Bremervöör

duum|Luftbild von de Binnenstadt von Bremervöör mit Vörer See (2013)
Bremervöör is en Stadt in de Gemeen Bremervöör in’n Landkreis Rodenborg (Wümm), Neddersassen mit ruchweg 11.500 Inwahners. Binnen de Gemeen Bremervöör billt de Oort Bremervöör en polietsche Oortschop mit egen Oortsraad un Oortsbörgermeester.

To Bremervöör höört von öllers ok de lüttjeren Wahnplätz Koornbeek, Vörwark, Öölmerdamm, Oosterenn, Fresenborg, Bevernerweid, bi de Höhn un Kiel an de Höhn mit to.

 Geografie 
Bremervöör liggt in de Mitt vun’t Elv-Werser-Dreeeck twüschen Hamborg un Bremerhoben. As Utgangs- oder Endsteed vun de Düütsche Fährstraat hett dat Water un de Schipperee Bedüden för de Stadt. Se liggt an Vörer See un sünners ok an de Oost, de vör allen in verleden Tieten veel nütt worrn is. Bremervöör hett dorüm ok en Haven.

An de Süüdkant von Bremervöör löppt de Öreler Kanaal langs.

De Naveröörd sünd Hönau-Lindörp un Neer-Ochenhusen in’n Noorden, Öölm, Öölmerdamm un Hogenmoor in’n Noordoosten, Heesdörp un Bevern in’n Süüdoosten, Minst in’n Süden, Sprekens un Fohrendörp in’n Süüdwesten, Örel in’n Westen un Glinn mit Koornbeek un Mehdörp in’n Noordwesten.

Mit Tingo in’n Süden is Bremervöör vondaag al kumplett tohoopwussen.

 Geologie 
En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel Landkreis Rodenborg (Wümm) beschreven un kann dor naleest waarn.

 Historie 
To Anfang vun’t 12. Johrhunnert hett de sass’sch Hertog Lothar vun Supplingenborg, den lateren Kaiser Lothar III. an en strategisch bedüdsome Fort över de Oost, de Waterborg Vöör boen laten, de „castrum vorde“ nöömt weer. Se weer düchtig groot un harr dorüm en bestimmende Bedüden in de Lannen twüschen Elv un Werser. Dorüm weer se in de folgenden Johrhunnerten aver ok faken Teel vun düchtige kriegerische Uteneensetten. 

De Fasten güng in’n Striet üm dat Arv vun de Stoder Grafen 1144 eerstmol in de Besitt vun’n Hertog Hinnerk de Lööw un sien Söhnen, vördem se 1219 an de Bremer Arzbischöp fallen is. As de Borg in’n Middelpunkt vun’t geistliche Förstsendom leeg, is se gau to de Hööftborg vun’t Arzbisdom worrn. In’t latere Middelöller weer dor ok de Sitt vun de Zentralverwalten vun’t Arzstift, as ok de öörtlich Verwalten vun de Vaagtee oder vun’t Amt Bremervöör. Mehrere Bremer Arzbischöp hebbt as weltlich oder geistlich Kop vun’t Arzstift vun Bremervöör ut regeert. Vun wegen de velen Uteneensetten un Strietereen mit den Raat vun de Stadt Bremen un de ansässigen Kooplüüd weern se nich faken in Bremen.

In’n Verloop vun den Dörtigjohrigen Krieg is Bremervöör merhmols vun de Kaiserlichen, Dänen un Sweden belagert worrn, so as 1627 un 1646. De Oort is dorbi to’n gröttsten Deel tonicht maakt worrn, dorüm hebbt de Sweden jemehrn Sitt vun de Regeeren vun’t nee inrichte Förstendom Bremen-Veern na Stood verleggt. En wietere Belagern keem 1657 över den Oort wiel den Eersten Nordischen Krieg oder Däänsch-Sweedschen Krieg. 1682 is de Borg Vöör opletzt kumplett tonicht maakt woorn un de Hüüs vun’t Slott weern afbroken. Blots de ehmolige Kanzlei vun de Arzbischöp vun Bremen un Veern ut de Tiet üm 1608 is stahn bleven. Dat is vundaag dat Oole Kreishuus. Dat wunnen Bomaterial is ünner annern to’n Opbo vun’n Swedenspieker in Stood bruukt worrn.

1852 hett Bremervöör de Stadtrechten kregen. Vörher harr de Oort den Status von en Flecken.

De Haven vun Bremervöör weer in’t 19. Johrhunnert un Anfang vun’t 20. Johrhunnert as Endsteed vun de schippbore Oost en wichtigen Oort to’n Ümslahn vun Törf ut dat Düvelsmoor as ok för Stackbusch, de mit Evers wietertransporteert weern. Mit dat Verbetern vun de Landweeg in’t 20. Johrhunnert hett de Stroomschipperee aver ehr Bedüden kumplett verloren.

 Verwaltungsgeschicht 

In de Franzosentied von 1810 bet 1814 weer de Oort Seet von de Mairie Bremervöör un den Kanton Bremervöör. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört.

