ပဗ္ဗဇ္ဇ

မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် ပဗ္ဗဇ္ဇ ဟူသည် အိမ်ရာတည်ထောင် လူ့ဘောင်နေထိုင်သူ (အာဂါရိယ) ဘဝကို စွန့်ခွာ၍ အိမ်ရာမထောင်ဘဲ လူ့ဘောင်မှ ထွက်ခွာသူ (အနာဂါရိယ) ဘဝသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို ဆိုလိုသည် ။ ပါဠိဝေါဟာရအားဖြင့် လူ့ဘောင်လောကကို စွန့်ပယ်ကာ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ကျင့်ကြံသူကို ပဗ္ဗဇိတ (သို့မဟုတ်) ပရိဗိုဇ် ဟု ခေါ်ဆိုသည် ။ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း

ကျမ်းဂန်များအရ ပဗ္ဗဇ္ဇအနွယ်ကို အောက်ပါအတိုင်း လေးမျိုးခွဲခြားနိုင်ပါသည် -

၁။ ဥပသမ္ပဒ ပဗ္ဗဇ္ဇ 
ဤသည်မှာ ရဟန်းယောက်ျား (ဘိက္ခု) နှင့် ရဟန်းမိန်းမ (ဘိက္ခုနီ) များအဖြစ် ခံယူပုံ နည်းလမ်း ၈ မျိုးကို ဆိုလိုသည် ။ ၎င်းတို့မှာ -
   ဧဟိဘိက္ခု: ဘုရားရှင်က "လာလှည့်" ဟု ခေါ်ရုံဖြင့် ရဟန်းဖြစ်ခြင်း ။
   သရဏဂမန: သရဏဂုံဆောက်တည်၍ ရဟန်းဖြစ်ခြင်း ။
   သြဝါဒပဋိဂ္ဂဟဏ: ဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမကို ခံယူ၍ ရဟန်းဖြစ်ခြင်း (အရှင်မဟာကဿပ ကဲ့သို့) ။
   ပဉ္စာဗျာကရဏ: ပြဿနာကို ဖြေဆို၍ ရဟန်းဖြစ်ခြင်း ။
   ဂရုဓမ္မပဋိဂ္ဂဟဏ: ဂရုဓံတရား ၈ ပါးကို ဝန်ခံခြင်းဖြင့် ရဟန်းဖြစ်ခြင်း (မိထွေးတော် ဂေါတမီ တစ်ဦးတည်းသာ)။
   ဒူတေန: စေတမန်လွှတ်၍ ရဟန်းခံခြင်း (အနုကာသီ တစ်ဦးတည်းသာ)။
   အဋ္ဌဝါစိက: သံဃာနှစ်ဖက်ထံတွင် ကမ္မဝါစာ ၈ ကြိမ်ဖြင့် ရဟန်းဖြစ်ခြင်း။
   ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မ: ယခုခေတ် ရဟန်းခံနေကြသော နည်းလမ်းဖြစ်သည် ။

၂။ သာမဏေရ ပဗ္ဗဇ္ဇ
၎င်းသည် သာမဏေ (ကိုရင်) နှင့် သာမဏေရီများအဖြစ် သရဏဂုံ ဆောက်တည်သော ပဗ္ဗဇ္ဇမျိုး ဖြစ်သည် ။ အင်္ဂါရပ် ၃ ချက်နှင့် ပြည့်စုံရမည်ဖြစ်သည်  -
၁။ ဆံပင်ရိတ်ပယ်ခြင်း (ကေသစ္ဆေဒန) ။
၂။ သင်္ကန်းဝတ်ရုံခြင်း (စီဝရအစ္ဆာဒန) ။
၃။ သရဏဂုံ ရွတ်ဆိုခြင်း (ဥဘတောသုဒ္ဓိ) ။

၃။ ဣသိ ပဗ္ဗဇ္ဇ 
ဇာတ်နိပါတ်တော်လာ တေမိမင်းနှင့် မဟာဇနကမင်းတို့ကဲ့သို့ ရသေ့ ပြုခြင်းကို ဆိုလိုသည် ။ ၎င်းတို့သည် ဆံကျစ်ခွေထုံးခြင်း၊ သစ်ခေါက်လျှော်တေ အဝတ်ကို ဝတ်ခြင်းနှင့် သစ်နက်ရေကို ပခုံး၌ တင်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ကြသည် ။ ဣသိပဗ္ဗဇ္ဇသည် အကျင့်သီလအလိုက် ၈ မျိုး ကွဲပြားပြီး သစ်ရွက်ကြွေကိုသာ စားသော "ဝဏိမုတ္တိက ရသေ့" မှာ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။

၄။ ပရိဗ္ဗာဇက ပဗ္ဗဇ္ဇ 
ဤသည်မှာ ဘုရားသာသနာ မပေါ်မီကတည်းက ရှိခဲ့သော ပရိဗိုဇ် များ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည် -
   အစေလက ပရိဗိုဇ်: အဝတ်မဝတ်ဘဲ ကိုယ်တုံးလုံး ကျင့်ကြံသူများ (ဥပမာ - ဂျိန်းဘာသာဝင်များ) ။
   ဆန္နပရိဗိုဇ်: အဝတ်ဝတ်သော ပရိဗိုဇ်များ ဖြစ်ကြပြီး သင်္ကန်း၊ သစ်ခေါက် သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်မွေးများကို ဝတ်ဆင်ကြသည် ။
အထူးသဖြင့် အဝတ်ဖြူဝတ်၍ ဦးပြည်းရိတ်သော ပဏ္ဍရင်္ဂပရိဗိုဇ်မ များသည် ဘိက္ခုနီသာသနာ ကွယ်ပျောက်ပြီးနောက် အမျိုးသမီးများ သာသနာ့ဘောင်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် အဓိက အစားထိုး အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် သီလရှင် များ၏ မူလရင်းမြစ် ဖြစ်သည်။

ပဗ္ဗဇ္ဇဟူသည် နွေရာသီ၏ ပူအိုက်လှသော အပူရှိန်အောက်မှ အေးမြသော ရေကန်ကြီးထဲသို့ ဆင်းသက်အပန်းဖြေခြင်းနှင့် တူသည် ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ အကြောင်းမူကား လောကီအိမ်ရာ တည်ထောင်ခြင်းဟူသော ပူလောင်မှုများကို စွန့်ခွာ၍ ငြိမ်းချမ်းသော တရားရိပ်ကို ခိုလှုံခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်ပေသည်။

 ကိုးကား 

Category: ဗုဒ္ဓဘာသာ