သံဝရဇာတ်

'''ဧကာဒသကနိပါတ် - ၄၆၂-သံဝရဇာတ်
ပစ္စုပ္ပန်ဝတ္ထု
မဂ်, ဖိုလ်ရမှု လုံ့လပြု
နတ်လူတို့ဆရာ ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည် ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံးတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်သား ရဟန်းတစ်ပါးသည် ငါးဝါပြည့်သောအခါ ဆရာဥပဇ္ဈာယ်တို့ကို ပန်ကြား၍ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို သင်ကြားပြီးလျှင် ကောသလတိုင်း ဇနပုဒ်ရွာ တစ်ခုကို အမှီပြုကာ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်လေ၏။ ထိုရဟန်းသည် ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး အားထုတ်သော်လည်း တရားထူးကိုရရန် အရိပ်နိမိတ်မျှကိုလည်း ဖြစ်စေခြင်းငှါ မတတ်နိုင်။
ထိုအခါ ရဟန်းသည် ငါကား မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးမျိုးတို့တွင် ပဒပရမပုဂ္ဂိုလ်သာ ဖြစ်တန်ရာ၏၊ ဤဘဝ တရားထူးကို ရနိုင်မည်မထင်၊ တော၌နေသဖြင့် အကျိုးမရှိ၊ မြတ်စွာဘုရားကို ဖူးမြှော်ကာ တရားတော်ကြားနာ၍ အချိန်ကိုကုန်စေမည်ဟု ကြံစည်လျက် ဝီရိယလုံ့လကို လျှော့ပြီးလျှင် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်သို့ ပြန်လေ၏။
အဆွေခင်ပွန်း ရဟန်းတို့သည် ထိုရဟန်းကို မြတ်စွာဘုရားထံ ပို့ကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားလည်း ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင်—
“ချစ်သားရဟန်း... အဘယ်ကြောင့် လုံ့လဝီရိယကို လျှော့ဘိသနည်း၊ လုံ့လမရှိသောသူအား အရဟတ္တဖိုလ်ကို မရနိုင်၊ သင်သည်ရှေးအခါ၌ လုံ့လဝီရိယရှိ၏၊ ဆုံးမခြင်းငှါ ခံ့၏၊ ထို့ကြောင့် ဗာရာဏသီမင်း၏ သားတော်တစ်ရာတို့တွင် အငယ်ဆုံးသားတော်ဖြစ်လျက် မင်းအဖြစ်ကိုရခဲ့ဘူးသည်” ဟု မိန့်တော်မူကာ အောက်ပါအတိတ်ဇာတ်ကို ဆောင်တော်မူသတည်း။

အတိတ်ဝတ္ထု
မင်းသားများနေရေး နယ်သီးသီးပေး
လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီပြည်ဝယ် ဗြဟ္မဒတ်မင်း မင်းပြုသည်ရှိသော် သံဝရမင်းသားသည် သားတော်တစ်ရာတို့တွင် အငယ်ဆုံးဖြစ်၏။ မင်းကြီးသည် တစ်ယောက်တစ်ယောက်သော သားတော်ကို ပညာသင်ကြားရန် တစ်ယောက်တစ်ယောက်သောအမတ်အား အပ်နှင်း၍ ထား၏။ သံဝရမင်းသား၏ ဆရာဖြစ်သော အမတ်ကား ပညာရှိ၏၊ လိမ္မာ၏၊ အဘအရာ၌တည်၏။
အမတ်တို့သည် မိမိတို့ထံအပ်နှံထားသော မင်းသားတို့ကို အတတ်သင်စေပြီးလျှင် မင်းကြီးအား အတတ်ပညာကို ပြစေကုန်၏။ မင်းကြီးလည်း သားတော်တို့၏ အတတ်ပညာကိုမြင်ရလျှင် အလွန်အားရ နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် အသီးအသီး ဇနပုဒ်တို့ကို ပေးကာ လွှတ်လိုက်၏။ သားတော်တို့လည်း မိမိတို့စားရသော ဇနပုဒ်သို့သွား၍ နေကြကုန်၏။

