هملت

هملت اتا تراژدی نوم هسته که ویلیام شکسپیر وه ره بصورت نمایش‌نومه، سال‌های 1599 تا 1601 میلادی، بنویشته. اینتا نمایش، شکسپیرِ بلندترین داستان هسته و 29,551 کلمه جه بنویشت بیّه. داستان اتا دانمارکی شازده (هملت) خَوِری هسته که ونه عمو (کلادیوس) ونه پی‌یر که دانمارکِ شاه بی‌یه ره بکوشته و هملتِ مار جه ازدواج هکرده. اسا هملت خانه شه پی‌یرِ انتقام ره شه عمو و مار جا بَیره.

هملتِ داستان انگلیسی زوون معروف‌ترین تراژدی هسته که ویشترین تأثیر ره وشون ادبیات سر بی‌یشته و ونجه بی‌نهایت اقتباس هکردنه. محققون خله کتابون و تیاترها ره معرفی هکردنه که شکسپیرِ الگو بینه، یونان باستان جه بی تا الیزابتِ دوره‌یِ کتابون. اتی نظر این هسته که نویسنده‌ئون همیشک باقی آثار جه الهام و تأثیر گیرنه و ننشنه دقیق باتن اینتا داستانِ الگو کِمین نمایش‌نومه یا کتاب بی‌یه. شکسپیرِ زمونه خله داستان‌ها تِکِ‌سر دیّه که وشون آسنی دله وچه شه پی‌یر انتقام ره گیته یا اتا انتقوم‌گیر وچه خل‌خلی کرده و شه ره شفتک سِراق دائه تا دشمنون ره بکوشه. چنتا از این آسنی‌ها، لوکیوس یونیوس برتوس (روم امپراتور) و املث (دانمارکی شازده) داستان بینه. شکسپیر این دِتا داستان ره وقتی فرانسه دله چاپ بینه، بخوندسته. Thompson, Ann; Taylor, Neil, eds. (2006). Hamlet. Arden Shakespeare, third series. Vol. 1. London: Cengage Learning. ISBN 1-904271-33-2.

هملتِ نمایش جه سه‌تا خطی نسخه باقی دره که هئی جه ات‌که فرق دارنه و هرکمین جه بعضی قسمتون پاره و پاک بیی‌یه.Weiner, Albert B., ed. (1962). William Shakespeare, Hamlet; The First Quarto 1603. Barrons Educational Series.

 آسنی 
قرن پونزهم گدر، دانمارک دله، «هملت» که اتا شازده هسته، اِشنونه ونه پی‌یر که شاه بی‌یه، بمرده و اِنه شه پی‌یری کاخ، وینده ونه عامی (کلادیوس) و ونه مار (ملکه گرترود) ات‌دقسی ازدواج هکردنه و ونه عامی بورده شاهی تخت سر هنیشته. هملت بد گمون وونه ولی هچی نائونه. همین گدرها، شه پی‌یرِ روح ره وینده که وه ره گنه کلادیوس مه گوش دله زهر دکرده و بکوشته. وه شه پی‌یر ره قول دنه که ونه انتقام ره عامی جه بَیره.
چن وقت بورده په، هملت ات‌سری تیاتر کاکرون ره وینده و وشون جه خانه که «گوندزاگا» آسنی ره دربار دله اجرا هاکنن. این داستان هم ونه پی‌یرِ و عامیِ سرگذشت ره مونسته و داستان دله اتا برار شه شاه‌برار ره کِشنه و ونه جا ره گیرنه. کلادیوس وقتی این نمایش ره اِشائه، ونه حال بد بیّه و نصفه‌کاله هرستا بورده. هملت ره اینتی ثابت بیّه که ونه عامی قاتل هسته. این گدر هملت شونه شه مار پلی و ونجه گپ زنده ولی وشون میون دعوا وونه و هملت مار ره گنه که من ته جه نفرت دارمه. وشون دعوا وسط، هملت سرصاب وونه که اتی دره پرده‌پشت وشون دعوا ره یواشکی گوش کنده. وه خیال این که پرده‌پشت ونه عامی، کلادیوس، اِستائه، شِمشِر ره دریارنه و پرده‌په مردی ره کِشِنه. اسا مردی جای کلادیوس، «پولونیوس» بی‌یه که هملتِ معشوقه‌یِ پی‌یر بی‌یه.

کلادیوس قضیه ره اِشنونه و همینسه هملت ره راهی کنده انگلیس که ونجه دیر بوو. هملتِ همراه، ونه دِتا رفخ، روزن کرانتس و گیلد نسترن، ره هم راهی کنده و وشون ره نومه دِنه که هملت ره بکوشن ولی نومه‌ها جا عوض وونه و اشتباهی این دِ نفر، جای هملت میرنه. همین گدر پولونیوس ِکیجا، «افلیا»، که هملت وه ره خاسته، لوچ وونه و شه ره ئو دله دمدنه و غرق وونه. پولونیوسِ ریکا، «لائرتس» هم انتقام دمبال دره و خانه هملت ره بکوشه. همینسه هملت ورگردنه دانمارک. کلادیوس به این بهونه که خانه لائرتس و هملت میون آشتی هاکنه، پیشنهاد دِنه که شِمشیر کا بکنن. وه لائرتس ِدست اتا شمشیر دِنه که ونه تِک زهرآشی بی‌یه و اتا پیاله شراب هم دِنه هملت ره که ونه درون هم زهر دکرد بی‌یه. ملکه گرترود اِنه پیاله ره هملت دست جه گیرنه و سرکشنه تا مرگ ونه نصیب بوو. هملت و لائرتس ِشمشیر کا شروع وونه و وشون همدیگه ره زخمی کننه. لائرتس زخم جول هسته و وه دونده میرنه. هملتِ تن هم زهر-آشی بیّه و وه هم دونده که میرنه؛ این گدر وشون دِ تا هئی اِنّه و کلادیوس سمت نهب شونّه و وه ره کشنّه.

 منابع 

رج:انگلیسی کتابون
رج:شکسپیر
رج:نمایش‌نومه