هراز

هِراز اتا روخنه نوم هسه که مازرون دله دره. اینتا روار لار و دماوند کوه جا که لاریجان دله دره شروع بونه و مازرون دریا دله بشنی بونه. ونه بلندی ۱۸۵ کیلومتر هسه. آمل، فریدونکنار، اتا تیکه بابل و نور زمینا هراز اوی جا اوئاری بوننه.
هراز که لار جا شروع بیه و پلور ره رد هاکرده، زیار، لاسم، تلخه رو، پنجو (نمارساق)، پردمه، شیرکلارو و  چلورو و هلی‌چال او مهمترین چله‌هایی هسنه که ونه کش اضافه بوننه. هراز ترک‌کلا و درازون نزدیکی که برسیه کچیکتر بونه.
 نوم 
250px|بندانگشتی|راست|رودخانه هراز در نزدیکی روستای کندلو، مرداد ۱۳۹۳
منوچهر ستوده گِته که این روخنه ِنوم قبلاً هرهز بی‌یه و ونه نومِ ریشه «آب هرمز» یا «آب اهورمزدا» بی‌یه که کم‌کم تغییر هاکرده و هِراز بیّه. کتاب از آستارا تا اِستارباد، دکتر منوچهر ستوده، صفحهٔ ۳۳۰.
زرتشتی‌ئون ِکتاب، بندهش، دله این بنویشت دره که: «رود هرهز، تپرستان دله دره و کوه دماوند جه سرچشمه گیرنه.»The Bundahishn, Translated by E. W. West, from Sacred Books of the East, volume 5, Oxford University Press, 1897

 مسیر 
هراز اتا گتِ درّه دله جه گذرنه و شمال‌طرفی شونه. ونه مسیر چنتا روستا و مله و حداقل ۸تا شن و ماسه کارخنه درنه.فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، انتشارات امیرکبیر، چاپ هفتم، صفحهٔ ۲۲۶۴.
کشاورزانی که آمل، فریدون‌کنار، بخشی از بابل و نور درنه، این روخنه ئو جه وابستگی دارننه. آمل و فریکنار ِشهر هم این روخنه‌یِ له سر بساته بَینه.
شیب رودخانه هراز در محدوده کوهستانی بسیار متغیر است. شیب رودخانه هراز از مرز کوهستان تا شمال شهر آمل ۱۳ در هزار و در محدوده شهر آمل ۷ در هزار می‌باشد.

 منابع 

رده:مازرون روخنه‌ئون
رج:آمل شهرستان