Q

Q یا q هیودهومین حرفی هسته که لاتین خط دله وجود دارنه. وه اتا بی‌چمر حرف هسته که «کیو» بخوندست وونه.

تاریخچه 
سامی زوونون دله قاپ اتا حرف بی‌یه که درزن‌دکردِ چِش، نخ-سوزن، یا حتا اتا شادی ره مونسته.Travers Wood, Henry Craven Ord Lanchester, A Hebrew Grammar, 1913, p. 7. A. B. Davidson, Hebrew Primer and Grammar, 2000, p. 4 . The meaning is doubtful. "Eye of a needle" has been suggested, and also "knot" Harvard Studies in Classical Philology vol. 45.Isaac Taylor, History of the Alphabet: Semitic Alphabets, Part 1, 2003: "The old explanation, which has again been revived by Halévy, is that it denotes an 'ape,' the character Q being taken to represent an ape with its tail hanging down. It may also be referred to a Talmudic root which would signify an 'aperture' of some kind, as the 'eye of a needle,' ... Lenormant adopts the more usual explanation that the word means a 'knot'. ق خله سامی زوون‌ها دله پرکاربردِ حرف هسته ولی اروپایی زوونون معمولاً ق نداشتنه. بعضی تاریخ‌شناسون این حرفِ ریشه ره مصر جه رسندنّه.

یونانِ باستانی خط دله ق ره کپی هاکرد بینه و این حرف اون گدر «قُپّا» (Ϙ) نوم داشته. احتمالاً یونانی‌ها اون گدر وه ره /kʷ/ یا /kʷʰ/ (کیو یا کیوح) صدا جه تلفظ کردنه. ونه ایسمِ دومین بخش ره هم /p/ و /pʰ/ (پ و ف) جه بخوندستنه. اینتی بیّه که «قاف» که اِما گمبی، وشون زوون دله دِتا صدا ره دائه: اتا «قُپّا» (Ϙ) که «ق» چمر کرده و اتی «فی» (Φ) که «ف» چمر ره یارده و بعداً F حرف ره ونه سر جه بساتنه.

اتروسک‌ها هرگدر خاستنه که /kʷ/ (کیو) بنویسن، Q ره V وَر یشتنه و رومی‌ها این روش ره وشون جه یاد بیتنه. لاتین ِاولین کتیفه‌ئون دله، حروف C، K و Q جه استفاده کردنه که /k/ و /ɡ/ ره سراق هادن.  دمبال‌تر، C جه استفاده هاکردن باب بیّه و کم‌کم G شکل هم جا دکته و اینتی بیّه که Q شه کاربرد ره از دست هدا و خله زوون‌ها دله فقط «کیو» چمر ره دنه.

هیروگلیف  وجفینیقی  قُفیونانی  قپا اتروسکی Q لاتین QV24 x30px x30px x30px x20px|Latin Q

 منابع 

 انگلیسی ویکی‌پدیا.

 دپیته چرخه‌تو 

 لاتین خط

رج:لاتین الفبا