9. Februar

De 9. Februar is de 30. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner.

 Wat passeert is 
 Politik un Sellschop 
 1354: Anna von Schweidnitz warrt in Aken to de düütsche Königin maakt.
 1567: Lord Darnley, de tweete Mann vun Maria Stuart warrt in de Nöög vun Edinburgh ümbrocht.
 1621: Alessandro Ludovisi warrt to'n Paapst wählt un gifft sik den Naam Gregor XV.
 1825: Nadem keen Bewarver de Mehrheit kregen harr, wählt dat US-Repräsentantenhuus unvermodens John Quincy Adams to’n Präsidenten.
 1861: Jefferson Davies warrt to’n provisorischen Präsident vun de Konförderierten Staaten vun de USA wählt.
 1904: De Russ’sch-Japaanschen Krieg geiht los mit den Angreep op Port Arthur un dat Kriegsschipp Warjag.
 1973: Frankriek un Grootbritannien nehmt diplomatsch Kontakt to de DDR op.
 1998: In Georgien warrt de tweete Anslag op Eduard Schewardnadse verövt.

 Weertschop 
 1827: In’n Biwesen vun’n Groothertog Ludwig vun Baden nimmt de Müntensteed in Karlsruhe den Betrieb op.

 Kunst, Kultur un Bowark 
 1751: De Oper Ifigenia in Aulide vun Niccolò Jommelli warrt in Rom ooropföhrt.
 1893: De Kummedie Falstaff vun Giuseppe Verdi warrt in Mailand ooropföhrt.
 1923: De Operette Die gelbe Jacke vun Franz Lehar warrt in Wien ooropföhrt.
 1964: De Beatles pedt to’n eersten mal in’n Fernsehen op in de Ed Sullivan Show. Dordör warrt se een grooten Publikum bekannt maakt.

 Wetenschoppen un Technik 
 1969: De Boeing 474, bit 2005 de gröttste Verkehrsfleger, hett ehrn eersten Flaag.
 1996: Wetenschopplers vun de Sellschop för Sworionenforschen in Darmstadt dot kund, dat se dat Element Copernicium opdeckt hebbt.

 Katastrophen 
 1945: Dat düütsche Passagierschipp General von Steuben mit över 4.000 flüchtend Lüüd an Bord warrt vör de pommersche Oostseeküst vun en rus’sch U-Boot torpediert un versenkt. Ungefäähr 3.500 Lüüd künnt nich redt warrn.
 1975: En Transportfleger vun de Düütsch Luftwapen stört op de greeksch Insel Kreta af. 42 Minschen starvt.
 1991: De Regeren in Peru röppt den Nootstand ut vun wegen de bitlang gröttste Choleraepedemie weltwiet.

 Boren 
 1404: Konstantin XI., letzt Kaiser vun Byzanz.
 1645: Johann Aegidius Bach, düütsch Braatschspeler.
 1753: Carl Hårleman, sweedsch Architek un Politiker (* 1700)
 1763: Ludwig I., Groothertog vun Baden.
 1773: William Henry Harrison, US-amerikaansch General un 9. Präsident vun de USA († 1841)
 1789: Franz Xaver Gabelsberger, düütsch Utfinner vun de Stenografie.
 1834: Kamehameha IV., König vun Hawaii.
 1846: Wilhelm Maybach, düütsch Autokonstrukteur un Ünnernehmer
 1857: Theodor Groll, düütsch Maler († 1913)
 1865: Erich Dagobert von Drygalski, düütsch Polarforscher
 1868: Richard Vahsel, düütsch Kapitän un Polarforscher († 1912)
 1874: Johann Friedrich Dirks, plattdüütschen Schriever ut Oostfreesland († 1949)
 1879: Natanael Berg, swedsch Komponist
 1885: Alban Berg, Komponist ut Öösterriek († 1935)
 1896: Erich Vagts, Bremer Börgermeester († 1980)
 1899: Rudolf Stechmann, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 1989)
 1909: Carmen Miranda, portugees’sch Singerin un Schauspelerin
 1910: Peanuts Holland, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1979)
 1910: Jacques Monod, franzöösch Biochemiker un Nobelpriesdräger († 1976)
 1916: Cino Cinelli, italieensch Radrennfohrer († 2001)
 1922: Joe Dodge, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2004)
 1937: Len Skeat, britisch Jazzmusiker († 2021)
 1939: Haide Klüglein, düütsch Swemmsportlerin († 2020)
 1940: John Maxwell Coetzee, süüdafrikaansch Schriever un Nobelpriesdräger
 1943: Joseph Eugene Stiglitz, US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger
 1945: Yoshinori Ōsumi, japaansch Zellbioloog un Nobelpriesdräger
 1958: Thomas Völsch, düütsch Politiker un Börgerschapsafordneter († 2017)
 1965: Dieter Baumann, Lichtathlet un Langstreckenlöper
 1965: Omar Yaghi, US-amerikaansch-palästinensisch-jordaansch Chemiker un Nobelpriesdräger
 1966: Christoph Maria Herbst, düütsch Schauspeler un Kummediant.
 1979: Zhang Ziyi, chines’sch Schauspelerin.
 1980: Angelos Charisteas, greeksch Footballnatschonalspeler
 1987: Magdalena Neuner, düütsch Biathletin
 1991: Almuth Schult, düütsch Footballnatschonalspelerin

 Storven 
 1199: Minamoto no Yoritomo, eerste Shogun vun Japan.
 1670: Friedrich III., König vun Däänmark un Norwegen.
 1745: Eucharius Gottlieb Rink, düütsch Jurist un Heraldiker (* 1670)
 1812: Franz Anton Hoffmeister, düütsch Komponist
 1837: Johann Gildemeister, Bremer Senator (* 1753)
 1846: Johann Friedrich Erdmann, düütsch Mediziner
 1875: Cecil De Vere, britisch Schachmeester (* 1845)
 1881: Fjodor Dostojewski, russ’sch Schriever (* 1821)
 1909: Alexander Reifferscheid, düütsch Literatuurkünnigen un Germanist (* 1847)
 1939: Herschel Evans, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1909)
 1941: Elizabeth von Arnim, britsch Schrieverin.
 1948: Karl Valentin, bayerisch Kuumediant, Kabarretist, Autor un Produzent.
 1960: Ernst von Dohnányi, ungarsch Pianist un Komponist
 1978: Costante Girardengo, italieensch Radrennfohrer (* 1893)
 1978: Hans Stuck, dütsch-öösteriekschen Rennfohrer
 1981: Bill Haley, US-amerikaansch Rock’n’Roll-Musiker.
 1984: Juri Wladimirowitsch Andropow, Generalsekretär vun dat ZK vun de KPdSU (* 1914)
 1994: Howard M. Temin, US-amerikaansch Bioloog un Nobelpriesdräger
 2003: Ruby Braff, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1927)
 2005: Josef Rasselnberg, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1912)
 2013: Ulf Bichel, plattdüütschen Spraak- un Literatuurwetenschopper (* 1925)
 2017: Piet Keizer, nedderlannsch Footballnatschonalspeler (* 1943)

Februar 09