ဝါယောကောဋ္ဌာသ

ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ဝါယောကောဋ္ဌာသ (၆)မျိုးဖြစ်သည့် ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာ၊ အဓောဂမာ ဝါတာ၊ ကုစ္ဆိသယာ ဝါတာ၊ ကောဋ္ဌာသယာ ဝါတာ၊ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာ၊ အဿာသော ပဿာသော တို့ကို အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြပါမည်။  

ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ဝါယောကောဋ္ဌာသ (၆)မျိုး
၁။ ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာ  
   * အဓိပ္ပါယ်= အထက်သို့ ဆန်တက်သော လေဖြစ်သည်။  
   * လုပ်ဆောင်ချက်= ဝမ်းဗိုက်မှ အထက်သို့ တက်လာပြီး၊ လေပွပြီး ရင်ဘတ်တင်းလာခြင်း သို့မဟုတ် လေတက်ပြီး အော့အန်ချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ 
   * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။  

၂။ အဓောဂမာ ဝါတာ  
   * အဓိပ္ပါယ်= အောက်သို့ စုန်ဆင်းသော လေဖြစ်သည်။  
   * လုပ်ဆောင်ချက်= ဝမ်းဗိုက်မှ အောက်သို့ ဆင်းသွားပြီး၊ မစင်စွန့်ခြင်း၊ လေအောက်သို့ ထွက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ 
   * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။  

၃။ ကုစ္ဆိသယာ ဝါတာ  
   * အဓိပ္ပါယ်= ဝမ်းဗိုက်အတွင်း၊ အူအပြင်ဘက်၌ တည်ရှိသော လေဖြစ်သည်။  
   * လုပ်ဆောင်ချက်= အူပြင်ပတွင် လှုပ်ရှားနေပြီး၊ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ဖောင်းကားမှု၊ လေအောင့်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ 
   * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။  

၄။ ကောဋ္ဌာသယာ ဝါတာ  
   * အဓိပ္ပါယ်= အူအတွင်း၌ တည်ရှိသော လေဖြစ်သည်။  
   * လုပ်ဆောင်ချက်= အူအတွင်း၌ လှုပ်ရှားပြီး၊ အစာကြေကျက်မှုကို ထောက်ပံ့ရင်း၊ လေအောင့်မှု၊ ဝမ်းသွားမှုကို ဖြစ်စေသည်။
   * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။  

၅။ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာ  
   * အဓိပ္ပါယ်= ကိုယ်အင်္ဂါကြီးငယ်သို့ အစဉ်လျှောက်သော အကြောအတွင်း၌ တည်ရှိသော လေဖြစ်သည်။  
   * လုပ်ဆောင်ချက်= လက်မောင်း၊ ခြေထောက်၊ အကြောများအတွင်း လှုပ်ရှားပြီး၊ အကြောတင်းမှု၊ လှုပ်ရှားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ 
   * ရုပ်ကလာပ်= စုစုပေါင်း (၃၃)မျိုး - ဇီဝိတနဝက (၉)၊ စိတ္တဇအဋ္ဌက (၈)၊ ဥတုဇအဋ္ဌက (၈)၊ အာဟာရဇအဋ္ဌက (၈)။  

၆။ အဿာသော ပဿာသော  
   * အဓိပ္ပါယ်= ဝင်သက်လေ ထွက်သက်လေဖြစ်သည်။  
   * လုပ်ဆောင်ချက်= နှာခေါင်းမှတဆင့် ဝင်ထွက်သွားသော လေဖြစ်ပြီး၊ အသက်ရှူခြင်းကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ၎င်းသည် စိတ္တဇရုပ်အဖြစ် စိတ်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်သည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၄၆။)။  
   * ရုပ်ကလာပ်= စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ် (၉) တစ်မျိုးသာ ပါဝင်သည်။  

