بابر

بابُر «ونه مُک نوم: ظهیرالدین محمد» گورکانیون دودمونۀ آزنده هسه. ونه تیم و تال شه پر ور، گورکانی تیمور رسنه و شه ماره ور چنگیزخان. ونه پسانوم دمالتر "فردوس مکانی" بیه. وه اندیجان دله دنیا بیموئه و وه عمر شیخ میرزائه گت ترین ریکا بیئه. ونه پر فرغانه اوره سَر بیئه. بابر دوازده سند بداشتنه کا ونه پر بمردنه و اخسیکت شهر دله تخت هنیشتنه. ده سول دمالتر وه سمرقند ره گیرنه اِما هموگدر فرغانه اور ره بباجنه؛ وه فلاش هدائه تا فرغانه اور ره پس بیره اما باش نیه و سمرقندم بباتنه 1501 میلادی دله، وه اَی فلاش دنه کا سمرقند و فرغانه ره پس بیره و تونه شه خد ره صفویون جا دس بن هاکنه. وه شه خد ره شاء اسمائیل جا دس بن کنه و انه سر تونه اتکم تورکسون پرکن شون ره بیره.

دمالتر سمرقند ره ای گیرنه اما پرتوم اوجه نمونه چو آل شیبان اونتا شَر ره وره ایارنه و ونه جا گیرنه. سیم کش سمرقند ره بباتنۀ په، بابر هندۀ قصد هکاردنه و عثمانیون و صفویونۀ کایر بتونستنه ابراهیم لودی دهلی حاکم ره بنه بزنه. وه پانی پت الجه دله ابراهیم لودی بابر جا پلی گیرنه و بابر تونه هند درو بوره. دمالتر بابر میوار شائی جا جنگنه؛ میوار شائی سَر، رانا سانگا بیئه. ونه شائی زَبر ترین شائی هندۀ شمال دله بیئه. سانگا پریفویراج چوهانه دمالتر بتونستنه راجپوت تبارون ره جم هکانه تا بابر جا دپیجن.
راست|بندانگشتی|خانوا نورد
اینتا نورد راجپوت تبارون و بابر قاشون ره خنوه الجه گننه. اینتا حال جا کا راجپوت قاشون لمباره ویشتر بیئنه اما بابر قاشون چو تیفنگ و کچکه تب بداشتنه باش بینه. خانوا نورد تعیین هکان ترین نورد بیئه گورکانیون رانا سانگائه بنه بزوئن جا هند دله رزمی زبر بوننه. 

 ونه دین و سیاست و خانمون 
بابر سنی مسلمون بیئه. اوائل دین دله پل پل زوئه اما دمالتر لس تر بونه. وه دیر دین ئون ره دابیتنه و وشون ره شه سمان دله بداشتنه، دمالتر ونه چَله په الهیات و تاریخ و جغرافی بونه. ادب و شاعری ونه کاخ دله ارج بداشتننه. بابر دپات بپات ازدواج هکاردنه و ونه زاکون نوم: «همایون،کامران میرزا،هندل میرزا،معصومه سلطون بیگم و گول بدن بانو» بیئه. بابر 1530 دله بمردنه و ونه ریکا ونه بمرد په تخت رو نیشنه. بابر آگره دله دفن بیه، بابر اوزبکون و دیر هندیون وسه ارج دارنه. بابر اته کتوب دارنه کا بابر نومه ونه نوم هسه. اینتا کتوب چغتای زفن جا بنویشت بیئه. چغتای زفن اونتا زفن بیئه کا تیموریون ونه جا سَوِد کاردننه.

منابع

رج:گورکانیون شاهون