Gioacchino Murat

Gioacchino Murat nato Joachim Murat-Jordy (Labastide-Fortunière 25 'e màrzo 1767 - Pizzo 13 'e ottovre 1815) fuje nu generale franzese, maresciallo 'e ll'Impero cu Napulione Bonaparte e rre 'e Napule.

 Murat a Napule 

Int'ô 1808 fuje nomminate rre 'e Napule da Napulione, aroppo c'â curona d'ô regno ca fuje r'ê Burbone, p'â nommena 'e Giuseppe Bonaparte a rre 'e Spagna, deventaje vacante.

Int'ô 18 novembre 1808 funnaje 'o Cuorpo 'e ll'ingegnere 'e Punte e Strade ('a futura facultà 'e 'ngegneria), primma 'e ll'Italia, e 'a cattedra 'e agraria. Ngignaje opere pubbleche a Napule ('o ponte 'e Sanità, via Posillepo), 'e scave a Ercolano, e apperzì int'ô riesto d'ô Regno, 'a 'llumenazione pubbleca a Reggio Calavria, 'o pruggetto r'ô Borgo Nuovo 'e Bari, 'o riattamiento d'ô redduoso 'e Brindisi, ll'istituzione 'e ll'ospitale San Carlo a Putenza.
'O 1º 'e jennaro 1809, Murat purtaje 'o Codece Napulioneco, ca llegalezzaje, p'â primma vôta int'â penisula, 'o devuorzio, 'o matremonio civile e ll'adozione.

Int'ô 1810 Murat guvernaje 'o regno pe tre mise a Piale, frazione 'e Villa San Giovanni, int'â Calavria Ultra. Isso, partenno da Napule p'â conquista d'â Sicilia (sotto 'o cuntrollo 'e Ferdinando I), iognette a Scilla 'o 3 giugno 1810 e nce se fermaje nfin'ô 5 luglio. Ô 26 settembre Murat renonzaje a ll'impresa.

 'A caruta 

'O Rre cuntenuaje 'e campagne melitare 'e Napulione e int'ô 1812 assecutaje ll'envasione franzese 'e ll'impero russo, e 'a cunsequente battaglia 'e Lipsia d'ô (1813).
Aroppo a cheste scusute, Murat, addebbuluto, pruvaje a sarvà 'a curona firmanno 'a pace cu ll'Austria, ma ll'anno appriesso, a 'o retuorno 'e Napulione, int'ê nomalte ciento juorne, fuje affianco a ll'Imperatore, cumbattenno 'a uerra austro-napulitana pe' piglià 'e pparte d'ô trono, ma fuje scusuto primma a Occhiobello e appriesso int'â battaglia 'e Tolentino (2 'e majo 1815). Ô cunsequente trattato 'e Casalanza (20 maggio 1815), firmato azzicco a Capua, addecretaje 'a caruta soja e 'o retuorno r'ô Burbone.
C'â secunna caruta 'e Napulione, Murat, ca cercaje 'e ll'appassà a Parigi, allippaje a Rodi Garganico e se stabbelette int'ô castiello d'ô paese, d'addove pruvaje a turnà a Napule. Sbazzaruto da na ufera in Calavria, int'ê strate 'e Pizzo fuje attrappato d'â Gendarmeria Burboneca, arrestato, e aroppo ca 'o rre nummenaje na Cummessione Melitare, cundannato a morte. Fuje scuppettiato a Pizzo ô 13 ottovre 1815.

 Bibbliografia 
 Renata De Lorenzo, Murat, Roma, Salerno Editrice, 2011, ISBN 978-88-8402-712-2
 David G. Chandler, Le Campagne di Napoleone, Milano, R.C.S. Libri, 1998, Vol I: ISBN 88-17-11576-2; Vol II: ISBN 88-17-11577-0
 J. Tulard - J.F. Fayard - A. Fierro, Histoire et Dictionnaire de la Révolution française, Paris, Éditions Robert Laffont, 1998, ISBN 2-221-08850-6
 Alexandre Dumas, Murat, a cura di Giovanna Arese, Palermo, Sellerio, 2005, ISBN 88-389-2059-1

 Vvoce pariente  
 Napulione Bonaparte 
 Regno 'e Napule 
 Burbone 'e Napule

Categoria:Giugrafia
Categoria:Italia
Categoria:Storia