Europääsche Charta vun de Regional- oder Minnerheitenspraken

De Europääsche Charta vun de Regional- un Minnerheitenspraken ( (ECRML), ) is ene Charta, in de sik de Staten, de dat ünnertekent, verplichten doot, dat se de lüttjeren Spraken in ehr Land schulen doot.

De Charta is den 5. November 1992 vun den Europaraat opsett worrn un is den 1. März 1998 in Kraft treden, nadem fief Staten em ratifizeert harrn. Bet November 2006 harrn 22 Staten de Charta ratifizeert.

Schuul dör de Charta köönt Spraken kriegen, de in jemehr Land vun de Minschen as Spraak ansehn warrt un inheemsch sünd, aver nich as Amtsspraak gellt. Dat Irische in Irland to’n Bispeel kann nich ünner de Charta fallen, ofschoonst dat Minnerheitenspraak is, denn Irisch is in Irland as eerste Amtsspraak fastleggt.

De Staten, de ünnertekent hebbt, köönt de Spraken na Deel II vun de Charta oder na Deel III schulen. In Deel III sünd ene Reeg Plichten oplist, vun de de Staat opminnst 35 övernehmen mutt. Wenn dat dör de Struktur vun de Spraakgrupp, de schuult warrn schall, swoor is, disse Plichten wohrtonehmen, denn kann de Spraak na Deel II schuult warrn, de blots allgemene Plichten optellt. En Bispeel för ene Spraak, de kuum dör Deel III to schulen is, is dat Romanes in Düütschland, de Spraak vun de Taters. De Lüüd, de Romanes snacken doot, leevt över ganz Düütschland verstreit un narms leevt veel op een Plack. Dorüm is dat swoor, de Minschen vun’n Staat ut to helpen.

Bi de Plichten in Deel III geiht dat vör allen üm dat Bruken vun de Spraken in de Scholen, vör Gericht, bi de Verwalten, in de Medien, in de Kultur un över de Grenzen weg.

De Länner, de de Charta ratifizeert sünd, mööt all dree Johr enen Bericht bi’n Europaraat aflevern, wat se maakt hebbt, ehr Plichten natokamen.

 Ratifikatschonen 

 Land  Ünnerschreven  Ratifikatschoon  in Kraft  Spraken Norwegen  5. November 1992  10. November 1993  1. März 1998  Saamsch Finnland  5. November 1992  9. November 1994  1. März 1998  Saamsch, Sweedsch Ungarn  5. November 1992  26. April 1995  1. März 1998  Düütsch, Kroaatsch, Rumäänsch, Serbsch, Slowaaksch, Sloweensch Nedderlannen  5. November 1992  2. Mai 1996  1. März 1998  Freesch, Limborgsch (siet 1997), Neddersassisch, Romanes, Jiddisch Kroatien  5. November 1997  5. November 1997  1. März 1998  Italieensch, Serbsch, Ungaarsch, Tschechsch, Slowaaksch, Rutheensch, Ukrainsch Liechtensteen  5. November 1992  18. November 1997  1. März 1998  kene Swiez  8. Oktober 1993  23. Dezember 1997  1. April 1998  Italieensch, Rumantsch, Jenisch (2009)Die Schweiz anerkennt das Jenische als nicht territorial gebundene Sprache Düütschland  5. November 1992  16. September 1998  1. Januar 1999  Däänsch (in Sleswig-Holsteen), Noordfreesch (in Sleswig-Holsteen), Saterfreesch (in Neddersassen), Romanes (na Deel II in ganz Düütschland), Böversorbsch (in Sassen), Neddersorbsch (in Brannenborg), Nedderdüütsch (in Bremen, Hamborg, Meckelnborg-Vörpommern, Neddersassen un Sleswig-Holsteen; na Deel II in Brannenborg, Noordrhien-Westfalen un Sassen-Anholt) Sweden  9. Februar 2000  9. Februar 2000  1. Juni 2000  Finnsch, Meänkieli, Saamsch, Romanes, Jiddisch Däänmark  5. November 1992  8. September 2000  1. Januar 2000  Düütsch Slowenien  3. Juli 1997  4. Oktober 2000  1. Januar 2001  Ungaarsch, Italieensch, Romanes Grootbritannien  2. März 2000  27. März 2001  1. Juli 2001  Koornsch, Schottsch Gäälsch, Walisch, Irisch, Mansch, Scots, Ulster-Scots  Spanien  5. November 1992  9. April 2001  1. August 2001  Basksch, Katalaansch, Galizisch Öösterriek  5. November 1992  28. Juni 2001  1. Oktober 2001  Burgenlandkroaatsch, Sloweensch, Ungaarsch, Tschechsch, Slowaaksch, Romanes Slowakei  20. Februar 2001  5. September 2001  1. Januar 2002  Düütsch, Bulgaarsch, Kroaatsch, Ungaarsch, Poolsch, Romanes, Rutheensch, Tschechsch, Ukrainsch Armenien  11. Mai 2001  25. Januar 2002  1. Mai 2002  Assyrsch, Jesidsch, Greeksch, Russ’sch, Kurdsch Zypern  12. November 1992   26. August 2002  1. Dezember 2002  Armeensch Luxemborg  5. November 1992  22. Juni 2005  1. Oktober 2005  kene Ukraine  2. Mai 1996  19. September 2005  1. Januar 2006  ? Serbien  22. März 2005  15. Februar 2006  1. Juni 2006  Albaansch, Bosnisch, Bulgaarsch, Ungaarsch, Kroaatsch, Ukrainsch, Rumäänsch, Rutheensch, Romanes, Slowaaksch Montenegro  22. März 2005  15. Februar 2006  6. Juni 2006  Albaansch, Romanes Tschechien  9. November 2000  15. November 2006  1. März 2007  Düütsch, Poolsch, Romanes, Slowaaksch Malta  5. November 1992  -  -   Rumänien  17. Juli 1995  -  -   Noordmakedonien  25. Juli 1996  -  -   Iesland  7. Mai 1999  -  -   Frankriek  7. Mai 1999  -  -   Italien  27. Juni 2000  -  -   Russland  10- Mai 2001  -  -   Aserbaidschan  21. Dezember 2001  -  -   Moldawien  11. Juli 2002  -  -   Polen  12. Mai 2003  - 1. Juni 2009   Kaschubsch, Bosnien-Herzegowina  7. September 2005  -  -  

 Weblenken 

 Text vun de Charta (hoochdüütsch)
 wokeen hett welk Plichten övernahmen (engelsch)
 Berichten an’n Europaraat vun de Staten un vun de Expertenutschüss un wat dat Ministerkomitee wedderseggen dee (hoochdüütsch, franzöösch, engelsch)

 Anmerken un Borns 

Kategorie:Verdrag
Kategorie:Völkerrecht
Kategorie:Minnerheit
Kategorie:Spraak