بابلی لهجه

بابلی لهجه مازرونی زوون اتا لهجه هسه که سه تا بابل، بابلسر و فریدونکنار شهرستون دله صحبت بونه. بابلی لهجه شرقی مازرونی لهجه‌ئون جمع محسوب بونه. بابلی لهجه مازرونی زوون لهجه‌ئون میون ویشترین صحبت‌کر ره دارنه. حبیب برجیان بابلی و آملی لهجه‌ئون ره مرکزی مازرونی لهجه‌ئون جمع دونه و ونه فعلی شناسه‌ئون ره ساروی، قائمشهری و بهشهری دسوری شرقی لهجه‌ئون جا متفاوت دونه. نجف زاده بارفروش و احمدی لفورکی بابلی لهجه ره مازرونی مرکزی لهجه‌ئون جمع دونسنه. ولادیمیر ایوانف بابلی لهجه ره مازرونی زوون اتا لهجه دونه.واژه‌نامه بزرگ تبری، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 31

 جغرافیایی محدوده 
بندانگشتی|300x300پیکسل| مازرون استان زوونی نقشه
بابلی لهجه   آمل چلاو کوهستونی مناطق جا تا بندپی، امامزاده حسن آلاشت غرب ور و فریدونکنار، بابلسر، بهنمیر، کیاکلا جلگه‌ای نواحی سامون سر تا کهنه خط، گنج افروز و بابل کنار کوپی روستائون صحبت بونه و بابل، بابلسر و فریدونکنار سه تا شهرستون ره شامل بونه.

 زوون دستور 

 ضمیر 
مازرونی دله ضمیر سه حالت دارنه: فاعلی، مفعولی و ملکی.(بن ضمایر بابلی لهجه پکره هسه)
ضمیر۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعفاعلی، بابلیmentu/teveemâšemâvešunمفعولی، بابلیmereterevereemârešemârevešunreملکی، بابلیme/mi/menete/ti/teneve/vi/veneame/amišemevešune

 شناسه 
فارسی زوون دله دِ دسه شناسه دارمی: دوسا و اسا. اما بابلی لهجه دله سه دسه شناسه دارمی: دوسا، ساده اسا و التزامی اسا.( بن نمونه بابل لهجه پکره تنظیم بئی‌یه)

۱. دوسا:

 ساده ماضی بن: -biyârd = آورد
 استمراری ماضی بن: -yârd = می‌آوُرد

دوسا۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعشناسهemeieemienieneشناسه (واکه دمبال‌تر)meieminine
۲. ساده اسا:

 اخباری مضارع بن: -yâr = می‌آوَرد

ساده اسا۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعشناسهemeenieneemienenieneneشناسه (واکه دمبال‌تر)meninemineninene
۳. التزامی اسا:

 التزامی مضارع بن: -biyâr = بیار

التزامی اسا۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعشناسهemieiminenشناسه (واکه دمبال‌تر)mieiminn

 فعل صرف هاکردن 
بدن جدول دله بیاردن فعل (biyârden) بابلی لهجه پکره در مختلف گدر دله صرف بونه.
زمان/شخص۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعساده دوساbiyârdemebiyârdibiyârdebiyârdemibiyârenibiyârdeneدشت دوساbiyârde-bimebiyârde-bibiyârde-biebiyârde-bimibiyârde-binibiyârde-bineالتزامی دوساbiyârde-buembiyârde-buibiyârde-bubiyârde-buimbiyârde-buinbiyârde-buenدشت التزامی دوساbiyârde-bi-buembiyârde-bi-buibiyârde-bi-bubiyârde-bi-buimbiyârde-bi-buinbiyârde-bi-buenاستمراری دوساyârdemeyârdieyârdeyârdemiyârdeniyârdeneدوسا دره انجام بونهdaime-yârdemedai-yârdidaie-yârdedaimi-yârdemidaini-yârdenidaine-yârdeneساده اسا / دمبال‌ترyârmeyârniyârneyârmiyârneniyârneneاسا دره انجام بونهdareme-yârmedari-yârnidare-yârnedaremi-yârmidareni-yârnenidarene-yârneneالتزامی اساbiyârembiyâribiyârebiyârimbiyârinbiyârenدمبال‌ترxâme biyâremxâni biyârixâne biyârexâmi biyârimxâneni biyârinxânene biyâren

 افعال 

 بین فعل صرف هاکردن (bayen\bavien) اسا، دوسا و التزامی اسا بابلی لهجه جا.

