آ دشمند

ای رقیب یا Ey Reqîb  که وه ره «ای دوشمن» دگاردننه، اتا کوردی ناسیونالیستی سورود و کوردستون اقلیم رسمی سورود هسه.
پرونده:Ey Reqîb - ئەی ڕەقیب.oga
 تاریخچه 
اینتا سورود ره کورد شاعر، دلدار، ۱۹۳۸ سال ِ دله، اونگادر زندون دله دئی‌یه، بنویشته. "Ey Reqîb" "ای دوشمن!" معنی جه، زندان نگهابانون اونتا زندون که دلدار ونه دله دئی‌یه و ونه دله شکنجه بیه ره اشاره کارده، و همچنین اشغالگر کشورون تورکیه، عیراق، ایرون و سوریه ره سراق دائه. اینتا سورود اول سورانی کوردی زوون جه بنویشته ‌بئی‌بی‌یه، ولی امروزه هردِ سورانی و کورمانجی لهجه دله بخوندسته وانه. ۱۹۴۶ ِ سال دله، اینتا ترانه ره به‌عنوان مهاباد جمهوری ِ ملی سورود تصویب هاکاردنه.https://web.archive.org/web/20121025175516/http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=16&smap=03010100&rnr=200&anr=16878

"ای رقیب" ره کوردستون اقلیم بعنوان شه رسمی سورود تصویب هاکارده.Flag and national anthem, KRG's Official Website.
 متن 
آ دشمند
آ دشمند، کوردشون هنتا خار و چاق و سرزندونه

جآنِ چَلِ گردش نتونده ونه زاندی ر خم هاکنه

کی گونه کا کورد بمرده؟ کورد زیوه(زندوئه) 

زیومی و اَمه بَرم هچْگدر نکفنه

کورد جوونون دلیرونه پرسانه

تا شه خون جه زیوش(زندگی) تاج ر رنگین هاکنن

کی گونه کورد بمردوئه؟ کورد زیوه(زندوئه) 

جیومی و اَمه بَرم هچْگدر نکفنه

اما ماد و کیخوسرویِ یالمی(وچومی) 

کورد و کوردستون، اَمه کیش و دیما هسه

کی گونه کورد بمردوئه، کورد زیوه(زندوئه) 

زنده‌ایم و پرچممان هرگز برنخواهد افتاد

زیومی و اَمه برم هچْگدر نکفنه

اما دگشکار(انقلاب) آل رنگ یالمی(وچومی) 

هش اَمه گذشته ر کا چنه خون دکته

کی گونه کورد بمردوئه؟ کورد زیوه(زندوئه) 

زیومی و امه بَرم هچْگدر نکفنه

کورد یالون(وچون) حاضر و آمادونه

جان فدانه و جان فدا هسنه همیشک

کی گونه کورد بمردوئه؟ کورد زیوه(زندوئه) 

زیومی و اَمه بَرم هچْگدر نکفنه
به کردی سورانیبه کردی سورانی و الفبای لاتینبه کردی شمالیبه کردی شمالی و الفبای لاتینئهٔ ڕه‌قیب!

ئه‌ی ڕه‌قیب هه‌ر ماوه قه‌ومی کورد زمان
نایشکێنێ دانه‌یی تۆپی زه‌مان
که‌س نه‌ڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان

ئێمه ڕۆڵه‌ی ڕه‌نگی سوور و شۆڕشین
سه‌یری که خوێناوییه ڕابردوومان
که‌س نه‌ڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان

لاوی کورد هه‌ستایه سه‌ر پێ وه‌ک دلێر
تا به خوێن نه‌خشی بکا تاجی ژیان
که‌س نه‌ڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان

ئێمه رۆڵه‌ی میدیا و که‌یخوسره‌وین
دینمان، ئایینمان هه‌ر نیشتمان
که‌س نه‌ڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مان

لاوی کورد هه‌ر حازر و ئاماده‌یه
گیان فیدایه، گیان فیدا، هه‌ر گیان فیدا
که‌س نه‌ڵێ کورد مردووه، کورد زیندووه
زیندووه قه‌ت نانه‌وێ ئاڵاکه‌مانEy reqîb!