သားတော်အထွေး ခြေရင်းလုပ်ကျွေး
သံဝရမင်းသားသည် အတတ်ပညာ သင်ကြားပြီးလျှင် ဆရာအား “ဆရာ အကျွန်ုပ် ခမည်းတော်သည် ဇနပုဒ်ကို ပေး၍ စေလွှတ်လတ်သော် အသို့ပြုရအံ့နည်း” ဟု မေး၏။ “မင်းသား...သင်သည် ဇနပုဒ်သို့ မသွားလင့်”ဟု မှာကြား၏။ “အရှင်မင်းကြီး အကျွန်ုပ်ကား အငယ်ဆုံးသားတော်ဖြစ်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သွားသော် ခမည်းတော်၏ ခြေရင်း၌ သားတော်တစ်ယောက်မျှ မရှိသဖြင့် ဆိတ်ညံလတံ့၊ သို့အတွက် ခမည်းတော်၏ခြေရင်း၌ နေလိုပါသည်” ဟု လျှောက်ထားလော့ဟု မှာထား၏။
တစ်နေ့သ၌ မင်းကြီးသည် သံဝရမင်းသားအား “ချစ်သား... သင်အတတ်ပညာ တတ်မြောက်ပြီလား”ဟု မေး၏။ “ခမည်းတော် တတ်မြောက်ပါပြီ”ဟု လျှောက်၏။ “ချစ်သား... သင်သည် နောင်တော်တို့ကဲ့သို့ ဇနပုဒ်သို့ သွားမည်လော” ဟု မေး၏။ “ခမည်းတော်... မသွားလိုပါ၊ အကျွန်ုပ်ကား အငယ်ဆုံးသားဖြစ်ပါ၏၊ အကျွန်ုပ်သွားသော် ခမည်းတော်ထံ၌ သားတော်တစ်ယောက်မျှမရှိသဖြင့် ဆိတ်ညံလတံ့၊ သို့အတွက် ခမည်းတော်ထံ၌သာ နေလိုပါသည်”ဟု လျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် အလွန်နှစ်သက်တော်မူသဖြင့် ခြေရင်း၌ပင် အမြဲခစားစေ၏။

နန်းတွင်းနန်းပြင် သားငယ်ခင်
သံဝရမင်းသားသည် တစ်ဖန်ဆရာအား “ဆရာ...အကျွန်ုပ်ဘယ်အမှုကို ပြုရအံ့နည်း”ဟု မေး၏။ “မင်းသား ဥယျာဉ်ဟောင်းတစ်ခုကို တောင်း၍ ပြုပြင်ကာ အသီးအပွင့်တို့ဖြင့် အစိုးရသော သူတို့အား သင်္ဂြိုဟ်ထောက်ပံ့လော့” ဟု ပြောပြန်၏။ သံဝရမင်းသားလည်း ဆရာပြောတိုင်းပြု၏။ တစ်ဖန် အသို့ပြုအံ့နည်းဟု မေးပြန်၏။ ဆရာသည် မင်းသားအား ထမင်းရိက္ခာကို ပေးစေပြန်၏။ နောက်လည်း ဆရာဆုံးမတိုင်း ပြုလေ၏။ ဤသို့လျှင် သံဝရမင်းသားသည် အလုံးစုံသော အမှုကိစ္စတို့ကို ဆောင်ရွက်ရသဖြင့် နန်းတွင်း နန်းပြင် အလုံးစုံသော တိုင်းသူပြည်သားတို့သည် သံဝရမင်းသားကို ချစ်ခင် နှစ်သက်ကြကုန်၏။

မှူးမတ်တိုင်ပင် သားငယ်တင်
နောက်အဖို့၌ မင်းကြီးသည် သေရာညောင်စောင်း၌ လျောင်းစက်သည်ရှိသော် အမတ်တို့သည် မင်းကြီးကို “အရှင်မင်းကြီး... နတ်ရွာစံလျှင် ဘယ်သူအား ထီးနန်းကို ပေးရအံ့နည်း”ဟု လျှောက်၏။ “အမတ်တို့... ငါ့သားတော် အလုံးစုံသည်ပင် ထီးနန်းနှင့် ထိုက်တန်ကုန်၏၊ သို့သော်လည်း သင်တို့နှစ်သက်သော သူအား ပေးရစ်ကြကုန်” ဟု မှာထားခဲ့၏။ အမတ်တို့လည်း မင်းကြီးနတ်ရွာစံလျှင် သင်္ဂြိုဟ်ခြင်း ကိစ္စကိုပြု၍ ခုနစ်ရက်လည်သောအခါ စည်းဝေးကြ၍ “အမတ်မင်းတို့...အကျွန်ုပ်တို့ အရှင်မင်းကြီးသည် သင်တို့နှစ်သက်သောသူအား ထီးနန်းကိုပေးကြကုန်” ဟု မှာထားခဲ့၏။ အကျွန်ုပ်တို့လည်း သံဝရမင်းသားကို နှစ်သက်ကြ၏၊ သို့အတွက် ထီးနန်းကို သံဝရမင်းသားအား ပေးမည်ဟု တိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ သံဝရမင်းသားကို မင်းမြှောက်ကြကုန်၏။ သံဝရမင်းသားလည်း ဆရာအဆုံးအမကို လိုက်နာသောကြောင့် သားတော်အငယ်ဆုံးပင် ဖြစ်သော်လည်း ထီးနန်းကိုရသဖြင့် တရားသဖြင့် မင်းပြုလေ၏။
ထိုအကြောင်းကို နောင်တော် ကိုးကျိပ်ကိုးယောက်တို့ ကြားလျှင် စည်းဝေးကုန်၍ သံဝရမင်းသားသည် အငယ်ဆုံးဖြစ်၍ ထီးနန်းနှင့် မထိုက်တန်၊ အကြီးဆုံးဖြစ်သော ဥပေါသထမင်းသားသာ ထိုက်သည်ဟု တိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ စစ်သည်ဗိုလ်ပါနှင့်တကွ လာကြပြီးလျှင် ငါတို့အား ထီးနန်းကိုလည်း ပေးမည်လော၊ သို့တည်းမဟုတ် စစ်ကိုလည်းထိုးမည်လောဟု ညီတော်သံဝရမင်းကြီးထံ ရာဇသံစေလွှတ်ကြကုန်၏။ မြို့ကိုလည်းခိုင်လုံစွာ ဝန်းရံ၍ထားကုန်၏။

