မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး

မြန်မာ-ထိုင်း ဆက်ဆံရေး သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံအကြား သမိုင်းတလျောက်နှင့် လတ်တလော ဆက်ဆံရေးများကို ရည်ညွှန်းသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် သံရုံးဖွင့်လှစ်ထားပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်မြို့တွင် သံရုံး ဖွင့်လှစ်ထားသည်။Burmese embassy in Bangkok Thai embassy in Burma  မြန်မာနှင့် ထိုင်း ဆက်ဆံရေးသည် စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးများတွင် အဓိကဖြစ်သည်။

 နိုင်ငံ နှိုင်းယှဉ်ချက် 
+တရားဝင် အမည်ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံယေဘုယျအမည်မြန်မာနိုင်ငံထိုင်းနိုင်ငံအလံနိုင်ငံတော် တံဆိပ်190x190px150x150px ကမ္ဘာမကျေဖလင်း ချတ်လူဦးရေ၅၄,၂၀၅,၀၀၀၇၀,၁၇၁,၀၀၀ဧရိယာလူဦးရေ သိပ်သည်းမှု81/km2
(365.2/sq mi)126/km2 (261.6/sq mi)အချိန်ဇုန်များ၆၇မြို့တော်
နှင့် အကြီးဆုံးမြို့နေပြည်တော်မြို့ – 723,000 (1,160,242 Metro)ဘန်ကောက်မြို့ – 8,305,218 (10,696,258 Metro)အစိုးရတစ်ပြည်ထောင် ပါလီမန် သမ္မတစနစ်တစ်ပြည်ထောင် ပါလီမန် စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်ပထမဆုံးခေါင်းဆောင်စဝ်ရွှေသိုက်Phraya Manopakorn Nititadaလက်ရှိ ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ဆေထာ ထဝီဆင်ရုံးသုံးဘာသာစကားမြန်မာထိုင်းအဓိက ကိုးကွယ်မှုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ၆၈% ဗမာ
 ၉% ရှမ်း
 ၇% ကရင်
 ၄% ရခိုင်
 ၃% တရုတ်
 ၂% အိန္ဒိယ
 ၂% မွန်
 ၅% အခြား ၈၀% ထိုင်း
၃၇% ထိုင်း (အလယ်ထိုင်း)
၂၅% ထိုင်းလာအို (အရှေ့မြောက်ပိုင်းထိုင်း)
၈% လန်န (မြောက်ပိုင်းထိုင်း) 
၈% ဒန်ဘရို (တောင်ပိုင်းထိုင်း)
၂% (အနောက်ပိုင်းထိုင်း)
 ၁၂% ထိုင်းတရုတ်လူမျိုး 
 ၄% ခမာ
 ၄% မလေးဂျီဒီပီ  $74.861 billion$548.890 billion $၁,၃၈၁$၇,၈၁၂ဂျီဒီပီ  $277.767 billion$1.644 trillion $၅,၁၂၄$၂၃,၄၀၁HDI ၀.၅၈၅၀.၈၀၀Gini ၃၀.၇၃၅.၀

စစ်ရေးသမိုင်းကြောင်း

မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၄၇-၁၅၄၉)

၁၅၄၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပွားသော မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်သည် မြန်မာ ပဲခူးဘုရင်နှင့် ယိုးဒယား အယုဒ္ဓယ တို့အကြား နှစ်ရှည်စစ်ပွဲများစွာ၏ ပထမဆုံး စစ်ပွဲ ဖြစ်သည်။ တောင်ငူဘုရင် တပင်ရွှေထီးသည် ဘုရားသုံးဆူကို ဖြတ်၍ ယိုးဒယားနိုင်ငံကို ကျူးကျော်ရာမှ စစ်စတင်ဖြစ်ပွားသည်။

စစ်ပွဲတွင် ပေါ်တူဂီ ကြေးစားစစ်သားများ ပါဝင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ထင်ရှားသည်။ မိဖုရား သူရိယောဒယ သည် တိုက်ဆင်ပေါ်တွင် ကျဆုံးခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သမိုင်းတွင် အထင်ရှားဆုံး စစ်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅)

မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (၁၅၉၄-၁၆၀၅) သည် ယိုးဒယားတို့ မြန်မာအား သိမ်းပိုက်လက်စားချေရန် ကြိုးပမ်းရာမှ စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ ယိုးဒယား ဘုရင် နရဲစွမ် သည် မြန်မာအား သိမ်းပိုက်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး တနင်္သာရီနှင့် မြိတ်တို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ တောင်ငူသို့  ချီတက်ခဲ့သည်။

မြန်မာ-ယိုးဒယား စစ်ပွဲ (ကုန်းဘာင်မင်းဆက်ခေတ်)

။၁၇၅၂ ခုနှစ်တွင် အလောင်းဘုရားသည် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကို ထူထောင်ပြီး တတိယမြန်မာအင်ပါယာကြီးကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်တွင် မြေဒူးမင်းတရားကြီးက အယုဓျာနိုင်ငံအား သိမ်းပိုက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုက ထိုင်းယဉ်ကျေးမှုအပေါ်အတော်လွှမ်းမိုးစေခဲ့သည်။ 

ခေတ်ပေါ် နိုင်ငံရေးသမိုင်းကြောင်း

လက်ရှိ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေး
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ ဘုရင် မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏ၏ အဆိုပြုချက်ဖြင့် ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ၂၀၂၁ ဆူပူအုံကြွမှု
ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စစ်အာဏာသိမ်းမှုများကြောင့် ၂၀၂၀-၂၁ ထိုင်းနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများနှင့် ၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ ဆန္ဒပြမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုင်းဆန္ဒပြသူများအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြသနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မြန်မာဆန္ဒပြသူများသည် ဖိနှိပ်နှိမ်နင်းမှုများ တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။ ထိုင်းဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးဆောင်သော ထိုင်းအစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တပ်မတော်က အာဏာထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့ကြသည်။ တချိန်တည်းမှာပင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ထိုင်းနိုင်ငံတွင်းသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံမှုများစွာ ရှိခဲ့ကာ နယ်စပ်ပြဿနာများနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ ဖြစ်ပွားမှုအတွက် ပူပန်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။

အထူးသဖြင့် အာဆီယံနှင့် ပတ်သက်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သံတမန်ရေးရာ ရွေးချယ်မှုများတွင် ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ပရာယွတ်ချန်အိုချာသည် စစ်အစိုးရ၏ အဓိကမဟာမိတ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် မြန်မာလေတပ်သည် ထိုင်းလေပိုင်နက်ကို ကျူးကျော်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသောအခါ ထိုင်းကာကွယ်ရေးသံမှူးကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပရာယွတ်က ယင်းဖြစ်ရပ်သည် ကြီးကြီးမားမားကိစ္စမဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ထိုင်းအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ဆေထာ ထဝီဆင် သည် တပ်မတော်၏ တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစုအဖွဲ့များအားလုံးကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအတွက် ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းကြောင်းပေါ်၌ ဆက်လက်ရှိနေစေရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

 အဓိက ဖြစ်ရပ်များ 
၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် နယ်စပ်ရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြသော မြန်မာဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ခွင့်များ ပေးအပ်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ထိုင်းနိုင်ငံတွင် နှစ်ရှည်လများ နေထိုင်နေကြသော မြန်မာစစ်ဘေးဒုက္ခသည်များကို တရားဝင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုမည့် ထိုင်းအစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သစ်ကို ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာအေဂျင်စီ (UNHCR) က ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကြိုဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

 နှစ်နိုင်ငံကြား သံတမန် အဆက်အသွယ် 
+ထိုင်းနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအာဏာကုန်လွှဲအပ်ခြင်းခံရသော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် သံအမတ်ကြီးများသံအမတ်ကြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်သည့်ကာလရက်ပေါင်းခန့်အပ်သူရင်းမြစ်၁။ဦးချစ်ဆွေ၁၈ ဇွန် ၂၀၂၂ - ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၅ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၂။ဦးဇော်ဇော်စိုး၂၅ မတ် ၂၀၂၅ - လက်ရှိ

ကိုးကား

ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

 International Boundary Study No. 63 – February 1, 1966 Burma – Thailand Boundary


ထိုင်း
မြန်မာ