ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ

ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ ဆိုသည်မှာ ပါဠိဘာသာအားဖြင့် "ပရဒတ္တ" (သူတစ်ပါးတို့ ပေးလှူအပ်သော) + "ဥပဇီဝီ" (အမှီပြု၍ အသက်မွေးသော) + "ပေတ" (ပြိတ္တာ) ဟူသော စကားလုံးများကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ "သူတစ်ပါးတို့ ပေးကမ်းစွန့်ကြဲအပ်သော အလှူပစ္စည်းကို အမှီပြု၍ အသက်မွေးလေ့ရှိသော ပြိတ္တာတစ်မျိုး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။ပရဒတ္တူပဇီဝိပေတ (ပု) [ပရဒတ္တူပဇီဝီ+ပေတ] သူတစ်ပါးတို့-ပေးကမ်း-စွန့်ကြဲ-အပ်သော ပစ္စည်းကို အမှီပြု၍ အသက် မွေးလေ့ရှိသော ပြိတ္တာ။ မယံ ဟိ ဗြာဟ္မဏ ပရဒတ္တူပဇီဝိပေတသဒိသာ။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆၈။ 

ဤပြိတ္တာအမျိုးအစားသည် အခြားပြိတ္တာများနှင့်မတူဘဲ၊ လူ့ဘဝမှ ကျန်ရစ်သူ ဆွေမျိုးသားချင်း၊ မိတ်သင်္ဂဟများက ၎င်းတို့အား ရည်စူး၍ ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှု (အထူးသဖြင့် အလှူဒါန) ၏ အဖို့ဘာဂကို အမျှပေးဝေရာ၌ သာဓုခေါ်ဆိုခြင်းဖြင့် ချမ်းသာခွင့်၊ သက်သာခွင့် ရရှိနိုင်သော ပြိတ္တာအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။

ဇာဏုသောဏိသုတ္တန်လာ ရှင်းလင်းချက်

ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာတို့၏ သဘောသဘာဝကို နားလည်ရန် ဇာဏုသောဏိသုတ္တန် (အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒသကနိပါတ်)လာ မြတ်စွာဘုရား၏ ဟောကြားချက်သည် အလွန်အရေးပါပါသည်။

ဇာဏုသောဏိပုဏ္ဏားကြီးက ကွယ်လွန်သွားသော ဆွေမျိုးများအတွက် ရည်စူး၍ လှူဒါန်းမှုများ ပြုလုပ်လျှင် ထိုအလှူသည် ကွယ်လွန်သူတို့ထံ ရောက်ပါသလား၊ သူတို့ သုံးဆောင်ခွင့် ရပါသလားဟု မြတ်စွာဘုရားအား မေးမြန်းလျှောက်ထားခဲ့သည်။

မြတ်စွာဘုရားက ဤသို့ ဖြေကြားတော်မူခဲ့သည်-

 ၁။ အလှူ မရောက်နိုင်သော ဘုံဘဝများ (အဋ္ဌာန):
 ငရဲဘုံ: ငရဲသားများသည် ၎င်းတို့၏ ငရဲဘုံ၌ဖြစ်စေသော ကံ၏အကျိုးကိုသာ ခံစားရပြီး၊ လူ့ဘဝမှ အလှူသည် မရောက်နိုင်ပါ။
 တိရစ္ဆာန်ဘုံ: တိရစ္ဆာန်များသည် ၎င်းတို့၏ သဘာဝအစာ (မြက်၊ သစ်ရွက် စသည်) ဖြင့်သာ မျှတရပြီး၊ လူ့ဘဝမှ အလှူသည် မရောက်နိုင်ပါ။
 လူ့ဘုံ: လူ့ဘုံ၌ ပြန်လည်မွေးဖွားသူသည် လူ့အစာအာဟာရဖြင့်သာ မျှတရပြီး၊ ကွယ်လွန်သူအတွက်ရည်စူးသော အလှူသည် ဤသို့ တိုက်ရိုက်မရောက်နိုင်ပါ။
 နတ်ဘုံ: နတ်များသည် နတ်သုဒ္ဓါဖြင့်သာ မျှတရပြီး၊ လူ့ဘဝမှ အလှူသည် မရောက်နိုင်ပါ။

 ၂။ အလှူ ရောက်နိုင်သော ဘုံဘဝ (ဌာန):
 ပြိတ္တာဘုံ: ဤဘုံဘဝသည် ကွယ်လွန်သူအတွက် ရည်စူးပြုလုပ်သော အလှူဒါန ရောက်ရှိနိုင်သော "မှန်ကန်သောအရပ်" (ဌာန) ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကွယ်လွန်သူသည် ပြိတ္တာဘုံ၌ ဖြစ်လျှင်၊ ၎င်းသည် ပြိတ္တာတို့၏ သာမန်အစာ (တံတွေး၊ နှပ် စသည်) ဖြင့် မျှတရသကဲ့သို့၊ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟတို့က ရည်စူး၍ လှူဒါန်းသော အလှူကို အမှီပြု၍လည်း မျှတနိုင်သည်။
 အရေးကြီးသော အဋ္ဌကထာ ရှင်းလင်းချက်: ပြိတ္တာတိုင်းသည် ဤသို့ အလှူကို မရနိုင်ပါ။ ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ အမျိုးအစား ဖြစ်မှသာ သူတစ်ပါးတို့၏ အလှူကို အမှီပြု၍ အသက်ရှင်နိုင်သည်၊ ခံစားနိုင်သည်ဟု အဋ္ဌကထာ (အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၃၈-၃၃၉) က ရှင်းလင်းထားပါသည်။ အခြား နိဇ္ဈာမတဏှိကပြိတ္တာ (အမြဲမွတ်သိပ်ဆာလောင်နေသော ပြိတ္တာ) စသည့် ပြိတ္တာမျိုးတို့မှာ ဤအလှူကို မခံစားနိုင်ကြပေ။

