سایکس-پیکو پیمون

سایکس-پیکو  اتا سیاسی پیمون‌نومه بی‌یه که فرانسه و انگلیس میونه ۱۶ مه ۱۹۱۶ مۏهر-انگوس بیّه.

زمونی که عثمانی رقد دپاته، عربون هرستانه و شه رهایی وسّه رِمبِش راه دمبدانه. این گدر فرانسه و بریتانیا بستایی اتا نقشه دکشینه و قرار هاکردنه که چتی خاورمیونه و عربی ممالک ره شه میون رَسد هاکنن.

اینتی بیّه که جهونی جنگ اول تموم بیّه په، فرانسه بورده شامات یعنن سوریه و لبنان ره بیته و انگلیسی‌ها هم عربستون جزیره‌مونا و فلسطین و عراق ره چنتا شیخ و قبیله میونه رَسِد هاکردنه.

این قرارداد ره دِ نفر بنویشتنه که وشون نوم مارک سایکس و فرانسوا جورج پیکو بی‌یه که اتا انگلیس و اتی دیگر فرانسه نمایندگی ره داشتنه. وه ره اون گدر علنی اعلام نکردنه و ونه سر ره لب‌هاکرد داشتنه تا زمونی که شوروی کشور بساته بیّه په، لنین ونه خَوِری اطلاعرسانی هاکرده.

بریتانیا و فرانسه این نقشه ره که کشینه، شه منافع ره اِشانه؛ مثلاً بریتانیا شه پلی فکر کرده که چتی هندستون جه اتا مستقیم راه داره که مصر یا مدیترانه وَر برسه و ونه میونه اَی بعداً بتونه راه آهن بساجه. البته پیمون‌نومه‌ئون دیگری هم همین گدر بنویشت بینه که روسیه و ایتالیا وضعیت چه وونه یا ترکیه‌یِ جمهوری‌خاهون و یونان ِاستقلال‌خاهون ونه چتی بوون ولی سامونی که اسا خاورمیونه دله وجود دارنه و عربی کشورون ره بساته، این سایکس-پیکو قرار جه وَرگردنه. 

ات‌چی دیگه که این پیمون په شکل بیته، فلسطین وضعیت بی‌یه که این پیمون دله اونجه ره بین‌المللی منطقه اعلام هاکردنه تا نا انگلیس و نا فرانسه ونه سر چش نینگنن ولی دمبال‌ته صهیونیسم طرفدارون انگلیسی‌ها ره مزراب دینگونه که دارفور بیانیه دله وشونِ کشور بساتن جه این منطقه دله پشتی هاکنه.

 منابع 

 Sykes–Picot Agreement مقاله، بریتانیکا دله.

رج:خاورمیونه تاریخ
رج:بریتانیا تاریخ
رج:فرانسه تاریخ
رج:عراق تاریخ
رج:ترکیه تاریخ
رج:سوریه تاریخ
رج:لبنان تاریخ
رج:سعودی عربستون تاریخ
رج:اردن تاریخ
رج:کویت تاریخ