Ey reqîb her mawe qewmî kurd ziman
Nayşikênê daneî topî zeman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman

Ême rolley rengî sûr u şorrişîn
Seyrî ke xwênawiye rabirdûman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman

Lawî Kurd hestaye ser pê wek dilêr
Ta be xwên nexşî deka tacî jiyan
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman

Ême rolley Mîdya u Keyxusrewîn
Dînman, ayînman her niştiman
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakeman

Lawî Kurdî her hazir u amadeye
Gyan fîdaye, gyan fîda, her gyan fîda
Kes nellê Kurd mirduwe, Kurd zînduwe
Zînduwe qet nanewê allakemanئهٔ ره‌قیب!

ئهٔ ره‌قیب هه‌ر، مایه قه‌ومێ کورد زمان
ناشکێ و دانایێ ب تۆپێ زه‌مان
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکه‌ڤێ ئالا کوردان

ئه‌م خۆرتێن ره‌نگێ سۆر و شۆره‌شن
سه‌یر بکه خوینا تیا مه دا رژاند
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکه‌ڤێ ئالا کوردان

لاوێ کورد رابوویه سه‌ر پێ وه‌ک شێران
تا ب خوین نه‌خشین بکه تاجێ ژیان
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکه‌ڤێ ئالا کوردان

ئه‌م خۆرتێن میدیا و که‌یخوسره‌ون
دینێ مه و ئایینێ مه، هه‌ر نشتیمان
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکه‌ڤێ ئالا کوردان

خۆرتێ کورد ته‌ڤ حازر و ئاماده‌نه
جانفیدانه، جانفیدانه، هه‌ر جانفیدا
که‌س نه‌بێ کورد دمرن، کورد ژین دبن
ژین دبن قه‌ت ناکه‌ڤێ ئالا کوردانEy reqîb!

Ey reqîb her, maye qewmê Kurd ziman
Naşikê û danayê bi topê zeman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

Em xortên rengê sor û şoreşin
Seyr bike xwîna tiya me da rijand
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

Lawê Kurd rabûye ser pê wek şêran
Ta bi xwîn nexshîn bike tacê jiyan
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

Em xortên Mîdya û Keyxusrewin
Dînê me u ayînê me, her nishtîman
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

Xortê Kurd tev hazir û amadene
Canfîdane, canfîdan her canfîda
Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
به کوردیی زازاکیبه کردی زازاکی و الفبای لاتینبه کردی هورامیبه کردی هورامی و الفبای لاتینئهٔ ڕه‌قیب!

ئه‌ی ڕه‌قیب هه‌ر مه‌ندۆ قه‌ومێ کوردزوانی
نێشکینۆ، نێکوونۆ ب تۆپا زه‌مانی
که‌س مه‌ڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما

ما دۆمانێ ره‌نگێ سوور و شۆره‌ش ئیمه
ته‌ماشه‌که، گۆنن ئۆ راڤێرده‌یێ ما
که‌س مه‌ڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما

لاژێ کوردی ڤاشتۆ را پایان فێندا چێران
تا ب گۆنی بنه‌قشنه تاجێ جویانه
که‌س مه‌ڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما

ما دۆمانێ مه‌دیا و که‌یخوسره‌و ئیمه
دین ئیمان، ئایینێ ما هه‌ر وه‌لات ئۆ
که‌س مه‌ڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ما

لاژێ کوردی هه‌ر هازر و ئاماده یۆ
جانفه‌دا یۆ جانفه‌دا، هه‌ر جانفه‌دا
که‌س مه‌ڤاژۆ کورد مره‌نۆ، کورد جویینۆ
جویینۆ، قه‌ت نێنا وار به‌یراقا ماEy reqîb!

