15. Dezember

De 15. Dezember is de 349. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner, man de 350. Dag in Schaltjohren.

 Wat passeert is 
 Politik un Sellschop 
 1387: In’n Städerkrieg verklort de Schwäbisch Städerbund den Krieg gegen dat Hertogdom Bayern ünner Friedrich vun Bayern.
 1640: De Hertog Johann II. vun Braganza warrt as Johann IV. König vun Portugal.
 1791: De Bill of Rights warrt as Tosätz een bit tein in de Verfaten vun de Vereenigten Staaten opnahmen.
 1840: De Överreste vun Napoléon Bonaparte warrt in’n Invalidendoom in Paris opböhrt.
 1862: De Slacht vun Fredericksburg in’n Amerikaanschen Börgerkrieg ennt mit den Afmarsch vun de Unionstruppen.
 1890: De Indianerhööftling Sitting Bull warrt vun en Reservatspolizisten doodschaten.
 1899: Mit de Slacht vun Colenso kriggt Grootbritannien in’n Burenkrieg to’n drütten mol in een Week en op de Nees. Dat geiht as de Black Week (Swatte Week) in die Historie in.
 1916: De böverste Heeresleiden brickt de Slacht üm Verdun in’n Eersten Weltkrieg na bannig groote Verluste af.
 1964: Kanada kriggt sien Ahorn-Flagg.
 1971: Hans Koschnick warrt to'n tweeten Mol Bremer Börgermeester. Bremer Senat un nee Lannsregeern vun Bremen is de Senat Koschnick II
 1975: Günter Guillaume un sien Fro Christel Boom warrt na de Guillaume-Affäär wegen Lannsverraat to Gefängnis veroordeelt.
 1990: Kirgisistan verklort sien Unafhangigkeit vun de Sowjetunion

 Weertschop 
 1906: In London warrt de „Great Northern, Piccadilly & Brompton Railway“, en U-Bahn-Lien, open maakt.
 1949: De Bunnsrepubliek Düütschland slutt sik bi den Marshallplan an. 
 1996: De Fleegerboers Boeing un McDonnell-Douglas geevt jümmer Fusion bekannt.

 Kunst, Kultur un Bowark 
 1858: De Oper Der Barbier von Bagdad vun Peter Cornelius warrt in Weimar ooropföhrt. 
 1903: In Berlin kummt de eerste Utgaav vun dat Wekenblatt Neue Rundschau rut.
 1903: Ünner de Präsidentschap vun Leopold Graf von Kalckreuth warrt de Düütsche Künstlerbund grünnt.
 1939: In Atlanta, Georgia, warrt de Filmklassiker Gone with the Wind (dt.: vom Wind verweht) ooropföhrt.
 1944: De Film Große Freiheit Nr. 7 warrt in Prag ooropföhrt. In Düütschland harrn de Nazis den Film verbaden. 
 1994: Af hüüt staht de Oltstadt vun Quedlinburg un de Iesenhütten vun Völklingen op de List vun’t Weltkulturarv vun de UNESCO.

 Wetenschoppen un Technik 
 1654: In Florenz warrt dormit anfungen, regelmatig de Lufttemperatur to meten un optoteken.
 1939: De US-amerikaansche Firma E. I. du Pont de Nemours and Company maakt to’n eersten mol Nylon-Fadens.
 1965: Mit Gemini 6 un Gemini 7 draapt sik to’n eersten mol twee bemannte Ruumkapseln buten in’t Weltall.
 1970: De russ’sche Ruumsond Venera 7 kummt bi de Venus an un kann 23 Minuten lang Daten na Eer sennen.

 Katastrophen 
 1881: De Stadtmuer El Habra in Algerien brikt tohopen un köst bit to 250 Minschen dat Leven.
 1945: In Berlin stött en S-Bahn mit en Frachttog tohopen. Dorbi stravt 4 Lüüd, 9 warrt swor verletzt. To verwantwoortlich Fohrdeenstleidsmann warrt in’n Januar 1946 vun de sowjetsch Besattensmacht veroordeelt un henricht.
 1999: In Venezuela gifft dat na wekenlang dulle Regenfäll to Eerdrutschen. Twüschen 15.000 un 50.000 Dode sünd an’n End to beklagen, mehr as 150.000 Minschen verleert jümmer Huus.

