Saterland

Dat Saterland (up Saterfreesch: Seelterlound, up Mönsterlannsch: Saoterland) is en Gemeente in de Landkreis Cloppenborg in Neddersassen. Daar leeven de Saterfresen, de de Minnerheidenspraak Saterfreesch snacken. Dat Saterland is dat lüttjeste Sprakeneiland van Europa.

 Geografie 
 Geografisk Laag 
Dat Saterland liggt tüsken Leer, Cloppenborg, un Ollnborg. An d’südelk Enn van dat Saterland is de Küstenkanaal. Ok wenn dat Saterland historlk un kultuurell na Freesland hört, liggt dat in d’ Noordwesten van dat Ollnborger Mönsterland, man direkt an de Grenz to Oostfreesland. Midden dör de Gemeente geiht de Sagter Eems (Seelter Äi).

 Nahbergemeenten 
De Nahbergemeenten van dat Saterland sünd:

 Samtgemeente Jümme
 Barßel
 Frieseithe
 Samtgemeente Nordhümmling
 Oosterfehn

 Gemeenteupdelen 
Veer egen Gemeenten sünd bi de Refoorm in’t Jaahr 1974 to de Gemeente Saterland tosammenfaat worden. Disse veer Dörpen sünd (mit de Saterfreesche Namen, de ok up de Oortstskillders to finnen sünd):
 Struckelje (hd. Strücklingen, sfr. Strukelje), mit de Dörpen Struckelje, Bollingen I, Bollingen II, Utende, Wittensand un Bokelesch. In’d Juni-Maand 2000 harr Strücklingen 3270 Inwahners 
 Romelze (hd. Ramsloh, sfr. Roomelse), mit de Dörpen Romelze, Romelze-Noord, Romelze-Oost, Hoheberg, Raake, Hollen, Hollen-Brand un Hollenermoor. In’d Juni-Maand 2000 harr Ramsloh 4275 Inwahners. Daar sitt ok de Verwalten van de Gemeente.
 Sedelsberg (sfr. Seeidelsbierich), mit de Dörpen Sedelsberg, Kolonie, Hüllen I, Hüllen II, Fermesand un Heselberg. In’d Juni-Maand 2000 harr Sedelsberg 2767 Inwahners. 
 Scheddel (hd. Scharrel, sfr. Schäddel), mit de Dörpen Scheddel, Bätholt, Langhorst, Neuwall un Heselberg. In’d Juni-Maand 2000 harr Scharrel 2264 Inwahners.

 Geschicht 
Dat Saterland liggt op en 15 Kilometer lang un veer Kilometer breed Geesteiland midden in’d Moor. So kweem dat, dat se mit de Lü neet völ to doon harren, de umto leevt hebben. Bit in’d 19. Jaahrhunnert gaff dat blot een Wies, um in’t Saterland to komen: Mit de Schipp över d’ Sagter Eems. Tüsken de Jaahren 1100 un 1400 kwammen de Fresen ut Ostfreesland in dat Saterland. Se sünd ut hör oll Tohuus utwannert, umdat se hör Husen an de Noordsee verlooren harren. Se brochten hör Spraak mit, de sük bit vandaag hollen hett.

In’d Middeloller harren de Saterfreesen hör egen Verfaten und Gericht. Dat kweem, umdat se sük up de Rechten beropen, de Karl de Grote an de Fresen geven harr. So kunnen de Saterfresen en Bült Freedom hollen. In dat Wapen van dat Saterland is ok vandag noch dit groot Könink to sehen.

1803 kweem dat Saterland an dat Groothertogdoom Ollnborg. 1934 gaff dat dat erste Maal en Gemeente Saterland, man dat Saterland van vandag kweem bi de Gemeentereform van 1974.

 Politiek 
 Gemeenteraad 

+
Sittverdelung in’n Gemeenteraat Johr  CDU  SPD  UWG 2001  31  5  2 2006  19  3  4

 Buurmester 
 Buurmester: Hubert Frye (CDU)
 1. vertredend Buurmesterske: Marianne Fugel
 2. vertredend Buurmester: Wilhelm Tellmann
 1. Gemeenteraad: Eberhard Lüpkes

 Wapen 
Up dat Wapen is Karl de Grote to sehn. Van hum hebben de Fresen hör besünner Rechten. De Könik sitt in rood up en golden Seet. In sien Hannen hett he en Szepter un de Rieksappel. An sien Thron steiht en Schild mit de Riekswappen, de Aar mit en Dübbelkopp.

