Giro d’Italia

De Giro d’Italia gellt as dat tweetwichtigst Radsport-Deelstreckenrennen vun de Welt – nah der Tour de France un vör de Vuelta a España. Dat wurrd för Mannlüüd man ok siet 1988 för Fruen (as Giro d’Italia Femminile) utdragen.

 Historie 

De Herutgever vun de Gazzetta dello Sport Eugenio Camillo Costamagna un de Redakteure Armando Cougnet un Tullo Morgagni weern, anreegt dör de Tour de France, de Initiatoren vun den eersten Giro. Betallt wurr dat mit Hülp vun den italieenschen Radsportverband, den Corriere della Sera un verscheeden Firmensponsoren.

Siet 1909 wurrd de Giro alljährlich – mit Utnahm vun de Tiet vun den Eersten un Tweeten Weltkrieg – in dree Week in‘ Mai utdragen un führt dorbi in wesselnd Streckenführung quer dör Italien un dat nahe Utland. De eerste Giro d’Italia wurr an‘ 13. Mai 1909 start. De führ in acht Deelstrecken vun Mailand bit Neapel un up anner Route weer torüch nah Mailand, wo an‘ 30. Mai Teelinloop weer. Gesamtsieger wurr Luigi Ganna.

2005 wurr dat Rennen vun de Mannlüüd in de nee schaffen UCI Pro Tour upnommen. De Rundfohrt wurr aber vunwegen den Druck vun de Veranstalter to de Saison 2008 weer ut de Rennserie rutnommen. Siet 2011 hörrt dat Rennen to de Nahfolgeserie UCI World Tour.

 Charakteristik 

De Kurs sett sück regelmatig na de landschaplich Gegebenheiten vun Italien ut Flaaketappen, de de Sprinter favoriseeren, middelswoor Deelstrecken, de sück för Utrietergruppen eignen, un Hoochgebirgsetappen, op de de Rundfohrt faken entscheedt wurrd, tosommen. Buterdem finnen meest twee Eenkelltietfohrten statt.

 Palmarès          

Den Rekord vun jewiels fiev Gesamtsiegen bi den Giro hollen dree Fohrers: De Italiener Alfredo Binda un Fausto Coppi wunnen tüschen 1925 un 1933 bzw. tüschen 1940 un 1953, de belgisch „Kannibale“ Eddy Merckx wunn tüschen 1968 un 1974.

