Agnone (Valle e Comine)

Agnone (è štate quište gle nome uffeciale affin'a gle 1862) è ne chemune e 1.139 abbetande de la previngia e Fresenone.

 Gegrafía 
 Terretòrie 
Rind'a gle terretòrie chemunale ze tròva gle monde Ghianghe ch'è ávete 1.167 m. n.l.m.

 Clima 
Classefecazione clemáteca: zzòna D, 1845 GR/G

 Frazziune 
 Valleranna

 Burie é cundrade 
 Gle Bianghe
 Gle Carlétte
 Gle Cheluozze
 Còlle Cavicchie
 Fendana Checozza
 Gle Franchitte
 Gle Fusche
 Gle Iriare
 Gle Picitte
 Gle Pilumme
 Panara
 Gle Pinétta
 Gle Peline
 Sand'Anna
 Saccocci
 Villagge Peschiéra

 Štòria 
Agnone ze štacchétte da gle chemune d'Atini a gle 1832 é peglétte gle nome de Villa Latina a gle 1862 pecché fúrene retrevate mbertande riéšte archeològgece (villa remana, riéšte de tèrme é n'acquedòtte).

A l’èpeca ávete medievale ce veniérene a abbetà muónece benedettine de gle quale ze puonne angora vedé, ngòpp'a la Trenetà, le revine de n'èreme (che gle riéšte e gl'affrische de la chiesétta) é la chiésa refatta a gle Setteciénde che ne biégle pertone baròcche.

Dòppe gle Mille nasciérene du caštèllera: une šta dénd'a gle ciéndre štòreche é gl'ate ze tròva ngòpp'a ne còlle che ze chiama la Ròcca Malacucchiara. Attòrn'a gl XII sècule sse du burie depennévene da gle muónece casenése.

A gle tiémbe de Fedriche II addevendárene fèude de gle segnure d’Aquine, puó fúrene prepietà de chiss'e Candèlme é de gle segnure de gle fèude de Sòra é d’Aluite.

A gle 1439 Ricce de Mendechiare fecétte spallà la Ròcca Malacucchiara. A la fine de gle Setteciénde é gle prengipie de gl'Otteciénde, che la venuta de gle frangise, seccediérene ate vicènne ne muare mbertande. Pruopia tale fatte fecétte nguaštì gl'agnenése che, chendutte da Beneditte Panétta, chemenzárene a ze revetà condr'a gle frangise. A gle sècule XIX Agnone addevendétte ne chemune autòneme pe sequetà le vicènne de l’aunefecazione nazienale é chélle de la fermazione de gle nuove štate. A la seconda uèrra mendiale gle tedische ndrárene dénd'a gle paése, che štéva arrète a gle fronde casenése. Puó, pebbía de gle bembardamiénde é de l’avanzata alliata, feciérene sfellà la pepelazione, che revenétte sule quanne fení la uèrra.

Da la fine de gl'otteciénde ne muare d’aggènde ze n’jétte a gl'èštere: che n'anne sule ze n'jétte cchiù de gle 6% de la pepelazione; é quésse derétte affin'a la nduštrializzazione de gle Sud.

La chemunetà mendana d’Agnone nen tè ne ciéndre štòreche pecché è chembòšta da ne capeluoche é da na sèrie de burie peccerigle che ze štiénnene luongh'a la štrada štatale de la Vandra é ate vie peddénde. Uoje la cchiupparte de gl'abbetande é de le petèche ze truóvene luonghe la štatale, ma gle menecipie é la chiésa prengepale štave fòre.

Categurìa:Comune da pruvincia 'e Fresulone