Quarto

Quarto è nu comune 'e 35.434 'e abetante d''a pruvincia 'e Napule.
'O tterreno
St a nord-ovest 'e Napule, 'int"o entroterra flegreo (ca era quinne parte 'e ll'antica pruvincia 'e Terra 'e Lavoro) na na superficie 'e circa 14 km².

'O terrieno cumunale currisponne 'a "Chiana 'e Quarto", na deprezzione d"o terrieno a forma ellitteca, cunturnata 'a na cinta cullinare e duvuta a na forte attività vurcaneca autamiente esposiva.

Chello 'e Quarto è 'o cchiù gruosso cratere spegnuto d"e Campe Flegrei.
Etimmologgia
'O nomme "Quarto" vene forze d"o latino quartus, ca innenifeca na distanza nun bene definnuta, forze "quarto miglio", ppecchè proprio 'a quarto miglio d"a via, ca ogge è chiammata Campana, sta quarto, acussì come è innicato pure 'int"o stemma civeco. 'a iscrizzione 'ncopp'ô cippo miliare ca sta 'ncopp'â via consulare campana, ca cullegava 'o sciurente puorto 'e Puteoli 'a citadina 'e Capua, e 'a accà direttamiente a Roma cu 'a Via Appia, recava ll'iscrizzione: "ad Quartum lapidem Campaniæ Viæ".
Storia
Preistoria
'O terireno 'e quarto fuje abbetato nzi 'a ll'antichetà e l'Età d"o Bruonzo medio comme dicono varie ritrovamiente 'e frammiente 'e cerameca.
Periudo classeco
Aropp"a nasceta d"a vicina Cuma pe mano d"e Euboice e aropp'"o 'nzediamiento 'e ll'isula 'e Pithecusa (ca mmò vene chiammata c"o nomme 'e Ischia), culone griece se spingettero nfi 'o 'ntroterra e 'a conca 'e Quarto, pe' 'a fertiletà d"o terrieno e 'o bisogno 'e criarse n'autonomia agricula. Quarto ppecciò trasette a ffà parte d"e zzone cumannate de Griece e assimilatte na lengua e 'a civiltà elleneche.
Epuca Rumana
Pure se cu 'e culone Griece 'o sviluppo e 'a 'mpurtanza d"a zzona 'e Quarto avevano ggià nu 'ncremiento discreto, fuje sulo cu 'e Rumane ca Quarto avette na primma vera cunnotazzione 'e centro abbetato.

'Int"a nu primmo mumiento Quarto nascette comme 'nzediamiento rumane e pigliatte 'o nomme d"a soja distanza ('o quarto miglio) 'a Pezzulo.

Inniscutibbele fuje 'nfatte 'o ruolo ca 'a costruzzione d"a Via Consulare Campana avette 'int"o sviluppo 'e Quarto. Sto assae fuje costruito d"e Rumane ntra 'o II e 'o I seculo a.C. e cuncepito ppe cullegà 'o sciurente puorto 'e Puteolis, uno d"e cchiù 'mpurtante d"o mmar Tirreno, cu 'a citàdina 'e Capuæ e 'a lì nfi a Roma grazzie 'a Via Appia.

Cu 'a favvrecatura d"a via Consulare Campana, tutt"a zzona subette nu 'ncremiento pusitivo 'ncopp'ô chiano cummerciale e economico, innescanno nu periudo 'e sviluppo d"a struttura urbana; d"o studio d"e muvemiente d"a zzona, nun se annò crianno nu uneco centro abbetato, ma na serie 'e abbitazzione rurale.

E assjae fujerono 'e opere 'e 'ngegneria urbanisteca e stradale 'ntrapreze d"e Rumane: baste penzà 'a Muntagna Spaccata, na prufona fennitura 'int"a cullina fatta pe cunsentì 'o passaggio d"a via Consulare Campana.

'A chiana 'e Quarto vene citata 'a Svetonio 'int"a soja opera "De vita duodecim Cæsarum" in relazzione 'e 'ncredibbele fatte ca purtattero Ottaviano verzo 'a nomina 'e "Augusto" e è menziunata d"e "atte d"e apostole", addò se dice ca l'Apostolo Paolo, sbarcato a Pezzulo, ve passasse cu Luca l'Evangelista in stato 'e priggiunia abbascio 'a scorta 'e centurione, diretto a Roma.

'A strada cchiù 'mpurtante 'e cullegamiento cu Pezzulo è pure mmò via Campana, 'ncora ogge arteria 'e guosso traffeco.'E late 'e sta strada se possono truvà assaje 'nzediamiente rumane, furne, ville .. 'A strada 'e mmò, taglia in dodje 'o fitto 'nzediamiento, cu 'a linea Napule-Roma ca 'o attraverza. In particulare mentre se viaggi 'a Pezzulo a Quarto se ppò nutà 'e late d"e binarie nu piccirillo mausoleo.'O primmo fatto ca quarto sia stata nu pupuloso 'nzediamiento rumano è testimuniato d"e assaje rinvenimiente archeologgece d"o terrieno.'O monumiento cchiù canusciuto, pero, è nu semprece mausoleo.
Sucietà
'O sviluppo ca ha cunseguito 'int"e suoje primme cinquant'anne 'e vita è nutevole.

'O boom demografeco 'e sto paese se è riscuntrato 'int"e anne uttante (1980) aropp"o terremoto 'e ll'Irpinia e 'o bradisismo 'e Pezzulo ca cumpurtatte 'o graduale svuotamiento d"a cità post 'ncopp'ô mmare aropp"a assaje danne 'e palazze. 'A pupulazzione criscette 'a circa 10.000 abbitante 'e 40.000 'e mmò.

Mmò Quarto è na triste residienza 'e assaje favrecatore napuletane ca, alluntanandose d"o caos 'e Napule, sfruttanno 'e cullegamiente ferruviare cu 'a capitale 'e Napule pe arrivà 'o puosto 'e fateca in poco tiempo.

l'auto 'ncremiento demografeco, 'int"e urdeme anne ha reso Quarto una d"e cità cchiù ggiovane 'e Italia, autissimo pure 'o taso 'e scolaretà e 'o nomero 'e diplumate e laureati.
Pure dinto 'o sport a città è cresciuta: a ogge, diverse squadre e pallone jocano a Quarto: 'a A.S.D. Quartograd - 'e calcio a unnice - e a A.S.D. Futsal Quarto, 'e calcio a cinque. Chest'ultima fuje criata 'ndo 2017 e 'mmo tene tre squadre: una maschile che fa 'a serie C2, un'Under 19 e 'na squadra femminile che fa 'a serie C1.

Pupulazzione
Pupulazzione censita

Traspuorte
Ha na stazzione ferruviari a RFI-Trenitalia, chiammata "Quarto 'e Marano". A essa songo prolungate quacche corze d"a metrupoletana 'e Napule.

Ha tre stazzione d"a linea 5, chiammate Quarto Centro, Quarto e Quarto Officina.

category:giugrafia
category:Comune d''a Campania
category:Comune d''a pruvincia 'e Napule