 Boren 
 37: Nero, röömschen Kaiser († 68).
 1567: Johann Christoph Demantius, düütsch Komponist († 1643)
 1676: Christoph Bernhard Crusen, düütsch evangeelsch Theoloog († 1744)
 1732: Carl Gotthard Langhans, düütsch Architekt († 1808)
 1802: János Bolyai, ungarsch Mathematiker.
 1804: Ernst Rietschel, düütsch Bildhauer.
 1832: Alexandre Gustave Eiffel, franzöösch Ingenieur.
 1834: Charles A. Young, US-amerikaansch Astrophysiker.
 1838: Gustav Neumann, düütsch Schachspeler († 1881)
 1852: Antoine Henri Becquerel, franzöösch Physiker un Nobelpriesdräger († 1908)
 1859: Ludwik Lejzer Zamenhof, poolsch Dokter un Utfinner vun de Spraak Esperanto († 1917)
 1860: Niels Ryberg Finsen, däänsch Dokter un Nobelpriesdräger
 1891: David Wijnveldt, nedderlannsch Footballspeler († 1962)
 1916: Maurice Hugh Frederick Wilkins, niegseeländsch Physiker un Nobelpriesdräger († 2004)
 1925: Günther Ungeheuer, düütsch Schauspeler
 1927: Gene Quill, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1988)
 1928: Friedensreich Hundertwasser, öösterrieksch Maler un Architekt
 1929: Barry Harris, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2021)
 1931: Dieter Seeler, düütsch Footballspeler († 1979)
 1936: Geert Kocks, nedderlannsch Spraakwetenschapler († 2003)
 1938: Fred Anton Maier, norweegsch Iesflinklöper († 2015)
 1939: Nicolaus A. Huber, düütsch Komponist.
 1952: Allan Simonsen, däänsch Footballnatschonalspeler
 1955: Renate Künast, düütsch Politikerin un Bundsministerin
 1958: Stephan Weil, düütsch Politiker un Ministerpräsident vun Neddersassen
 1968: Garrett Wang, US-amerikaansch Schauspeler
 1982: Tetjana Perebyjnis, ukrainsch Tennisspelerin
 1983: Elli Ochowicz, US-amerikaansch Iesflinklöper

 Storven 
 1025: Basileios II., byzantinisch Kaiser.
 1598: Philips van Marnix, nedderlännsch Schriever. Översetter un Politiker.
 1692: Georg Adam Struve, düütsch Jurist.
 1885: Ferdinand II., König vun Portugal.
 1890: Sitting Bull, indiansch Hööftling (* üm 1831)
 1910: Toni Wübbens, plattdüütsch Schrieverin (* 1850)
 1929: Hermann Jellinghaus, düütsch Spraakforscher un Volkskundler (* 1847)
 1943: Fats Waller, US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist (* 1904)
 1944: Glenn Miller, US-amerikaansch Jazz-Basuunist, Bandleader, Komponist un Arrangeur (* 1904)
 1958: Wolfgang Pauli, öösterrieksch Physiker un Nobelpriesdräger.
 1962: Charles Laughton, britsch/US-amerikaansch Schauspeler (* 1899)
 1966: Walt Disney, US-amerikaansch Trickfilmtekner un -speelbaas (* 1901)
 1971: Paul Pierre Lévy, franzöösch Mathematiker.
 1974: Erich Walter Sternberg, israelsch Komponist.
 1981: Max Steenbeck, düütsch Physiker
 2006: Clay Regazzoni, Swiezer Automobilrennfohrer (* 1939)
 2013: Joan Fontaine, US-amerikaanisch-britisch Filmschauspelerin  (* 1917)
 2018: Werner Völschow, düütschen Singer un plattdüütschen Rezitator (* 1933)
 2021: Hans Küppers, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1938)

Dezember 15