ဝီဂါ လူမျိုး

ဝီဂါများသည် တာ့ခ်အုပ်စုဝင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီးယေဘုယျအားဖြင့် အရှေ့အာရှ၊ ဗဟိုအာရှဒေသများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရဆက်စပ်နေသည်။တရုတ်နိုင်ငံအနောက်မြောက်ပိုင်းတွင်ရှိသော ရှင်းကျန်းဝီဂါကိုယ်ပိုင်အုပ်စုချုပ်ခွင့်ဒေသ ၏ အဓိကလူမျိုးစုအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခံထားရသည်။ဝီဂါလူမျိုးများသည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုတိုင်းရင်းသားလူနည်းစု ၅၅မျိုးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။


ဝီဂါ များသည် Taklamakan သဲကန္တာရအတွင်း တာရမ်မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပြန့်ကျဲစွာတည်ရှိနေသော အိုအေစစ်များစွာတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။သမိုင်းတွင် ထိုအိုအေစစ်များသည် အိမ်နီးချင်း တရုတ်၊မွန်ဂို၊တိဗက် နှင့် အခြားတာ့ခ်မျိုးနွယ်များ၏ တိုင်းပြည်များအတွင်းပါဝင်ခဲ့ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်လွပ်လပ်သောတိုင်းပြည်အဖြစ်လည်းထူထောင်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ 10 ရာစု တရုတ်နိုင်ငံ ထန်မင်းဆက် လက်ထက် ပိုးလမ်းမမှတဆင့် တဖြည်းဖြည်း အစ္စလာမ်ဘာသာ စတင်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး 16 ရာစုတွင် ဝီဂါအများစုသည် မွတ်ဆလင်များဖြစ်လာကြသည်။အစ္စလာမ်ဘာသာသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ဝီဂါများ၏  ယဉ်ကျေးမှု အတွင်းသို့ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၈၀%သော ရှင်းကျန်း ဝီဂါလူမျိုးများသည် တာရမ်မြစ်ဝှမ်းတွင် နေထိုင်နေစဲဖြစ်သည်။

ကျန်ရှိသော ရှင်းကျန်းပြည်နယ်မှ ဝီဂါများ သည် Yining (Ghulja)၊ Karamay၊ Tacheng (Chöchek) နှင့် Urumqi တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ရှင်းကျန်းပြည်နယ် ၏အပြင်ဘက်တွင်နေထိုင်သော ဝီဂါများ ၏အကြီးဆုံးအသိုင်းအဝိုင်းမှာ မြောက်ဘက်အလယ်ပိုင်း ဟူနန်ပြည်နယ် တောဝ်ယွမ်ကောင်တီ မှ တောဝ်ယွမ်ဝီဂါများ ဖြစ်သည်။ကာဇက်စတန်၊ ကာဂျစ်စတန်၊ ဥဇဘက်ကစ္စတန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့ကဲ့သို့ အခြားသော တာ့ခ်နိုင်ငံများတွင် ထင်ရှားသော ကွဲပြားသော အသိုက်အဝန်းများ ရှိနေသည်။ဝီဂါလူမျိုးအချို့သည် ဆောဒီအာရေဗျ၊ဂျော်ဒန်၊ဩစတေးလျ၊ဂျပန်၊ကနေဒါ၊ရုရှား၊ဆွီဒင်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တွင်နေထိုင်ကြည်သည်။

2014 ခုနှစ်မှစ၍၊တရုတ်အစိုးရအား Human Rights Watch ကဲ့သို့သော အစိုးရနှင့် အဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက ရှင်းကျန်းတွင်နေထိုင်သော ဝီဂါများကို အတင်းအကြပ်အယူအဆပြောင်းလဲခြင်း အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်းအပါအဝင် များစွာသော နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုအဖြစ် စွပ်စွဲခံခဲ့ရသည်။တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(CCP) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ရှီကျင့်ဖျင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဖန်တီးထားသော အဆိုပါစခန်းများသည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ဝါဒ လေ့ကျင့်ပေးခြင်း၊ ခွဲထွက်ရေးဝါဒကို တားဆီးရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း၊ အသက်မွေးကျောင်းသင်ကြားပေးခြင်း၊ ဝါဒဖြန့်ခြင်းတို့ကို တားဆီးရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။