သင်္ခါရက္ခန္ဓာ

(သင်္ခါရက္ခန္ဓ (ပု) [သင်္ခါရ+ခန္ဓ] သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညာက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့မှ တစ်ပါး ဖဿ, စေတနာ စသော စေတသိက် ၅၀-နာမ်တရားအစု)။ ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာ--- ဟီနာ ဝါ ပဏီတာ ဝါ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ အယံ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ။ မ၊၃၊၆၇။ ကတမော တသ္မိံ သမယေ သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဟောတိ၊ --- အရူပိနော ဓမ္မာ ဌပေတွာ ဝေဒနာက္ခန္ဓံ ဌပေတွာ သညာက္ခန္ဓံ ဌပေတွာ ဝိညာဏက္ခန္ဓံ၊ အယံ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဟောတိ။ အဘိ၊ဓ၊၂၇။ ရူပက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓော သညာက္ခန္ဓော သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဝိညာဏက္ခန္ဓာ။ အဘိ၊ပု၊၁၀၁။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၇၃။ (အဘိ၊ဓ၊၂၄၊ ၃၆၊ ၄၁။ အဘိ၊ဝိ၊၃၇-၉။ အဘိ၊က၊၂၅၂-၃၊ ၂၉၂။ ယမက၊၁၊ ၂၂၊ ၃၁။ ပဋိသံ၊၅၃၊ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၆၁။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၂၆-၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂ဝ။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆။)။တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၂၁

သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဆိုသည်မှာ အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် စုပေါင်းခြင်း၊ အားထုတ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်စီရင်ခြင်း သဘောရှိသော စေတသိက်တရားစုကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

၁။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၏ သဘာဝလက္ခဏာ ၄-ပါး
သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၏ သဘောကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ သိရှိနိုင်ရန် အောက်ပါအချက် ၄ ချက်ဖြင့် ပိုင်းခြားရှုမြင်နိုင်ပါသည် -

   လက္ခဏာ (သဘာဝ) - အာရုံကို ပေါင်းစုအောင် ပြုပြင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) အားထုတ်ခြင်း ကြောင့်ကြဗျာပါရသို့ ရောက်ခြင်း သဘော ရှိပါသည်။
   ရသ (ကိစ္စ) - ကုသိုလ် သို့မဟုတ် အကုသိုလ် လုပ်ငန်းရပ်များတွင် အတူယှဉ်ဖက် သမ္ပယုတ်တရားများကို အာရုံပေါ်၌ ဖရိုဖရဲ မဖြစ်စေဘဲ ပေါင်းစုရုံးစည်းပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
   ပစ္စုပဋ္ဌာန် (အကျိုး) - အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် အကြောင်းတရားများကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းနှင့် အကျိုးကို ပြီးစီးစေခြင်း၌ ကြောင့်ကြဗျာပါရရှိသော သဘော အဖြစ် ယောဂီ၏ ဉာဏ်၌ ထင်လာတတ်ပါသည်။
   ပဒဋ္ဌာန် (နီးစပ်သောအကြောင်း) - မိမိမှ ကြွင်းကျန်သော ဝေဒနာ၊ သညာ၊ ဝိညာဉ် ဟူသော နာမ်ခန္ဓာ (၃) ပါး ဖြစ်ပါသည်။ ဤနာမ်ခန္ဓာများ မပါဘဲ သင်္ခါရက္ခန္ဓာသည် သီးသန့် မဖြစ်နိုင်ပါ။

၂။ စေတနာ၏ ပဓာနကျမှု
သင်္ခါရက္ခန္ဓာတွင် စေတနာ သည် အဓိက အရေးပါဆုံး ခေါင်းဆောင် ဖြစ်ပါသည်။ စေတနာသည် အတူယှဉ်ဖက် တရားများကို ပေါင်းစည်းပေးပြီး ကုသိုလ် သို့မဟုတ် အကုသိုလ် ကံအဖြစ်သို့ ရောက်အောင် ပြုပြင်စီရင်ပေးပါသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် မြတ်စွာဘုရားရှင်က သင်္ခါရက္ခန္ဓာကို ဝေဖန်ဟောကြားရာ၌ စေတနာကိုသာ အဓိကထား၍ ဟောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

၃။ ကံနှင့် အကျိုးပေးမှု (သမ္ပတ္တိ နှင့် ဝိပတ္တိ)
သင်္ခါရ (ကံ) သည် အကျိုးပေးရာ၌ အောက်ပါ အကြောင်းတရား (၄) မျိုး၏ အထောက်အပံ့ သို့မဟုတ် တားမြစ်မှုပေါ်တွင် မူတည်နေပါသည်။