နောင်တော် ရာဇသံ ညီငယ်ပြန်
သံဝရမင်းကြီးသည် ဆရာပညာရှိ အမတ်အား “ဆရာ... ယခုအခါ အဘယ်သို့ပြုရအံ့နည်း”ဟု မေးတော်မူ၏။ ဆရာလည်း “အရှင်မင်းကြီး... နောင်တော်တို့နှင့် စစ်ထိုးဘို့ ကိစ္စမရှိ၊ အဘ၏အမွေဖြစ်သော ဥစ္စာစု အစုတစ်ရာပုံ၍ နောင်တော်တို့အတွက် ကိုးဆယ့်ကိုးစုကို ပို့စေပြီးလျှင် နောင်တော်တို့၏ အဘအမွေဖြစ်သောဥစ္စာကို ယူကြပါကုန်၊ အကျွန်ုပ်သည် နောင်တော်တို့နှင့် စစ်မထိုးလိုပါဟု ရာဇသံကို ပြန်ကြားတော်မူပါ”ဟု လျှောက်ထားလေ၏။ မင်းကြီးလည်း ဆရာအမတ်ကြီး ပြောသောအတိုင်း ပြုလုပ်တော်မူ၏။

အများသဘောရ တိုင်ပင်ကြ
ထိုအခါ အစ်ကိုအကြီးဆုံးဖြစ်သော ဥပေါသထမင်းသားသည် ညီတော်တို့ကိုခေါ်၍ “ညီတော်တို့... မင်းမည်သည် နှိပ်စက်နိုင်သူမရှိ၊ ညီထွေးသံဝရမင်းသည် ရန်သူအဖြစ်ဖြင့် မခံပေ၊ ငါတို့အားလည်း အဘအမွေဖြစ်သော ဥစ္စာကို ပို့လာ၍ အကျွန်ုပ်သည် နောင်တော်တို့နှင့် စစ်မထိုးလိုပါဟု ရာဇသံပို့လာပေ၏၊ ငါတို့ အလုံးစုံသည်လည်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း မင်းမလုပ်နိုင်ကြကုန်၊ ညီထွေးသံဝရအားသာ ဆောင်နှင်းစေအံ့၊ ညီထွေးသံဝရသာ မင်းလုပ်ပါစေ၊ လာကြကုန်၊ ညီထွေးသံဝရထံ သွား၍ ဖူးမြင်ကြကုန်အံ့၊ မင်းဆွေမင်းမျိုးတို့ကို အပ်နှင်း၍ ငါတို့နေရာ ဇနပုဒ်သို့ ပြန်ကုန်အံ့”ဟုတိုင်ပင်ညီညွတ်ကာ အလုံးစုံသောမင်းသားတို့သည် ရန်သူမဟုတ်ကုန်ဘဲ မြို့တံခါးကို ဖွင့်စေပြီးလျှင် သံဝရမင်းကြီးထံ ဝင်ကြကုန်၏။

