چک (کشور)

چک ِجمهوری (چکی جه: Česká republika, Česko) اتا کشور نوم هسته که مرکزی اروپا دله دَره و اروپای اتحادیه دله عضو هَسته. این کشور ره اول ژانویه ۱۹۹۳، چکسلواکی تجزیه بیّه په، تأسیس هاکِردنه. ونه نیشتنگا (=پایتخت) و گت‌ترین شهر نوم پراگ هسته. چک اروپای ِاتحادیه دله دَره ولی ونه رسمی پول هَنتا کرونا هَسته.

چک ِجمهوری ِجمعیت ۱۰ میلیون و پونصد هزار نفر نزدیکی و ونه رسمی زوون نوم چکی هسته که اسلاوی زوونون ِرَجه دله جا گیرنه. پراگ ِشهر تیناری ۱٫۳ میلیون نفر جمعیت دانّه. چک دریا جه راه ندانّه و خاشکی وسط کَته. ونه مناطق سه‌تا تاریخی ناحیه هَستنه که وشون نوم بوهم، موراوی و سیلزی هَستنه. این سه‌تا تاریخی ناحیه فقط چک ِسامون دله دَنینه و وشون ِبعضی قسمتون خاجری کشورون دله دَره.

چک ِمردِمون خله دین و مذهب ِدَربند نینه و قدیم تاسا وشون ره همین ویژگی جه اِشناسِنّه.Richard Felix Staar, Communist regimes in Eastern Europe, Issue 269, p. 90 سال ۲۰۱۱ ِسرشماری دله، ۴۵٫۲ درصد شه دین ِخَوری جِواب نِداشتنه هادِن و ۳۴٫۲ درصد هم بائوتنه دین نِدارنه. فقط ۱۰٫۳ درصد بائوتنه مسیحیت په‌روو هَستنه که ویشته رومی ِکاتولیک بینه و ۹٫۴ درصد هم بقیه‌ی ادیان جه بینه.
پیش‌ته سال ۲۰۰۵ میلادی اتا نظرسنجی دیگه دله، فقط ۱۰ درصد بائوتنه که خدا ره قبول دارنه.

چک ِجمهوری اولین کشوری هَسته که کمکان ِمؤسسین جه بینه و جهونی بانک وه ره اتا توسعه‌بَدی کشور دونده. این کشور ِانسانی توسعه شاخص مرکزی اروپا و شرقی اروپا دله، همه جا جه ویشته‌ره.

 تاریخ 
چک قبلاً چکسلواکی ِدله دَیّه. این کشور سابقاً کمونیستی بی‌یه و شرقی بلوک دله دَیّه. شوروی ِرِقِدبوردِن په، کم‌کم چکسلواکی ِمردمون هم سوسیالیستی نظام جه دَست بَکشینه و دِتا کشور بَیینه: چک و اسلواکی.

 فرهنگ 
چک ِمردِمون چکی ِزوون جه گَپ زَنّه و اکثریت بی‌دین هَستنه. پراگ، برنو، پلزن، استراوا و لیبه رتس این کشور ِمهم‌ترین شهرون هَستنه.

چک دله اتا گت ِایالت دَره که ونه نوم زودت هَسته و ونه مردِمون آلمانی بینه. زودت تا چک ِیک‌سوم ره شامل وانه و ونه غربی مناطق ره دانّه. رایش سوم گادِر ات‌مدت آلمان ِسامون دله دَیّه و اسا چک شِنه.

چک ِمعروفترین نویسنده کافکا بی‌یه که آلمانی جه کتاب نِوِشته ولی پراگ و بوهم دله زندگی کارده. چک ِاولین رئیس‌جمهور، واسلاو هاول، اتا معروف ِنمایشنومه‌نویس بی‌یه. داوید چرنی هم اتا چِکی موجستمه‌ساز هَسته که شه عجیب-غریب کارون وسّه معروف بیّه.

 کشوری تقسیمات 
چک سال ۲۰۰۰ میلادی جه ۱۳تا اوستان (چکی زوون جه: kraje) دانّه. هر اوستان شه وسّه ونه اتا «اوستانی شورا» (krajské zastupitelstvo) داره. این شورای ِرییس هم اون اوستان ِدله اوستاندار وانه.

بندانگشتی|چپ|چک اوستانون نقشه.

(ماشین ِپلاک)استان نیشتنگا جمعیت (سال ۲۰۰۴) جمعیت (سال ۲۰۱۰) A  ، نیشتنگا (Hlavní město Praha) ۱٬۱۷۰٬۵۷۱  ۱٬۲۵۱٬۰۷۲S  (Středočeský kraj) اداری نیشتنگا: پراگ  ۱٬۱۴۴٬۰۷۱  ۱٬۲۵۶٬۸۵۰C  (Jihočeský kraj)  چسکه بودیوویتسه ۶۲۵٬۷۱۲  ۶۳۷٬۷۲۳P   (Plzeňský kraj)  پلزن ۵۴۹٬۶۱۸  ۵۷۱٬۸۳۱K   (Karlovarský kraj)  کارلووی واری ۳۰۴٬۵۸۸  ۳۰۷٬۳۸۰U   (Ústecký kraj)  اوستی ناد لابم ۸۲۲٬۱۳۳  ۸۳۵٬۸۱۴L   (Liberecký kraj)  لیبرتس ۴۲۷٬۵۶۳  ۴۳۹٬۴۵۸H (Královéhradecký kraj)هرادتس کرالووه ۵۴۷٬۲۹۶  ۵۵۴٬۳۷۰E   (Pardubický kraj)  پاردوبیتسه ۵۰۵٬۲۸۵  ۵۱۶٬۷۷۷M   (Olomoucký kraj)  الوموتس ۶۳۵٬۱۲۶  ۶۴۱٬۵۵۵ T   (Moravskoslezský kraj)  استراوا ۱٬۲۵۷٬۵۵۴  ۱٬۲۴۴٬۸۳۷B   (Jihomoravský kraj)  برنو ۱٬۱۲۳٬۲۰۱  ۱٬۱۵۲٬۸۱۹Z   (Zlínský kraj)  زلین ۵۹۰٬۷۰۶  ۵۹۰٬۵۲۷J   (Vysočina)  ییهلاوا ۵۱۷٬۱۵۳  ۵۱۴٬۸۰۵

 وابسته جستارون 
 پراگ بهار

 منابع 

 http://en.wikipedia.org/wiki/Czech_Republic
 http://fa.wikipedia.org/wiki/جمهوری_چک


رج:اسلاوی کشورون
رج:اروپا کشورون
رج:اروپا اتحادیه
رج:ناتو