ကာမဝစရစိတ်

ကာမဝစရစိတ်ကာမာဝစရစိတ္တ (န) [ကာမာဝစရ + စိတ္တ] ကာမတဏှာ၏ ကျင်လည်ရာဖြစ်သော စိတ်၊ ကာမာဝစရစိတ်။ ကာမာဝစရစိတ္တေဟိ ပရိကမ္မံ ကတွာ။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၇၆။ (-ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၀။ မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅၃။ မ၊ဋ္ဌ၊၄၊၃၉။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၁၄။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၂၇၅။ ဝိမတိ၊၁၊၁၃။) သည် အဘိဓမ္မာတရားတော်အရ ကာမဘုံ၌ အများအားဖြင့် ကျင်လည်ဖြစ်ပွားတတ်သော စိတ်အစုအဝေးကို ဆိုလိုသည်။ ဤစိတ်များသည် လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါတို့၏ သန္တာန်၌ အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားများနှင့် ဆက်စပ်၍ အဖြစ်များသော စိတ်မျိုး ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် ဝေါဟာရရင်းမြစ်
ကာမဝစရ ဟူသော စကားရပ်သည် ကာမ (အလိုရှိအပ်၊ နှစ်သက်အပ်သော အရာ) နှင့် အဝစရ (ကျင်လည်ခြင်း သို့မဟုတ် အကျုံးဝင်ခြင်း) ဟူသော ပုဒ်နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အဘိဓမ္မာနည်းအရ ကာမတဏှာ၏ အာရုံဖြစ်သော တရားများနှင့် အမျိုးတူ၊ အနွယ်တူ အမည်တူရှိကာ ကာမဘုံ၌ အကျုံးဝင်သောကြောင့် ဤအမည်ကို ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဝတ္ထုကာမ (အသုံးအဆောင်ဝတ္ထု) နှင့် ကိလေသာကာမ (လိုချင်တပ်မက်မှု) ဟူ၍လည်း ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သည်။

ကာမဝစရစိတ်များ အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း
ကာမဝစရစိတ်သည် စုစုပေါင်း ၅၄ ပါး ရှိပြီး ၎င်းကို အုပ်စုကြီး (၃) စု ထပ်မံခွဲခြားထားသည်-

၁။ အကုသိုလ်စိတ် ၁၂ ပါး: ယုတ်ညံ့သော အနက်ကြောင့် "ပါပ" (မကောင်းမှု) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းတွင်:
   လောဘမူစိတ် ၈ ပါး: အာရုံ၌ ကပ်ငြိတွယ်တာတတ်သော စိတ်များ။
   ဒေါသမူစိတ် ၂ ပါး: အာရုံကို ပြစ်မှားတတ်၊ လောင်မြိုက်တတ်သော စိတ်များ။
   မောဟမူစိတ် ၂ ပါး: အာရုံ၏ သဘာဝအမှန်ကို မသိဘဲ တွေဝေတတ်သော စိတ်များ။

၂။ အဟိတ်စိတ် ၁၈ ပါး: ဟိတ်တရား (၆) ပါးနှင့် မယှဉ်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်သော စိတ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင်:
   အကုသလဝိပါက် ၇ ပါး။
   အဟိတ်ကုသလဝိပါက် ၈ ပါး။
   အဟိတ်ကြိယာ ၃ ပါး (အာဝဇ္ဇန်း ၂ ပါးနှင့် ဟသိတုပ္ပါဒ် ၁ ပါး) တို့ ပါဝင်သည်။

၃။ ကာမသောဘဏစိတ် ၂၄ ပါး: ကောင်းမြတ်သော "သောဘဏ" စေတသိက်များနှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်သော စိတ်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင်:
   မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈ ပါး: ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ အမှုများကို ပြုလုပ်ရာ၌ ဖြစ်ပေါ်သည့် စိတ်များ။
   မဟာဝိပါက်စိတ် ၈ ပါး: ကုသိုလ်၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် ရင့်ကျက်လာသော စိတ်များ။
   မဟာကြိယာစိတ် ၈ ပါး: ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့၏ သန္တာန်၌သာ ဖြစ်ပေါ်ပြီး အကျိုးဝိပါက်ကို မဖြစ်စေတော့သော စိတ်များဖြစ်သည်။

ဝေဒနာနှင့် သင်္ခါရအပြား
ကာမဝစရစိတ်များသည် ၎င်းတို့နှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်သော ဝေဒနာ (ခံစားမှု) အလိုက် သောမနဿ (ဝမ်းမြောက်ခြင်း)၊ ဒေါမနဿ (ဝမ်းနည်းခြင်း) နှင့် ဥပေက္ခာ (အလယ်အလတ် ခံစားခြင်း) ဟူ၍ ကွဲပြားသည်။ ထို့ပြင် မိမိအလိုလို ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (အသင်္ခါရိက) နှင့် သူတစ်ပါး တိုက်တွန်းမှု သို့မဟုတ် မိမိဘာသာ အားထုတ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (သသင်္ခါရိက) ဟူ၍လည်း ကွဲပြားမှု ရှိသည်။

ဘုံနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆက်စပ်မှု
ကာမဝစရစိတ် ၅၄ ပါးလုံးကို ကာမ ၁၁ ဘုံ (အပါယ် ၄ ဘုံ၊ လူ့ဘုံ ၁ ဘုံ၊ နတ်ပြည် ၆ ထပ်) တွင် အပြည့်အစုံ ရရှိနိုင်သည်။ ရူပဗြဟ္မာများတွင်မူ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ ပသာဒရုပ်များ မရှိသည့်အတွက် ၎င်းနှင့် ဆက်စပ်သော ဝီထိစိတ်အချို့ မဖြစ်ပေါ်နိုင်သော်လည်း၊ ကာမာဝစရကုသိုလ်နှင့် အချို့သော ဝိပါက်စိတ်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ပရမတ္ထဒီပနီ

ဥပမာအားဖြင့်ဆိုရသော် -
ကာမဝစရစိတ်သည် မြစ်ရေအယဉ်၌ မျောပါလာသော သစ်ရွက်ခြောက် နှင့် တူပါသည်။ ၎င်းသည် အာရုံအမျိုးမျိုး၏ စီးဆင်းရာ နောက်သို့ လိုက်ပါကာ အခြေအနေအရပ်ရပ်ပေါ် မူတည်၍ ကောင်းမြတ်သော သောဘဏအဖြစ် သို့မဟုတ် ယုတ်ညံ့သော အကုသိုလ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲ ကျင်လည်နေတတ်သော သဘာဝရှိပါသည်။
ကိုးကား

Category:ဝိပဿနာ