သိရိမာ

သိရိမာသီရိမန္တု (တိ) [သီရိ+မန္တု။ ထီ-၌ သိရိမတီ၊ သိရိမန္တီ။ မန္တုပစ္စည်း အဿတ္ထိအနက်အပြင် ပသံသာ-အနက်ကိုလည်း ထွန်းပြကြောင်း မ၊ဋီ၊၁၊၆ဝ။ မောဂ်၊ ၄။ ၇၈-တို့၌လည်း ဆိုသည်။ ၐြီမတ်-သံ။ သိရိမန္တ-ပြာ။ သိရီ-ကျက်သရေ- မင်္ဂလာ- ဘုန်းကံ-ပညာ-ရှိသော-နှင့်ပြည့်စုံသော၊ သူ။ သိရိမတောတိ ဧတ္ထ “သိရီတိ ဗုဒ္ဓိပုညာနံ အဓိဝစန”န္တိ ဝဒန္တိ။ အထ ဝါ ပုညနိဗ္ဗတ္တာ သရီရသောဘဂါဒိသမ္ပတ္တိကတပုညံ နိဿာယ ကတပုညေဟိ ဝါ နိဿီယတီတိ “သိရီ”တိ ဝုစ္စတိ၊ သာ ဧတဿ အတ္တီတိ သိရိမာ၊ တဿ သိရိမတော။ ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၇၅။ (မ၊ဋီ၊၁၊၆၀။ စရိယာ၊ဋ္ဌ၊၄၉။  သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ စာပေများတွင် ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အဓိကအားဖြင့် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားလက်ထက်တော်အခါ သာဝတ္ထိမြို့တွင် ထင်ရှားသော ပြည်တန်ဆာမတစ်ဦးဣမသ္မိံ နဂရေ သိရိမာ နာမ ဂဏိကာ အတ္ထိ။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၀။အဖြစ် လူသိများသည်။ သို့သော်လည်း ပါဠိတော်နှင့် အဋ္ဌကထာများတွင် သိရိမာအမည်ရှိသော အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နေရာဌာနများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။

ပြည်တန်ဆာမ သိရိမာ

သာဝတ္ထိမြို့တွင် နေထိုင်သော သိရိမာသည် သာလဝတီ၏ သမီးဖြစ်ပြီး နာမည်ကျော် ဆေးဆရာ ဇီဝက၏ ညီမလည်းဖြစ်သည်။ သူမသည် ပြည်တန်ဆာလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးမြူခဲ့ပြီး အလွန်အလှအပနှင့် ပြည့်စုံကာ လူအများ၏ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကို ခံယူရရှိခဲ့သည်။ [ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၀၀]

တစ်နေ့တွင် သူမသည် သူဌေးသမီး ဥတ္တရာကြောင့် တရားနာခွင့်ရခဲ့ပြီး တရားတော်ကို နာကြားပြီးနောက် သောတာပန်အရိယာပုဂ္ဂိုလ် အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ [သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၅]

သိရိမာသည် သောတာပန်ဖြစ်ပြီးနောက် မြတ်စွာဘုရားနှင့် သံဃာတော်များကို ပင့်ဖိတ်၍ နေ့စဉ် ဆွမ်းကပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။ [ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၇] သူမသည် အသက်ထက်ဆုံး ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ယာမာနတ်ဘုံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုဘုံတွင်လည်း သူမသည် အနာဂါမ်အရိယာပုဂ္ဂိုလ် အဆင့်သို့ တက်လှမ်းနိုင်ခဲ့သည်။ [သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၆]သာလဝတိယာ ဂဏိကာယ ဓိတာ ဇီဝကဿ ကနိဋ္ဌာ သိရိမာ နာမ။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၅။ ဧဝံ သောတာပတ္တိဖလံ ပတ္တာ ပန သိရိမာ ဒသဗလံ နိမန္တေတွာ --- နိဗဒ္ဓံ ဒါပေသိ။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၇။ တထာ နိပန္နေယေဝ သိရိမာ ကာလံ ကတွာ ယာမဘဝနေ သုယာမဿ ဒေဝီ အဟောသိ။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၃၆။ သိရိမာ ဒေဝကညာ အနာဂါမိဖလံ ပတ္တာ၊ သော စ ဘိက္ခု သောတာပတ္တိဖလံ ပတိဋ္ဌဟိ။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၄။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၆၊ ၆၉။