فعل شدن۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعاسا گدرbumebunibunebumibunenibuneneدوسا گدرbaimebaibaiebaimibainibaineدشت دوسا گدرbai bimebai biibai biebai bimibai binibai bineالتزامی اسا گدرbavvembavvibavvebavvimbavvinbavven
معیار فارسیبابلی لهجهبا تو شب من زیبا می‌شودti jâ mi šo xejir buneاز تو غمگین شدمti jâ qamgin baimeمی‌خواهم یک مرد بزرگ بشمxâme atâ gate mardi bavvem

 بی‌ین فعل صرف هاکردن (bien) دوسا و اسا گدر دله به بابلی لهجه جا.

بی‌ین فغل۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعاسا گدرhassemehassihassehassemihassenihaseneدوسا گدرbimebibiebimibinibineدوسا گدرbuembuibue\bošebuimbuinbuen
معیار فارسیبابلی لهجهآنها بچهٔ کی هستندvešun kene vače haseneآنها پدر بزرگ‌های من بودندvešun mi gate per-on bine

 دین فعل صرف هاکردن (dayen\davien) اسا، دوسا و التزامی اسا مختلف گدر دله بابلی لهجه جا.

دین فعل۱ مفرد۲ مفرد۳ مفرد۱ جمع۲ جمع۳ جمعاسا گدرdaremedaridaredaremidarenidareneدوسا گدرdaimedaidaiedaimidainidaineالتزامی اسا گدرdavvemdavvidavvedavvimdavvindavven
معیار فارسیبابلی لهجهمن داخل رودخانه هستمmen čuke dele daremeداخل کاسه ماست بودtale dele mâs daieمی‌توانم کنارت باشمtume ti var davvem

 دوازدهم قرن بابلی لهجه جا مازرونی متن 
دوزادهم قرن بابلی لهجه جا بارفروش سابقه حکایت مازرونی متن:
معیار فارسیبابلی لهجهبارفروش اول مشهور بود به بارفروش ده که همه جا جنگل بود. آستانه و شهدابن مرداب بود. شهرهای اصلی قدیم آمل و ساری بود.bârforuš avval mašhur bie be bârforuš deh ke hame jâ jangel bie. âstune o šohadâ-ben âb-annân bie .asle shar-e qadim âmel o sâri bieآستانه خود نیزار بود. آب داشت. در میان آب جایی تپه بود. مردم می‌آمدند و می‌رفتند. دیدند که گروهی کلاغ سر آن تچه جمع هستند. غار غار می‌کردند. مردم پیش خود می‌گفتند برای چه اینجا کلاغ جمع شده‌اند. تا اینکه مردی خوابنما شد که اینجا آستانه است. کم‌کم مردم این دوروبر آمدند و جمع شدند خانه ساختند. آن وقت شاه که دید مردم جمع شدند خانه ساختند و در اینجا قبر درست کردند شاه هم بر سر قبر گنبد ساخت. نامش را مشهد کلاغ نهادند. این قبر و بارگاه را در هزار و ده سال چیش درست کردند.xud-e âstune lalejâr bie, u dâšte. dar miân-e u attâ jâ tappe bie. mardem ke imaune o šine, badine ke attâ- xale kelâj sar-e on tappe jamene , qâr-qâr kerdene. mardem hame še xed be xed getene , čači-e vâsse in-je âstune hasse. mardem ke bašnussene , biamune in-je-re qabr besâtene. kam-kam mardem in dur-e-var biamune jam baine besâtene. on-vaqt šâh ke badie mardem jam baine xene besâtene o in-je-re qabr derest hâkerdene , šah ham in qabr-e sar-re gonbad bessâte , vene nun-re beheshtene kelaj-e mašhad. in qabr e bâregah-e dar hezâr e deh sal-e piš derest hakerdeneاول (رود) بابل همین درون شهر بود. مردم که کم‌کم جمع شدند خانه ساختند رودخانه را بردند بیرون شهر قرار دادندavvel bâbel hamin šahr-e dele bie. mardem ke kam kam xene jam baine besâtene, babel-re baverdene birun-e šahr qerâr hedâne

 منابع 

رج:بابل شهرستون
رج:کاسپین زوونون
رج:شمال غربی ایرانی زوونون
رج:ایرانی زوونون
رج:مازرونی زوون
رج:بابل