မဂ္ဂပစ္စည်း

မဂ္ဂပ (ပ္ပ)စ္စယ (ပု) [မဂ္ဂ+ပစ္စယ] မဂ်ဖြစ်သော ပစ္စည်း၊ မဂ္ဂပစ္စည်း။ ဈာနပစ္စယော မဂ္ဂပစ္စယော သမ္ပယုတ္တပစ္စယော။ ပဋ္ဌာန၊၁၊၁ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၅၀။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၆၃၊ ၁၇၁ မ၊ဋီ၊၁၊၃၁၉။ မူလဋီ၊၁၊၁၂၉၊ ၁၆၄။) မဂ္ဂပ္ပစ္စယတာယ၊ ပန ယထာသကံ ကိစ္စကရဏေန ပစ္စေကမ္မိ တာနိ မဂ္ဂေါယော။ သာရတ္တ၊၃။ ၁၇၀။ မဂ္ဂ-ကြည့်။ တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၁၆
မဂ္ဂပစ္စည်း
သုဂတိ ဒုဂ္ဂတိသို့ ပို့ဆောင်နိုင်သော သတ္တိ, ပကတိလမ်းခရီးသည် မိမိအပေါ်၌ သွားလာသူကို 
လိုရာအရပ်သို့ ဆောင်ပို့သကဲ့သို့ ကုသိုလ် အကုသိုလ် ဝိပါက် ကြိယာတို့၌ ပါရှိသော မဂ္ဂင်တရားတို့လည်း 
မိမိတို့နှင့် တကွဖြစ်ဘက်တရားစုကို လိုရာအာရုံ လိုရာကိစ္စ၌ ဆောင်ပို့နိုင်သော သတ္တိသည် မဂ္ဂပစ္စည်းမည်၏။
မဂ္ဂင် ၁၂-ပါး
မဂ္ဂင်္ဂါနိ-မဂ္ဂင်တို့သည်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ-သမ္မာဒိဋ္ဌိ၎င်း။ သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ-သမ္မာသင်္ကပ္ပ၎င်း။ သမ္မာဝါစာ-
သမ္မာဝါစာ၎င်း။ သမ္မာကမ္မန္တော-သမ္မာကမ္မန္တ၎င်း။ သမ္မာအာဇီဝေါ-သမ္မာအာဇီဝ၎င်း။ သမ္မာဝါယာမော-
သမ္မာဝါယာမ၎င်း။ သမ္မာသတိ-သမ္မာသတိ၎င်း။ သမ္မာသမာဓိ-သမ္မာသမာဓိ၎င်း။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ-မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၎င်း။ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ-မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ၎င်း။ မိစ္ဆာဝါယာမ-မိစ္ဆာဝါယာမ၎င်း။ မိစ္ဆာသမာဓိ- မိစ္ဆာသမာဓိ၎င်း။ 
(ဣတိ-
ဤသို့) ဒွါဒသ-တဆဲ့နှစ်ပါးတို့တည်း။ (အခြေပြုသင်္ဂြိဟ်နိဿယ-၄၂၆)ဒွါဒသမဂ္ဂင်္ဂါနိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ, သမ္မာသင်္ကပ္ပေါ, သမ္မာဝါစာ, သမ္မာကမ္မန္တော, သမ္မာအာဇီဝေါ, သမ္မာ 
ဝါယာမော, သမ္မာသတိ, သမ္မာသမာဓိ, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပေါ, မိစ္ဆာဝါယာမော, မိစ္ဆာသမာဓိ။  
(အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟပါဠိ-၁၂၀)
မဂ္ဂင်အမည်အဓိပ္ပါယ်တရားကိုယ်၁။ သမ္မာဒိဋ္ဌိကောင်းစွာသိမြင်မှုပညာ၂။ သမ္မာသင်္ကပ္ပကောင်းစွာကြံစည်မှုဝိတက်၃။ သမ္မာဝါစာကောင်းစွာပြောဆိုမှုသမ္မာဝါစာ၄။ သမ္မာကမ္မန္တကောင်းစွာပြုလုပ်မှုသမ္မာကမ္မန္တ၅။ သမ္မာအာဇီဝကောင်းစွာအသက်မွေးမှုသမ္မာအာဇီဝ၆။ သမ္မာဝါယာမကောင်းစွာအားထုတ်မှုဝီရိယ၇။ သမ္မာသတိကောင်းစွာအောက်မေ့မှုသတိ၈။ သမ္မာသမာဓိကောင်းစွာတည်ကြည်မှုဧကဂ္ဂတာ၉။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမှားယွင်းစွာသိမြင်မှုဒိဋ္ဌိ၁၀။ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပမှာယွင်းစွာကြံစည်မှုအကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါးရှိ ဝိတက်၁၁။ မိစ္ဆာဝါယာမမှားယွင်းစွာအားထုတ်အကုသိုလ်စိတ် ၁၂-ပါးရှိ ဝီရိယ၁၂။ မိစ္ဆာသမာဓိမှားယွင်းစွာတည်ကြည်မှုဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ်စိတ်ဝိစိကိစ္ဆာ၌ယှဉ်သော ဧကဂ္ဂတာသည် အားနည်းလှသောကြောင့် မဂ္ဂပစ္စည်းမတပ် (ပရမတ္ထသံခိပ်ဋီဒု-၅၂၈) 

