ဖီးလစ်ပ် ဘုရင်

ဖီးလစ်ပ် ( ၊ ၊ ၁၅ ဧပြီ ၁၉၆၀ ခုနှစ်မွေး) သည် ဘယ်လ်ဂျီယမ် ဘုရင်မင်းမြတ် ဖြစ်သည်။ သူသည် ဒုတိယမြောက် အဲဘတ်ဘုရင် နှင့် ပေါ်လာ မိဖုရားကြီး ၏အကြီးဆုံးသားတော်ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေးကြောင့် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖခမည်းတော်ဖြစ်သူ နန်းစွန့်ပြီးနောက် ဖီလစ်ပ်သည် နန်းဆက်တက်ခံခဲ့သည်။ မာထီဒါ ဒုဒ္ခမ် ဒါကေ ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ကလေးတော် ၄ ဦးရှိသည်။ သူတို့၏ အကြီးဆုံးသအိးတော် အယ်လီဇဘက် မင်းသမီးသည် ထီးနန်းဆက်ခံသူ ပထမဆုံးဖြစ်ပါတယ်။

 အစောပိုင်း ဘာဝ 
ဖီးလစ်ပ် ကို ဘရပ်ဆဲလ်မြို့ မြောက်ပိုင်း လေကန်ရပ်ကွက် ရှိ ဘယ်လ်ဗဒီယာအိမ်ကြီးတွင် ၁၉၆၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၅ ရက် မှာ မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူဖခမည်းတော် အဲဘတ် လီရဂျ်မင်းသာ (နောက်ပိုင်း ဒုတိယမြောက် အဲဘတ်ဘုရင်) သည် တတိယမြောက် လီယိုပိုဒ်ဘုရင် ၏ဒုတိယသားတော်ဖြစ်ပြီး ဘောလ်ဒ်ဝင်မင်းသာ ၏ညီတော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖီးလစ်ပ်၏မိခင်တော် ပေါ်လာ ရူဖို ဒီ ခလားဘရီးယားသည် အီတလီမင်းမျိုးစိုးနွယ်ဝင် ဂွားဒီယား လောမ်ဘာဒါမြို့စား အဋ္ဌမမြောက် ဖူလ်ကို (Fulco VIII) ၏ သမီးဖြစ်သည်။

မွေးပြီး တစ်လအကြာမှာ မေ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ရေနှစ်မင်္ဂလာပြုခဲပြီး အဘေးဖြစ်သူ ဖလန်းဒါးမြို့စား ဖီးလစ်ပ်မင်းသား ကို ဂုဏ်ပြုရန် ဖီလစ်ပ် နာမည် အမည်ပေးခဲ့သည်။ သူ့ အဘိုးဖြစ်သော တတိယမြောက် လီယိုပိုဒ်ဘုရင် နှင့် မိခင်ဘက်အဘွား ဒေါ်နာ လူဝီစာ မင်းသမီး ခေါင်းကိုင်မိဘများ ဖြစ်ခဲ့သည်။

အဲဘတ် နှင့် ပေါ်လာတို့၏ အိမ်ထောင်ရေး မပျော်မရွှင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး  ဖီလစ်ပ် ၏ဘာဝနှင့် များသောအားဖြင့် စိတ်မပါခဲ့ကြသည်။ ကလေးလျစ်လျူရှုမှု အရမ်းပြင်းထန်လို့ ကလေးစိတ်ပညာရှင် Peter Adriaenssens သည် "လူမှုရေးလုပ်သားများ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် ကျိုးကြောင်းပြချက်ရှိသည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ 

