ရိုးပွီးလျန်နီး

ရိုးပွီးလျန်နီး (Ropuiliani, 1828–3 January 1895) သည် လူရှိုင်းတောင်တန်း တွင် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ အုပ်စိုးစဉ် သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး မီဇို အမျိုးသမီး စော်ဘွား ဖြစ်သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ ဗန်ဒူးလာ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်တွင် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ လက်အောက်ခံတပ်များကို ခုခံခြင်းအတွက် သူမအား အမှတ်ရနေပါသည်။  သူမသည် ဒန်လွန်း ရွာ နှင့် အခြားရွာ  အတွက် စော်ဘွား ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုခေတ် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် နှာထျာလ် အနီး၊  ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃ ရက်နေ့တွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံ Rangmati ရှိ အကျဉ်းထောင်တစ်ခုတွင် အကျဉ်းချခံရပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ 

Ropuiliani သည် အိုက်ဇောစော်ဘွား လားလ်ဆာဗူးငါ (Lalsavunga) ၏ သမီးဖြစ်ပြီးယနေ့ခေတ်မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးဝန်းကျင်တွင်  မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ၁၈၄၇ ခုနှစ်တွင် သူမသည် ရားလ်ဗွန် (Ralvawng) ၏ စော်ဘွား ဗန်ဒူးလာ နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ သူမသည် ကွယ်လွန်သူခင်ပွန်း၏ မူဝါဒများကို စေ့စပ်ဆွေးနွေးရန် သို့မဟုတ် ဗြိတိသျှတောင်းဆိုချက်များကို လိုက်နာရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး ဗြိတိသျှကိုလိုနီအာဏာကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ခုခံခြင်းမပြုသည့် မူဝါဒများကို လိုက်နာခဲ့သည်။ သူမ၏ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် အခွန်များ၊ လုပ်အားခွန်နှင့် ဆန်ခွန်များအားလုံးကို သိမ်းဆည်းထားပြီး ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ကျူးကျော်မှုကို ဖီဆန်သည့်အချက်ဖြစ်သည်။[၂]

ကွပ်မျက်မှုကို ကြားသိရသောအခါတွင် ဗြိတိသျှတို့သည် Ropuiliani ၏ရွာကို ဝင်ရောက်စီးနင်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ စီးနင်းမှုအား Captain John Shakespeare နှင့် R.H.S Hutchinson and Pugh တို့က စီစဉ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Ropuiliani ၊ သူမ၏သား လားလ်ထြွားမာ (Lalṭhuama) နှင့် မြောက်ပိုင်းစော်ဘွား Doakoma တို့သည် ဗြိတိသျှကိုတော်လှန်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ [1] သေနတ်၊ ဝက်၊ ငှက်နှင့် ဆန်များစွာကို ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရန် ရာဇသံပေးထားသည်။
ကဏ္ဍ:၁၈၉၅ ကွယ်လွန်သူများ
ကဏ္ဍ:၁၈၂၈ မွေးဖွားသူများ