اقوز

اقوز یا آقوز که وه ره آغوز جه هم نویسنّه (علمی نوم: Juglans regia) میوه‌ای گرد با دِ پوسه، اتا نرم و سبزرنگه که كم‌كم خشک بونه و از بین شونه و دیگری سخت و حسكائی هسه. مغزش خوراکی هسه و روغن فراوان داینه.

 اقوزدار 
200px|بندانگشتی|راست|اقوز دار
اینتا دار میوه خله گت هسه و ونه سخت چو بهترین و معروف‌ترین چو‌ئون جه هسه. آقوز دار ارتفاع بین ۱۰ تا ۴۰ متر هسه.

اقوزدار ویشتر به روش پیوندبزوئن (پیوند اسکنه‌ای. پیوند شکمی با T معکوس به دلیل وجود شیرابه) یا دكاشتن اقوز كل تکثیر بونه.

 اقوز ایران دله 
گت ترین شهرستان تولید کننده اقوز در ایران شهرستان اقلید هسه.
 اتا از گت ترین باغ‌های اقوز جهان (با تایید فائوخبرگزاری مهر) با مساحت حدود ۷۵۰ هکتار در شهمیرزادو روستای خطیرکوه از توابع شهرستان مهدیشهر در استان سمنان واقع بیه.
 تویسرکان از عمده‌ترین مناطق تولید کننده اقوز در ایران هسه. محصولات اینتا شهرستان غالباً به خارج از کشور صادر بونه و از کیفیت بالایی برخوردار هسه.
 گت باغ‌های اقوز در کردستان منطقه اورامان و تیلکو در سقز فراوان هسنه. دارای دارای کهنسال و قدیمی سازگار به اب وهوای سردسیر هسه.

 اقوز درمونی 
200px|بندانگشتی|چپ|اقوزپوس‌هاکردن، آدِم دَس ره سیو کانده
درمون ورم روده و معده:۱۵ تا ۲۰ گرم اقوز گلام ره به مدت ده دقیقه در اتا لیتر آب جوش دم هکنین، برای ورم معده و روده به عنوان کرم کش ۳ فنجان در روز از اینتا دم کرده ره نوش هكنین.

تولید آغوز به تُن سالون ۲۰۰۴-۲۰۰۵ دله بانک اطلاعاتی فائو جه) Base de données de la FAO, accès du 14 novembre ۲۰۰۶ چین۴۱۵ ۰۰۰۲۹ ٪۴۲۰ ۰۰۰۲۸ ٪آمریکا۲۹۴ ۸۴۰۲۰ ٪۳۲۲ ۰۵۰۲۱ ٪ایران۱۵۰ ۰۰۰۱۰ ٪۱۵۰ ۰۰۰۱۰ ٪تورکیه۱۲۶ ۰۰۰۹ ٪۱۳۳ ۰۰۰۹ ٪اوکراین۹۰ ۷۰۰۶ ٪۹۳ ۰۰۰۶ ٪فرانسه۲۶ ۴۲۲۲ ٪۳۳ ۲۴۱۲ ٪هند۳۴ ۰۰۰۲ ٪۳۱ ۵۰۰۲ ٪مصر۲۷ ۰۰۰۲ ٪۲۷ ۰۰۰۲ ٪صربستون۲۲ ۶۸۴۲ ٪۲۴ ۰۰۰۲ ٪ایسپانیا۲۵ ۷۰۰۲ ٪۲۲ ۰۰۰۱ ٪یونان۲۰ ۱۸۱۱ ٪۲۱ ۶۴۳۱ ٪مکزیک۱۹ ۰۰۰۱ ٪۱۹ ۰۰۰۱ ٪مولداوی۱۸ ۰۰۰۱ ٪۱۸ ۰۰۰۱ ٪اتریش۱۷ ۷۳۵۱ ٪۱۷ ۰۰۰۱ ٪آلمان۱۶ ۹۰۰۱ ٪۱۶ ۹۰۰۱ ٪ایتالیا۱۵ ۰۰۰۱ ٪۱۶ ۰۰۰۱ ٪رومانی۱۵ ۶۰۸۱ ٪۱۵ ۵۰۰۱ ٪دیگر ۱۲۱ ۳۵۸۸ ٪۱۳۲ ۹۸۲۹ ٪ Total۱ ۴۵۶ ۱۲۸۱۰۰ ٪۱ ۵۱۲ ۸۱۶۱۰۰ ٪

 پانویس 

 منابع 
 فرهنگ فشرده سخن، دکتر حسن انوری، تهران، سخن، ۱۳۸۲
 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Walnut»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۷ مهٔ ۲۰۰۸).

رج:بخاردنی‌ئون
رج:گیاهون