Ey reqîb her mendo qewmê kurdziwanî
Nêşikîno, nêkuwno bi topa zemanî
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma

Ma domanê rengê sûr û şoreş îme
Temaşeke, gonin o ravêrdeyê ma
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma

Lajê kurdî vaşto ra payan fênda çêran
Ta bi gonî bineqişne tacê cuyane
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma

Ma domanê Medya û Keyxusrew îme
Dîn îman, ayînê ma her welat o
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa ma

Lajê kurdî her hazir û amade yo
Canfeda yo canfeda, her canfeda
Kes mevajo kurd mireno, kurd cuyîno
Cuyîno, qet nêna war beyraqa maئهٔ ڕه‌قیب!

ئه‌ی ڕه‌قیب هه‌ر، مه‌نه‌ن میلله‌تی کورد زوان
نمه‌ماڕۆیچش، جمنه‌ری، چه‌رخی زه‌مان
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان

ئێمه ڕۆڵێ ڕه‌نگێ سوورێ و شۆڕشی
بدیه چن وناڵینه‌ن، ویه‌رده‌مان
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان

میلله‌تو کوردی هورزاوه سه‌رو، پای
به ونێش نه‌خشین که‌رۆ تاجه‌و ژیوای
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان

ئێمه ڕۆڵێ، میدیاو که‌یخوسره‌وی
دین و ئایینچ، پارێزناش، نیشتمان
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمان

میلله‌تو کوردی، ئاماده‌و حازره‌ن
گیان فیدان و گیان فیدا، هه‌ر گیان فیدا
که‌س نه‌واچۆ کورد مه‌رده‌ن، کورد هه‌ر زیننه‌ن
زیننێنه‌و قه‌ت مه‌نامیۆره ئاڵاکێمانEy reqîb!

Ey reqîb her, menen mîlletî kurd ziwan
Nimemarroyçiş, cimnerî, çerxî zeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman

Ême rollê rengê sûrê û şorrişî
Bidye çin winallînen, wiyerdeman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman

Mîlletu kurdî hurzawe seru, pay
Be winêş nexşîn kero tacew jîway
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman

Ême rollê, mîdyaw keyxusrewî
Dîn û ayînç, parêznaş, nîştiman
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman

Mîlletu kurdî, amadew haziren
Gyan fîdan û gyan fîda, her gyan fîda
Kes newaço kurd merden, kurd her zînnen
Zînnênew qet menamyore allakêman
به کردی جنوبیبه کردی جنوبی و الفبای لاتینبه کردی لکیبه کردی لکی و الفبای لاتینئهێ ڕه‌قیب!

ئه‌ێ ڕه‌قیب هه‌ر مه‌نێه قه‌وم کورد زوان
نیه‌شکنێده‌ی گه‌ردش توپ زه‌مان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان

ئیمه ڕووڵه‌ێ ڕه‌نگ سوور و شووڕشیم
سه‌یرێ که خۊناویه وێه‌رده‌مان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان

ڕووڵه‌ی کورد هه‌ڵساسه پا وێنه‌ێ دلێر
تا وه خۊن ڕه‌نگین بکه‌ێ تاج ژیان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان

ئیمه ڕووڵه‌ێ میدیا و که‌یخه‌سره‌ویم
دینمان ئایینمان هه‌ر نیشتمان
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مان

ڕووڵه‌ی کورد هه‌ر حارز و ئاماده‌ێه
گیان فه‌داێه، گیان فه‌داێه، گیان فه‌دا
که‌س نه‌ۊشێ کورد مردیه، کورد زنیه
زنیه هه‌ر ئه‌و شه‌کێ ئاڵاگه‌مانEy reqîb!

