یمن

یَمَن  اتا عربی کشور هسته که آسیای ِجنوب‌غربی و عربستون جزیره‌مونای ِجنوب، خاورمیونه دله دَره. ونه نیشتنگا (= پایتخت) نوم صنعا هسته. یمن ۵۲۷٬۹۶۸ کیلومترمربع گتی (=مساحت) دانّه. یمن ِدِتا وَر سرخ دریا و عرب دریا دَرنه که خله استراتژی مکان هَستنه. سقطره و حنیش هم دِتا جزیره نوم هستنه که این دِتا دریا دله دَرنه و یمن ِشِنه.

 تاریخ 
اینتا کشور کوهنه نوم سبا هسه. وه اتی مدت ایسلام پیش پیدا بین جا ایران دَس دَیّه. وه موعاصر دوره دله بریتانیا کولونی بیّه که مازرونی ۱۴۷۹ سال دله اتا سیوا کشور بیه. اینتا کشور سیوا بین په دِتا تیکه بیّه که اتا دله شایی حوکومت و ات دیگه دله جمهوری حوکومت دیه. وشون بعدن اتا کشور بینه.

یمن تا قبل سال ۱۹۹۰ میلادی دِتا سِوا کشور بی‌یه: یمن عربی جمهوری (اختصاراً شمالی یمن) و یمن دمکراتیک جمهوری (اختصاراً جنوبی یمن). سال ۱۹۹۰ اتا پیمون بنویشته بیّه که این دِتا کشور متحد بَیینه و یمن ِجمهوری ره بساتنه. سال ۱۹۹۴ اتا جنگ وشون میون دَکِته که شمالی‌ها ونه دله پیروز بَیینه و پیمون‌نومه دَس‌نَخارد بَموندِِسته.

این کشور دله مذهبی جنگ هم خله زیاد هسته. صعده شورش و ۲۰۱۰ و ۲۰۰۹ دله‌یی جنگ دله شیعیون که حوثیون ِنوم جه وشون ره اِشناسِنّه، مرکزی حکومِت جه درگیر بَیینه. این اتفاقات ِپه عربی بهار پیش بِمو و وقتی که یمنیون بَدینه اتخله عربی کشور ِدله انقلاب بَیّه، این کشور ِرییس‌جمهور، علی عبدالله صالح، ره بریم هاکِردنه ولی شیعیون این انقلاب جه هم راضی نَیینه و دِباره سال ۲۰۱۴ شورش هاکِردنه. این شورش کم‌کم گت بیّه و کشور ره بَییته و سال ۲۰۱۵ باعث بیّه رییس‌جمهور کشور جه فِرار هاکِنه. عربستون شه متحدون ِکومِک جه همین سال دَکلِسته یمن دله و یمن ِ۲۰۱۵ ِجنگ اینتی شروع بَیّه.

 مردمون 
یمن ِجمعیت ۲۲ میلیون نفر هسته که این میون اکثریت ره سُنی‌ها دارنه ولی ۴۲ درصد هم شیعه هَستنه. این شیعیون ویشته زیدی‌مذهب هَستنه. «حوثیون یا انصارالله» اتا گروه ِنوم هسته که زیدیون ونجه په‌رووی کانّه. این کشور عرب اتحادیه‌ی ِفقیرترین کشورون جه هسته.

 تقسیمات 
یمن ۲۰ استان و اتا نیشتنگائی محدوده دارنه:
400px||thumb

 عَدَن
 عَمران
 اَبیَن
 ضالع
 بیضاء
 حُدَیده
 جَوف
 مَهره
 مَحویت
 صَنعاء
 ذَمار
 حضرموت
 حَجّه
 إب
 لَحِج
 مأرب
 رَیمه
 صَعده
 شبوه
 تَعِز

 منابع 


رج:عرب کشورون
رج:عرب اتحادیه
رج:عربی‌زوون کشورون
رج:بریتانیا قدیمی مستعمرات
رج:آسیایی کشورون
رج:اسلامی کشورون