Danzig

Danzig (poolsch Gdańsk, kaschubsch Gduńsk) is en pommersche Havenstadt. De Stadt hett 460.517 Inwahners (Stand: 31. Dezember 2011).

 Historie 

1180/1181 wörr dat Klooster Oliva grönnt un 1224 erfolg dorbi de Stadtgrönnung vun Danzig mit Lübschen Stadtrecht. Danzig weer 1361 Liddmaat vun de Hanse. Na de Eersten Weltkrieg weer Danzig denn sülvstannig as Fre’e Stadt Danzig. Dor geev dat to’n Bispeel en düütsche Post un ok en poolsche Post. Na 1945 wörr de ole Stadt vun poolsche Restauratoren wedder rekonstrueert.

 Beröhmte Danziger 

 Johannes Dantiscus 1485 
 Bernhard von Reesen 1490 
 Albrecht IV Giese 1524 
 Johannes Hevelius 1611 
 Georg Daniel Schultz 1615 
 Andreas Schlüter 1660 
 Jacob Theodor Klein 1685 
 Gabriel Daniel Fahrenheit 1686 
 Daniel Gralath 1708 
 Louise Adelgunde Gottsched 1713
 Adam Kazimierz Czartoryski 1734 
 Johann Wilhelm Archenholz 1741 
 Georg Forster 1754 
 Johanna Schopenhauer 1766 
 Johannes Daniel Falk 1768 
 Arthur Schopenhauer 1788 
 Max Halbe 1865 
 Daniel Chodowiecki 1726
 Günter Grass 1927
 Helmut Kater 1927
 Jan de Weryha-Wysoczański 1950
 Jolanta Kwaśniewska 1955
 Donald Tusk 1957
 Krzysztof Kolberger 1950
 Dariusz Michalczewski 1968
 Jerzy Samp 1951

 Spraken 

Mehrsttiets harrn de Lüüd in Danzig plattdüütsch snackt. In de Hansetiet weren ok de opschreven Saken op Middelnedderdüütsch. Dat opschreven Platt weer nich veel anners as in Hamborg un Lübeck un Bremen. Later geev dat beten gröttere Ünnerscheed vun dat Danzjer Platt na dat Noordneddersassische. Dat keem vun den Infloot vun de Kolonisten, de ut dat hoochdüütsche Rebeet kemen. 

Spraakproov:
 Em Sommer jeft de Herrgott Sejen, 
 torr röcht'gen Tied moal Sonn', moal Rejen  
 De Wäse fett, de Kleewer hoch 
 doar jefft it fresche Mälk jenooch  
 De Jarscht, de Weite prächtich steiht  
 uck Raps onn Rewe goot jedeiht.  
 Em Aust, wänn voll de Woaje schwankt,  
 de Buer omm dat Wädder bangt.
 (ut: Mien Heimatland vun Heinz Loewen)

Ünnerscheed na dat Nordnedersassische sünd to’n Bispeel: Präfix je- bi dat Partizip, Bookstaav un Luud „j“ för „g“.

För de opschreven Saken hett sik later denn dat hoochdüütsche dörsett.

Na 1945 is de Stadt denn na Polen kamen un vun dor weg wörr mehrsttiets Poolsch snackt.

 Weblenks 

 http://www.gdansk.pl/ (poolsch)
 http://www.trojmiasto.pl/ (poolsch)
 http://www.gdynia.pl/ (poolsch)
 http://www.sopot.pl/ (poolsch)

Kategorie:Woiwodschop Pommern
Kategorie:Oort
Kategorie:Stadt
Kategorie:Hanse
Kategorie:Oort mit Seehaven