ဝါယောကောဋ္ဌာသ၏ ရုပ်ကလာပ်ဖွဲ့စည်းမှု
ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ကောဋ္ဌာသများတွင် ပါဝင်သော ရုပ်ကလာပ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-  
 ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာမှ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာအထိ (၅)မျိုး-  
 - ဇီဝိတနဝကကလာပ် (၉) - ကမ္မဇရုပ်။  
 - စိတ္တဇအဋ္ဌကလာပ် (၈) - စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်။  
 - ဥတုဇအဋ္ဌကလာပ် (၈) - ဥတုကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်။  
 - အာဟာရဇအဋ္ဌကလာပ် (၈) - အာဟာရကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်။  
 စုစုပေါင်း= (၃၃)မျိုး (စတုသမုဋ္ဌာန)။  
 အဿာသော ပဿာသော=  - စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ် (၉) - စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော အသံပါ ရုပ်ကလာပ်တစ်မျိုးသာ (စိတ္တသမုဋ္ဌာန)။ 

ဤရုပ်ကလာပ်များသည် ဝါယောဓာတ်၏ သဘာဝသတ္တိစွမ်းအင် လွန်ကဲမှုကြောင့် ထင်ရှားပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း လှုပ်ရှားမှုများကို ဖြစ်စေသည်။  

ဝါယောကောဋ္ဌာသ၏ ထူးခြားချက်
ဝါယောကောဋ္ဌာသများသည် ပုံသဏ္ဌာန် သတ်မှတ်မထားဘဲ၊ ဝါယောဓာတ်၏ လွန်ကဲမှုကို အခြေခံသည်။ ဥဒ္ဓင်္ဂမာ၊ အဓောဂမာ၊ ကုစ္ဆိသယာ၊ ကောဋ္ဌာသယာ၊ အင်္ဂမင်္ဂါနုသာရိနော ဝါတာတို့သည် စတုသမုဋ္ဌာနရုပ် (ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ) မှ ဖြစ်ပြီး၊ အဿာသ-ပဿာသကား စိတ္တဇရုပ်သာဖြစ်သည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၃၄၅-၃၄၆။)။ အဿာသပဿာသ၌ အသံပါဝင်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။  

ဝါယောကောဋ္ဌာသ ရှုနည်း
ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ကောဋ္ဌာသများကို ရှုရာတွင် အောက်ပါအဆင့်များအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရသည်-  
 လေကို မြင်အောင် ရှု= ရှုလိုသော ဝါယောကောဋ္ဌာသ (ဥပမာ- ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာ) ကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် စိုက်ကြည့်ပါ။ မမြင်ပါက သမာဓိကို ပြန်ထူထောင်၍၊ လင်းရောင်ခြည်စွမ်းအင်ဖြင့် ကြည့်ပါ။  
 ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ရှု= ထိုလေ၌ ပါဝင်သော ဓာတ်ကြီး (၄)ပါး (ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော) ကို ဉာဏ်ဖြင့်ရှုပါ။  
 ရုပ်ကလာပ်ကို တွေ့မြင်= သမာဓိအားကောင်းလာသောအခါ၊ ဓာတ်ကြီးများအတွင်းရှိ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်များကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။ အာကာသဓာတ်ကို စိုက်ရှုခြင်းဖြင့် ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်သည်။  
 ဓာတ်ခွဲ၍ သိမ်းဆည်း= ရုပ်ကလာပ်များကို ဓာတ်ခွဲလျက်၊ (၃၃)မျိုး သို့မဟုတ် (၉)မျိုး ရုပ်တရားများကို ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားသိမ်းဆည်းပါ။  
 အဿာသပဿာသ အထူး= ဝင်သက်ထွက်သက်ကို ရှုရာတွင်၊ ဘဝင်စိတ်နှင့် မနောဝိညာဏဓာတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်မှုကို ဉာဏ်ဖြင့် စိုက်ရှုပြီး၊ စိတ္တဇသဒ္ဒနဝကကလာပ် (၉) ကို ခွဲထုတ်ရှုပါ။ အသက်ရှူချိန် အသံပါဝင်မှုကြောင့် သဒ္ဒရုပ်ပါသည်။  

ဤရှုကွက်များသည် ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာ၏ နက်နဲမှုနှင့် တိကျမှုကို ထင်ရှားစေသည့် အံ့ဩဖွယ်ရာ အချက်များပင် ဖြစ်သည်။နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - စတုတ္ထတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော်
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
 ဝါယောဓာတ်လွန်ကဲသော ဝါယောကောဋ္ဌာသ (၆) မျိုး

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
Category:ဝိပဿနာ