De Oort hett vör 1852 to dat Amt Bremervöör tohöört. Von 1852 bet 1885 weer dat en egenstännige Stadt, de to keen Amt höört hett. 1885 is Bremervöör Deel von’n Kreis Bremervöör worrn, 1932 von’n ne’en, grötteren Kreis Bremervöör un 1977 von’n Landkreis Rodenborg.

An’n 1. März 1974 is Bremervöör bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemenen Bevern, Heesdörp, Hönau-Lindörp, Isheim, Mehdörp, Minst, Neer-Ochenhusen, Öölm, Oostendörp, Plönjeshusen un Sprekens to de ne’e Gemeen Bremervöör tohoopleggt worrn.

 Inwahnertall 

 Religion 

Bremervöör is evangeelsch-luthersch präägt un billt mit de Liborius-Kark en egen Kaspel.

För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört.

 Politik 
Bit to’n Oplösen vun’n Ooltkreis Bremervöör 1977 weer de Stadt Sitt vun de Kreisverwalten. Dorna is dat Rebeet Deel vun den hüdigen Landkreis Rodenborg (Wümm) worrn un de Verwalten güng na Rodenborg över.

 Oortsraad 

Bremervöör hett binnen de Gemeen Bremervöör en egen Oortsraad mit negen Maten. Dat Grünnen von en Oortsraad is 2009 beslaten un bi de Kommunalwahlen 2011 toeerst wählt worrn.

Liddmaten
 2011:
 SPD: Rainer Hartmeyer, Alexander Oppermann, Heinrich Tiedemann
 BL: Günther Hahn, Johannes Klotz, Susanne Morgenstern
 WG Gemeensaam för BRV: Peter Hoheisel, Uwe Matthias
 WG Gröne List: Gisela Bussenius
 2016:
 CDU: Peter Hoheisel, Uwe Matthias, Frank Pingel, Dirk-Frederik Stelling
 SPD: Rainer Hartmeyer, Lars Lust, Marco Wettlaufer
 Bunte List: Ilse Heise
 WG Bremervöör/Tingo: Herbert Bardenhagen

 Börgermeesters/Oortsbörgermeesters 

 Tied  Börgermeester  Partei 1834–1839  Friedrich Conrad Degener   –1852  Johann Heinrich Georg Bernhard Danckert   1852–1854  Friedrich von Wardenburg   1856–1861  Gustav Albrecht   1861–1867  Amtsassesser August Wilhelm Tasche   1869–  J. F. Schmidt  NLP –1911  Alfred Isensee   –1933  Erich Michaelis   1933–1945  Wilhelm Lührs  NSDAP 1945/1946  Martin Heyns   1946–1948  Werner Schrader   1948–1961  Ludwig Meyer  DP 1961–1964  Walter Hölter  CDU 1964–1974  Wilhelm Reitmann  SPD

Oortsbörgermeesters:
 2011–: Susanne Morgenstern

 Wapen 
Dat Wapen von de Stadt Bremervöör wiest op roden Grund en sülvern Afbild vun den hilligen Liborius mit Hilligenschien, de in de rechte Hand en sülvern Slötel un in de linke en apen Book hollt.

 Weertschop un Infrastruktur 

Bremervöör billt en Middelzentrum för de Öörd in de Ümgegend. De Stadt hett en Footgängerzoon, to de de Bornstraat, de Karkenstraat un de Raadhuusmarkt höört. Dat gröttste Geschäft in de Binnenstadt is Mode-Steffen, dat Mood un Sportsaken verköfft. Dat Ünnernehmen is 1890 von Georg Steffen ut Karkwist grünnt worrn. In de Johren 1960 hett dat Gebüüd en Parkdack kregen un in de Johren 1970 is dat Huus von een Etaasch op veer Etaaschen utboot worrn.Historie von Mode Steffen.

Dat twete grote Geschäft för Mood in Bremervöör weer Kammann. Dat Ünnernehmen is 1895 von Johannes Dietrich Kammann grünnt worrn. Dat Geschäft is denn 1936 utboot worrn un 1965 noch wedder, nadem veer Naverhüüs toköfft worrn sünd. 1989 is dat hüdige Gebüüd boot worrn. Mit dat Enn von dt Johr 2014 hett Kammann in Bremervöör dichtmaakt, von wegen dat de Ümsatz nich mehr reckt hett.Kammann schließt nach über 100 Jahren. Stader Tageblatt 17. Oktober 2014

Dat Kino in de Bornstraat hett von 1953 bet 2007 bestahn. Dat harr een Saal mit toeerst 399 Plätz. Na en Ümbo 1991 harr dat man noch 252 Plätz.http://www.allekinos.com/BREMERVOERDEVoerde.htm Vondaag hett Bremervöör keen Kino mehr.

