Tzincuauhyotl

Tzīncuauhyōtl, nō mihtoā quiyotl, tetepontli. Tlanelhuayōtl īnōncuahquīzaliz achi mochipa, ehēcayōtlquihtōznequi aérea(o)ye oc nō huēyiya in ne tlanelhuatl īhuān quitoquillōtiā in izhuatl, in xōchitl, etc. Quipiya miyac tlalhuacocohtliquihtōznequi haces vasculares in quihuīca izhuāxoxohuitlquihtōznequi savia. In iquin quitecpichalhuiā tlacualli.

Monāmiqui in tzīncuauhyōtl (ītlan tlanelhuayōtl ahxōchitl) īpan āmomoxtli, ocopetlatl īhuān in licopodios; īhuān īpan mochi nēzcānāmictliquihtōznequi fanerógamas, āxcān motēnēhua Xinachtlanelhuayōtl = Spermatophyta, mā zo tēl īpan cequi tepitōnilli, iuh in remolacha īhuān occē tlanelhuayōtl in ahyēctli motēnēhua acaules(ahtzīncuauhyōtl).

Ītamachīuhca yez zan tepitōn īpan cequi āmomoxtli ixquichca cempōhualli centamachīhualliquihtōznequi metro īpan eucaliptus, īhuān mahtlāctli ahnozo mahtlāctliomōme centamachīhualli īpan diámetro (īpan Āhuēhuetl Santa María del Tule, Oax.).

Ye iuh nohuianyōh mihtoā in ihcuāc huēyiya oc ye cencah mācuīlli centamachīhualli, cuauhuātzalloh tzīncuauhyōtl īhuān cuammāyeh ca cuahuitl; ca cuauhtōntli in ahci oc ye ahmo mācuīlli centamachīhualli nōīhuān cuauhuātzalli; ca xihuitl in tlanelhuayōtl in tlein quipiya xoxoctic tzīncuauhyōtl, pōpoztectli tzīncuauhyōtl īhuān ic nōncuahquīzqui ahmo quipanahuiā cē ahnozo ōme centamachīhualli īpan cuauhtic. Motlachiya miyac cuahuitl intlā cēcān nemi hueli motomāhuaz ixquichca huēyi cuahuitl ahnozo zan cuauhtōntli.

Motecpāna in tzīncuauhyōtl ic cāhuitl in moztlātiliā (cēxiuhtica, ōnxiuhtica ahnozo mochi xoxoctic).

Nō motecpāna ic iuh huēyiya in cuammāitl (papanhuetzquiquihtōznequi alterna, tēīxnāmicqui ahnozo malacachōlliquihtōznequi verticilada).

Nō motecpāna ic cānin nemi (ehēcayōtl ahnozo tlanitlālliquihtōznequi subterráneo).

Oc no xiquitta
Xochitl
Tlanelhuatl
Xochihcualli