 အခြား သိရိမာများ

ပါဠိစာပေများတွင် သိရိမာအမည်ရှိသော အခြားပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နေရာများကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်၊ ၎င်းတို့အထဲတွင် အချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

 သိရိမာမထေရ် - ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ရဟန္တာတစ်ပါးဖြစ်သည်။ သိရိမာထေရ်။ နန္ဒော စ သိရိမာ စေဝ၊ ဒသ ထေရာ မဟိဒ္ဓိကာတိ။ ထေရ၊၂၅၂။ (ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၅၆။ 
 သိရိမာမိဖုရား - အနောမဒဿီမြတ်စွာဘုရားအလောင်း၏ကြင်ယာတော် သိရိမာ နာမသာ နာရီ။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၃၇။ ၊ သုမနဘုရားရှင်၏ မယ်တော် သိရိမာ နာမ ဇနိကာ၊ သုမနဿ မဟေသိနော။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၃၀။ (အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၂-၈။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၅၊၄၂)။ နှင့် ဖုဿဘုရားရှင်၏ မယ်တော် သိရိမာ နာမ ဇနိကာ ဖုဿဿာပိ မဟေသိနော။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၆၂။ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၄၉)။ တို့ဖြစ်သည်။
 သိရိမာဥပါသိကာမ - ရေဝတဘုရားရှင် သိရိမာ စေဝ ယသဝတီ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၃၃။၊ သုမေဓာဘုရား ယသောဓရာ သိရိမာ စ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၄၇။၊ ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရား ရိမာ ကောဏာ ဥပဋ္ဌိကာ၊ ဒီပင်္ကရဿ သတ္ထုနော။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၂၃။ ၊ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား သိရိမာ ဥတ္တရာ စေဝ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၆၅။ နှင့် ဝေဿဘူမြတ်စွာဘုရား ဂေါတမီ သိရိမာ စေဝ၊ အဟေသုံ အဂ္ဂုပဋ္ဌိကာ။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၇၀။ တို့၏ မြတ်သောအလုပ်အကျွေးဖြစ်သည်။
 (ဝိပဿီဘုရားလောင်း၏) သိရိမာပြာသာဒ်  နန္ဒော သုနန္ဒော သိရိမာ၊ တယော ပါသာဒမုတ္တမာ။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၆၅။ နှင့် (မင်္ဂလဘုရားလောင်း၏) သိရိမာပြာသာဒ် ယသဝါ သုစိမာ သိရိမာ၊ တယော ပါသာဒမုတ္တမာ။ ဗုဒ္ဓဝံ၊၃၂၈။ (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၁၇၁)။  တို့ဖြစ်သည်။
 သိရိမာနတ်သမီး - နတ်ဘုံတွင် ရှိသော နတ်သမီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။ တေန စ သမယေန သိရိမာ ဒေဝကညာ အတ္တနော ဝိဘဝသမိဒ္ဓိံ ဩလောကေတွာ။ ဝိမာန၊ဋ္ဌ၊၇၀။
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
 သိရိမာပြည့်တန်းဆာမအကြောင်း အကျဉ်းချုပ်
 သိရိမာဝတ္ထု
 ဥတ္တရာဥပါသိကာဝတ္ထု
 ဥတ္တရာ၏ ကြီးစွာသော သဒ္ဓါဆန္ဒ
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
Category:အနာဂါမ်များ
Category:သောတာပန်များ