Atini

Atini è ne chemune re 4.480 abbetande re la previngia e Fresenone. Ze tròva rénd’a la Valle re Comine.

 Giugrafía 
Gle puaése andiche šta rembuošte ngim'a ne còlle, che na vòta ze chimava Monde Másseche, ávete 490 m. n.l.m.

Le mendagne sè suo:
 a levande: gle Còlle Sande Štèfene
 a misijuorne: gle Monde Pruate
 a penènde: gle Còlle Sanda Croce
Le culline sè suo (ra penènde a levande):
 Còll’Ávete, Còlle re Mèlfa, Gle Spinéte, Còlle Rasure, Còlle Cemiénde
La chiana è attraverzata ra du sciume é tré ríe:
 gle Mèlfa (gle Melpis re gl’andiche Romane) è gle sciume cchiù ruosse.
 gle Mellarine
 gle ríe r'Agnone
 gle ríe re Cape re China
 Remmiòlle

 Štòria 

Ne raccunde andiche ne muare ice ca Atini, Arpine, Aquine, Alatre é Anagne suo štate criate ra Saturne, díe re le sémmene.

La verdà štòreca che ce raccóndene gle scritture latine è n'atu: rénd’a l'Eneide, presèmbie, Vergilie Marrone (70 - 19 p.C.) rice ca Atini éva gle prime puaése che fabbrecava l'arme pe Turne condr’a Enéa. Šte fatte é quigle che gle štésse autore métte Atini a gle fianghe re Messape é Camilla, reggina re gle Vuolsce, a la uèrra condr’a Enéa fa capì ca gle puaése éva vòlsche.

Ròppe, faštimi a la fini re la uèrra latina (337 p.C.), gle Sannite, che štévene a cunfine che la Valle re Comine, ne pegliárene pessèsse é gle puaése remanètte mman'a isse affin'a la tèrza uèrra sanníteca (293 p.C.). A chigle tiémbe ce fúrene scagne r’abbetúdene tra šta zzòna é gle Sannie.

Ate scritture latine che párlene r'Atini suo Sèrvie, Plinie é Cicerone.

Categurìa:Giugrafia
Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Fresulone
Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio
Categurìa:Comune 'e l'Italia