ညီတော်မြင်ကြ ဝမ်းမြောက်လှ
သံဝရမင်းကြီးလည်း ထိုအကြောင်းကို သိတော်မူလျှင် အမတ်တို့ကို စေလွှတ်ကာ နောင်တော်တို့အား လက်ဆောင် ပဏ္ဏာတို့ကို ပို့စေ၏၊ ခရီးဦးကြိုဆိုစေ၏။ မင်းသားတို့လည်း အခြံအရံအနည်းငယ်ဖြင့် ခြေလျင်လာကာ နန်းတော်သို့ တက်ကြကုန်၏။ မင်းကြီးထံရောက်လျှင် ရိုသေနှိမ့်ချသော အမူအရာကို ပြကြကုန်လျက် နိမ့်သောနေရာ၌ နေကြကုန်၏။ သံဝရမင်းကြီးလည်း ထီးဖြူအောက်တွင် များစွာသော စည်းစိမ်အခြံအရံ ဂုဏ်ကြက်သရေဖြင့် တင့်တယ်စွာ စံနေတော်မူ၏။

ညီငယ် သီလ ရိုသေကြ
ထိုအခါ ဥပေါသထမင်းသားသည် သံဝရမင်းကြီး၏ ကြက်သရေကိုမြင်လျှင်—
“မြတ်သောမင်းကြီး.. အရှင်မင်းကြီး၏ သီလကို ငါတို့ခမည်းတော်မင်းကြီးသည် သိတော်မူ၍ ဤကိုးကျိပ်ကိုးယောက်သော နောင်တော်မင်းသားတို့အား ဇနပုဒ်တို့ကိုပေးသော်လည်း သင်မင်းကြီးအား တစ်စုံတစ်ခုသော ဇနပုဒ်ကို ပေးရမည်ဟု မအောက်မေ့လေသလော”—
“မြတ်သောမင်းကြီး... ခမည်းတော်မင်းသည် ထင်ရှားရှိစဉ်၎င်း၊ နတ်ရွာလားသော်၎င်း ကိုယ်တော်၏ အကျိုးစီးပွားကို မြင်သည်ဖြစ်၍ ဆွေမျိုးတို့သည် သင်သံဝရမင်းကြီးကို နှစ်သက်စေ ကုန်သလာ”—
“မြတ်သောမင်းကြီး... သင်သည်ဘယ်အကျင့်ဖြင့် ဇာတ်တူကိုးကျိပ်ကိုးယောက်သော နောင်တော်တို့ကို လွှမ်းမိုး၍ တည်သနည်း၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့် အညီအညွတ် ရောက်လာကုန်သော ကိုးကျိပ်ကိုးယောက်သော နောင်တော်တို့သည် သင်မင်းကြီးကို မလွန်ဆန်နိုင်ကုန်သနည်း”—
ဟု သံဝရမင်းကြီးကို ပဋိသန္ဓာရစကား ပြောကြားမေးမြန်းလေ၏။

ကိုယ်ကျင့်တရား ညီမေးငြား
သံဝရမင်းကြီးလည်း နောင်တော်၏ အမေးစကားကို ကြားလျှင် မိမိကိုယ်ကျင့်တရား ပြောကြားလို၍– “အိုနောင်တော်ကြီး... အကျွန်ုပ်သည် ငြူစူခြင်းမရှိပါ၊ မြတ်သော သီလက္ခန္ဓစသော ကျေးဇူးကို ရှာမှီး၍ သည်းခံကုန်သော ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့၏ ခြေတော်တို့ကို ရှိခိုးပါ၏၊ ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့ကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏၊ ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့အကျင့် ကျေးဇူး၌ မွေ့လျော်ကုန်သော ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည် အကျင့်ကျေးဇူးနှင့် ယှဉ်သော တရားစကားကို သူတစ်ပါးကို မငြူစူသော အကျွန်ုပ်အားဟောကြား ဆုံးမကြပါ၏”။
“အကျွန်ုပ်သည် သီလက္ခန္ဓစသော ကျေးဇူးကို ရှာမှီး၍ သည်းခံလေ့ရှိကုန်သော ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့၏ တရားစကားကို ကြားနာရ၍ တစ်စုံတစ်ယောက်ကိုမျှ မထေမဲ့မြင်မပြုပါ၊ အကျွန်ုပ်၏ စိတ်နှလုံးသည် တရား၌ အမြဲမွေ့လျော်ပါ၏”။
“အကျွန်ုပ်သည် ဆင်စီး သူရဲ, မြင်းစီး သူရဲ, ရထားစီးသူရဲ, ခြေသည်သူရဲတို့အား ပေးသွင်းအပ်သော ထမင်းရိက္ခာကို မပိတ်ပင်ပါ”။
“အကျွန်ုပ်အား အတိုင်အပင် ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော အမတ်ကြီး အမတ်ငယ်တို့ ရှိပါကုန်၏၊ ထိုမှတစ်ပါး ကြွယ်ဝချမ်းသာသော ကုန်သည်တို့သည် တိုင်းတစ်ပါးမှ လာကြ၍ ဤဗာရာဏသီပြည်၌ များစွာသော ငါးအမဲ သေရည်သေရက်တို့ကို ရောင်းဝယ်ကြကုန်၏၊ အကျွန်ုပ်သည် ထိုကုန်သည်တို့၌လည်း အစောင့်အရှောက်ကို စီရင်အပ်ပါ၏”— ဟု နောင်တော်ကြီးအား မိမိဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကိုထုတ်ဖော် ပြောကြားလေ၏။

