ကာယသင်္ခါရ

ကာယသင်္ခါရဟူသော စကားလုံးသည် ပါဠိစာပေနှင့် အဘိဓမ္မာတွင် အသုံးပြုသည့် ရှုထောင့်ပေါ်မူတည်၍ အဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုး ကွဲပြားပါသည်။

၁။ ကိုယ်နှင့်ဆက်စပ်သော သင်္ခါရ (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြုပြင်စီမံမှု)
၂။ ကိုယ်ဖြင့်ပြုလုပ်သော သင်္ခါရ (ကာယကံ စေတနာ)

ဤအဓိပ္ပာယ် နှစ်မျိုးကို အောက်တွင် အကျယ်တဝင့် ရှင်းပြပါမည်။ကာယသင်္ခါရ (ပု) [ကာယ+သင်္ခါရ] ကိုယ်ဖြင့်-ပြုပြင်–စီမံ–ဖြစ်စေ သဘော။ (၁) ကိုယ်၏အကျိုးဖြစ်သောသင်္ခါရ ဟူသော ထွက်သက် ဝင်သက်။ (စတုသမုဋ္ဌာနိကရုပ်ဟု ဆိုအပ်သော ကရဇကာယ၏ အကျိုးဆက် ဖြစ်သောစိတ္တဇဝါယောဓာတ်ကို ထွက်သက်ဝင်သက် လေဟု ဆိုသည်။) (၂) ကာယဒွါရ–မှ–၌–ဖြစ်သော စေတနာ။ (ကာယဒွါရ၌ဖြစ်သော ကာမာဝစရကုသိုလ် အကုသိုလ် ၂၀-တို့နှင့် ယှဉ်သောစေတနာကို ဆိုသည်။) (၁) တယော သင်္ခါရာ ကာယသင်္ခါရော ဝစီသင်္ခါရော စိတ္တသင်္ခါရောတိ။ ယမက၊၂၊၁။ (ဝိ၊၁၊၈၉။ ဒီ၊၂၊၂၃၂။ မ၊၁၊၇၁၊ ၃၇၀။ သံ၊၂၊၁၀၂။ သံ၊၃၊၂၇၁။ ပဋိသံ၊၁၈၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၄၅။) အဿာသပဿာ ကာယသင်္ခါရော။ ယမက၊၂၊၁။ တတ္ထ ကာယဿ သင်္ခါရော ကာယသင်္ခါရော။ “အဿာသပဿာသာ ကာယိကာ ဧတေ ဓမ္မာ ကာယပဋိဗဒ္ဓါ”တိ ဟိ ဝစနတော ကာရဏဘူတဿ ကရဧကာယဿ ဖလဘူတော ဧဝ သင်္ခါရောတိ ကာယသင်္ခါရော။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၁၃။ ကာယသင်္ခါရာတိ အဿာသပဿာသာ။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၀။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၉။ (ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၇-၈။ ၂၈၄။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၁၉၂။ မူလဋီ၊၃၊၁၃၇။ သာရတ္ထ၊၂၊၁၉၃။ ဝိမတိ၊၁၊၂၁၂။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၇၄။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၅၂၃။) (၂) တယောမေ အာဝုသော သင်္ခါရာ ကာယသင်္ခါရော ဝစီသင်္ခါရော စိတ္တသင်္ခါရော။ မ၊၁၊၆၇။ (မ၊၂၊၅၂။ သံ၊၁၊၂၄၅။ အံ၊၁၊၁၂၀၊ ၅၅၃။ အဘိ၊ဝိ၊၁၄၂။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၀၊ ၁၆၂။) ကာယသင်္ခါရောတိ ကာယတော ပဝတ္တသင်္ခါရော ကာယဒွါရေ စောပနဝသေန ပဝတ္တာနံ ကာမာဝစရကုသလတော အဋ္ဌန္နံ အကုသလတော ဒွါဒသန္နန္တိ ဝီသတိယာ ကာယသန္ဓေ တနာနမေတံ အဓိဝစနံ။ မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂၇။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၆။ (မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၇၃။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၉၀၊ ၃၉၁။) ကာယေန ပဝတ္တိတော, ကာယတောဝါ ပဝတ္တော, ကာယဿ ဝါ သင်္ခါရောတိ ကာယသင်္ခါရော။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၂၊၂၅၈။ (၂၅၃။ နေတ္တိ၊ဋီ၊၁၈။) (၁) (၂) တတ္ထ ကာယပဋိဗုဒ္ဓတ္တာ ကာယေန သင်္ခရီယတိ ကရီယတိ နိဗ္ဗတ္တိယတီတိ ကာယသင်္ခါရော (မ၊၁၊၃၇၅။ သံ၊၂၊၄၈၃။)...ဧဝံ ကုသလာကုသလာ ဝီသတိ စေတနာပိ အဿာသပဿာသာပိ ကာယသင်္ခါရောတွေဝ ဝုစ္စန္တိ။ မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၃။ (သံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၁၃၂။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၀၃။ သံ၊ဋီ၊၂၊၃၇၃။)

