لیبریا

لیبــِریا اتا کشور هسته که آفریقای ِغرب دَره و ونه نیشتنگا (= پایتخت) مانروویا هسته. این کشور گینه خلیج ِشمال قرار دانّه. لیبریا ره سال ۱۸۴۷ بَرده‌ئونی که آمریکا دله آزاد بَیی‌بینه، بِساتنه و این کشور اولین جمهوری‌ای بی‌یه که آفریقا دله بساته بیّه.

لیبریا حدوداً ۳.۵ میلیون جمعیت دانّه. ونه رسمی زوون انگلیسی هسته و مسیحیت، اسلام و بعضی دیگه ادیان این کشور دله رواج دانّه. الماس، آهن، کائوچو، قهوه و کاکائو این کشور جه ویشته صادر وانه.

 تاریخ 
بندانگشتی|راست|125px| جوزف جنکینز رابرتزلیبریای ِاولین رئیس جمهور

 ۱۸۲۱ و ۱۸۲۲ آمریکای ِکوچ‌کَرون ِانجمن بتونِسته لیبریا ره بسازه. 
 ۱۸۴۷ لیبریا اعلام جمهوری بَیِّن هاکِرده و مهاجرونی که آمریکا جه وَردِگِردِست‌بینه، بومیون جه جنگ هاکردنه.
 ۱۸۷۸ تا ۱۹۷۱  ویلیام تابمن که ویگ ِحزب جه بی‌یه رییس‌جمهوری کارده.
 ۱۹۷۱ تا ۱۹۸۰ ساموئل دوئه که اتا بومی آدِم بی‌یه، رییس‌جمهور بیّه. 
 سال ۱۹۹۰،  ساموئل دوئه ره کودتا جه کنار بَزونه. این گادِر اتا دله‌یی جنگ (= جنگ داخلی) پیش بِمو که ۱۴ سال یعنی تا سال ۲۰۰۳ حدوداً ۲۵۰ هزار نفر ونه دله بمردنه.
 ۱۹۹۹، غنا، نیجر و دیگه کشورون،  لیبریا ره متهم هاکردنه که سیرالئون ِشورشیون جه پشتی کانده و گینه هم وه ره متهم هاکرده که اونجه شورشیون جه حمایت کانده.

 تقسیمات 
راست|بندانگشتی|220px
لیبریا 15 ایالت دانه:
 بومی (Bomi)
 بونگ (Bong)
 گبارپولو (Gbarpolu)
 گراند باسا (Grand-Bassa)
 گراند کیپ مونت (Grand Cape Mount)
 گراند گده (Grand-Gedeh)
 گراند کرو (Grand-Kru)
 لوفا (Lofa)
 مارگیبی (Margibi)
 مریلند (Maryland)
 مونتسرادو (Montserrado)
 نیمبا (Nimba)
 ریور سس (River Cess)
 رایور گی (River Gee)
 سینوئه (Sinoe)

 منابع 

 http://en.wikipedia.org/wiki/Liberia
 سایت تبیان
 کشور لیبریا


رج:انگلیسی‌زوون کشورون
رج:آفریقایی کشورون
رج:آفریقا اتحادیه
رج:آمریکا تاریخ