Qualiano

Qualiano è nu cummune 'e 25.385 crestiane d''a pruvincia 'e Napule.

'A festa do patrono se festeggiava nfra ll'urdema semmana 'e luglè e 'a primma 'e aùsto. 'O piatto cchiù 'mpurtante è 'a papera mbuttunata. 'A mbuttunatura è fatta ca ntestine da papera, aulive, chiappare e ove.

 Etimmolgìa 
Qualiano se chiammava Calolanum, e aroppo se chiammaje Collana. 'Nce songhe ddoje tiurie 'ncopp'â chelle ca vvò dicere 'o nomme: una vvò fà errisalire ll'uriggene d"o nomme 'a Colo lanum, pè lu culto 'o ddio Giano, l'âta 'mmece dice ca vene 'a Gaudianum, à segnefecare à cettà 'int"o vuosco, pure evidenzzianno ca 'o toponimo Gualdo è se trova puorzì dint'à tutt"o terrieno d"o ducato Longobardo.
 Storia 
 Epuca rumana 
'E teurie storeche 'ncopp'â ll'origgine 'e Qualiano veneno cunfuntate 'a assaje ritrurvamiente archeologgece ca fanne penzare , quase certamiente, 'o compito e 'a funzzione d"o borgo rumano 'e Collana, se vene pruiettato in chillo fenomeno ca 'nvestette tutt"e centre d"a Campania e meridiunale dominate culonie grieche primma e rumane.

Storecamente se canosce 'a traggeca fine 'e ll'egemonia greca d"a cità 'e Cuma greca, ô 334 a.C., ppe 'e rumane, ca 'a Capua venivano a Cuma pe arrivà via mare. Ppecciò sta nova realtà puliteca 'e espanzzione d"a nascente civiltà rumana 'nteressatte pure Qualiano, data 'a soja pusizzione giugrafeca:punto nodale pe' arrivà a Cuma a Capua a Romma. 'E chesto antico tracciato è testimone 'a antica strada Cunsolare Campana ca arrivava a Capua, Averza e Pezzulo.

Ritrovamiente 'e mmò archeologgece fanno pure suppore ca fuje nu centro predeletto d"o patrizzio rumano pe 'o clima bono 'e a vegetazzione. Rieste 'e statue in marmo, murazzione e pavimentazzione in mosaeco culurato:tipece elemiente d"o periudo 'e massimo splennore do Impero 'e Augusto, gruosse vase 'e creta pe 'a cunservazzione 'e derrate alimentare , na cistierna pe 'a raccolta 'e ll'acqua chiovana a forma rettangulare cu cupertura a volta.

D"e scave fatte nun songo venute 'a luce ne mura 'e difesa, ne n'ata struttura cu 'o stisso scopo. Quinne possiamo ipotizzà ca 'o casale 'e Qualiano stava 'ncopp'â n'area segura e senza pericule e aveva tranquilletà.

Ggià ô IV seculo a.C. Qualiano aveva 'a presienza d"o populo sannita, mentre 'a furmazzione 'e nu centro o vilaggio agriculo se deve risalì ô III seculo a.C. cu 'a presienza d"o populo osco-sannita, ca raggiungette 'a massema 'mpurtanta e crecita urbana dint"o IV o V seculo d.C. durante 'o periudo 'e decarenza rumana.
 Epuca mudierna 
Quagliano d"o 1340 ô 1805 fuje feudo d"o munastero 'e Santa Chiara 'e Napule.

D"o 1806 ô 1836 facette parte d"o cumune 'e Panicocole e 'o 5 'e settembre 1836 Firdinando II, cu proprio decreto, 'e cunferette 'a puliteca libbera.

'E periude storece ca se sussrguono int"o 'stu arco 'e tiempo 'nteressano 'o mudesto ammazzucato 'e Qualiano, mentre nutevole 'mpurtanza, abbascio 'o prufilo urbanisteco, avette 'o siconno periudo burboneco (1815-1860).
 Pupulazzione 
Pupulazzione censita

 'O sinnaco 
Stann ancora a' penzà a chi vuta' e se song canditat po' ballottaggio: Rafaell De Leonardis ca'maggiuranz e Ludovic de luc

Categurìa:Comune d''a Campania
Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Napule
Categurìa:Standardizza