ပဋိညာတကရဏ

ပဋိညာတကရဏသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု၊ ပြဿနာ) များကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်း ခုနစ်ပါး (အဓိကရဏသမထ ၇ ပါး) တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။ "ပဋိညာတ" ဆိုသည်မှာ "ဝန်ခံပြီးသော (အာပတ်)" ဖြစ်ပြီး၊ "ကရဏ" ဆိုသည်မှာ "ပြုခြင်း" ဖြစ်ရာ၊ ပဋိညာတကရဏ ဆိုသည်မှာ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းက မိမိသင့်သော အာပတ်ကို ဝန်ခံသည့်အတိုင်း ထိုဝန်ခံချက်နှင့်အညီ အာပတ်ဖြေခြင်း စသော ဝိနည်းကံကို ပြုလုပ်ခြင်း ဟု ဆိုလိုပါသည်။

ပညတ်တော်မူရခြင်း အကြောင်း

 ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများ (အမြဲ ပြဿနာရှာလေ့ရှိသော ရဟန်း ၆ ပါး ဂိုဏ်း) သည် အခြားရဟန်းများ အာပတ်သင့်သည်ဟု ယူဆကာ ထိုရဟန်းများ၏ ဝန်ခံချက် မရဘဲ (`ဝန်မခံဘဲ`) တဇ္ဇနီယကံ၊ နိယဿကံ၊ ပဗ္ဗာဇနီယကံ၊ ပဋိသာရဏီယကံ၊ ဥက္ခေပနီယကံ စသော သံဃာ့ကံများကို ပြုလုပ်ကြသည်။
 ထိုအခါ အလိုနည်းသော ရဟန်းများက ကဲ့ရဲ့ကြပြီး မြတ်စွာဘုရားထံ လျှောက်ထားကြသည်။
 မြတ်စွာဘုရားသည် ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းတို့ကို စစ်ဆေးမေးမြန်းပြီးနောက် ကဲ့ရဲ့တော်မူကာ "ရဟန်းတို့၊ (အာပတ်သင့်သူ၏) ဝန်ခံချက်မရဘဲ ထိုကဲ့သို့သော သံဃာ့ကံတို့ကို မပြုအပ်၊ ပြုလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏" ဟု သိက္ခာပုဒ် ပညတ်တော်မူခဲ့သည်။
 ဤသည်မှာ အပြစ်တစ်ခုအတွက် ဝိနည်းကံမပြုမီ အပြစ်သင့်သူ၏ ဝန်ခံချက် လိုအပ်ကြောင်းကို ပြဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

ပဋိညာတကရဏ - တရားနှင့် လျော်/မလျော်သော ပြုခြင်း

အာပတ်သင့်သူက ဝန်ခံသောအခါ ထိုဝန်ခံချက်အတိုင်း ဝိနည်းကံပြု၍ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် တရားနည်းလမ်းကျသည် (`တရားနှင့် လျော်`) လည်း ရှိနိုင်သလို၊ တရားနည်းလမ်းမကျသည် (`တရားနှင့် မလျော်`) လည်း ရှိနိုင်သည်-

 ၁။ တရားနှင့် မလျော်သော ဝန်ခံတိုင်း ပြုခြင်း:
ဖြစ်ရပ်မှန်နှင့် ဝန်ခံချက် လွဲချော်နေသည့်အခါ ဖြစ်ပွားသည်။
 ဥပမာများ: ပါရာဇိက ကျသော ရဟန်းကို ပါရာဇိကဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "သံဃာဒိသိသ်သာ သင့်ပါသည်" ဟု (အာပတ်လျော့၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက သံဃာဒိသိသ်အာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
 ပါရာဇိက ကျသော ရဟန်းက "ဒုဗ္ဘာသီသာ သင့်ပါသည်" ဟု (များစွာလျော့၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ဒုဗ္ဘာသီအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
 ဒုဗ္ဘာသီ သင့်သော ရဟန်းကို ဒုဗ္ဘာသီဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "ပါရာဇိက သင့်ပါသည်" ဟု (အာပတ်တိုး၍/လိမ်လည်၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
 ဒုဗ္ဘာသီ သင့်သော ရဟန်းက "ဒုက္ကဋ်သာ သင့်ပါသည်" ဟု (အာပတ်ပြောင်း၍) ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ဒုက္ကဋ်အာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
အကြောင်းရင်း: ဤသို့ပြုခြင်းသည် အမှန်တကယ်သင့်သော အာပတ် သို့မဟုတ် စောဒနာခံရသော အာပတ်အတိုင်း မဟုတ်ဘဲ၊ မှားယွင်းသော သို့မဟုတ် လျော့ပေါ့သော ဝန်ခံချက်အပေါ် အခြေခံ၍ ဆုံးဖြတ်သောကြောင့် တရားနည်းလမ်းမကျခြင်း ဖြစ်သည်။

 ၂။ တရားနှင့် လျော်သော ဝန်ခံတိုင်း ပြုခြင်း:
အာပတ်သင့်သော ရဟန်းက မိမိအမှန်တကယ် သင့်သော၊ စောဒနာခံရသော အာပတ်ကို မှန်ကန်စွာ ဝန်ခံသောအခါ ဖြစ်ပွားသည်။
 ဥပမာများ:  ပါရာဇိက ကျသော ရဟန်းကို ပါရာဇိကဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "မှန်ပါသည်၊ ပါရာဇိကသို့ ရောက်ပါသည်" ဟု ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ပါရာဇိကအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
 သံဃာဒိသိသ် သင့်သော ရဟန်းက သံဃာဒိသိသ်ဟု ဝန်ခံလျှင် သံဃာဒိသိသ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
 ဒုဗ္ဘာသီ သင့်သော ရဟန်းကို ဒုဗ္ဘာသီဟု စောဒနာရာ၊ ထိုရဟန်းက "မှန်ပါသည်၊ ဒုဗ္ဘာသီသို့ ရောက်ပါသည်" ဟု ဝန်ခံလျှင်၊ သံဃာက ဒုဗ္ဘာသီအာပတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း။
 အကြောင်းရင်း: ဤသို့ပြုခြင်းသည် ရဟန်း၏ မှန်ကန်သော ဝန်ခံချက်နှင့် စောဒနာခံရသော အာပတ်တို့ ကိုက်ညီသောကြောင့် တရားနည်းလမ်းကျခြင်း ဖြစ်သည်။

အနှစ်ချုပ်

ပဋိညာတကရဏ ဆိုသည်မှာ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းက မိမိအပြစ်ကို ဝန်ခံသောအခါ ထို ဝန်ခံသည့် အာပတ်နှင့်အညီ သံဃာတော်က ဝိနည်းကံပြု၍ ဆုံးဖြတ်ဖြေရှင်းပေးသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်း တရားနည်းလမ်းကျရန်မှာ အာပတ်သင့်သူ၏ ဝန်ခံချက်သည် မှန်ကန်ရန်နှင့် သံဃာတော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ထိုမှန်ကန်သော ဝန်ခံချက်အတိုင်း ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။စူဠဝဂ္ဂပါဠိ-သမထက္ခန္ဓကံ
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ကံကြီး ကံငယ်များ
ကဏ္ဍ:ရဟန်းဝိနည်းများ