ပံသုကူအသား

ပံသုကူအသား = “ပဝတ္တမံသ” ဆိုသည်မှာ အလိုလိုဖြစ်ပေါ်သော၊ ပကတိအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ သို့မဟုတ် ဈေးဆိုင်များတွင် ရောင်းချရန် ပြင်ဆင်ထားသော သေပြီးသတ္တဝါ၏ အသားကို ဆိုလိုသည်။ ဂစ္ဆ ဘဏေ ပဝတ္တမံသံ ဇာနာဟိ။ ဝိ၊၃။၃၁၀၊ ၃၃၄။ ဂစ္ဆ တွံ အမ္ဘော ပုရိသ ပဝတ္တမံသံ ဇာနာဟိ။ အံ၊၃။၃၁။ ပဝတ္တမံသံ ဝါ ကပ္ပိယမေဝ လဘိတွာ။ ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂။၁၉၀။ ပဝတ္တမံသန္တိ မတဿ မံသံ။ (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၃။၃၇၆) 

လူအချို့တို့က “ဤအသားသည် ရဟန်းတော်များအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ပြုလုပ်ထားခြင်း မဟုတ်ပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်အတွက် သို့မဟုတ် ဧည့်သည်များ၊ မင်္ဂလာပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်၊ သို့မဟုတ် ဈေးဆိုင်မှ ဝယ်ယူထားသော ပံသုကူအသားကို ရဟန်းတော်များအတွက် စီမံပေးထားခြင်းဖြစ်ပါသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့လျှင် ထိုအသားသည် အပ်စပ်သည်ဟု ဆိုသည် (ဝိ၊ဋ္ဌ၊၂။၁၉၀)။

ပံသုကူအသား၏ အဓိကအချက်မှာ ၎င်းကို ရဟန်းတော်များအတွက် သီးသန့်ရည်ရွယ်၍ သတ်ဖြတ်ပြင်ဆင်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ပကတိအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သို့မဟုတ် ဈေးဆိုင်များတွင် ရောင်းချနေသော အသားဖြစ်ရမည် ဖြစ်သည်။ပဝတ္တမံသန္တိ အာပဏာဒီသု ပဝတ္တံ ဝိက္ကာယိကံ မတမံသံ။ (ဝိမတိ၊၁။၂၉၅) ဥပမာ၊ ကွယ်လွန်သူများအတွက် ပေတကိစ္စ (ကုတ်ဟီးထမင်း) သို့မဟုတ် မင်္ဂလာပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်ထားသော အသားများသည်လည်း ဤသဘောတူညီပြီး၊ ရဟန်းတော်များအတွက် ရည်ရွယ်ချက်မပါဘဲ ဆွမ်းအဖြစ် လှူဒါန်းခဲ့လျှင် အပ်စပ်သည်။ သို့သော် ရဟန်းတော်များအတွက် သတ်ဖြတ်ထားသည်ဟု သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိလျှင် သို့မဟုတ် ရဟန်းများနှင့် မင်္ဂလာပွဲစသည့် အခြားရည်ရွယ်ချက်များ ရောထွေးနေလျှင် ထိုအသားသည် မအပ်ဟု သတ်မှတ်သည် ပဝတ္တမံသန္တိ ဝိက္ကာယိကမံသံ။ (သာရတ္ထ၊၂။၃၅၉)။

သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် စဉ်းစားကြည့်ပါက၊ ဈေးဆိုင်များတွင် အလိုလိုသေသော သတ္တဝါများ၏ အသားထက် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် သတ်ဖြတ်ပြင်ဆင်ထားသော အသားများသာ များပြားလှသည်။ နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်၊ ပံသုကူအသားသည် ရဟန်းတော်များအတွက် ရည်ရွယ်ချက်မပါဘဲ၊ ပကတိဖြစ်ပေါ်လာသော အသားဖြစ်မှသာ အပ်စပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။အညှီအဟောက်ဟူသည် ဖားအောက်တောရဆရာတော်
ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
 သုပ္ပိယာ၏ အံ့ဩလောက်သော ဒါနစေတနာ
 အလိုလိုဖြစ်‌ပေါ်သာ အသား
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