Siegerlist
 2021 20px|Kolumbien Egan Bernal
 2020 20px|Grootbritannien Tao Geoghegan Hart
 2019 20px|Ecuador Richard Carapaz
 2018 20px|Grootbritannien Christopher Froome
 2017 20px|Nedderlannen Tom Dumoulin
 2016 20px|Italien Vincenzo Nibali
 2015 20px|Spanien Alberto Contador
 2014 20px|Kolumbien Nairo Quintana
 2013 20px|Italien Vincenzo Nibali
 2012 20px|Kanada Ryder Hesjedal
 2011 20px|Italien Michele ScarponiAlberto Contador wurr dör Oordeel vun de CAS an 6. Februar 2012 upgrund vun en rückwirkend Dopingsparr de Sieg aferkannt.
 2010 20px|Italien Ivan Basso
 2009 20px|Russland Denis Menschow
 2008 20px|Spanien Alberto Contador
 2007 20px|Italien Danilo Di Luca
 2006 20px|Italien Ivan Basso
 2005 20px|Italien Paolo Savoldelli
 2004 20px|Italien Damiano Cunego
 2003 20px|Italien Gilberto Simoni
 2002 20px|Italien Paolo Savoldelli
 2001 20px|Italien Gilberto Simoni
 2000 20px|Italien Stefano Garzelli
 1999 20px|Italien Ivan Gotti
 1998 20px|Italien Marco Pantani
 1997 20px|Italien Ivan Gotti
 1996 20px|Russland Pawel Tonkow
 1995 20px|Swiez Tony Rominger
 1994 20px|Russland Jewgeni Berzin
 1993 20px|Belgien Miguel Indurain   
 1992 20px|Belgien Miguel Indurain
 1991 20px|Italien Franco Chioccioli
 1990 20px|Italien Gianni Bugno
 1989 20px|Frankriek Laurent Fignon
 1988 20px|USA Andrew Hampsten
 1987 20px|Irland Stephen Roche
 1986 20px|Italien Roberto Visentini 1985 20px|Frankriek Bernard Hinault 
 1984 20px|Italien Francesco Moser
 1983 20px|Italien Giuseppe Saronni
 1982 20px|Frankriek Bernard Hinault
 1981 20px|Italien Giovanni Battaglin
 1980 20px|Frankriek Bernard Hinault
 1979 20px|Italien Giuseppe Saronni
 1978 20px|Belgien  Johan De Muynck
 1977 20px|Belgien  Michel Pollentier
 1976 20px|Italien Felice Gimondi
 1975 20px|Italien Fausto Bertoglio
 1974 20px|Belgien  Eddy Merckx
 1973 20px|Belgien  Eddy Merckx
 1972 20px|Belgien  Eddy Merckx
 1971 20px|Sweden  Gösta Petterson
 1970 20px|Belgien  Eddy Merckx
 1969 20px|Italien Felice Gimondi
 1968 20px|Belgien  Eddy Merckx
 1967 20px|Italien Felice Gimondi
 1966 20px|Italien Gianni Motta
 1965 20px|Italien Vittorio Adorni
 1964 20px|Frankriek Jacques Anquetil
 1963 20px|Italien Franco Balmamion
 1962 20px|Italien Franco Balmamion
 1961 20px|Italien Arnaldo Pambianco
 1960 20px|Frankriek Jacques Anquetil
 1959 20px|Luxemburg  Charly Gaul
 1958 20px|Italien Ercole Bandini
 1957 20px|Italien Gastone Nencini
 1956 20px|Luxemburg  Charly Gaul
 1955 20px|Italien Fiorenzo Magni
 1954 20px|Swiez  Carlo Clerici
 1953 20px|Italien Fausto Coppi
 1952 20px|Italien Fausto Coppi
 1951 20px|Italien Fiorenzo Magni 1950 20px|Swiez Hugo Koblet
 1949 20px|Italien Fausto Coppi
 1948 20px|Italien Fiorenzo Magni
 1947 20px|Italien  Fausto Coppi
 1946 20px|Italien  Gino Bartali
1941-1945 nich utdragen
 1940 20px|Italien  Fausto Coppi
 1939 20px|Italien  Giovanni Valetti
 1938 20px|Italien  Giovanni Valetti
 1937 20px|Italien  Gino Bartali
 1936 20px|Italien  Gino Bartali
 1935 20px|Italien  Vasco Bergamaschi
 1934 20px|Italien  Learco Guerra
 1933 20px|Italien  Alfredo Binda
 1932 20px|Italien  Antonio Pesenti
 1931 20px|Italien  Francesco Camusso
 1930 20px|Italien  Luigi Marchisio
 1929 20px|Italien  Alfredo Binda
 1928 20px|Italien  Alfredo Binda
 1927 20px|Italien  Alfredo Binda
 1926 20px|Italien  Giovanni Brunero
 1925 20px|Italien  Alfredo Binda
 1924 20px|Italien  Giuseppe Enrici
 1923 20px|Italien  Costante Girardengo
 1922 20px|Italien  Giovanni Brunero
 1921 20px|Italien  Giovanni Brunero
 1920 20px|Italien  Gaetano Belloni
 1919 20px|Italien  Costante Girardengo
1915-1918 nich utdragen
 1914 20px|Italien  Alfonso Calzolari
 1913 20px|Italien  Carlo Oriani
 1912 Atala (blots Teamwertung)
 1911 20px|Italien  Carlo Galetti
 1910 20px|Italien  Carlo Galetti
 1909 20px|Italien  Luigi Ganna

De meest Etappensiege hett Mario Cipollini uptowiesen, de 2003 to’n 42. mal en Deelstreck vun den Giro winnen kunn un dormit den Rekord vun Alfredo Binda (41 Etappensiege) överdrapen hett. Negen Mal wunnen bi een Giro hett 2004 Alessandro Petacchi schafft un dormit en Nahkriegsrekord upstellt.