Bremervöör hett von dat Land Neddersassen dat Prädikat Erholungsort kregen.Staatlich anerkannte Kur- und Erholungsorte in Niedersachsen

De Volksbank Oosterholt-Scharmbeek hett in Bremervöör in de Ole Straat 17-20 en Filiaal.

Dat Ünnernehmen Geti Wilba hett in Bremervöör sien Hööftsitt un bedrifft dor twee Warken.

 Verkehr 
 Iesenbahn 
In Bremervöör draapt sik de Bahnlienen vun Bremerhoben na Hamborg (Bahnlien Bremerhoben-Buxtuud) un de vun Bremen na Stood („Moorexpress“). De letzte warrt aver man blots noch in’n Touristenverkehr an Wekenennen bedreven un föhtr dör de Landschap vun’t Düvelsmoor. De anliggend Gemenen un eenige Fohrgast- un Ümweltverbännen sett sik al siet lange Tiet dorför in, dorut wedder en regelmatig föhrende Vebinnen to maken. Beide Strecken warrt vun de Iesenbohn- un Verkehrsbedrief Elv-Werser GmbH (EVB) bedeent, de ehr Bedrievszentral in Bremervöör hett. Ok de to Tiet blots in’n Gödertransport nütt Bahnlien över Zeven na Rodenborg (Wümm) (ehmolig de Bahnlien Bremervöör-Wasra) twiegt hier af.

 Straat 
Bremervöör warrt vun de B 71 un de B 74 dörlopen. In de Stadt Bremervöör vereent sik de beiden Bundsstraten. Na Oosten splitt sik beide op. De B 71 twiegt na Süüden af un geiht över Bevern wieter na Zeven, wiel de B 74 na Noordoosten vörbi an Neer-Ochenhusen na Stood föhrt. Na Westen loopt de beiden Bundstraten noch en Tiet tosamen bit Basdaal. De B 74 löpt vörbi an Gnarrenborg na Oosterholt-Scharmbeck un wieter na Bremen, wiel de B 71 över Beverst na Bremerhoben föhrt. In’n Westen vun Bremervöör twiegt vun de B 71/74 ok noch de B 495 na Noorden af. De föhrt över Loomst un Basbeek/Warstood (Gemeen Hemmoor) bit an de Elv na Wischhoben un slutt dor an de Elvfähr Glückstadt–Wischhoben an.

Opstunns is Bremervöör wiet af vun’t Autobahnnett. Man, de plante A 22 schall noordwestlich an de Stadt vörbiföhren.

 Freetied 

In Bremervöör na Tingo hen liggt dat Swemmbad Delphino Bremervöör.

 Scholen 

In Bremervöör gifft dat de Bremervöör-Midd un in’n Süden in Tingo de Grundschool Tingo.

 Kultur 
duum|Stuhmer Museum
In Bremervöör gifft dat en ganze Reeg vun Museen un annere Saken, de man sik ankieken kann. In’t Oole Kreishuus, wat dat öllste överduernde Huus in de Stadt Bremervöör is, is vundaag dat Bachmann-Museum ünnerbrocht. Na den Neebo vun’t Kreishuus op dat Land vun de ehmolige Borg Vöör is dat Rebeet toeerst as Kreismuseum nütt worrn un bit 1991 ok as Kreisarchiv. Vundaag bargt dat Museum Utstellensstücken to de Geologie, Archäologie un Historie vun de Region. Bito finnt Wannerutstellen, Föhren un Vördrääg statt. Blots wenige Minuten to Foot dorvun liggt an’t Över vun’n Ausee en rekonstrueert Hüttendörp ut de Middelsteentiet.

In anner’t Museum lieggt in de Vörwarkstraat. Dat befaat sik mit den ehmolgen Landkreis Stuhm in Westpreußen. Man ok in de lütteren Oortdelen gifft dat eenige historsche Hüüs un Anlagen to bekieken oder ok de Bultengräver, de in de Neeg vun Hönau-Lindörp to sehn sünd.

De feine Landschap an de Oost un de Vörer See laadt ok vele Touristen na Bremervöör in. Bremervöör is ok en Utgangssteed- un Endsteed vun de Düütsche Fährstraat. So kann man in’n Sommer Baden oder Bootsfohrten maken. För de Radfohrers gifft dat en Reeg vun utschillert Radwannerweeg, de man bruken kann, üm de Region uttokundschaften un de Natur to geneten.

 Beropen Lüüd ut Bremervöör 
 Bernd Klingner - Olympiawinner 1968 bi’t Scheten Lüttkaliber Dreestellungskamp
 Klaus Thomforde - ehmolig Doorhöder vun’n FC St. Pauli.
 Peter Kohnke, Olympiawinner 1960 bi’t Scheten Lüttkaliber/ liggend
 Burghard von Lüpke (* 1939), Forstwetenschoppler

 Footnoten 

Bremervörde und die Ortschaften, archiveert in dat Internet Archive
Bremervörde und die Ortschaften

 Weblenken 

Artikel mit historsch Fotos vun’n Bremervörer Haven

Kategorie:Oort
Bremervöör