ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီ

ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီ(Doomsday Clock) သည် လူသားတို့ ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်သော ကမ္ဘာပျက်မည့်ရက် (Doomsday) ကို တိတိကျကျ ခန့်မှန်းပေးသည့် အချိန်နာရီကို ဆိုလိုတာမဟုတ်ဘဲ လူသားတို့ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးထားသော နည်းပညာများ (နျူကလီးယားလက်နက်များ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ အဆင့်မြင့်ဇီဝနည်းပညာများ ၊ ဉာဏ်ရည်တု Ai စသည်တို့ကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးအန္တရာယ် နှင့် လူသားတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့် လုပ်ရပ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်၏ အတိုင်းအတာ (သို့) ပြင်းထန်မှုကို သင်္ကေတအားဖြင့် ဖော်ပြသည့် ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နာရီပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသော အချိန်သည် အမှန်တကယ် အချိန်ကို မဆိုလိုဘဲ၊ သင်္ကေတဆိုင်ရာ ညသန်းခေါင်ယံအချိန် (Midnight) ဆီသို့ လူသားမျိုးနွယ် မည်မျှနီးကပ်နေကြောင်း ကိန်းဂဏန်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ နာရီ၏ ညသန်းခေါင်ယံအချိန် (Midnight) သည် လူသားယဉ်ကျေးမှုအတွက် ပြင်းထန်သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပျက်စီးမှု (global catastrophe) ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အခြေအနေကို ရည်ညွှန်းသည်။ နာရီတွင် ဖော်ပြသော မိနစ် သို့မဟုတ် စက္ကန့်များသည် ထိုပျက်စီးမှုသို့ မည်မျှနီးကပ်နေပြီဆိုသည်ကို ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အချိန်လျော့နည်းလာခြင်း (သို့) တိုးလာခြင်းသည် အန္တရာယ် ပိုမိုနီးကပ်လာခြင်း (သို့) လျော့နည်းသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

 သမိုင်းကြောင်း 
ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီကို အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့ဖြစ်သည့် အဏုမြူ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့ (Bulletin of the Atomic Scientists) မှ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ ယနေ့အချိန်တွင် နာရီအချိန်ကို နှစ်စဉ် သတ်မှတ်ရာတွင် ယင်းအဖွဲ့၏ သိပ္ပံနှင့် လုံခြုံရေးဘုတ်အဖွဲ့ (Science and Security Board) က ဦးဆောင်ပြီး၊ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ နိုဘယ်ဆုရ သိပ္ညာပညာရှင်များ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကျွမ်းကျင်သူများက ပါဝင်ဆွေးနွေး ဆုံးဖြတ်ကြသည်။
ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် နျူကလီးယားလက်နက်များ၏ အလွန်အမင်း ဖျက်စီးနိုင်စွမ်းကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ကို လူထုအား သတိပေးရန် ရည်ရွယ်၍ ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ညသန်းခေါင်ယံအချိန်သို့ ၇ မိနစ်ကျန်ရှိကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အအေးစစ်ကာလ (Cold War) အတွင်း နျူကလီးယားအန္တရာယ် မြင့်တက်လာသည့်အခါတိုင်း နာရီသည် Midnight သို့ နီးကပ်လာခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဗုံးစမ်းသပ်ချိန်၌ ညသန်းခေါင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ၂ မိနစ်အထိ နီးကပ်သွားခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အအေးစစ်အပြီး အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့ လက်နက်လျှော့ချရေး သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သဖြင့် အန္တရာယ်လျော့နည်းသည်ဟု ယူဆကာ နာရီလက်တံကို ညသန်းခေါင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ၁၇ မိနစ်အထိ (သမိုင်းတစ်လျှောက် အဝေးဆုံး) ပြန်လည်ရွှေ့ခဲ့ဖူးသည်။
၁၉၄၇ ခုနှစ်ထုတ် Bulletin of the Atomic Scientists မဂ္ဂဇင်းအမှတ်၏ မျက်နှာဖုံးစာမျက်နှာ။ ယင်းတွင် ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီကို ညတစ်ကောင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ၇ မိနစ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
 လက်ရှိအခြေအနေ 
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အဏုမြူ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့က ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီ၏ လက်ရှိအချိန်ကို ညသန်းခေါင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ၈၅ စက္ကန့် အဖြစ် ထပ်မံသတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။ ယင်းသတ်မှတ်ချက်သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် နာရီစတင်ချိန်မှစ၍ သမိုင်းတစ်လျှောက် အန္တရာယ်အမြင့်ဆုံး အခြေအနေအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံရခြင်း ဖြစ်သည်။ အဓိကစိုးရိမ်ရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ-