အဓိပ္ပာယ် (၁) - ဝင်သက်ထွက်သက် (အဿာသပဿာသ)

ဤအဓိပ္ပာယ်သည် ဒုတိယကာမဘူသုတ္တန် တွင် အရှင်ကာမဘူနှင့် စိတ္တသူကြွယ်တို့၏ ဆွေးနွေးချက်၌ အဓိကထား ဟောကြားသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေရာတွင် ကာယသင်္ခါရကို ဝင်သက်လေနှင့် ထွက်သက်လေ (အဿာသပဿာသ) ဟု တိုက်ရိုက်ဆိုလိုပါသည်။

အကြောင်းရင်း:
အရှင်ကာမဘူမထေရ် ရှင်းပြသည့်အတိုင်း ဝင်သက်ထွက်သက်သည် -
 ကာယိကာ : ကာရဇကာယ ခေါ် ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်ကို မှီခို၍ ဖြစ်သောတရား ဖြစ်သည်။
 ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓါ: ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်နှင့် အမြဲတမ်း ဆက်စပ်နေသောတရား ဖြစ်သည်။

ရိုးရှင်းစွာဆိုသော် ခန္ဓာကိုယ်ကြီးရှိနေသောကြောင့်သာ အသက်ရှူခြင်း (ဝင်သက်ထွက်သက်) သည် ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်မရှိလျှင် ဝင်သက်ထွက်သက်လည်း မရှိနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဝင်သက်ထွက်သက်သည် ကိုယ်၏ အကျိုးဆက် သို့မဟုတ် ကိုယ်ကိုမှီ၍ ဖြစ်သော ပြုပြင်စီရင်မှု ဖြစ်သောကြောင့် ကာယသင်္ခါရဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤသုတ္တန်တွင် သင်္ခါရ သုံးမျိုးကို ဤသို့ခွဲခြားထားသည်-
 ကာယသင်္ခါရ = ဝင်သက်ထွက်သက် (အဿာသပဿာသ)
 ဝစီသင်္ခါရ = ကြံစည်မှုနှင့် ဆင်ခြင်မှု (ဝိတက်နှင့် ဝိစာရ)
 စိတ္တသင်္ခါရ = မှတ်သားမှုနှင့် ခံစားမှု (သညာနှင့် ဝေဒနာ)

ဤခွဲခြားနည်းသည် အထူးသဖြင့် နိရောဓသမာပတ် ခေါ် ချုပ်ငြိမ်းရာ သမာပတ်ကို ဝင်စားသည့်အခါ အစဉ်အတိုင်း ချုပ်ငြိမ်းသွားပုံနှင့် ဆက်စပ်နေသဖြင့် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။စိတ္တသံယုတ် ဖားအောက်တောရဆရာတော်

အဓိပ္ပာယ် (၂) - ကာယကံ စေတနာ 

ဤအဓိပ္ပာယ်သည် အဘိဓမ္မာ နှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တရားတော်တွင် အဓိကထားသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကာယသင်္ခါရဆိုသည်မှာ ကာယဒွါရ (ကိုယ်တံခါး) ၌ ဖြစ်သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် စေတနာများ ကို ဆိုလိုသည်။