ဆွေမျိုးဂုဏ်ရောင် ညီငယ်ဆောင်
ထိုအခါ နောင်တော်ကြီးသည် သံဝရမင်းကြီး၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကိုကြားရလျှင်—
“မြတ်သောမင်းကြီး...သင်မင်းကြီးသည် အဆွေအမျိုး ကိုးကျိပ်ကိုးယောက်သော နောင်တော်တို့ကို တရားသဖြင့် လွှမ်းမိုးသတတ်၊ သင်မင်းကြီးသည် မင်းအဖြစ်ကို ပြုပါလော့၊ သင်မင်းကြီးသည်သာ ထိုးထွင်းသောပညာ, အကြောင်းအကျိုးကို သိသော ပညာရှိပေ၏၊ ထိုမှတစ်ပါး ဆွေမျိုးတို့ အကျိုးစီးပွားကိုလည်း ဆောင်ပေ၏”။
“မြတ်သောမင်းကြီး အဆွေအမျိုး ကိုးကျိပ်ကိုးယောက်သော နောင်တော်တို့ဖြင့် ခြံရံအပ်သည်ဖြစ်၍ အထူးထူးသော ရတနာတို့ဖြင့် သွန်းစီအပ်သော ဂုဏ်အပေါင်းနှင့်ပြည့်စုံသော သင်မင်းကြီးကို ရန်သူတို့သည် မနှိပ်စက်နိုင်ကုန်၊ ဥပမာ အသုရာမင်းသည် သိကြားမင်းကို မနှိပ်စက်နိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပါ၏”
ဟု ညီထွေးသံဝရမင်းကြီးအား ချီးမွမ်းစကားပြောကြားလေ၏။
သံဝရမင်းကြီးလည်း နောင်တော်တို့အား အလုံးစုံသောစည်းစိမ်ကို ပေးလေ၏။ နောင်တော်တို့လည်း တစ်လခွဲမျှနေ၍ ဇနပုဒ်သို့ ပြန်ကြကုန်၏။ သံဝရမင်းကြီးသည် ဆရာအမတ်ကြီး၏ အဆုံးအမ၌တည်၍ နတ်ပြည်ကို ပြည့်စေ၏။
ဤဒေသနာတော်ကိုဆောင်၍ သစ္စာကို ပြသည့်အဆုံး၌ လုံ့လဝီရိယယုတ်လျော့သော ရဟန်းသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်၌ တည်လေ၏။

ဇာတ်ပေါင်း
ဤသို့လျှင် မြတ်စွာဘုရားသည် အတိတ်, ပစ္စုပ္ပန် နှစ်တန်သော ဝတ္ထုတို့ကို အနုသန္ဓေဆက်စပ်တော်မူလျက် ရဟန်းတို့...
ထိုအခါ သံဝရမင်းသည်-ယခုအခါ ဝီရိယယုတ်လျော့သောရဟန်း။
ဥပေါသထမင်းသားသည်–သာရိပုတ္တရာ။
ကြွင်းသော နောင်တော်တို့သည်-မဟာသာဝက-ပကတိသာဝကတို့။
မင်းပရိသတ်သည်–ဘုရားပရိသတ်။
ဆရာအမတ်သည်–ငါဘုရားဖြစ်လာပြီ– ဟု ဇာတ်ကိုပေါင်းတော်မူသတည်း။

ဆောင်ပုဒ်
(၁) ပျင်းရိမမူ၊ လုံ့လကူ၊ ထိုသူကြီးပွားမည်။
(၂) ဆရာစကား၊ နားထောင်ငြား၊ ထွတ်ဖျားရောက်နိုင်သည်။
(၃) သားတစ်ရာမွေး၊ ညီအထွေး၊ ကိုယ်ရေးပိုင်လှသည်။
(၄) နောင်ကိုးကျိပ်ကိုး၊ လွှမ်း၍စိုး၊ တန်ခိုးကြီးလှသည်။
သံဝရ ဇာတ်ပြီး၏။
 ကိုးကား 

Category:ဇာတ်နိပါတ်တော်