Bartelmees-Kark (Loomst)

duum|De Toorn
De Bartelmees-Kark in Loomst is en evangeelsche Kark, de to’n Karkenkreis Hadeln, Sprengel Stood, in de Landskark Hannover tohöört. Ehren Naam hett se von’n Apostel Bartelmees.

 Kark 

duum|links|De Altoor
Dat eerste Maal kummt dat Kaspel in de Tied 1111 bet 1116 in de Oorkunnen vör (parochia Lamestede).Hamburgisches Urkundenbuch. Band 1, Perthes-Besser, 1842, Sied 125 Dat is een von de öllsten Karken in dat Rebeed twüschen Elv un Werser un to de Tied hett to’n Bispeel Bülsdörp an de Münn von de Oost in de Elv noch to dat Kaspel höört.

Dat Karkenschipp is ut Feldsteen boot, de Toorn ut Backsteen.

De Reformatschoon is in Loomst 1567 inföhrt worrn.

De Toorn is 1769 boot worrn, denn aver 1812 deelwies afbrennt un bet 1820 wedder neet opboot worrn. 1820 hett de Toorn ok sien hüdige Kuppel kregen.

Elk Johr in’n August warrt bi de Kark de Bartelmeesmarkt fiert. Fröher weer dat an’n 24. August, an’n Bartelmeesdag, vondaag is de Markt op dat veerte Wekenenn in’n August leggt.

Vörn in’t Karkenschipp ünner de Priegel steiht en olen iesenbeslagen Schapp. Dat Öller is nich genau bekannt, aver de Schapp warrt al in en Oorkunn von 1567 nöömt un de Stil düüdt op dat 14./15. Johrhunnert hen.

 Örgel 

duum|links|De Örgel
Bet 1907 harr Loomst en Örgel von Arp Snitger. Nadem aver Claus Spreckels Geld för en ne’e Örgel spennt harr, hebbt se de ole Örgel, de nich mehr besünners good för, afboot un en ne’e köfft. De ne’e hett Ernst Röver boot. Nadem 1948 de Hälft von de Registers wegkamen weren (de Örgelboer, de ehr utbetern schull, weer pankrott gahn), hett Emanuel Kemper ehr 1955 von en pneumaatsche Örgel in en Örgel mit mechaansche Traktur ümboot. De hüdige Örgel hett en II/P-Manual un 28 Registers.

 Klocken 

In’n Toorn hängt fiev Klocken:

 Naam  gaten  gaten von  Slaggtoon  Dörmeter  Gewicht  Inschrift an de Schuller  Inschrift an de Flank Herrenklock  1820  J. Ph. Bartels ut Bremen  fis´  1,150 m     Beedklock  1967  Rincker in Sinn  h´  0,880 m  431 kg  CHRISTUS SPRICHT: SIEHE ICH BIN BEI EUCH ALLE TAGE  ZUM 400-JÄHRIGEN REFORMATIONSJUBILÄUM 1967 Scheedklock  1967  Rincker in Sinn  cis´´  0,790 m  341 kg  CHRISTUS SPRICHT: ICH BIN DIE AUFERSTEHUNG UND DAS LEBEN  1567 1967 Troklock  1967  Rincker in Sinn  dis´´  0,700 m  214 kg  CHRISTUS SPRICHT: ICH BIN DER WEINSTOCK, IHR SEID DIE REBEN  1567 1967 Dööpklock  1967  Rincker in Sinn  e´´  0,640 m  150 kg  CHRISTUS SPRICHT: ICH BIN DER GUTE HIRTE  1567 1967 

De öllste Klock is von 1820, de Klocken, de vörher dor weren, sünd bi’n Brand 1812 tweigahn. 1887 harr de Kark noch en Klock kregen, de noch grötter as de hüdige Herrenklock weer. De Klock is denn aver 1942 in’n Tweten Weltkrieg för de Rüstung insmulten worrn.