· နျူကလီးယားစစ်ပွဲ အန္တရာယ် ဆက်လက်မြင့်တက်နေခြင်း (ယူကရိန်း၊ အာရှတိုက်ရှိ ပဋိပက္ခများ)။
· ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ နှေးကွေးပြီး မလုံလောက်ခြင်း။
· AI နှင့် အဆင့်မြင့်ဇီဝနည်းပညာကဲ့သို့သော နည်းပညာအသစ်များ၏ စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု။

 စက္ကန့်တိုးခြင်းနှင့် ညသန်းခေါင်ယံအချိန်
ညသန်းခေါင်ယံအချိန် (Midnight) သည် ဤသင်္ကေတနာရီတွင် အသုံးပြုသည့် မူသေအချိန်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ လူသားမျိုးနွယ် ပျက်စီးခြင်း (သို့) ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ဘေးကြီး ဖြစ်ပွားသည့် အခြေအနေကို ရည်ညွှန်းသည်။ စက္ကန့်တိုးခြင်း ဆိုသည်မှာ နာရီလက်တံကို ညသန်းခေါင်ယံအချိန်ဘက်သို့ ရွှေ့ခြင်း (အန္တရာယ် ပိုမိုနီးကပ်လာခြင်း) ကို ဆိုလိုသည်။ စက္ကန့် (သို့) မိနစ် လျော့နည်းလာလေလေ၊ လူသားမျိုးနွယ်သည် မိမိတို့ဖန်တီးလိုက်သော ကြီးမားသည့် အန္တရာယ်များနှင့် ပို၍နီးကပ်လာလေလေ ဖြစ်သည်။
 ခုနှစ်အလိုက် စက္ကန့်/မိနစ် ပြောင်းလဲမှုများ (အကျဉ်းချုပ်) 
အောက်ပါဇယားသည် ကမ္ဘာပျက်ကိန်းပြနာရီ၏ အရေးကြီးသော အချိန်ပြောင်းလဲမှုများကို ဖော်ပြထားသည်။

 ခုနှစ် ညသန်းခေါင်ယံအချိန်မတိုင်မီ ကျန်ရှိသော အချိန် အဓိက အကြောင်းရင်း ၁၉၄၇ ၇ မိနစ် နာရီ စတင်မိတ်ဆက်ခြင်း။ ၁၉၅၃ ၂ မိနစ် အမေရိကန်နှင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံတို့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ဗုံး စမ်းသပ်ခြင်း။ ၁၉၉၁ ၁၇ မိနစ် အအေးစစ်အပြီး လက်နက်လျှော့ချရေး သဘောတူညီချက်များ။ ၂၀၀၇ ၅ မိနစ် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအန္တရာယ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်း။ ၂၀၂၀ ၁၀၀ စက္ကန့် (၁ မိနစ် ၄၀ စက္ကန့်) နျူကလီးယားအန္တရာယ်နှင့် ရာသီဥတုအကျပ်အတည်းများ၊ သတင်းမှားပြဿနာ။ ၂၀၂၃ ၉၀ စက္ကန့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် နျူကလီးယားအန္တရာယ် မြင့်တက်ခြင်း။ ၂၀၂၅ ၉၀ စက္ကန့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲ ဆက်လက်ရှိနေခြင်း၊ ရာသီဥတုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ နှေးကွေးခြင်း။ ၂၀၂၆ ၈၅ စက္ကန့် (လက်ရှိ) နျူကလီးယားပြိုင်ပွဲပြန်စခြင်း၊ AI နှင့် ဇီဝနည်းပညာအန္တရာယ်များ မြင့်တက်လာခြင်း။

 ကိုးကား 


Category:နျူကလီးယားစစ်ပွဲ အန္တရာယ်
Category:ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု
Category:အဏုမြူ သိပ္ပံပညာရှင်များအဖွဲ့
Category:သင်္ကေတများ
Category:၁၉၄၇ ခုနှစ် စတင်ခဲ့သော အရာများ
Category:အမေရိကန် အဖွဲ့အစည်းများ
Category:ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များ
Category:သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ သင်္ကေတများ