Pumbèj

Pumbèj è në chëmun ë 25.726 përzun ë la prëvingia ë Nápulë. 

Pumbèj è štata criata da gl roman, ma në ccon prima ë gl ann 0 fòtt arrabbëlata da la ruzzion ë gl Vesuvië ë gl 79. Essa fòtt štrutta nziem a Erculan e Stabiae. Mo Pumbèj è addëvëndata un ë gl cchiù mburtand ciendr archeològgëchë ë gl munn razzië a gl riešt ë l'andica cità romana.
Štòria
Pumbèj tè lë ríggënë andich comm a chell ë Ròma, nfatt la gens Pompeia në vëneva da un ë gl prim pòpëlë itálëchë: gl Osc. Sulamènd òpp la mmëtà ë gl VII sèculë p.C., lë prim përzun zë fërmárënë lòch: macar no pë c'abbëtà, ma cchiùttòšt pë chëmmërcià višt ca la zzòna zë trëvava a gl capëcroc ë tre vië mburtand.
Sëccom eva në pòšt ë passagg tra nòrd e sudd, Pumbèj addëvendètt súbbëtë na prèda pë gl pëtiend štat a cunfin, višta la mburtanza chë tëneva comm annud cummërcial e comm puort. Venètt cunguištata na prima vòta da la chëlònia grèca ë Cuma tra gl 525 p.C. e gl 474 p.C.. Štrabon dic ca Pumbèj è štata cunguištata da gl Etrusch, nëtizia ca, chë gl scav archeològgëcë fatt da puoch, addëvènda sèmb cchiù pëssíbbëlë. 
Gl prim sign ë n'abbëtat ë na cèrta mburtanza suo, a Pumbèj, ë gl VI sèculë p.C.; pur së a štë períëdë la cëttà, angora pëccërèlla, nën par tëné abbësogn ë në pian regulator e gl risultat è në mëndon ë palazzëra miss lòch a cas.

A gl 62 la cëttà trëttëchètt pë còlpa ë në tuarramut bbiegl fòrt.

Gl bbuott ë gl Vësuvië

A gl autunn ë gl 79 gl Vësuvië scrëcchètt në bbuott ca Ddí në líbbëra!. Ngima a Pumbèj chëmënzètt a chiòv cénnërë e lapill (e no lava, comm zë dic spiss) chë, fòrëca në ndërvall ë cacc'ora, cadiérënë sènza zë fërmà e zë rënghëppárënë fin a 10 mètr ávëtë. A gl mëmiend ë gl bbuott ë gl 79 zë štévënë angora a rëchëštruì në muar ë palázzëra chë zë spallárënë a gl tuarramut ë gl 62.

Gl juorn ë gl bbuott gl chënëscem pëbbía ë na lèttëra ë Plinië gl ggion, e èngh gl 24 ë aušt. Ma ciert študius dícënë ca faštima è gl 24 ë sëttiembr.

Gl scav

Dend a la zzòna ë gl scav archeològgëcë è štata schëpèrta la cëttà romana štrutta dòpp a la ruzzion ë gl Vësuvië ë gl 79 d.C.

Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Napule