 Städerpartnerschoppen 
Sroda Slaska (fröher Neumarkt in Slesien, Polen).

 Kultuur un Saaken to sehn 
 Bauwerke 

In’t Saterland gift dat de Sender DHO38 van ’d Bundsmarine. Sien aacht Sendemasten sünd 352,8 Meter hoog un hören to de hoogste Boowarken in Düütschland.

 Spoort un Freetied 
 Swemmbad Saterland in Ramsloh
 Badesee „Hollener See“ in Hollen bie Ramsloh
 veer Sporthallen
 Skaterbahn
 Indoor-Kartbahn in Ramsloh
 Outdoor-Kartbahn in Ramsloh
 13 Sportplatzen
 drei Reethallen
 zwei Tennishallen
 Tennisplatzen in Sedelsberg, Ramsloh un Strücklingen

 Vereenen 
 SV Strücklingen
 STV Sedelsberg e.V.
 FC Sedelsberg
 TV Sedelsberg

 Regelmätig Veranstaltens 
 Karneval in Ramsloh
 Schützenfast in Strücklingen, Bollingen, Hollen, Scharrel un Sedelsberg
 Krammarkt in Ramsloh
 Wiehnachtsmarkten in Strücklingen, Ramsloh, Scharrel un Sedelsberg

 Karken un Gloov 
 Röömsch-kathoolsch Gemeenten 
 Kath. Pfarramt St. Georg, Strücklingen
 Kaplanee St. Antonius, Bokelesch
 Kath. Pfarramt St. Jakobus, Ramsloh
 Kath. Pfarramt St. Peter un Paul, Scharrel
 Kath. Pfarramt St. Petrus Canisius, Sedelsberg

 Evangeelsch Gemeenten 
 Evangeelsch-luthersch Pasteree, Sedelsberg

 Freeikarken 
 Evangeelsch-Freekarken Gemeente, Sedelsberg

 Weertskupp un Infrastruktur 
 Verkehr 
Dör de Bundsstraten 72, 401 un 438 is dat Saterland an dat Stratennett ansluten. Up en Iesenbahnstreek na Westerstee worden blot noch Gooden transporteert. Südelk is de Küstenkanaal. Daar word de c-Port baut, en Haven un Industriepark för dat Ollnborger Mönsterland. 

 Unnernehmen 
 HANSA - Ventilatoren un Maschinenboo - Neuman GmbH Strücklingen
 NOKA Holtverarbeiten-GmbH Ramsloh
 UNLAND GmbH Sedelsberg - Maakt Gardinen un Stoffe
 Waskönig+Walter Kabel-Werk GmbH u. Co. KG Ramsloh – Maakt Kavels
 Claassen-Maschinenbau GmbH - Maakt Metalldelen

 Bilden 
In elke Oort van dat Saterland gift dan en Grundschool. In Ramsloh is ok en Schoolzentrum mit Hoovt- un Realschool. Siet dat Schooljahr 2004/05 is d’r ok en Butenstee van’t Albertus-Magnus-Gymnasium in Frieseithe.

 Booken 
 Das Saterland - Ein Streifzug durch die Geschichte. ISBN 3-9801728-0-5
 Hans Mahrenholtz: Schrifttum über das Saterland. 1963
 Dieter Stellmacher: Das Saterland und das Saterländische. Isensee-Verlag, ISBN 3-89598-567-8
 J G Hoche: Reise durch Osnabrück und Niedermünster in das Saterland, Ostfriesland und Gröningen. Verlag Theodor Schuster, ISBN 3-7963-0137-1
 Hanne Klöver: Spurensuche im Saterland: Ein Lesebuch zur Geschichte einer Gemeente friesischen Ursprungs im Oldenburger Land. Verlag SKN Druck & Verlag GmbH & Co., ISBN 3-928327-32-1

 Weblinks 
 Gemeente Saterland (hoochdüütsch)
 Schoolzentrum Saterland (hoochdüütsch)
 Verholen in Barßel un Saterland (hoochdüütsch)
 Saterfreesch (hoochdüütsch)
 Över’t Saterland (hoochdüütsch)

Kategorie:Neddersassen
Kategorie:Landkreis Cloppenborg