ရှင်းလင်းချက်:
လူတစ်ယောက်သည် ကိုယ်ထိလက်ရောက် တစ်စုံတစ်ခုကို ပြုလုပ်သည့်အခါ (ဥပမာ - ပစ္စည်းတစ်ခုကို ပေးကမ်းခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ သတ္တဝါတစ်ကောင်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်း) ထိုကာယကံကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် နောက်ကွယ်မှ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ပေးသော စိတ်စေတနာ ရှိသည်။ ထိုစေတနာကို ကာယသင်္ခါရ ဟု ခေါ်သည်။

 ၎င်းတွင် ကာမာဝစရ ကုသိုလ်စေတနာ (၈) မျိုး နှင့် အကုသိုလ်စေတနာ (၁၂) မျိုး၊ စုစုပေါင်း စေတနာ (၂၀) ပါဝင်သည်။
 ဤစေတနာများသည် ကံ  ကို တည်ဆောက်ပြီး အနာဂတ်တွင် အကျိုးပေးမည့် ဘဝဖြစ်စဉ်သစ်ကို ပြုပြင်စီမံ (သင်္ခါရ) ခြင်းကြောင့် ဤသို့ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

"အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ" နှင့် ဆက်စပ်ပုံ
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒေသနာတော်လာ "အဝိဇ္ဇာဟူသော အကြောင်းကြောင့် သင်္ခါရတို့ ဖြစ်ကုန်၏" ဟူသောနေရာရှိ "သင်္ခါရ" သည် ဤစေတနာများကို အဓိကရည်ညွှန်းပါသည်။

 သစ္စာလေးပါးကို မသိခြင်း (အဝိဇ္ဇာ) ကြောင့် သတ္တဝါတို့သည် ဒုက္ခဖြစ်သော သံသရာကို သုခဟု ထင်မှားကြသည်။
 ထိုထင်မှားမှုဖြင့် ဒုက္ခ၏အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ကံ (သင်္ခါရ) တို့ကို သုခ၏အကြောင်းဟု မှတ်ထင်ကာ ကိုယ်ဖြင့် (ကာယသင်္ခါရ)၊ နှုတ်ဖြင့် (ဝစီသင်္ခါရ)၊ စိတ်ဖြင့် (စိတ္တသင်္ခါရ) ပြုလုပ်ကြသည်။
 ဥပမာ- ပျားရည်သုတ်ထားသော ဓားသွားကို လျက်သောသူကဲ့သို့ သာယာမှုအနည်းငယ်ကို မက်မော၍ ကြီးမားသော ဒုက္ခကို ဖြစ်စေသည့် ကံများကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - တတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော်

အနှစ်ချုပ် နှိုင်းယှဉ်ချက်

+ အကြောင်းအရာအဓိပ္ပာယ် (၁) - သုတ္တန်နည်းအဓိပ္ပာယ် (၂) - အဘိဓမ္မာနည်း 	 ဆိုလိုရင်းဝင်သက်ထွက်သက် (အဿာသပဿာသ)ကာယကံကို ဖြစ်စေသော စေတနာ 	 သဘာဝရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စေတသိက် 		 အကြောင်းကာရဇကာယ (ရုပ်ခန္ဓာကိုယ်) ကို မှီခိုဖြစ်သည်အဝိဇ္ဇာနှင့် တဏှာကို အခြေခံ၍ ဖြစ်သည် 		 အဓိကထားရာဈာန်၊ သမာပတ်၊ နိရောဓသမာပတ်တို့၌ ချုပ်ငြိမ်းပုံကံ၊ ကံ၏အကျိုး၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (ဘဝဖြစ်စဉ်) 		 ဥပမာအသက်ရှူခြင်းကိုယ်ဖြင့် ဒါနပြုခြင်း၊ သီလဖောက်ဖျက်ခြင်း 

သို့ဖြစ်ပါ၍ "ကာယသင်္ခါရ" ကို လေ့လာရာတွင် မည်သည့်ရှုထောင့် (သုတ္တန် သို့မဟုတ် အဘိဓမ္မာ) မှ ဟောကြားသည်ကို သိရှိပြီး ဆီလျော်သော အဓိပ္ပာယ်ကို ကောက်ယူရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
 ကာယသင်္ခါရ
 ၄။ ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
Category:ဝိပဿနာ