 Museum Folkwang in Essen 100px Nana  1877 154 × 115 cm, Ööl up Lienwand 1877 aflehnt Kunsthall in Hamborg 100px In' Wintergoorden 1879   115 × 150 cm, Ööl up Lienwand 1879 Alte Nationalgalerie in Berlin 100px Bi Pere Lathuille 1879 92 × 112 cm, Ööl up Lienwand 1880 Musée des Beaux-Arts in Tournai 100px Porträt Antonin Proust 1880 129,9 × 95,9 cm, Ööl up Lienwand 1880 Museum of Art in Toledo (Ohio) 100px Pertuiset as Löwenjäger 1880-81 150 × 170 cm, Ööl up Lienwand 1881 Museu de Arte in São Paulo 100px Porträt Rochefort 1881 82 × 67 cm, Ööl up Lienwand 1881 Kunsthall in Hamborg 100px Dat Fröhjohr  1881 73 × 51 cm, Ööl up Lienwand 1882 Privatsammlung 100px Bar in den Folies Bergère  1881-82 96 × 130 cm, Ööl up Lienwand 1882 Courtauld Institute of Art in London

 Literatur 
Bazire: Édouard Manet (1884)

 Film 
 Didier Baussy-Oulianoff: Edouard Manet'', Dokumentation 55 Min., Arthaus Musik GmbH 2008 (1989), ISBN 978-3-939873-28-0

 Weblenken 
 Manet up Commons
 Manet bi Artfacts.det
 Manet in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek
 Manets Warken bi Zeno-org

Kategorie:Mann  
Kategorie:Börger von Frankriek
Kategorie:Maler
Kategorie:Impressionismus
Kategorie:Boren 1832
Kategorie:Storven 1883