၁။ ဂတိ - လားရာဘုံဘဝ (လူ၊ နတ်၊ ငရဲ စသည်)။
၂။ ဥပဓိ - ရုပ်အဆင်း လှပမှု သို့မဟုတ် ချို့တဲ့မှု။
၃။ ကာလ - ခေတ်အခါ ကောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆိုးခြင်း။
၄။ ပယောဂ - ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် တို့ဖြင့် မှန်ကန်စွာ ကြိုးစားအားထုတ်မှု။

   အကုသိုလ်ကံများ - သမ္ပတ္တိ (၄) ပါး (ဂတိ၊ ဥပဓိ၊ ကာလ၊ ပယောဂ ကောင်းခြင်း) နှင့် ကြုံနေပါက အကျိုးပေးခွင့်မရဘဲ တားမြစ်ခံထားရတတ်ပါသည်။ သို့သော် ဝိပတ္တိ (၄) ပါး (ဂတိ၊ ဥပဓိ၊ ကာလ၊ ပယောဂ ညံ့ဖျင်းခြင်း) နှင့် ကြုံလျှင်မူ အကျိုးပေးရန် အခွင့်သာလာတတ်ပါသည်။
   ကုသိုလ်ကံများ - သမ္ပတ္တိ (၄) ပါးနှင့် ကြုံခိုက်တွင် အကျိုးပေးခွင့် သာသော်လည်း၊ ဝိပတ္တိ (၄) ပါးနှင့် ကြုံခိုက်တွင် အကျိုးမပေးနိုင်ဘဲ ရှိတတ်ပါသည်။

၄။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာကို ရှုမြင်ပုံ
သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၏ သဘောကို အမှန်အတိုင်း သိမြင်ရန်အတွက် အတိတ်က ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သော အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ သင်္ခါရ၊ ကံ တို့ကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်တွင် အကျိုးတရားများ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သဘော) ကို ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ စိတ်ဓာတ် ညစ်နွမ်းလျှင် သတ္တဝါတို့ ညစ်နွမ်းပြီး၊ စိတ်ဓာတ် ဖြူစင်လျှင် သတ္တဝါတို့ စင်ကြယ်ရခြင်းမှာလည်း သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၏ ပြုပြင်မှုကြောင့်ပင် ဖြစ်ပါသည်။

အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် သင်္ခါရက္ခန္ဓာသည် သတ္တဝါတို့အား ယုတ်ညံ့သူ၊ မြင့်မြတ်သူ ဖြစ်အောင် ဝေဖန်စီရင်ပေးသော တရားစု ဖြစ်ပါသည်။

ဥပမာ - သင်္ခါရက္ခန္ဓာသည် မျိုးစေ့ နှင့် တူပါသည်။ တမာစေ့ စိုက်လျှင် ခါးသော အသီး သီးသကဲ့သို့ အကုသိုလ်ကံ (သင်္ခါရ) သည် ဆိုးကျိုးကို ပေးပြီး၊ ကြံမျိုးစေ့ စိုက်လျှင် ချိုသော အသီး သီးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ကံ (သင်္ခါရ) သည် ကောင်းကျိုးကို ရရှိစေပါသည်။ သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း

 ပိဋကလမ်းညွှန်လာ သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ
သင်္ခါရက္ခန္ဓနိဒ္ဒေသ၊ အဘိ-၂-ပါ-၇၊ အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၁၉၊ သုတ္တန္တဘာဇနီယ။ ။ အဘိ-၂-ပါ-၃၇၊ အဘိ-၂-ဋ္ဌ-၄၀၊ အဘိဓမ္မဘာဇနီယ။ ။ ဝိသုဒ္ဓိ-ဒု-အုပ်-၉၂၊ (လက္ခဏ-ရသ-စသည်ကို ပြဆိုခဏ်း)၊ သင်္ခါရအမျိုးမျိုး ခွဲပြပုံ၊ ၁၅၈။ ။ မဟာနိ-ပါ-၇၂၊ မဟာနိ-ဋ္ဌ-၁၉၂၊ အညွှန်းများကိုလည်း ပြဆိုထား၏။ ။ ပဋိသံ-ပါ-၆၊ ပဋိသံ-ဋ္ဌ-ပ-အုပ်-၅၇။ 
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
Category:ဝိပဿနာ