ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ

ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ (အင်္ဂလိပ်: Papal Conclave) သည် ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ်များ၏ အစည်းအဝေး ဖြစ်သည်။ ကာဒီနယ်များ သည် ရောမမြို့ ၏ ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်း အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက် ရန် တွေ့ဆုံ ကြသည်။ ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များက ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးကို စိန့်ပီတာကို တမန်တော်များ၏ ဆက်ဆံသူအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။​

ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကွယ်လွန်ချိန် သို့မဟုတ် နုတ်ထွက်သည့်အခါ ပုပ်အသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး နုတ်ထွက်လေ့မရှိပါဘူး။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဘက်နဒစ် ၁၆ သည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ပြီး နောက်ဆုံး အစည်းဝေးပွဲ သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်အား အစားထိုး ရွေးချယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

Conclave ဟူသော စကားလုံးသည် လက်တင် စကားလုံး "cum clave" မှ ဆင်းသက်လာသည်။ "သော့နှင့်အတူ" လို့ အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအသစ်ကို သဘောတူညီမှု မရသေးမီအထိ ကာဒီနယ် ရဟန်းအမတ်များ အတူတကွ ပိတ်လှောင်ထားရသည့်အချက်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ Conclave ကို ဗာတီကန်စီးတီးရှိ တမန်တော်နန်းတော် (Apostolic Palace) အတွင်းရှိ စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ် (Sistine Chapel) ၌ ကျင်းပလေ့ရှိပါသည်။ Conclave ကာလအတွင်း ကာဒီနယ်များသည် ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ် လုံးဝဖြတ်တောက်၍ လျှို့ဝှက်စွာ သီတင်းသုံးကြပြီး မဲပေးရွေးချယ်ခြင်း ကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်ကြရပါသည်။ 

 ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်နည်း 
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း (Conclave) လုပ်ငန်းစဉ် အဆင့်ဆင့်ကို တင်ပြရလျှင် -

 ၁။ ပုပ်ရဟန်းမင်း ရာထူး လစ်လပ်ခြင်း (Sede Vacante) 
လက်ရှိ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ကွယ်လွန်ခြင်း သို့မဟုတ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက ပုပ်ရဟန်းမင်း ရာထူး လစ်လပ်ကြောင်း တရားဝင် ကြေညာသည်။ ဤကာလကို "Sede Vacante" ဟုခေါ်ပြီး ကာဒီနယ်အဖွဲ့က အသင်းတော်၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို ယာယီ တာဝန်ယူကြသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရုံးသုံးလက်စွပ်နှင့် တံဆိပ်တော်တို့ကို ဖျက်ဆီးပြီး မည်သူမျှ အလွဲသုံးစား မပြုလုပ်နိုင်စေရန် ဆောင်ရွက်သည်။

 ၂။ ကာဒီနယ်များ စုဝေးခြင်း 
ပုပ်ရဟန်းမင်း ရာထူး လစ်လပ်ကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် သတ်မှတ်ထားသော ရက်အတွင်း (များသောအားဖြင့် ၁၅ ရက်မှ ၂၀ ရက်အတွင်း) အရွယ်ရောက်ပြီးသော (အသက် ၈၀ နှစ်အောက်) ကာဒီနယ်များအားလုံး ဗာတီကန်သို့ လာရောက်စုဝေးကြရန် ဆင့်ခေါ်သည်။ ဤကာဒီနယ်များသာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။

 ၃။ Conclave စတင်ခြင်း 
ကာဒီနယ်များအားလုံး စုံညီစွာ ရောက်ရှိလာပြီး သင့်လျော်သည့် အချိန်ရောက်ပါက Conclave ကို တရားဝင် စတင်သည်။ ကာဒီနယ်များသည် သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူနိုင်ရန် ဆုတောင်းပွဲများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗာတီကန်ရှိ တမန်တော်နန်းတော်အတွင်းရှိ စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ် (Sistine Chapel) ထဲသို့ စီတန်း ဝင်ရောက်ကြသည်။  

