အမူဠှဝိနည်း

အမူဠှဝိနည်းသည် သံဃာတော်များအကြား ဖြစ်ပေါ်သော အဓိကရုဏ်း (အငြင်းပွားမှု၊ ပြဿနာ) များကို ဖြေရှင်းဆုံးဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်း ခုနစ်ပါး (အဓိကရဏသမထ ၇ ပါး) တွင် တစ်ပါးအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။ "အမူဠှ" ဆိုသည်မှာ "မတွေဝေသော" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော်လည်း၊ ဤဝိနည်း၌ အဓိပ္ပါယ်မှာ ရူးသွပ်ဖောက်ပြန်မှုမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသော ရဟန်းအား ထိုရူးသွပ်စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့သော အပြစ်များအတွက် အပြစ်မတင်တော့ဘဲ ဖြေရှင်းပေးသည့် ဝိနည်းကံ ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ရူးသွပ်စဉ်က တွေဝေမှု (`မူဠှ`) ကြောင့် ပြုမိသောအမှုဖြစ်၍၊ ယခုအခါ မတွေဝေ (`အမူဠှ`) တော့သည့် အခြေအနေကို အသိအမှတ်ပြုကာ ထိုစဉ်က အပြစ်များကို ပြန်လည် စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်း မပြုတော့ရန် ဆုံးဖြတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

ပညတ်တော်မူရခြင်း အကြောင်း (ဂဂ္ဂရဟန်း ဝတ္ထု)

 ပြဿနာအစ: ဂဂ္ဂမည်သော ရဟန်းတစ်ပါးသည် ရူးသွပ် စိတ်ဖောက်ပြန်နေသဖြင့် ရဟန်းတို့ မပြုအပ်သော အမှုများ (နှုတ်ဖြင့် ပြောဆိုခြင်း၊ ကိုယ်ဖြင့် ပြုမူခြင်း) ကို များစွာ ကျူးလွန်မိသည်။
 စောဒနာခြင်း: အခြားရဟန်းများက ထိုရူးသွပ်စဉ်က ကျူးလွန်မှုများကို အကြောင်းပြု၍ "အသျှင်သည် မည်သည့်အာပတ်သို့ ရောက်သည်ကို အောက်မေ့ပါ (ပြန်ပြောပါ)" ဟု စောဒနာကြသည်။
 ဂဂ္ဂရဟန်း၏ တုံ့ပြန်မှု: ဂဂ္ဂရဟန်းက မိမိသည် ရူးသွပ်ဖောက်ပြန်စဉ်က ကျူးလွန်မိသည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ တွေဝေနေခဲ့သောကြောင့် မည်သည့်အမှုကို ကျူးလွန်မိသည်ကို သတိမရ၊ မအောက်မေ့နိုင်ပါဟု ပြောဆိုသည်။
 ဆက်လက် စောဒနာခြင်း: ထိုသို့ ပြောဆိုသော်လည်း အချို့ရဟန်းများက ဆက်လက်၍ အာပတ်ကို အောက်မေ့ရန် ဖိအားပေး စောဒနာကြသည်။
 ဘုရားရှင် ကြားဝင်ခြင်း: အလိုနည်းသော ရဟန်းများက ဤအကြောင်းကို ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားရာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဖိအားပေး စောဒနာသော ရဟန်းများကို ကဲ့ရဲ့တော်မူပြီး၊ ရူးသွပ်ခဲ့သော ရဟန်းကို ဤသို့ မပြုသင့်ကြောင်း မိန့်ကြားကာ အမူဠှဝိနည်းကို ပေးရန် ညွှန်ကြားတော်မူသည်။

အမူဠှဝိနည်း ပေးပုံ ကမ္မဝါစာ

၁။  တောင်းဆိုခြင်း: ရူးသွပ်မှုမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသော ဂဂ္ဂရဟန်းသည် သံဃာ့ထံ ချဉ်းကပ်၍ ရိုသေစွာနေပြီး၊ မိမိရူးသွပ်စဉ်က ကျူးလွန်မိသည်ကို အကြောင်းပြု၍ အခြားရဟန်းများက စောဒနာကြောင်း၊ မိမိမှာမူ ထိုကျူးလွန်မှုများကို တွေဝေခဲ့၍ မအောက်မေ့နိုင်ကြောင်း လျှောက်ထားကာ "ထိုအကျွန်ုပ်သည် အလွန်တွေဝေခဲ့သည်ဖြစ်၍ သံဃာအား အလွန်တွေဝေသော ဝိနည်း (အမူဠှဝိနည်း) ကို တောင်းပါ၏" ဟု (သုံးကြိမ်) တောင်းရသည်။

