ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒုတိယနည်း

အလယ်ဖြစ်သော ဝေဒနာမှ စ၍ အဆုံးဖြစ်သော ဇရာမရဏသို့ တိုင်အောင်‌သော အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်‌ဒေသနာ ဒုတိယနည်း(မ၊၁၊၃၃၃။ သံ၊၂၊၁၃။)ကို ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်‌ ဒုတိယနည်းဟူ၍ သုံးနှုန်းပါမည်။ 
ဥပမာနှင့် အဓိပ္ပာယ်
ဒုတိယနည်းကို နွယ်ရှာ‌ယောက်ျားနှင့် ဥပမာပြုထားသည်။ ဒုတိယလူ ဆိုသူသည် နွယ်ပင်၏ အလယ်ပိုင်းကို တွေ့မြင်၍ ထိုနေရာတွင် ဖြတ်တောက်ပြီး၊ အလယ်မှ အဆုံးသို့ရှိ နွယ်အားလုံးကို ဆွဲငင် ယူဆောင်သွားသည်။ ဤဥပမာအရ၊ ဘုရားရှင်သည် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝတွင် အနာဂတ်ဘဝ၏ အကြောင်းဖြစ်သည့် တရားများ (အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ကမ္မဘဝ၊ သင်္ခါရ) မှ စ၍ အနာဂတ်ဘဝ၏ အကျိုးတရားများ (ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ) ဖြစ်ပွားသည်အထိ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ထင်ရှားပြတော်မူသည်။(အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၄-၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၁၅၄-၅-၆) ဤသို့ဖြင့် အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒုတိယနည်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ، “အလယ်မှ အဆုံးသို့” ဟူသော သဘောကို ဖော်ပြသည်။

ဒေသနာတော်၏ အနှစ်သာရ
မဟာတဏှာသင်္ခယသုတ္တန် တွင် ဘုရားရှင်က “ဝေဒနာမှ စ၍ ဇရာမရဏသို့” ဟူသော ဒုတိယနည်းကို ဟောကြားထားသည်။ ၎င်းတွင် ပစ္စုပ္ပန်ဘဝတွင် ဝေဒနာ (ခံစားမှု) ကို အလွန်နှစ်သက်ပြီး စွဲလမ်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဖြစ်စဉ်ကို အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်-  
 - ဝေဒနာ၏ နှစ်သက်မှု: ဝေဒနာကို “ကောင်းလှစွာ” ဟု အားရပါးရ နှစ်သက်ပြီး၊ မျိုမတတ် စွဲလမ်းသည်။  
 - နန္ဒီ (နှစ်သက်ခြင်း): ဤစွဲလမ်းမှုမှ နန္ဒီရာဂ (နှစ်သက်တပ်မက်မှု) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။  
 - ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု): နန္ဒီသည် ဥပါဒါန်ဖြစ်လာသည်။  
 - ဘဝ: ဥပါဒါန်ကြောင့် ဘဝ (ကမ္မဘဝ) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။  
 - ဇာတိ: ဘဝကြောင့် ဇာတိ (မွေးဖွားခြင်း) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
 - ဇရာမရဏ စသည်: ဇာတိကြောင့် ဇရာ (အိုမှု)၊ မရဏ (သေမှု)၊ သောက (ဝမ်းနည်းမှု)၊ ပရိဒေဝ (ငိုကြွေးမှု)၊ ဒုက္ခ၊ ဒေါမနဿ၊ ဥပါယာသ (စိတ်ဆင်းရဲမှု) တို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။  

ဤဖြစ်စဉ်သည် ဝေဒနာဆိုသော “အလယ်ပိုင်း” မှ စ၍ ဇရာမရဏဆိုသော “အဆုံး” သို့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ထင်ရှားပြသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ နွယ်ပင်၏ အလယ်ပိုင်းကို ဖြတ်တောက်၍ အဖျားပိုင်းကို ဆွဲယူသလို၊ ဝေဒနာမှ စတင်ပြီး အနာဂတ်ဒုက္ခဖြစ်စဉ်ကို ဆက်လက် ဖော်ထုတ်သည်။တဿ တံ ဝေဒနံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော ဥပ္ပဇ္ဇတိ နန္ဒီ။ ယာ ဝေဒနာသု နန္ဒီ၊ တဒုပါဒါနံ။ တဿုပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ။ (မ၊၁၊၃၃၃။ သံ၊၂၊၁၃။)

ဒုတိယနည်း၏ ရှုကွက်
ဒုတိယနည်းတွင် ပစ္စုပ္ပန်မှ အနာဂတ်သို့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြမ်းသည်-  
 - ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရား: သဠာယတန (အာယတန ခြောက်ပါး)၊ ဖဿ (ထိတွေ့မှု)၊ ဝေဒနာ (ခံစားမှု)၊ အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု)၊ တဏှာ (တပ်မက်မှု)၊ ဥပါဒါန် (စွဲလမ်းမှု)၊ ဘဝ (ကမ္မဘဝ-သင်္ခါရ)။  
 - အနာဂတ် အကျိုးတရား: ဇာတိ (မွေးဖွားခြင်း)၊ ဇရာမရဏ (အိုမှု-သေမှု)။

အနာဂတ်သံသရာခရီး ဆက်ရှိနေပါက-  
 - ပထမအနာဂတ် အကြောင်းတရား: သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ။  
 - ဒုတိယအနာဂတ် အကျိုးတရား: ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ။  

အလားတူ၊ အတိတ်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ ရှုနိုင်သည်-  
 - ပထမအတိတ် အကြောင်းတရား: သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်၊ ဘဝ။  
 - ပစ္စုပ္ပန် အကျိုးတရား: ဇာတိ၊ ဇရာမရဏ။  

ဤသို့ဖြင့် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် အဆက်ဆက်ကို အကြောင်းအကျိုး ကွင်းဆက်အဖြစ် ရှုပွားနိုင်သည်။

 ဒုတိယနည်း၏ ထူးခြားချက်
ဒုတိယနည်းသည် ဝေဒနာ သို့မဟုတ် သဠာယတန ဆိုသော အလယ်ပိုင်းမှ စတင်၍ အနာဂတ်ဒုက္ခဖြစ်စဉ်၏ အဆုံးဖြစ်သည့် ဇရာမရဏသို့ ဦးတည်သည်။ ၎င်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပထမနည်းနှင့် တူညီမှုရှိသည်ကို သဘောပေါက်နိုင်ပေသည်။ 
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်
 ၂။ အလယ်မှ အဆုံးသို့ = အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် (၂)
 ၂။ အနုလောမပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာတော် ဒုတိယနည်း (၂)
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
Category:ဝိပဿနာ