သဒ္ဓါလွန်လျှင် ကွန့်သည်၊ ပညာလွန်လျှင် ဆွန့်သည်၊

သဒ္ဓါလွန်လျှင် ကွန့်သည်၊ ပညာလွန်လျှင် ဆွန့်သည်၊ ဝီရိယလွန်လျှင် ပြန့်သည်၊ သမာဓိလွန်လျှင် တွန့်သည် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“သဒ္ဓါလွန်လျှင် ကွန့်သည်၊ ပညာလွန်လျှင် ဆွန့်သည်၊ ဝီရိယလွန်လျှင် ပြန့်သည်၊ သမာဓိလွန်လျှင် တွန့်သည်” ဆိုသည်မှာ လူတို့၏ စိတ်သဘောထားနှင့် အပြုအမူများတွင် အလွန်အကျွံဖြစ်သွားပါက ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ဆိုးကျိုးများကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။ အရာရာတွင် အလယ်အလတ်လမ်းကြောင်းကို လိုက်နာသင့်ကြောင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။

   သဒ္ဓါလွန်လျှင် ကွန့်သည်: သဒ္ဓါတရား လွန်ကဲပါက အရာရာကို အလွန်အကျွံ လုပ်ဆောင်တတ်သည်။ လိုအပ်သည်ထက် ပို၍ လုပ်ဆောင်ခြင်းကြောင့် အကျိုးမရှိဘဲ အလဟဿ ဖြစ်သွားတတ်သည်။
   ပညာလွန်လျှင် ဆွန့်သည်: ပညာကို အလွန်အကျွံ အထင်ကြီးပါက မိမိကိုယ်ကို အထက်စီးမှ ရှုမြင်တတ်ပြီး အခြားသူများကို လျှော့တွက်တတ်သည်။ ထို့အပြင် တတ်သင့်သလောက် မတတ်ဘဲ လျော့နည်းသွားတတ်သည်။
   ဝီရိယလွန်လျှင် ပြန့်သည်: လုံ့လဝီရိယ အလွန်အကျွံ ထားရှိပါက စိတ်အာရုံ မတည်ငြိမ်ဘဲ ပြန့်လွင့်တတ်သည်။ စိတ်အာရုံ ပြန့်လွင့်ခြင်းကြောင့် လုပ်ငန်းကိစ္စများတွင် အာရုံစူးစိုက်နိုင်မှု လျော့နည်းသွားတတ်သည်။
   သမာဓိလွန်လျှင် တွန့်သည်: သမာဓိကို အလွန်အကျွံ ကျင့်ကြံပါက စိတ်သည် ထိုင်းမှိုင်းလေးလံကာ တွန့်ဆုတ်သွားတတ်သည်။ လှုပ်ရှားတက်ကြွမှု မရှိတော့ဘဲ ထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ ငိုက်မြည်းခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

ဆိုလိုသည်မှာ သဒ္ဓါ၊ ပညာ၊ ဝီရိယနှင့် သမာဓိတို့သည် ကောင်းသော ဂုဏ်များဖြစ်သော်လည်း အလွန်အကျွံဖြစ်သွားပါက ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သောကြောင့် အလယ်အလတ်လမ်းကို လိုက်နာသင့်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မဇ္ဈိမပဋိပဒါ (အလယ်အလတ်လမ်း) ကို ထင်ဟပ်စေသည်။

ကိုးကားချက်များ

"သတ္တဝါတို့၏ ဓမ္မတာလည်း သဒ္ဓါလွန်လျှင်ကွန့်သည်၊ ပညာလွန်လျှင်ဆွန့်သည်၊ ဝီရိယလွန်လျှင် ပြန့်သည်၊ သမာဓိလွန်လျှင် တွန့်သည်။" [၁၂၅၆-ခန့်] ဇိ။ ၂၇။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