ဖီးလစ်ပ်သည် မွေးချင်းမကွဲညီမ ဒယ်လ်ဖင်း မင်းသမီး (၁၉၆၈ မွေး) ရှိသည်။

 ပညာရေး 
ငယ်စဉ်ကပင် အနာဂတ်ဘုရင်မင်းမြတ်ဖြစ်ရန် ပြင်ဆင်ရန် သူနှစ်သက်ခဲ့သော ပြင်ဘာစာစကားသုံးသည့်ကျောင်းမှ ဖလန်းဒါးပြည်ရှိ အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရပြီး မိတ်ဆွေဖွဲ့ရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မှာ ဖီလစ်ပ် သည် ဆယ်ကျော်သက်ကျောင်းထွက်သူများအား "ငယ်ငယ်တုန်းက ကျောင်းမှာ ပြဿနာအများကြီးရှိခဲ့တယ်။ ကျွန်တော် ဆိုးဆိုးရွားရွား ဆက်ဆံခံရတယ်ပြီး ငါ့အတွက် မလွယ်ဘူး" ဟု ပြောပြခဲ့သည်။" ၁၉၇၈ မှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်အထိ ဖီလစ်ပ်သည် ဘယ်လ်ဂျီယမ် တော်ဝင်စစ်တက္ကသိုလ် မှာ ၁၁၈ မြောက် "Promotion Toutes Armes" (ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်း အားလုံး လက်နက်) အရ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယဗိုလ်အဆင့် ခန့်အပ်ခံရပြီး ဗိုလ်အဖြစ် ကျမ်းကျိန်ခဲ့သည်။ 

ဖီလစ်ပ် သည် အောက်စ်ဖိုဒ် တက္ကသိုလ် ထရင်နီတီကောလိပ် တွင် ပညာဆက်လက်သင်ယူခဲ့ပြီး ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ် ဘွဲ့လွန်ကျောင်းတက်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ မဟာဘွဲ့ရယူခဲ့သည်။ သူသည် တိုက်လေယာဉ်မှူး အတောင်ပံဘွဲ့၊ လေထီးခုန်သမားနှင့် ကွန်မန်ဒိုအဖြစ် လက်မှတ်များကို ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တော်ဝင်မဟာကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် မှာ အထူးအစည်းအဝေးများ ထက်မံ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်မှူးကြီး ရာထူးတိုးခဲ့ခံသည်။

၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် စပိန်တွင် ဘောလ်ဒ်ဝင်ဘုရင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဖခမည်းတော် သည် ဒုတိယမြောက် အဲလ်ဘတ်ဘုရင်အသစ်ဖြစ်လာပြီး ဖီးလစ်လ်သည် မချွတ်ဧကန် အမွေဆက်ခံသူ အသစ်ဖြစ်လာပြီး ဘရာဘန့်မြို့စား ရာထူးအသစ် ခံယူခဲ့သည်။

၂၀၀၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ တွင် ဖီလစ်ပ် ကို လေတပ်အပိုင်း ကုန်းတပ်အပိုင်း နှင့် ရေတပ်အပိုင်းများတွင် ဗိုလ်ချုပ် အဆင့် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ 

 အိမ်ထောင်ရေး 
ဖီးလစ်ပ် သည် ဘယ်လ်ဂျီယမ် မြင့်မြတ်မိသားစု နှင့် ဝါလူးန်မြို့စားသမီး မာထီဒါ ဒုဒ္ခမ် ဒါကော ၁၉၉၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဘရပ်ဆဲလ်မြို့တော်ခန်းမ၌ တရာဝင်မင်္ဂလာဆောင်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ပြီး ဘရပ်ဆဲလ်မြို့ စိန့်မီရှယ်နှင့်စိန့်ဂူဒူလ် ဘုရားကျောင်းတော်ကြီး၌ ဘာသာရေးအရမင်္ဂလာအခမ်းအနား နှစ်ခုကျင်းပပြီး အိမ်ထောင်ယူခဲ့သည်။ ဤစုံတွဲသည် ဘရပ်ဆဲလ်မြို့ အန်ဒါလက်ချ်ရပ်ကွက် ဧရပ်စ်မတ်စ်ဆေးရုံးမှာ ကလေးတော် ၄ ပါးမွေးဖွားခဲ့သည်။ ဤကလေးတော်များမှာ

 အယ်လီဇဘက် မင်းသမီး (၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၁ ဖွား)
 ဂေဘရီရယ် မင်းသား (၂၀ ဩဂုတ် ၂၀၀၃ မွေးဖွား)
 အီမန်နျူရယ် မင်းသား (၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၅ မွေးဖွား)
 အယ်လီနော် မင်းသမီး (၁၆ ဧပြီ ၂၀၀၈ ဖွား)

 နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှု 
၁၉၉၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ဖီးလစ်ပ်ကို ဘယ်လ်ဂျီယမ်အစိုးရက နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဘုတ်အဖွဲ့ (BFTB) ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ်ကစပြီး BFTB ၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခဲ့သော ဖခမည်းတော်၏ နေရာရာထူးကို ဆက်ပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်နေ့တွင် BFTB ကို အစားထိုး၍ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှု အေဂျင်စီဘုတ်အဖွဲ့၏ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။

ဤရာထူးတာဝန်ထန်းဆောင်ခြင်းအရ ဖီးလစ်ပ် သည် စီးပွားရေးမစ်ရှင် အခု ၆၀ ကျော် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။Agence pour le Commerce extérieur, Missions antérieures  သတ္တမမြောက် ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီးနောက် ၎င်းတာဝန်များသည် ညီမတော် အာစတရဒ် မင်းသမီး တာဝန်ဆက်မံယူခဲ့သည်။

 နန်းစံခြင်း 
ဒုတိယမြောက် အဲလ်ဘတ်ဘုရင်သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့တွင် ၂၂ ရက်နေ့မှာ ထီးနန်းစွန့်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၂ ရက်နေ့ အဲလ်ဘတ်ဘုရင် နန်းစွန့်ပြီး ၁ နာရီအကြာတွင် ဖီးလစ်ပ် မင်းသားသည် ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဘုရင်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ ဖီးလစ်ပ်၏ အကြီးဆုံးသမီးတော် အယ်လီဇဘက် မင်းသမီးသည် အမွေဆက်ခံသူ ဖြစ်လာပြီး ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ဘုရင်မ ဖြစ်လာရန် မျှော်လင့်သည်။

ဖီးလစ်ပ် သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဘယ်လ်ဂျီယမ် ဖက်ဒရယ်ရွေးကောက်ပွဲ အပြီးတွင် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရဖွဲ့ရန် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ဘုရင်နှင့် နိုင်ငံရေးတွေ့ဆုံပွဲများကို လေကန် နန်းတော် မှ ဘာရပ်ဆဲလ် တော်ဝင်နန်းတော် သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလတွင် ဖီးလစ်ပ် သည် ဖလီမစ်ရှ်ရည်မှန်းချက်ပါတီ () သမ္မတ Tom Van Grieken နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး တော်ဝင်တွေဆုံခွင့်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ 

၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ဖီးလစ်ပ် သည် ၎င်း၏ အဘီးတော် ဒုတိယမြောက် လီယိုပိုဒ်ဘုရင် ကွန်ဂိုလွတ်လပ်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ကျူးလွန်ခဲ့သော "အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ရက်စက်မှု" အတွက် နောင်တရရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ 

၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဖီးလစ်ပ်ဘုရင် နှင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်ဝန်ကြီးချုပ် အလက်ဇန်းဒါး ဒီ ခရူး နှင့်အတူ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ် ဘယ်လ်ဂျီယမ်သို့လာရောက်ခြင်း ကြိဆိုမိန့်ခွန်းမှာ ဘယ်လ်ဂျီယမ်တွင် ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုများအကြောင် အများပြည်သူအရှေ့မှာ အပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့သည်

 ဂုဏ်ထူးနဲ့ တံဆိပ်အမှတ်အသား 

 အမျိုးသားဂုဏ် 

 55x55px Order of Leopold ၏ မဟာ အရှင်သခင် (၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃)
 55x55px Order of the African Star ၏ မဟာ အရှင်သခင် (၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃)
 55x55px Royal Order of the Lion ၏ မဟာ အရှင်သခင် (၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃)
 55x55px Order of the Crown ၏ မဟာ အရှင်သခင် (၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃)
 55x55px Order of Leopold II ၏ မဟာ အရှင်သခင် (၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃)