မှတပါး အကုသိုလ်စိတ် ၁၁-ပါးရှိ 

ဧကဂ္ဂတာ

ပစ္စည်း ပစ္စယုပ္ပန် ပစ္စနိက်
ပစ္စည်းပစ္စယုပ္ပန်ပစ္စနိက်သဟိတ်စိတ် ၇၁-ပါး၌ ရှိသော

ပညာ ဝိတက် သမ္မာဝါစာ

သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ

ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ ဒိဋ္ဌိသဟိတ်စိတ် ၇၁၊ စေ-၅၂

သဟိတ်စိတ္တဇရုပ်

သဟိတ်ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်အဟိတ်စိတ် ၁၈၊ ဆန္ဒကြဉ်သော

အညသမာန်းစေ ၁၂၊

အဟိတ်စိတ္တဇရုပ်, အဟိတ်

ပဋိသန္ဓေကမ္မဇရုပ်နှင့် ကျန်ရုပ်များ

မဂ္ဂပစ္စည်း၏ ပစ္စယုပ္ပန်
ပေးလှုသောအခါ သောမနဿသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက မဟာကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်လျှင် 
စေတသိက် ၃၈-ပါးယှဉ်ရာ ပညာကို ပစ္စည်း ယူက၊ စိတ်နှင့် ကျန် စေတသိက် ၃၇-ပါးသည် ပစ္စယုပ္ပန်။

လူတယောက် အိပ်ပျော်နေခိုက် သောမနဿသဟဂုတ် ဉာဏသမ္ပယုတ် အသင်္ခါရိက မဟာဝိပါက်စိတ် 
ဖြစ်လျှင် စေတသိက် ၃၃-ပါး ယှဉ်ရာ, ဝိတက်ကို ပစ္စည်းယူက စိတ်နှင့်ကျန်စေတသိက် ၃၂-ပါးသည် 
ပစ္စယုပ္ပန်။

အဟိတ်စိတ်၌ပါသော ဝိတက်, ဝီရိယ, ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင်အမည်မရ
ရေသောက်မြစ်နှင့်တူသော ဟိတ်မပါလျှင် ဆိုင်ရာအာရုံ ယူမှု၌ အမြစ်စွဲနေသလိုခိုင်မြဲမည်မဟုတ် 
ချေ။ မခိုင်မြဲ၍ အပေါ်ယံမျှသာဖြစ်သော တရားကို “သုဂတိ ဒုဂ္ဂတိသို့ ပို့ဆောင်နိုင်သော သတ္တိ”ရှိ၏
ဟု မဆိုထိုက်။ ထို့ကြောင့် အဟိတ်စိတ်များဝယ် မဂ္ဂင်တရားကိုယ်နှင့်အလားတူသော ဝိတက်, ဝီရိယ, 
ဧကဂ္ဂတာ တို့ ထိုက်သလို ယှဉ်ကြသော်လည်း မဂ္ဂင်အမည်မရကြချေ။ မှန်ပါသည်။ ဈာန်အလုပ် လုပ်နိုင်ဖို့ 
ဝိတက် ပါကိုပါရမည်။ ဗိုလ်အလုပ် လုပ်နိုင်ဖို့ ဝီရိယ ပါကိုပါရမည်။ မဂ္ဂင်အလုပ် လုပ်နိုင်ဖို့ ဟိတ်တရား 
ပါကိုပါရမည်။

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
Category:ဝိပဿနာ