 Buten 

duum|Graffsteen ut dat 18. Johrhunnert
Von den olen Karkhoff rumdüm de Kark sünd vondaag blot noch en poor Graffsteen nableven. 

duum|links|Denkmaal för de Loomster Fullenen ut’n Eersten Weltkrieg
duum|Denkmaal för de Loomster Fullenen ut’n Tweten Weltkrieg
Vör de Kark steiht en Denkmaal för de Loomster Fullenen ut’n Eersten Weltkrieg un an de Wand von de Kark een för de Fullenen ut’n Tweten.

 Kaspel 

To dat Kaspel von de Kark höört de Öörd Abbenseet, Armsdörp, Doornsood, Heeßel, Hockmöhlen, Hollen, Ihlbeek, Langeln, Langenmoor, Lüttmöhlen, Loomst, Maurismaur, Mittelsnohn, Neebachenbrook, Nindörp, Nordahn, Rahden, Seth, Stinst, Varrel un Wohlenbeek.

De Kark in Loomst is relativ groot. Dat weer een von de eersten Karken in dat Rebeed twüschen Elv un Werser un harr fröher en temlich groot Kaspel, to dat wiede Rebeden von Masch un Moor in de Ümgegend höört hebbt. De Ümgegend von Geversdörp hett to dat Kaspel tohöört, bet 1233 de St.-Andreas-Kark grünnt worrn is. De Michaelis-Kark Basbeek is 1570 boot worrn un Warstood hett noch bet 1898 to dat Kaspel tohöört, as de Christuskark boot worrn is.

De Naverkaspels sünd Bülkau un Cumbarg in’n Noorden, Basbeek un Warstood in’n Noordoosten, Heckthusen in’n Oosten, Olendörp in’n Süüdoosten, Isheim in’n Süden, Ringst in’n Süüdwesten, Beers in’n Westen un Steenau in’n Noordwesten.

 Pastoorn 

De letzte kathoolsche Pastoor weer bet 1567 Wickbolt Wöstingen.

1. Steed:
 1567–na 1599: Adam Berendes
 üm 1614: Casper Hindenberg
 Oswald Brüggemann
 –1678: Rudolf Bussenius
 1678–1710:Johann Christian Adami
 1710–1732: Hinrich Eberhardi
 1733–1742: Johann Diedrich Block
 1742–1754: Johann Philipp Eberhardi
 1754–1780: Andreas Wilhelm von Bremen
 1780–1790: Diederich von der Heyde
 1790–1797: W. O. C. Langenbeck
 1797–1820: Johann Diederich Kluesmann
 1820–1843: Carl Hinrich Martin Hertel
 1844–5. August 1867: Diederich Friederich Wilhelm Werbe
 1868–1897: Georg Heinrich Sievers
 2003–: Ludwig Feltrup
 2014–31. Juli 2016: Dominik Wolff
 Februar 2017–: Betina Dürkop

2. Steed (vör 1720 Vikar):
 üm 1622: Melchior Tribbe
 1638–: Sebastian Dyeck
 1676–1717: Wolfgang Christian Alboldi
 1717–1722: Johann Hinrich Wübbern
 1722–1732: Christoph Hinrich Born
 1732–1742: Johann Philipp Eberhardi
 1742–1754: Andreas Wilhelm von Bremen
 1754–1758: Johann Jacob Rolfs
 1758–1780: Diederich von der Heyde
 1781–1790: W. O. C. Langenbeck
 1791–1797: Johann Diederich Kluesmann
 1797–1809: Lange
 1809–1820: Carl Hinrich Martin Hertel
 1821–1840: A. J. Fr. Kottmeier
 1840–1857: Ernst Wilhelm Christian Zeidler
 1857–: Roth
 –1883: Umland
 1884–: Heinrich Wittkopf
 1894–1901: Paul Roesener
 2013–: Peter Seydell

 Footnoten 

 Weblenken 

 Websteed von de Kark (hoochdüütsch)

Kategorie:Kark
Kategorie:Landkreis Cuxhoben
Kategorie:Evangeelsch-luthersch