နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်

နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ် ဟူသည် "နိဗ္ဗိဒါ" (ငြီးငွေ့ခြင်း)၊ "အနုပဿနာ" (အဖန်ဖန်ရှုခြင်း) နှင့် "ဉာဏ်" (အသိပညာ) တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ဝေါဟာရ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဉာဏ်သည် သင်္ခါရတရားတို့၏ သဘောသဘာဝကို ထိုးထွင်းသိမြင်လာမှုကြောင့် ထိုသင်္ခါရတရားတို့၌ ငြီးငွေ့ခြင်း၊ မမွေ့လျော်ခြင်း အခြင်းအရာဖြင့် အဖန်ဖန်ရှုတတ်သော ဝိပဿနာဉာဏ်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် "နိဗ္ဗိန္ဒဉာဏ်" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ (န၊ ထီ) [နိဗ္ဗိဒါ+ အနုပဿန] (သင်္ခါရတို့၌)-ငြီးငွေ့-မမွေ့ လျော်-တတ်, အဖန်ဖန်ရှုတတ်သော ဉာဏ်၊ (သင်္ခါရတို့၌)–ငြီးငွေ့–မမွေ့လျော်-ခြင်း အခြင်းအရာအားဖြင့် (ဖြစ်သော) အဖန်ဖန်ရှုတတ်သော ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနေန အနဘိရတိသညာယ။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၅၃။ နိဗ္ဗိန္ဒတီတိ နိဗ္ဗိဒါ၊ နိဗ္ဗိဒါ စသာ အနုပဿနာ စာတိ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၆။ နိဗ္ဗိဒါယာ (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄။ ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၆၂။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၁၊၄၇၊ ၂၈၁) တိ သင်္ခါရေသု နိဗ္ဗိန္ဒနာကာရေန ပဝတ္တာယ အနုပဿနာယ။ သာရတ္ထ၊၂၊၂၄၅။ သီ၊ဋီ၊သစ်၊၁၊၃၀၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၇၉၊ ၃၉၃။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ (ထီ၊ ပ၊ ဧ) –ပဋိသံ၊၁၁။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၉၇။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၈၈။ ဣတိဝုတ်၊ဋ္ဌ၊၁၆၁။ မဟာနိ၊ဋ္ဌ၊၃၅၇။ မ၊ဋီ၊၁၊၂၆၀။ မ၊ဋီ၊၂၊၃၂၂။ သံ၊ဋီ၊၂၊၁၂၂။ အံ၊ဋီ၊၁၊၇၄။ အံ၊ဋီ၊၂၊၃၄၂။ အံ၊ဋီ၊၃၊၂၂၀၊ ၃၄၂။ နေတ္တိ၊ဋီ၊၅၉။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနံ (ဒု၊ဧ)—ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၂၀၀။ အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၈၅။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၆၄။ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၂၁။ ဒီ၊ဋီ၊၃၊၁၁၇။ မ၊ဋီ၊၃၊၂၇၄။ သံ၊ဋီ၊၁၊၁၆၄။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၇၅။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနေန (န၊ တ၊ ဧ)– သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈။ အံ၊ဋီ၊၂၊၂၅၉။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာယ(ထီ၊ တ၊ ဧ)-မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၄၊ ၄၉။ သံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၃၃၊ ၂၅၀။ အံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၈၂။ အံ၊ဋ္ဌ၊၃၊၃၀၂။ အဘိ၊ဋ္ဌ၊၁၊၃၈၆။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၀၂၊ ၁၅၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၃၄၅။ စူဠနိ၊၄၊၇၂။ သာရတ္ထ၊၂၊၂၄၀။ ဒီ၊ဋီ၊၁၊၁၀၄။ ဋီ၊၁၊၁၀၃။ အံ၊ဋီ၊၁၊၁၃၀။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနတော (မ၊ ဧ)–ဝိမတိ၊၁၊၂၁၃။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာယ (ဆ၊ ဧ)—ပဋိသံ၊၁၆၈၊ ၃၅၄၊ ၃၈၉။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနေ (သ၊ ဧ)-အံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၃၄၃။ 

နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ (န) [နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ + ဉာဏ] နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်။ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၂။ (၂၉၊ ၁၁၉။ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၂၂၊ ၁၆၆။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၇၆၊ ၂၉ပ။ စူဠနိ၊ဋ္ဌ၊၉၉။)

ဤဉာဏ် ဖြစ်ပေါ်လာသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ကာမ၊ ရူပ၊ အရူပ ဟူသော ဘုံသုံးပါးအတွင်း၌ တည်ရှိသော အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့ကို အပြစ်အာဒီနဝ (အပြစ်အန္တရာယ်၊ အပြစ်အစု) အားဖြင့် ရှုမြင်သုံးသပ်ပါသည်။ ထိုသို့မြင်သောကြောင့် ပျက်စီးခြင်းသဘောနှင့်တကွဖြစ်သော ဘုံသုံးပါးအတွင်းရှိ သင်္ခါရတရားအပေါင်း၌ ငြီးငွေ့လာ၏၊ ဆန့်ကျင်၏၊ မမွေ့လျော်တော့ပေ။ ဤသို့ မမွေ့လျော်တော့သော်လည်း၊ ထိုယောဂီသည် ဘာဝနာ၌ မွေ့လျော်ခြင်း၊ အနုပဿနာတို့၌ နှစ်ခြိုက်ခြင်းသို့ ရောက်ရှိသွားပါသည်။

ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာ၌ ဤနိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်၏ သဘောကို ဥပမာများဖြင့် ထင်ရှားအောင် ဖွင့်ဆိုထားပါသည်-

ရွှေဟင်္သာမင်း ဥပမာ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၈၇)
အနောတတ္တအိုင်၏ အနောက်ဘက် စိတ္တကူဋတောင်ခြေ၌ မွေ့လျော်သော ရွှေဟင်္သာမင်းသည် မစင်ကြယ်သော ဒွန်းစဏ္ဍားရွာတံခါးအနီးရှိ အိုင်ငယ်၌ မမွေ့လျော်ဘဲ အိုင်ကြီးခုနစ်အိုင်၌သာ မွေ့လျော်သကဲ့သို့၊ ထိုအတူ ယောဂါဝစရဟင်္သာမင်းသည်လည်း အပြစ်မြင်အပ်ပြီးသော၊ ပျက်စီးခြင်းသဘောရှိသော ဘုံသုံးပါးအတွင်းရှိ သင်္ခါရတရားအပေါင်း၌ မမွေ့လျော်တော့ပေ။ စင်စစ်မှာမူ ဘာဝနာတရား၌ မွေ့လျော်ခြင်း၊ ပီတိဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် အနိစ္စာနုပဿနာ၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ၊ အနတ္တာနုပဿနာ၊ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာ၊ ဝိရာဂါနုပဿနာ၊ နိရောဓာနုပဿနာ၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာ ဟူသော ခုနစ်ပါးသော အနုပဿနာတို့၌သာလျှင် မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်နှစ်ခြိုက်၏။

ခြင်္သေ့မင်း ဥပမာ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၈၈)
ရွှေချိုင့်လှောင်အိမ်၌ အလှောင်ခံထားရသော ခြင်္သေ့မင်းသည် လှောင်အိမ်၌ မမွေ့လျော်ဘဲ ယူဇနာသုံးထောင်ကျယ်သော ဟိမဝန္တာတော၌သာ မွေ့လျော်သကဲ့သို့၊ ထိုအတူ ယောဂါဝစရခြင်္သေ့မင်းသည်လည်း ကာမသုဂတိ၊ ရူပသုဂတိ၊ အရူပသုဂတိ ဟူသော သုဂတိဘုံသုံးပါး၌ပင် မမွေ့လျော်တော့ပေ။ စင်စစ်မှာမူ အနိစ္စာနုပဿနာ၊ ဒုက္ခာနုပဿနာ၊ အနတ္တာနုပဿနာ ဟူသော အနုပဿနာသုံးမျိုး၌သာလျှင် မွေ့လျော်ပျော်ပိုက်နှစ်ခြိုက်၍ နေပေ၏။

ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်း ဥပမာ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၈၈)
ငွေတောင်ကဲ့သို့ ကိုယ်လုံးဖြူစင်ပြီး တန်ခိုးကြီးမားကာ ကောင်းကင်၌ပျံနိုင်သော ဆဒ္ဒန်ဆင်မင်းသည် မြို့ပြ၏အလယ်၌ မမွေ့လျော်ဘဲ ဟိမဝန္တာ ဆဒ္ဒန်အိုင်ရှိရာ တောအရပ်၌သာ မွေ့လျော်သကဲ့သို့၊ ထိုအတူ ယောဂါဝစရဆင်မင်းမြတ်သည်လည်း အလုံးစုံသော တေဘူမကသင်္ခါရတရားအပေါင်း၌ မမွေ့လျော်တော့ပေ။ သင်္ခါရတရားတို့၏ နောင်အခါ ဖြစ်ခြင်းကင်းရာ၊ ဘေးမရှိရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန် (အနုပ္ပါဒေါ ခေမံ) ကို နှလုံးသွင်းလျက်၊ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့၏ ကင်းငြိမ်းရာဖြစ်သော အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီး (သန္တိပဒ) ၌သာလျှင် မွေ့လျော်၏။ ထိုနိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သော၊ ကိုင်းသော၊ ရှိုင်းသော စိတ်ဓာတ်သာလျှင် ရှိနေ၏။

နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်၏ အကျိုး
မဟာဝိပဿနာ (၁၈) မျိုးတွင် အမှတ်စဉ် (၄) အရ၊ အနိစ္စာနုပဿနာ စသည်တို့ကြောင့် ကောင်းစွာဖြစ်ပေါ်လာသော သင်္ခါရတရားတို့ကို ငြီးငွေ့သော နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာကို ပွားစေသော ယောဂီသည် သင်္ခါရတရားတို့၌ နှစ်သက်မြတ်နိုးခြင်း နန္ဒီ တရားကို ပယ်ခွာနိုင်စွမ်းရှိသည်။

အချုပ်အားဖြင့် နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်သည် သင်္ခါရလောက၏ မရေရာမှု၊ ဆင်းရဲပင်ပန်းမှု၊ အနှစ်သာရကင်းမဲ့မှုတို့ကို ထပ်တလဲလဲ ရှုမြင်သုံးသပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ငြီးငွေ့မှု၊ စိတ်ပျက်မှုအသိဉာဏ်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ ငြီးငွေ့သော်လည်း စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ပျင်းရိခြင်းသို့ မရောက်ဘဲ၊ ထိုသင်္ခါရတရားတို့မှ လွတ်မြောက်ရာဖြစ်သော ဝိပဿနာရှုပွားမှုနှင့် အဆုံးစွန်သော ငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်သည့် နိဗ္ဗာန်ကိုသာ အလေးထား အားခဲသော အဆင့်မြင့်ဉာဏ်စဉ်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေသည်။

တရားကိုယ် အနက်သဘောတူသော ဉာဏ်သုံးပါး

၁။ အလုံးစုံသော သင်္ခါရတရားတို့ကို ကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးအဖြစ်ဖြင့် မြင်ပြီးသောကြောင့် ဘယတုပဋ္ဌာနဉာဏ် မည်ခြင်း ဖြစ်၏။

၂။ ထို သင်္ခါရတရားတို့၌ပင်လျှင် အပြစ်ကို ထင်ရှား ပြုတတ်သောကြောင့် ထင်ရှား ပြတတ်သောကြောင့် အာဒီနဝါနုပဿနာဉာဏ် မည်ခြင်း ဖြစ်၏။

၃။ ထို သင်္ခါရတရားတို့၌သာလျှင် ငြီးငွေ့သည် ဖြစ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ် မည် ခြင်း ဖြစ်၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၈၈။)

ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်၌လည်း --- ဘယတုပဋ္ဌာနဉာဏ်, အာဒီနဝါနုပဿနာဉာဏ်, နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ် ဤ ဉာဏ် သုံးမျိုးသည် အနက်သဘောအားဖြင့် တူ၏၊ သဒ္ဒါမျှသာ ထူး၏ - ဟု ဟောကြားထားတော်မူ၏။ (ပဋိသံ၊၂၅၉။ ဝိသုဒ္ဓိ၊၂၊၂၈၈။)နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပဉ္စမတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော်
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
 နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်ခန်း
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
Category:ဝိပဿနာ