3. Januar

De 3. Januar is de 3. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner.

 Wat passeert is 
 Politik un Sellschop 
 1777: In de Slacht vun Princeton in’n Amerikaanschen Unafhangigkeitskrieg winnt de Kontinentalarmee ünner George Washington över britsche un hess’sche Truppen ünner Charles Cornwallis.
 1833: Grootbritannien richt en militärschen Flottenstüttpunk op de Falklandinseln in un sekert sik dormit de Kontroll över de Eilannen.
 1848: Joseph J. Roberts warrt de eerste Präsident vun dat niege Land Liberia.
 1908: Dat Kazirangarebeet in Assam, Indien warrt as Natschonalpark utwiest. Vundaag höört dat to dat UNESCO-Weltnaturarv.
 1958: As unafhangig Tohopensluten vun de fröheren britschen Kolonien in de Karibik warrt de Westindisch Föderatschoon grünnt. Seet vun de Regeeren is in Port-of-Spain.
 1959: Alaska kümmt as 49. Bundsstaat to de USA hento.
 1990: Na ölven Daag Versteken in’n Vatikan stellt sik Manuel Noriega, de vörmolige Staatsbaas vun Panama, de Truppen vun de USA.
 1993: As Naklapp vun de Breefbagen-Affäre treed de düütsch Viezkanzler un Weertschopsminister Jürgen Möllemann torüch.

 Weertschop 
 1871: Henry Bradley kriggt in de USA en Patent op de Herstellen vun Margarine.

 Kunst, Kultur un Bowark 
 1799: De Oper Falstaff ossia Le tre burle vun Antonio Salieri warrt in Wien ooropföhrt.
 1814: De eenaktig Operette Die Nachtmütze des Propheten Elias vun Conradin Kreutzer warrt in Stuttgart ooropföhrt.
 1843: De komisch Oper Don Pasquale vun Gaetano Donizetti warrt in Paris ooropföhrt.
 1956: De Deutsche Fernsehfunk nimmt sien Sennenbedriev op. Dat weer dat Fernsehprogramm vun de DDR.
 1956: De Sennenstatschoon op’n Eiffeltoorn in Paris in 276 Hööch fangt Füer.

 Wetenschoppen un Technik 
 1888: De 91-cm-Refrakter an de Lick-Sternwacht in Kalifornien, USA, warrt in Bedriev nahmen. To de Tiet weer dat dat gröttste Linsenkiekrohr vun de Welt.
 1999: De Ruumsond Mars Polar Lander mit de beiden Deep Space 2-Penetraters Amundsen un Scott flüggt af na’n Mars.

 Katastrophen 
 1934: Op de Zech Nelson III in’t böhmsch Ossegg gifft dat en Köhlenstoffexplosion, bi de 142 Barglüüd starvt.
 1976: Bi en Stormfloot an de Noordseeküst warrt de Haseldörper Marsch överspöölt. De Schaden geiht dreestellig in de Millionen.
 1994: En Tupolew Tu-154 stört kott na den Start in Irkutsk wegen Problemem mit en Drievwark af. 126 Minschen kommt dorbi üm.
 2004: En ägyptisch Fleger vun’n Typ Boeing 737 stört in’t Rote Meer. 148 Lüüd kommt üm.

 Boren 
 106 v. Chr.: Marcus Tullius Cicero, Röömsch Staatsmann un Schriever († 43 v. Chr.).
 1196: Tsuchimikado, 83. Kaiser vun Japan († 1231).
 1716: Carl Fredrik Adelcrantz, sweedsch Architekt († 1796).
 1737: Heinrich Wilhelm von Gerstenberg, düütsch Schriever un Dichter († 1823).
 1789: Carl Gustav Carus, düütsch Naturwetenschoppler un Maler († 1869).
 1804: Friedrich Wilhelm Schultz, düütsch Botaniker († 1876).
 1819: Franz von Rinecker, Dokter († 1883).
 1835: Ernst von Zitzewitz, preußisch Oberst un Politiker († 1899).
 1844: Hermann Eggert, düütsch Architekt († 1920)
 1862: Max Littmann, düütsch Architekt († 1931).
 1871: Max Kaempfert, Swiezer Komponist un Dirigent († 1941).
 1883: Clement Attlee, britisch Premierminister van 1945 bit 1951 († 1967)
 1886: Grigori Nikolajewitsch Neuimin, russ’sch Astronom († 1946)
 1887: August Macke, düütsch Maler vun den Expressionismus († 1914)
 1892: J. R. R. Tolkien, britsch Schriever un Philoloog († 1973)
 1905: Ray Milland, britsch Schauspeler († 1986)
 1920: Siegfried Buback, düütsch Jurist un Generalbundsafkaat († 1977)
 1929: Sergio Leone, italiensch Filmspeelbaas († 1989)
 1932: Dabney Coleman, US-amerikaansch Schauspeler († 2024)
 1933: Walter Haettenschweiler, Swiezer Schriftentwerfer, Typograf un Breefmarkenkünstler († 2014)
 1940: Manfred Vorderwülbecke, düütsch Sportjournalist un Schriever
 1950: Victoria Principal, US-amerikaansch Schauspelerin.
 1956: Mel Gibson, US-amerikaansch Schauspeler un Filmspeelbaas
 1960: Daniela Schadt, düütsch Journalistin un Levenspartnerin von Bundspräsident Joachim Gauck
 1965: Christine Rosholt, US-amerikaansch Jazzsingerin († 2011)
 1967: Magnus Gustafsson, sweedsch Tennisspeler
 1968: Kent Carlsson, sweedsch Tennisspeler
 1969: Michael Schumacher, düütsch Formel 1-Rennfohrer un Weltmeester

 Storven 
 236: Anterus, Paapst un Hilliger (* ?).
 722: Gemmei, 43. Kaiserin vun Japan (* 661).
 1322: Philipp V., König vun Frankriek (* 1293).
 1785: Baldassare Galuppi, italiensch Komponist (* 1706).
 1858: Henry Darcy, franzöösch Ingenieur (* 1803).
 1923: Jaroslav Hašek, tschechisch Schriever (* 1883).
 1927: Carl Runge, düütsch Mathematiker (* 1856)
 1938: Arturo Berutti, argentiensch Opernkomponist (* 1858)
 1946: Carl Gustav Witt, düütsch Stenograf un Astronom (* 1866)
 1956: Pedro Subercaseaux Errázuriz, chileensch Maler (* 1880)
 1972: Elisabeth Schiemann, düütsch Botanikerin (* 1881)
 1978: Alfred Braun, düütsch Rundfunkpionier (* 1888)
 1980: Lucien Buysse, belgisch Radrennfohrer (* 1892)
 2002: Alfred Heineken, nedderlänsch Beerbroer (* 1923)
 2005: Paul Darragh, irisch Springrieder (* 1953)
 2005: László Vadász, ungaarsch Schachgrootmeester (* 1948)
 2006: Arturo Sergi, US-amerikaansch Opernsinger (* 1925)
 2008: Werner Dollinger, düütsch Politiker un Bundsminister (* 1918)
 2012: Willi Entenmann, düütsch Footballspeler un -trainer (* 1943)
 2012: Bob Weston, britisch Musiker (* 1947)
 2017: Igor Petrowitsch Wolk, russisch Pilot un Kosmonaut (* 1937)
 2023: Ronnie Walter Cunningham, US-amerikaansch Astronaut (* 1932)

Januar 03