 Wertungen 
150px|thumb|Rosa Trikot vun den Führenden in de Gesamtwertung
150px|thumb|Root Trikot vun den Führenden in de Punktewertung
150px|thumb|Gröön Trikot vun den Führenden in de Bargwertung
150px|thumb|Witt Trikot vun den Führenden in de Nachwuchswertung
150px|thumb|Blau Trikot vun den Führenden in de Kombinaschoonswertung (histoorsch)
150px|thumb|Swaart Trikot för den Letzten (historsch)

De Wertungen folgen dat Reglement vun de Union Cycliste Internationale för Etappenrennen un dat Sonnerreglement vun den Veranstalter RCS MediaGroup.Reglement des Giro d´Italia 2011 (italienisch), abgerufen am 7. Mai 2011

 Gesamtwertung 
De Föhrende vun den Gesamteenzelwertung drocht dat Maglia Rosa – dat italieensch Pendant to dat Geel Trikot vun de Tour de France. De Farvgeven lehnt sück an dat blassrosafarbene Papier vun de Gazzetta dello Sport, den Veranstalter vun den Giro, an.

Bi dat Mannschapstietfohren wurrd de Tiet vun den fievten Fohrer för dat Team wert un för de eerst fiev Fohrers vun dat Team in de Gesamtwertung övernommen. De anner Fohrers vun dat Team wurrd mit hör real Tiet wert. 

Up all Deelstrecken, buten de Tietfohretappen Kriegen de Etappensieger 20, 12 un 8 Sekunn Tietgoodschriften in de Gesamtwertung; de eersten dree vun de Tüschensprints  6, 4 un 2 Sekunn.

 Punktewertung 
De Führende vun de Punktewertung kriggt siet 2010 dat Maglia Rossa (root Trikot), bit 2009 dat Maglia Ciclamino (veilchenfarven Trikot). Punkte för dit Klassement kann man bi de Teelankunft un bi en Tüschensprint bi en Deelstreck winnen.  

För de eerst 15 Fohrer in‘t Teel vun en Deelstreck wurrd de Punkte as folgt vergeeven: 25, 20, 16, 14, 12, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1

Bi de Tüschensprints sünd för de eersten söss Fohrer 8, 6, 4, 3, 2 un 1 Punkte to halen.

Bi Punktgliekheit is entscheedent:
1. De Antall vun de Deelstreckensiege
2. De Antall vun de wunnen Tüschensprints

 Bargwertung 
De Führende vun de Bargwertung kriggt dat gröön Trikot (Maglia Verde). Punkte gifft dat up de Tippen vun Bargen bzw. an de hööchst Punkte vun Hügeln. Je länger un swoorer so en Anstieg is, desto mehr Punkte gifft dat. An‘ hööchsten Punkt vun den Giro gifft dat meest Punkte. De Wertung nömmt sück „Cima Coppi“ to Ehren vun den ehmalgen Tour de France-Winner Fausto Coppi.
 Cima Coppi: 21, 15, 9, 5, 3 un 2 un 1 Punkte för de eersten söben Fohrers
 1. Kategorie: 15, 9, 5, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten söss Fohrers
 2. Kategorie: 9, 5, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten fiev Fohrers
 3. Kategorie: 5, 3, 2 un 1 Punkte för de eersten veer Fohrers
 4. Kategorie: 3, 2 und 1 Punkte för de eersten dree Fohrers
Eenzig düütsch Winner Fabian Wegmann, de 2004 dat gröön Trikot winnen kunn.

 Witt Trikot 
Dat witt Trikot wurrd mit Ünnerbreken siet 1976 an den besten Nahwuchsfohrer ünner 25 Johren vergeven. De Dräger vun dat witt Trikots wurrd anhand vun dat Gesamtklassements ermiddelt, indem all för de Wertung nich relevanten Fohrers rutstreeken wurrd. 

De Wertung "Classifica giovani" wurr tüschen 1995 un 2006 nich utdragen. In de Tüschentiet wurr statt dat Witt Trikot dat Blau Trikot vergeven. 2007 wurr de Wertung un dat Witt Trikot weer inführt.  

