لیبی

لیبی (عربی جه: ليبيا) اتا کشور نوم هسه که آفریقا قاره دله دره. لیبی  مصر، سودان، چاد، نیجر، الجزایر و تونس جه سامون دانّه.

لیبی ِگـَتی (=مساحت) حدوداً ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع هسته که چارومین گت ِکشور آفریقا دله و هیودَهمین کشور جهون دلوئه. U.N. Demographic Yearbook, (۲۰۰۳), «Demographic Yearbook (۳) Pop. , Rate of Pop. Increase, Surface Area & Density», United Nations Statistics Division. Retrieved July 15, 2006. ۱٫۷ میلیون نفر جمعیت ۶٫۴ میلیون نفری جه لیبی ِنیشتنگا (=پایتخت)، طرابلس، دله دَرنه.

 جوغرافی 
اینتا کشور گتی۱۷۷۵۰۰۰ کیلومترمربع هسه.اینتا کشور ۶.۴ میلیون نفرجمعیت دارنه. ونه نیشتنگاء(=پایتخت) نوم طرابلس هسه.

 تاریخ 
اینتا کشور میلادی نوزدهوم سده دله عثمانی دس دیه ولی وه ره جهونی جنگ اول نمه په، ایتالیا مسلمون‌ها دس جا در یارنه. اینتا کشور جهونی جنگ دوم په اتا سیوا کشور بیّه.

 سیاست 
اینتا کشور حکومت تا عربی بهار گادِر سوسیالیستی-عربی ِجمهوری بی‌یه و ونه رییس جمهور هم معمر قذافی بی‌یه که ۴۰ سال رهبر نوم جه حکومت کارده. اتا انقلاب په قذافی ره ونه مخالفون بکاشتنه و ناتو همراهی جه اتا موقتی دولت بساتنه. ولی این دولت خله دووم نیارده چون لیبی ِاوضاع قارش-میش بیّه و همه هِدی جه شهرون و روستائون ِتصرف وسّه جنگینه. لیبی دله‌یی جنگ په، این کشور چنتا تیکه بیّه که اسا هرکمین ره اتا شورشی گروه و دولت اداره کنّه. اخوان المسلمین، جنرال حفتر و بربری سیوا-خاهون این گروه‌ها جه هستنه.

 فرهنگ 
ونه مردم ویشتر عربی زوون جه گپ زنّه و ایسلام ِدین ره په‌روو هستنه.

 ایقتصاد 
اینتا کشور پیل یکا نوم دینار هسه.

 تقسیمات 
چپ|300px|

#(map)اوستانمرکزگتیkm2جمعیت(۲۰۰۶)امبسیشماره۱بطنان طبرق۸۳٬۸۶۰  ۱۵۹٬۵۳۶۱٫۹۱۴۲ درنهدرنه۱۹٬۶۳۰ ۱۶۳٬۳۵۱۸٫۳۱۰۳جبل‌الاخضر بیضا۷۸۰۰ ۲۰۶،۱۸۰  ۲۶۴مرج المرج۱۰٬۰۰۰۱۸۵٬۸۴۸۱۸٫۶۱۸ ۵بنغازی ۳۱۴ ۶۳۱،۵۵۵ ۲۰۰۰ ۶واحات اجدابیا۱۰۸٬۶۷۰۱۷۷٬۰۴۷۱٫۶۱۶ ۷کفره الجوف۴۸۳٬۵۱۰۵۰٬۱۰۴۰٫۱۲۰  ۸سرت سرت۱۴۱٬۳۷۸۱٫۸۷ ۹مصراته مصراته۲٬۷۷۰۵۵۰٬۹۳۸۱۹۸٫۹۳ ۱۰مرقب الخمس۱۰۹٫۴۳۴۳۲٬۲۰۲۳٬۹۴۹٫۶۶ ۱۱طرابلس طرابلس۱،۰۶۵،۴۰۵۱۲جفره هون۱۱۷٬۴۱۰۵۲۳۴۲۰٫۴۱۳ ۱۳زاویه زاویه۲٬۸۹۰۲۹۰٬۹۹۳۱۰۰٫۷۴ ۱۴نقاط الخمس زواره۵٬۲۵۰۲۸۷٬۶۶۲۹ ۱۵جبل غربی غریان۳۰۴٬۱۵۹ ۱۶نالوت نالوت۱۳٬۳۰۰۹۳٬۲۲۴۷۱۹ ۱۷جفاره العزیزیه۱،۹۴۰  ۴۵۱،۱۷۵   ۲۳۳۱۸وادی الشاطی براک۹۷٬۱۶۰   ۷۸٬۵۳۲۱۱۹سبها سبها۱۵٬۳۳۰ ۱۳۴٬۱۶۲۸٫۸۲۰وادی الحیاه اوباری۳۱٬۸۹۰۷۲٬۵۸۷۲٫۳۲۴ ۲۱غات غات۷۲٬۷۰۰۲۳٬۵۱۸۰٫۳۲۱ ۲۲مرزق مرزق۳۴۹٬۷۹۰۷۸٬۶۲۱۰٫۲۱۵ 

 دپیته چرخه‌تو 
 معمر قزافی

 پانویس


رج:آفریقایی کشورون
رج:ایتالیا قدیمی مستعمرات
رج:عربی‌زوون کشورون
رج:عرب کشورون
رج:عرب اتحادیه
رج:آفریقا اتحادیه
رج:اوپک