 နိုင်ငံရပ်ခြား ဂုဏ်ထူးဆောင် 

 : I Class with collar of the Order of the White Lion (5 May 2025)
 :
 Grand Cross of the Order of the Redeemer (2 May 2022)
 Grand Cross of the Order of Honour (1 February 2005)
 : Collar and Grand Cordon of the Supreme Order of the Chrysanthemum (9 October 2016)
 : Grand Cross Special Class of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany (6 March 2016)
 : Collar of the Order of al-Hussein bin Ali (18 May 2016)
 : Knight Grand Cross of the Order of Isabella the Catholic (16 May 2000)
 :
 Knight of the Royal Order of the Seraphim (7 May 2001)
 Recipient of the 50th Birthday Badge Medal of King Carl XVI Gustaf (30 April 1996)
 Recipient of the 70th Birthday Badge Medal of King Carl XVI Gustaf (30 April 2016)
 : Member of the Order of the State of Republic of Turkey (4 October 2015)
 : Knight of the Order of the Elephant (28 May 2002)
 :
 Knight Grand Cross of the Order of the Netherlands Lion (28 November 2016)
 Knight Grand Cross of the Order of Orange-Nassau (6 May 1993)
 King Willem-Alexander Inauguration Medal (30 April 2013)
 : Grand Cross of the Order of St. Olav (20 May 2003)
 :
 Knight of the Order of the White Eagle (13 October 2015)
 Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland (18 October 2004)
 :
 Grand Collar of the Order of Prince Henry (22 October 2018)
 Grand Cross of the Military Order of Christ (18 October 2005)
 Grand Cross of the Military Order of Aviz (18 September 1997)
 : Grand Cross of the National Order of the Legion of Honour (6 February 2014)
 : Grand Cross of the Order of the White Rose of Finland (30 March 2004)
 : Knight of the Collar of the Order of the Holy Sepulchre (17 November 2015)
 : Grand Cross of the Order of the Condor of the Andes (9 September 1996)
 : Grand Cross with Golden Chain of the Order of Vytautas the Great (24 October 2022)
 : Knight of the Order of the Gold Lion of the House of Nassau (15 March 1999)
 : Grand Cross of the Order of Merit of the Republic of Hungary (18 April 2008)
 : Grand Cross of the Order of the Liberator General San Martín (6 May 1994)
 : Knight Grand Cross with Collar of the Order of Merit of the Italian Republic (25 October 2021)
 :
 Collar of the Order of Al-Said (3 December 2024)
 Member Special Class of the Order of Oman (3 February 2022)
 : Grand Star of the Decoration of Honour for Services to the Republic of Austria (21 March 2022)

 တံဆိပ်အမှတ်အသား 
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မင်းမြတ်သည် မိမိ နှင့် တော်ဝင်မိသားစုတို့၏ တံဆပ်အမှတ်အသားတော်ကို တောင်ဝင်အမိန့်ဖြင့် ကြေညာခဲ့သည်။ နန်းစံနေဘုရင့်တံဆိပ်အမှတ်အသားကို ဝတ်တင်မင်းဆက်တံဆိပ်အကွပ် ပါဝင်ရန် ပြုပြင်ပြီး သခြားတော်ဝင်မိသားစုတံဆပ်များကိုလဲ ဤသို့ ပြုပြင်ခဲ့သည်။ ဖရိဒန်စတိုင် ရဲတိုက်သို့ ဘုရင်နှင့်မိဖုရား သွားရောက်လည်ပတ်ပြီးနောက် များမကြာမီတွင် ပထမကမ္ဘာ့စစ်ပွဲတုံးက ဖယ်ရှားခဲ့ထားသော ဆက် ကိုဘော့ နှင့် ဂိုသာ အိမ်တော် ၏ဒိုင်းပုံအမှတ်တံဆိပ်အား တော်ဝင်တံဆိပ်အမှတ်အသားထဲသို့ ပြန်လည်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ "နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလုံး နှင့် ဘယ်လ်ချီယမ်လူမျိုးအားလုံး၏ ဘုရင်မင်းမြတ်ဖြစ်ရန်" ရည်မှန်း၍ အမှတ်အသားထဲ ဘာသာစကား သုံးမျိုးပြန် ထည့်ခဲ့သည်

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ
ကဏ္ဍ:၁၉၆၀ မွေးဖွားသူများ
ကဏ္ဍ:ဂျာမန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ဒတ်ချ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ပြင်သစ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ဘယ်လ်ဂျီယမ် လူမျိုးများ
ကဏ္ဍ:လက်ရှိ အချုပ်အခြာအာဏာရှိ မင်းများ
ကဏ္ဍ:ဘုရင်များ