Eerst Winner vun dat Witt Trikot in de Historie vun de Rundfohrt weer 1976 de Italiener Alfio Vandi. Eerst Dräger siet de Wedderinführen 2007 weer sien Landsmann Enrico Gasparotto. Da Witt Trikot wunn de Luxemburger Andy Schleck.

 Anner Wertungen 
Anner Eenkelwertungen sünd en Wertung för de Tüschensprints Traguardi Volanti,5, 4, 3,  2, 1 Punkte je Tüschensprint  de Premio "Azzurri d´Italia" en wiedere  Punktwertung, de blots de eerst dree vun en Deelstreck bekiekt4, 2 un 1 Punkt je Deelstreck un de Premio Fuga, för de de Fluchtkilometer tosommentellt wurrn.  Denn gifft dat noch den Premio della Combativita (Kamppries), de entgegen sien Naam un anners as de Root Rüggnummer bi de Tour de France en Kombinatschoonswertung is, bi de de eerst söss Fohrers vun en Deelstreck, de eersten fiev vun en Tüschensprint, de eerst veer up de Cima Coppi un en Bargwertung vun de 1. Kategorie, de eersten dree vun en Bargwertung vun de 2. Kategorie un de beide ersten vun en Bargwertung vun de 3. Kategorie Punkte kriegen.6, 5, 4, 3, 2 un 1 Pkt. bi Deelstrecken usw.

Buterdem gifft dat neben de Gesamtmannschapswertung Fast Team, för de de Tieden vun de eerst dree Fohrers vun en Team je Deelstreck tosommentellt wurrn, ok en  Teampunktwertung Super Team, in de je Deelstreck för de Eenzelplatzeeren vun de best 20 Fohrers tüschen 20 un een Punkt vergeven wurrn un noch en Premio Fair Play för dat Teams mit de minnsten utspraken Strafen.

 Nich mehr dörführt Wertungen 

 Blau Trikot 
Dat blau Trikot wurr bit insluutend 2005 för den Führenden vun de Intergiro-Wertung vergeven un 2006 as dat Wertungstrikot vun de Kombinatschoonswertung. 

Intergiro-Wertung: So wat up de Hälft vun jeder Deelstreck wurr de Wertung für den Intergiro nommen. toeerst wurr de Tiet faststellt, de jeder Fohrer bitt o den Intergiro bruukt hett. In de letzt Johren ergeev sück de Wertung in‘ Wesentlichen ut de Platzeeren bi den Intergiro un blots to en lütten Deel ut de erzielt Tieden. In dat letzt Johr vun dat Utdragen weer de  Intergirowertung en schiere Punktwertung.

Kombinatschoonswertung: Di Kombinatschoonswertung sett sück tosommen ut de Ergebnissen vun dat Gesamt-, dat Punkte- un dat Bargklassement, as ok Sprintwertung "110 Gazzetta". De 15 eersten Fohrers vun jeder vun de veer Wertungen kriegen nah jeder Deelstreck Punkte. De eerste vun en Wertung kriggt 15 Punkte, de 15. kriggt noch een  Punkt. Also kann man pro Deelstreek maximal 60 Punkte kriegen. De nah de Additschoon vun all Deelstrecken de meesten Punkte sammelt hett, is de Winner vun de  Kombinatschoonswertung. De bither eenzig Sieger vun disse Wertung is Paolo Savoldelli.

 Swaart Trikot 
Tüschen 1946 un 1951 wurr bi den Giro dat „Swaart Trikot“ an den Letztplatzeerten vergeven. Wiel sück aber de „Kamp“ um dat Trikot to en skurrilen Wettbewarv entwickeln dee, wurr dat weer afschafft. 

 Enkeld Nahwiesen un Anmarken 

 Weblenken 

 Offiziell Websteed (italieensch/engelsch)
 cycling4fans.de to de Historie vun den  Giro
 De Giro d´Italia bi raisport mit Videos to de eenzeln Deelstrecken (italieensch)
 Giro d’Italia bi steephill.tv (engelsch)

Kategorie:Radrennen
Kategorie:Italien