မောက်ခမ်းဝါ (ဓာတ်ပုံဆရာ)

မောက်ခမ်းဝါ (ခေါ်) မင်းသူကျော် (၁၉၉၅ မွေးဖွား) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ထင်ရှားကျော်ကြားလာသည့် ဓာတ်ပုံဆရာ၊ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးသူနှင့် လွိုင်ကော် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ၏ ပြန်ကြားရေးအရာရှိဟောင်းတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီး ဖြစ်ပေါ်လာသော စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သူအဖြစ် လူသိများသည်။ ၎င်း၏ "Retrieving the Dead" အမည်ရှိ ဓာတ်ပုံလက်ရာသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စာနယ်ဇင်းဓာတ်ပုံဆု (World Press Photo Awards) ၏ ဒေသအလိုက် တစ်ပုံချင်းကဏ္ဍတွင် ဆုဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

 ဘဝဖြစ်စဉ်နှင့် သက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်း 
မောက်ခမ်းဝါကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် ကရင်နီပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော လွိုင်ကော်မြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘဝကတည်းက ဝါသနာရှင်အဆင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးမှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဇာတ်လမ်းပြောပြသည့်ဟန်ရှိသော ဓာတ်ပုံများနှင့် လူပုံတူဓာတ်ပုံများတွင် ကျွမ်းကျင်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ထို့ပြင် ဒါရိုက်တာ ကြည်ဖြူသျှင်၊ ခရစ္စတီးနားခီတို့ကဲ့သို့သော နာမည်ကြီးဒါရိုက်တာများနှင့်လည်း အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးကာ ခရစ္စတီးနားခီ၏ ထာဝရနှောင်ကြိုး ရုပ်ရှင်တွင် လက်ထောက်ဒါရိုက်တာအဖြစ် သင်ယူလုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဓာတ်ပုံပွဲတော်၌ ဝါသနာရှင်အဆင့် ဒုတိယဆုကို ရရှိခဲ့သည်။ ကျောင်းသားဘဝတွင် ရန်ကုန်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများသမဂ္ဂ (UCSU) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သလို ဒါနမြေဇွန် အမည်ရှိ ကျောင်းသားမဂ္ဂဇင်းကိုလည်း ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်တွင် အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ၎င်း၏ ဇာတိမြေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စစ်မျက်နှာပြင်များ၌ ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းတင်ခြင်းဖြင့် ကင်မရာကို တော်လှန်ရေးလက်နက်အဖြစ် အသုံးချခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အချိန်အတော်ကြာအောင် ကရင်နီပြည်နယ်ရှိ ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာပြင်များတွင် နေထိုင်ကာ စစ်ပွဲ၏အကျိုးဆက်များနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ခံနိုင်ရည်ရှိမှုများကို ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ မောက်ခမ်းဝါသည် တစ်နှစ်လျှင် ရှစ်လခန့်ကို ရှေ့တန်း၌ ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး လွိုင်ကော် PDF ၏ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းရိုက်ကူးသည့် ဓာတ်ပုံများကို တပ်ဖွဲ့၏ သတင်းပြန်ကြားရေးနှင့် ရန်ပုံငွေရှာဖွေရေး လုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။

၎င်း၏ အထင်ရှားဆုံးသော လက်ရာတစ်ခုမှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကရင်နီပြည်နယ် မိုးဗြဲ၌ ရိုက်ကူးခဲ့သော "Retrieving the Dead" ဖြစ်သည်။ ထိုဓာတ်ပုံတွင် ကျဆုံးသွားသော ရဲဘော်တစ်ဦး၏ ရုပ်အလောင်းကို ထမ်းပိုးလာသည့် PDF အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို တွေ့မြင်ရပြီး စစ်ပွဲအတွင်း ကြုံတွေ့ရသည့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် ပေးဆပ်မှုများကို ပြင်းထန်စွာ ဖော်ပြနေသည်။ ယင်းဓာတ်ပုံသည် ရဲဘော် ၁၇ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခုအတွင်း ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ၎င်းအနေဖြင့် ခလုတ်နှိပ်ရန်ပင် ခက်ခဲခဲ့သော အခိုက်အတန့်ဖြစ်ကြောင်း မောက်ခမ်းဝါက ဆိုခဲ့သည်။

၎င်း၏ အခြားသော လက်ရာများတွင် "Comradeship" (၂၀၂၃) အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်အတိုလည်း ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် Exile Hub ၏ Critical Voices Grant ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ချင်းမိုင်မြို့ရှိ ပယပ်တက္ကသိုလ်၌ ကျင်းပသော သတ္တိနဲ့ပွင့်လန်း ချစ်သောပန်းများ ရန်ပုံငွေရုပ်ရှင်ပွဲတော်တွင် ၎င်း၏ The Unknown Infinity အမည်ရှိ ရုပ်ရှင်ကို ပြသခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ၎င်းသည် ကရင်နီဒေသရှိ PDF များအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေရန် "သူပုန်" အမည်ရှိ ကော်ဖီနှင့် လက်ဖက်ခြောက် အမှတ်တံဆိပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။  သို့သော်လည်း ၎င်း၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်ယှက်စော်ကားမှု သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက်တွင် ၎င်း၏ စီးပွားဖက်များက မောက်ခမ်းဝါသည် အမှတ်တံဆိပ်မှ အမြတ်ငွေများကိုလည်း အလွဲသုံးစားလုပ်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သဖြင့် အမှတ်တံဆိပ်၏ ပုံရိပ်မှာ အငြင်းပွားဖွယ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်ယှက်စော်ကားမှု
၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မောက်ခမ်းဝါသည် လွိုင်ကော် PDF တပ်ရင်းအတွင်း ရိက္ခာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကိစ္စများကို ကြီးကြပ်နေစဉ်အတွင်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်ယှက်မှုနှင့် ရန်ပုံငွေ အလွဲသုံးစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် လွိုင်ကော် PDF က ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်အရ ၎င်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်ယှက်မှု ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီးနောက် ပြစ်မှုထင်ရှားသဖြင့် မောက်ခမ်းဝါကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့မှစ၍ တပ်ဖွဲ့မှ တရားဝင် ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။

ဤဖြစ်ရပ်ကြောင့် ၎င်းသည် ပြင်းထန်သော ဝေဖန်မှုများနှင့် လူမှုရေးအရ ဝိုင်းကျင်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းနှင့် လက်တွဲခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် မိတ်ဖက်များက ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ရပ်စဲကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ ရဲဘော်ဟောင်းဖြစ်သူ တော်လှန်ရေးသမား ဟန်နီနွေဦးကလည်း "ဘယ်တော့မှ ခွင့်မလွှတ်ဘူး။ ကျားမအခြေပြု ဖိနှိပ်မှုတွေကို ဆန့်ကျင်တိုက်ဖျက်နေတဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီလူရဲ့ လုပ်ရပ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချတယ်" ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ကျားမတန်းတူညီမျှရေး ဆောင်ရွက်နေသော အဖွဲ့အစည်း ၁၀ ခုကလည်း မောက်ခမ်းဝါအား အရေးယူဆောင်ရွက်ပေးရန် ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC) ထံ ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်ထုတ်ကာ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဓာတ်ပုံဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ရုပ်ရှင် ဒါရိုက်တာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ တော်လှန်ရေးသမားများ