Swien

Dat Swien warrt latiensch ok Sus scrofa nöömt un höört to dat Veehtüüch.

Uns Huusswien stammt vun dat Wildswien af. De Swien freet meist allens. Dorwägen köönt se ok ut’n Drang födert warrn. De eersten Huusswien hebbt se in Anatolien holen, wat in de Törkie liggt. Dat was in dat 7. Johrdusend v. Chr. In Middeleuropa gifft dat Funnen ut dat 4. Jahrdusend v. Chr., ut de Swiez, woneem se dat Torfswien (Sus scrofa palustris) funnen harrn. 

Bet to dat 18. Johrhunnert hen wörrn de Swien meist as half wild holen. Se güngen op de Mast, besünners in’t Ekenholt (Eckermast). Later keem dat denn, dat de Swien in’n Stall holen wörrn. In de ökoloogsche Landweertschop warrn de Swien nu wedder mehr na de Natuur holen un hebbt’n grötter Rebeet, sünd dat hele Jahr buten un hebbt lütte Ünnerstännen op de Swienswisch. Dat gifft denn ok betere Swien, un dat Fleesch is’n leckere Köst.

Na ene Drachttiet vun 115 bit 118 Daag smitt de Söög sess bit twölf Farken.

Dat Swien warrt för dat Fleesch holen. De Schinken warrt rökert, heet denn ok Katenschinken. Goot is ok de Mettwust. Ok annere Wüst warrt vun’t Swien maakt. Un de Snuut un de Poot, de warrt för Snuten un Poten nahmen, wat in Noorddüütschland en heel besünner Eten is.

De Religionsgesetten vun de Juden un Mohammedaner verbeet dat Eten vun Swiensfleesch.

 Begrepen 

De He vun dat Swien is de Ever, Beer, Beernt, Höcker, Kujel oder Kemp, de Se heet Söge, Söög, Su, Sau oder Mutt. De Lütten, dat sünd de Farken, de laterhen ok woll Löper oder Faselswien nöömt weert. De Farken heet denn ok woll Bigg, Bigge, Pugge, Kötken, Pölk oder Kodde. Hett de Ever de Klöten afsneden kregen, denn heet he Borg oder Foor.

 Literatur 

 Mark Essig: Lesser Beasts: A Snout-to-Tail History of the Humble Pig. Basic Books, 2015, ISBN 978-0-465-05274-5.
 Ingo König, Ingeborg Tschinkel, Heinz Scheller: Schweinebesamung. Biologie, Technik, Organisation. Deutscher Landwirtschaftsverlag, Berlin 1971.
 Lyall Watson: „The whole hog“. Exploring the extraordinary potential of pigs. Profile Books, London 2004, ISBN 1-86197-736-0.
 Gustav Adolf Henning, Fotos: Georg Fischer: Schweine: Der große Wurf. In: Geo-Magazin. Hamburg 1979,5, S. 112–132. Informativer Erlebnisbericht mit vielen Details über Zucht und Verwertung der Hausschweine. 
Weblink
 DNB-Katalog

Kategorie:Söögdeerten
Kategorie:Oort (Biologie)
Kategorie:Veehtucht