အခြားသိမှတ်ဖွယ်ရာများ

 ရည်စူးသူ ပြိတ္တာဘုံမရောက်လျှင်: မိမိရည်စူးလိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာဘုံသို့ မရောက်ရှိသော်လည်း၊ အခြားသော ဘဝအဆက်ဆက်က တော်စပ်ခဲ့သည့် ဆွေမျိုးပြိတ္တာများထဲမှ ထိုဘုံဘဝသို့ ရောက်ရှိနေသူများက ထိုအလှူ၏ အဖို့ဘာဂကို ရရှိခံစားနိုင်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားက ရှည်လျားလှသော သံသရာ၌ ဆွေမျိုးပြိတ္တာမှ ကင်းလွတ်သော ဘုံဌာနဟူ၍ မရှိနိုင်ကြောင်း မိန့်ကြားခဲ့သည်။
 အလှူရှင်၏ အကျိုး: မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ကွယ်လွန်သူထံ အလှူရောက်သည်ဖြစ်စေ၊ မရောက်သည်ဖြစ်စေ အလှူရှင်သည် ဒါန၏အကျိုးကို အမြဲရရှိသည်သာ ဖြစ်သည်။ အလှူရှင်အတွက် အကျိုးမဲ့မဖြစ်ပါ။
 "ပရဒတ္တူပဇီဝီ" ဟူသော အသုံးအနှုန်း: ဤဝေါဟာရသည် ရသေ့ရဟန်းများ၊ သူတောင်းစားများကဲ့သို့ သူတစ်ပါး၏ ပေးကမ်းမှုအပေါ် မှီခိုအသက်မွေးသူများကိုလည်း သုံးနှုန်းနိုင်သော်လည်း၊ "ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာ" ဟု ဆိုလိုက်လျှင် အထက်တွင် ရှင်းပြခဲ့သည့်အတိုင်း သီးခြား ပြိတ္တာအမျိုးအစားကိုသာ ရည်ညွှန်းပါသည်။ပရဒတ္တူပဇီဝီ (တိ) [ပရဒတ္တ+ဥပ+ဇီဝ+ဏီ] သူ တစ်ပါးတို့-ပေးလှူ-စွန့်ကြဲ-အပ်သော ပစ္စည်းကို အမှီပြု၍ အသက်မွေးလေ့ရှိသော၊ သူ။ (က) ရသေ့, ရဟန်း။ (ခ) သူတောင်းစာ, သူတောင်းစားမ။ (ဂ) ပြိတ္တာ။ (က) ယဒဂ္ဂတော မဇ္ဈတော သေသတော ဝါ၊ ပိဏ္ဍံ လဘေထ ပရဒတ္တူပဇီဝီ။ သုတ္တနိ၊၃၁၀။ ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၆၈။ ပရဒတ္တူပဇီဝီတိ ပဗ္ဗဇိတော။ သော ဟိ ဥဒကဒန္တပေါဏံ ဌပေတွာ အဝသေသံ ပရေနေဝ ဒတ္တံ ဥပဇီဝတိ၊ တသ္မာ “ပရဒတ္တူပဇီဝီ”တိ ဝုစ္စတိ။ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၈။ (ထေရီ၊၄၁၁။ ဇာ၊၁၊၃၀၉။ မ၊ဋ္ဌ၊၃၊၅၆။ ထေရီဋ္ဌ။ ၂၂၃-၅။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၄၊၃၈၀။) (ခ) အထက်ပုဒ်ကြည့်။ (ဂ) လဘန္တိ ပေတာ ပရဒတ္တူပဇီဝိနော။ မိလိန္ဒ၊၂၈၄။ (အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၃၈။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၃၆။ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၆၃။ ဝဇိရ၊၃၁။ သာရတ္ထ၊၃၊၂၂၁။ မ၊ဋီ၊၂၊၂၁။ အံ၊ဋီ၊၃၊၃၁၅။)

နိဂုံးချုပ်

ပရဒတ္တူပဇီဝိကပြိတ္တာဆိုသည်မှာ လူ့ပြည်မှ ဆွေမျိုးများက ၎င်းတို့အားရည်စူး၍ ပြုလုပ်သော ကုသိုလ် (အထူးသဖြင့် ဒါန) ၏ အကျိုးကို ခံစားခွင့်ရှိသော၊ ထိုအလှူကို အမှီပြု၍ အသက်ရှင်သန်နိုင်သော ပြိတ္တာတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အတွက် အမျှအတမ်းဝေခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ ဒုက္ခကို သက်သာစေနိုင်ပြီး၊ အလှူရှင်အတွက်လည်း ကုသိုလ်တိုးပွားစေပါသည်။နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ဒုတိယတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော်
 ကျမ်းကိုး 

Category:၃၁-ဘုံ
Category:အပါယ် လေးဘုံ
ပြင်ပလင့်များ