ဟဒီးဆ်

အစ္စလမ်ဘာသာတွင် ဟဒီးဆ် သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မွတ်စလင်များအတွက် အရေးကြီးသော လမ်းညွှန်ချက်နှင့် ဥပဒေပြုခြင်းဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်အဖြစ် တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ၏ မှတ်တမ်းတင်ထားသော နှုတ်ကပတ်တော်များ၊ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် အတည်ပြုချက်များကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ဟဒီးဆ် ၏ အရေးပါမှု၊ ၎င်း၏ အမျိုးအစားခွဲခြားမှု၊ စုစည်းမှုနှင့် အစ္စလာမ့်တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာတို့ကို ပုံဖော်ရာတွင် ၎င်း၏အခန်းကဏ္ဍကို ဖော်ပြပါမည်။အစ္စလာမ့်ဘာသာစာပေကျမ်းစာများ

 ဟဒီးဆ် နားလည်ခြင်း 
အာရဗီစကားလုံး "ḥadīth" မှဆင်းသက်လာသော ဟဒီးဆ် ဆိုသည်မှာ "အစီရင်ခံစာ" သို့မဟုတ် "ဇာတ်ကြောင်း" ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပြီး တမန်တော်မုဟမ္မဒ်(ဆွ)၏ သွန်သင်ချက်များ၊ လုပ်ရပ်များနှင့် အသံတိတ်သဘောတူညီချက်များကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ ဟဒီးဆ် သည် ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်၏ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဖြည့်စွက်ချက်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပြီး ကျမ်းမြတ်စာအုပ်တွင်ပါရှိသော သွန်သင်ချက်များ၏ အသေးစိတ်ရှင်းလင်းချက်များ၊ ရှင်းလင်းချက်များနှင့် လက်တွေ့ဥပမာများကို ပေးဆောင်သည်။

 ဟဒီးဆ် ၏ထူးခြားချက် 
အစ္စလမ်ဘာသာတွင် ဟဒီးဆ် ၏အရေးပါမှုမှာ ဘက်စုံရှိသည်။

ကုရ်အာန်ကျမ်းပိုဒ်များ၏ ရှင်းလင်းချက် - ဟဒီးဆ် သည် ကုရ်အာန်ကျမ်းပိုဒ်များအတွက် အကြောင်းအရာနှင့် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်များကို ပေးဆောင်ပြီး ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်တွင်ပါရှိသော မြင့်မြတ်သောဗျာဒိတ်တော်များကို အနက်ဖွင့်နားလည်ရန် ကူညီပေးသည်။

ဥပဒေပြုအာဏာပိုင် - ဟဒီးဆ် သည် အစ္စလာမ့်ဥပဒေ (Sharia) တွင် ဥပဒေပြုခြင်း၏ အဓိကအရင်းအမြစ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးပြီး ကျမ်းတော်မြတ်ကုရ်အာန်တွင် အတိအလင်းဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော ကိစ္စရပ်များဖြစ်သည့် တရားစီရင်ထုံးများ (fiqh)၊ ကျင့်ဝတ်နှင့် လူမှုကျင့်ဝတ်များကဲ့သို့သော လမ်းညွှန်ချက်ပေးပါသည်။

ဝိညာဉ်ရေးရာလမ်းညွှန်မှု - ဟဒီးဆ် သည် တစ်ကိုယ်ရည်အကျင့်စာရိတ္တ၊ နာမ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးအတွက် လက်တွေ့ကျသော လမ်းညွှန်မှုကို ပေးဆောင်ပြီး ၎င်းတို့၏နေ့စဉ်ဘဝတွင် မွတ်စ်လင်မ်များအတွက် အတုယူမှုစံနမူနာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။

 ဟဒီးဆ် စုစည်းမှု 
ဟဒီးဆ် ၏ စုဆောင်းထိန်းသိမ်းမှုကို တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) သက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း မျိုးဆက်များအထိ ဆက်လက် တည်ရှိနေခဲ့သည်။ "Muhaddithun" ဟုလူသိများသောထင်ရှားသောပညာရှင်တို့သည် ဟဒီးဆ် ဇာတ်ကြောင်းများ၏စစ်မှန်မှုကိုဂရုတစိုက်အတည်ပြုရန်နှင့်မှတ်တမ်းတင်ရန်အတွက်သူတို့၏အသက်တာကိုမြှုပ်နှံခဲ့သည်။ ဟဒီးဆ် ၏ အကျော်ကြားဆုံး စုစည်းမှု နှစ်ခုမှာ Sahhih al-Bukhari နှင့် Sahih Muslim ဖြစ်ပြီး၊ ဆွန်နီ မွတ်စလင်များ အကြား စစ်မှန်ဆုံးသော စုစည်းမှုဟု ယူဆပါသည်။