၂။  ဉတ်ကမ္မဝါစာ: ကျွမ်းကျင်သော ရဟန်းတစ်ပါးက သံဃာအား အကြောင်းစုံ သိစေပြီး၊ ဂဂ္ဂရဟန်း၏ တောင်းဆိုမှုနှင့်အညီ သံဃာတော်က အမူဠှဝိနည်း ပေးကြောင်း ဉတ်တင် ကမ္မဝါစာဖြင့် သံဃာ့သဘောတူညီချက် ရယူ၍ အမူဠှဝိနည်းကို ပေးရသည်။

တရားနှင့် လျော်/မလျော်သော အမူဠှဝိနည်း

အမူဠှဝိနည်း ပေးခြင်းသည် အောက်ပါအခြေအနေများတွင် တရားနည်းလမ်းကျသည် သို့မဟုတ် မကျသည် ဖြစ်နိုင်သည်-

 ၁။ တရားနှင့် မလျော်သော ပေးခြင်း (၃) မျိုး (မမှန်ကန်သော အခြေအနေများ):
 စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အာပတ်သင့်သည်ကို အမှန်တကယ် အောက်မေ့သတိရလျက် "မအောက်မေ့ပါ" ဟု လိမ်လည်ပြောဆိုလျှင်။
 စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အာပတ်သင့်သည်ကို အမှန်တကယ် အောက်မေ့သတိရလျက် "အိပ်မက်ကဲ့သို့ (မသဲမကွဲ) သာ အောက်မေ့သည်" ဟု ပြောဆိုလျှင်။
 စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် မရူးဘဲ ရူးယောင်ဆောင် ၍ ကျူးလွန်မိသည်ဟု ပြောဆိုလျှင်။
ဤအခြေအနေများတွင် အမူဠှဝိနည်းပေးလျှင် မတရားသော၊ မမှန်ကန်သော ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

 ၂။ တရားနှင့် လျော်သော ပေးခြင်း (၃) မျိုး (မှန်ကန်သော အခြေအနေများ):
 စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်ဖောက်ပြန်စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ပြန်ကောင်းလာချိန်တွင် ထိုကျူးလွန်မှုကို အမှန်တကယ် မအောက်မေ့/သတိမရတော့လျှင်။
 စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်ဖောက်ပြန်စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ထိုကျူးလွန်မှုကို အမှန်တကယ်ပင် အိပ်မက်ကဲ့သို့ မသဲမကွဲသာ အောက်မေ့/သတိရတော့လျှင်။
 စွပ်စွဲခံရသော ရဟန်းသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်စဉ်က ထိုသို့ ပြောဆိုပြုမူခဲ့ခြင်း ဖြစ်လျှင် (ယခု ရူးယောင်ဆောင်သည်ဖြစ်စေ၊ မဆောင်သည်ဖြစ်စေ၊ ထိုစဉ်က အခြေအနေကို ဆိုလိုသည်)။
ဤအခြေအနေများတွင် အမူဠှဝိနည်းပေးလျှင် တရားသော၊ မှန်ကန်သော ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။

အနှစ်ချုပ်

အမူဠှဝိနည်းသည် ရဟန်းတစ်ပါး စိတ်ပေါ့သွပ် ရူးသွပ်စဉ်က ကျူးလွန်မိခဲ့သော အပြစ်များအတွက် ထိုရဟန်း စိတ်ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာသောအခါ၌ အပြစ်တင် စစ်ဆေးခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးသည့် ဝိနည်းကံ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တရားနည်းလမ်းတကျ ဖြစ်ရန်အတွက် စွပ်စွဲခံရသူသည် အမှန်တကယ် ရူးသွပ်ခဲ့စဉ်က ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအကြောင်းအရာကို အမှန်တကယ် မမှတ်မိတော့ခြင်း သို့မဟုတ် မသဲမကွဲသာ မှတ်မိခြင်း ဖြစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။စူဠဝဂ္ဂပါဠိ-သမထက္ခန္ဓကံ
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ကံကြီး ကံငယ်များ
ကဏ္ဍ:ရဟန်းဝိနည်းများ