Latiensche Spraak

Latiensch of ouk Latien is de Spraak vun de ollen Römers. Ok later weer un warrt Latiensch snackt un vör allens schreven: In de Kark, in de Medizin, vun de Afkaatens, de Biologens un ok süns in de Wetenschapen.

 Wichtige Kenntekens van düsse Spraak 
Latien höört to de itaalschen Spraken, de sümmes wedder to’n Tack van de centum-Spraken höört, de wedder een Ünnerdeel van de indoeuropääschen Spraken sünt. Latien is ene synthetische Spraak, dat betekent, dat binah all de Bögensformen dör Vör- (Präfix) un Achterföögsels (Suffix) an de Woortstamm billt warrt. Latien hett bi de Naamwöör sess Naamfäll, dat sünd de veer, de wi ok in Hoogdüütsch hebbt, as der sünd Nominativ, Genitiv, Dativ en Akkusativ, en twee, de der vandaag in’t Hoogdüütsche nich mehr sünt, de Ablativ en Rest van de Vokativ. Bi de Verben hett dat Latien jüstso as Platt- en Hoogdüütsch 6 Tieden, maar se worren binah alle sunner Hülpsverben billt. Dat gült ok för dat Billen van Aktiv un Passiv un van de Isform un de Mööglichkeidsform. Dör düsse velen Bögensformen mit velen Utnahmen is Latien heel swoor to lehren. Düt mag ene Oorsaak dorför sien, dat all in röömsche Tiet dat gewahne Volk ene heel macklichere Form mit minder Bögensformen, dat so nöömt Vulgärlatien, gebroik, worut sik na’t Enn van’t Röömsch Riek all romaansche Spraken van vundaag utwickelt hebbt.

 Historie 
In’t Öllerdom weer Latien de Spraak vun de Lüüd ut de italiensche Landschap Latium, wo Rom in liggen deit. Mit dat Utbreeden vun dat Röömsche Riek breed sik ok de Spraak ut, bit na Britannien un Germanien. Na dat Enn vun dat Röömsche Riek bleev Latien de Spraak vun de Kark un vun de Wetenschap. Wokeen op sik höll, de harr in't Middelöller Latien snackt. Bet so 1300 weern ok in dat plattdüütsche Spraakrebeet de opschreeven Saaken op Latien. Ok Adam vun Bremen un Anton Praetorius harrn op Latien schreven. Denn geev dat obers ok in de Hansetiet af un an Urkunnen op plattdüütsch. 

Ut ganz verscheeden Tieden sünd denn ok latiensche Wöör in dat plattdüütsche kamen, ton’ Bispeel de Keuk oder de Persepter.

 Catullus sien Carmen V op Latinsch un Plattdüütsch

Kategorie:Standardspraak
Kategorie:Latiensch
Kategorie:Dode Spraak