Ey reqîb her menêye qewmi kurd ziwan
Niyeşkinêdey gerdişi topi zeman
Kes neüşê kurd mirdiye, kurd ziniye
Ziniye her ewşekê allageman

Îme rûlley rengi sûr u şûrişîm
Seyrî ke xünawîye wiyerdeman
Kes neüşê kurd mirdiye, kurd ziniye
Ziniye her ewşekê allageman

Rûlley kurd hellsase pa wêney dilêr
Ta we xün rengîn bikey taci jiyan
Kes neüşê kurd mirdiye, kurd ziniye
Zineye her ewşekê allageman

Îme rûlley mîdiya u keyxesrewîm
Dîniman ayîniman her nîştiman
Kes neüşê kurd mirdiye, kurd ziniye
Ziniye her ewşekê allageman

Rûlley kurd her hazir u amadeye
Giyan fedaye, giyan fedaye, giyan feda
Kes neüşê kurd mirdiye, kurd ziniye
Ziniye her ewşekê allagemanێه هۆمال !وه‌رگیرانی بوو زمان له‌کی:
ڕه‌قیب=هؤماڵ ..... زۆن=زمان(lang) .... کورد=کورد
نمهڕمنتێ=تسلیم و شکست نمی‌خورد … نمه‌چه‌منتێ=کمرش را خم نمی‌کند و شکست نمی‌خورد … خڕ ڕووژگارۆن=چرخ روزگار (خڕ له زمان له‌کی یانی چه‌رخ و دور و دوره و دایره)......
هه‌ریژ =همیشه هم، هرگز…
ئه‌سگه‌ته‌مۆن=ڕابرده‌مان، گذشتمان، پیشینه‌مان…
هێزگرتێه= هه‌ستایه، بپاخواسته

ئه‌ی هۆمال(ره‌قیب) هه‌ر مه‌مینێ قه‌وم کورد زۆن
نمه‌ڕمنتێ و نمه‌چه‌منتێ چه‌رخ ڕووژگارۆن
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌که‌وێ په‌رچه‌مه‌مۆن

ئێمه ڕووڵه‌ێ ڕه‌نگ سۆر و شۆرشیم
سه‌ێرکه (سیل که) خووێناوویه ژه ئه‌سگه‌ته‌مۆن
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌که‌وێ په‌رچه‌مه‌مۆن

ڕووڵه‌ی کورد هیزگرتێه سه‌ر پا چۆی شێر
تا ڤه خووێن ڕه‌نگ که‌ن پووپ ژیان
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌که‌وێ په‌رچه‌مه‌مۆن

ئێمه ڕووڵه‌ی ماد و که‌یخسڕویم
دینمۆن، ئاێینمۆن هه‌ر نیشتمون
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌که‌وێ په‌رچه‌مه‌مۆن

ڕووڵه‌ێ کورد هه‌ر گورج  و ئامادێه
گیۆن فه‌دائه، گیۆن فه‌دا، هه‌ر گیۆن فه‌دا
که‌س نمووشێ کورد مردێه، کورد زنێه
زنێه، هه‌ریژ نمه‌که‌وێ په‌رچه‌مه‌مۆنEy reqîb!
Ey reqîb(homał) her memînê qeom kurd zûn
nimermintê o nimeçemintê çerx rûjgarûn
kes nimwşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeo herîj nimekiuê perçememûn

ême řûłeê řeňg sor o şûřişîm
seêr ke xwênawe je esgetemûn
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekiuê perçememûn

 řûłeê kurd hêzgirtêe ser pa çûî(çü) şêr
ta ve xwên reňg ken pûp jîan
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekiuê perçememûn

ême řûłeê mad o keyxusruîm
dînmûn, aêynmûn her nîştimun
kes nimûşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekioê perçememûn

Řûłeê kurd her gurc o amadêe
gîûn fedaye, gîûn feda, her gîûn feda
kes nimuşê kurd mirdêe, kurd zinêe
zinêeû herîj nimekioê perçememûn

 بن‌بنویشت 

رج:کوردستون