 ၄။ လျှို့ဝှက်ခြင်းနှင့် သီးခြားနေထိုင်ခြင်း 
Conclave စတင်သည်နှင့် Sistine Chapel ၏ တံခါးများကို ပိတ်ပြီး အပြင်လူများ လုံးဝ ဝင်ရောက်ခွင့်မရှိစေရန် ဆောင်ရွက်သည်။ ကာဒီနယ်များသည် Conclave ပြီးဆုံးသည်အထိ ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် အဆက်အသွယ် လုံးဝဖြတ်တောက်၍ သီးသန့် နေထိုင်ကြရသည်။ မည်သည့် ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာကိုမျှ အသုံးမပြုရပေ။ ကာဒီနယ်များသည် လျှို့ဝှက်စွာ မဲပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ Conclave အတွင်း ဆွေးနွေးမှုများနှင့် မဲပေးမှု အခြေအနေများကို မည်သူ့ကိုမျှ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း မပြုရဟူ၍ သစ္စာဆိုကြရသည်။  

 ၅။ မဲပေးခြင်း လုပ်ငန်းစဉ် 
မဲပေးခြင်းကို လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲဖြင့် ဆောင်ရွက်သည်။ တစ်ရက်လျှင် မနက်ပိုင်းတွင် နှစ်ကြိမ်နှင့် ညနေပိုင်းတွင် နှစ်ကြိမ် မဲပေးလေ့ရှိသည်။ ကာဒီနယ်တစ်ဦးသည် ပုပ်ရဟန်းမင်း ဖြစ်လာရန်အတွက် မဲအားလုံး၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကျော် ရရှိရန် လိုအပ်သည်။ မဲပေးပြီးတိုင်း မဲစာရွက်များကို စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ်ရှိ မီးဖို၌ မီးရှို့သည်။

 ၆။ မီးခိုးအချက်ပြခြင်း 
မဲပေးမှုတစ်ကြိမ်ပြီးတိုင်း မဲစာရွက်များကို မီးရှို့ရာမှ ထွက်လာသော မီးခိုးအရောင်ဖြင့် အပြင်က စောင့်ဆိုင်းနေသူများကို အချက်ပြသည်။

   မီးခိုးနက်: မဲအရေအတွက် မပြည့်သေး၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းသစ် မရွေးရသေးကြောင်း ပြသည်။ (မဲစာရွက်များကို ဓာတုပစ္စည်း တစ်ခုခုဖြင့် ရောစပ်ရှို့ခြင်း)
   မီးခိုးဖြူ: မဲအရေအတွက် ပြည့်မီပြီး ပုပ်ရဟန်းမင်းသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ပြီးစီးသွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း ပြသည်။ (မဲစာရွက်များကို ခြောက်သွေ့အောင် ရှို့ခြင်း သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းတစ်မျိုး ထပ်ထည့်ခြင်း)

 ၇။ လက်ခံခြင်းနှင့် အမည်သစ် ရွေးချယ်ခြင်း 
မဲအရေအတွက် လုံလောက်စွာ ရရှိသူအား ကာဒီနယ်အဖွဲ့၏ ဒီကင်းအကြီးဆုံး ကာဒီနယ် (Cardinal Dean) က ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် လက်ခံခြင်း ရှိ မရှိ မေးမြန်းသည်။ ထိုသူက လက်ခံပါက သူ၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် ခံယူမည့် အမည်သစ်ကို ရွေးချယ်သည်။

 ၈။ ကြေညာခြင်း (Habemus Papam) 
ပုပ်ရဟန်းမင်းသစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း ပြီးစီးပြီးနောက် အသစ်ရွေးချယ်ခံရသော ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ရဟန်းမင်း ဝတ်ရုံတော်ကို ဝတ်ဆင်ပြီး စစ္စတင်း ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ငယ်၌ ကျန်ကာဒီနယ်များ၏ ရိုသေမှုကို ခံယူသည်။ ထို့နောက် စိန့်ပီတာ ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတော်ကြီး၏ လေသာဆောင်သို့ ထွက်လာပြီး ကမ္ဘာကို ရည်ရွယ်၍ "Annuntio vobis gaudium magnum: Habemus Papam!" ဟု လက်တင်ဘာသာဖြင့် ကြေညာသည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ "ဝမ်းမြောက်ဖွယ် သတင်းကောင်းတစ်ခုကို အသင်တို့အား ကျွန်ုပ် ကြေညာပါ၏။ ကျွန်ုပ်တို့ ပုပ်ရဟန်းမင်းတစ်ပါး ရရှိပါပြီ!" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းအသစ်၏ အမည်ကို ကြေညာပြီး လူထုကို ကောင်းချီး မင်္ဂလာ ပေးသည်။

 ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ 

 ဆက်လက် ဖတ်ရှုရန် 

 ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ်အဖွဲ့
 ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ်
 ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး

ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲများ
ကဏ္ဍ:ကက်သလစ် ထုံးတမ်းစဉ်လာများ