 ဟဒီးဆ် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း 
ဟဒီးဆ် ကို ၎င်းတို့၏ စစ်မှန်မှု၊ အကြောင်းအရာနှင့် ထုတ်လွှင့်မှု ကွင်းဆက်အပေါ် အခြေခံ၍ ခွဲခြားထားသည်။ အမျိုးအစားများ ပါဝင်သည်။

Sahih (စစ်မှန်သော) - Sahih အဖြစ် ခွဲခြားထားသော ဟဒီးဆ် သည် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဇာတ်ကြောင်းများနှင့် ကုရ်အာန်အခြေခံမူများနှင့် သဘောတူညီချက် အပါအဝင် မပြိုကွဲသေးသော ကွင်းဆက်တစ်ခု အပါအဝင် စစ်မှန်မှု၏ တင်းကြပ်သော စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။

Hasan (Good) - Hasan ဟဒီးဆ် သည် စစ်မှန်မှု၏ လက်ခံနိုင်သော စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ထုတ်လွှင့်မှု သို့မဟုတ် အကြောင်းအရာ ကွင်းဆက်တွင် အားနည်းချက် အနည်းငယ် ရှိနိုင်သည်။

Da'if (အားနည်း) - Da'if ဟဒီးဆ် သည် ၎င်းတို့၏ ထုတ်လွှင့်မှု ကွင်းဆက်၊ အကြောင်းအရာ သို့မဟုတ် ဇာတ်ကြောင်းပြောသူများတွင် အားနည်းချက်များ ရှိနေပြီး ဥပဒေ သို့မဟုတ် အယူဝါဒဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ၎င်းတို့အား ယုံကြည်စိတ်ချရမှု နည်းပါးစေသည်။

 အစ္စလာမ့်ဘဝတွင် ဟဒီးဆ် ၏အခန်းကဏ္ဍ 
ဟဒီးဆ် သည် အစ္စလာမ့်ဘဝ၏ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။

ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်း - တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ကိုအခြေခံ၍ ဆုတောင်းခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဟဂ်ျပြုခြင်းနှင့် အလှူဒါနပြုခြင်း အပါအဝင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အသေးစိတ် ညွှန်ကြားချက်များကို ဟဒီးဆ် ပေးထားပါသည်။

ကျင့်ဝတ်နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား - ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အပြုအမူ၊ လူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေး၊ ရိုးသားမှု၊ သမာဓိနှင့် တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက် ပေးဆောင်ပြီး တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ပေါ်လွင်စေပါသည်။

ဥပဒေပညာ - ဟဒီးဆ် သည် အစ္စလာမ့်ဥပဒေ (ရှရီအသ်) ၏ အဓိကရင်းမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးပြီး ဥပဒေဆိုင်ရာ စီရင်ထုံးများ၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် မိသားစုဥပဒေ၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တရားစီရင်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် တရားဥပဒေဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်တုံတရားများကို လွှမ်းမိုးထားသည်။

 နိဂုံး 
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ အစ္စလာမ်မှာ ဟဒီးစ်တော်ဟာ တမန်တော် မုဟမ္မဒ် (ဆွ) ရဲ့ ဆိုရိုးစကား၊ လုပ်ဆောင်ချက်တွေနဲ့ ထောက်ခံမှုတွေကို ကိုယ်စားပြုပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ မွတ်စလင်တွေအတွက် လမ်းညွှန်မှု၊ ဥပဒေပြုမှုနဲ့ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုတို့ရဲ့ အရေးပါတဲ့ အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးနေပါတယ်။ ဟဒီးဆ် ၏ သွန်သင်ချက်များကို လေ့လာပြီး လိုက်နာခြင်းဖြင့် ယုံကြည်သူများသည် တမန်တော်မြတ်၏ မွန်မြတ်သော စရိုက်လက္ခဏာနှင့် စံနမူနာပြ အပြုအမူများကို အတုယူရန်၊ ကိုယ်ပိုင်ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ လူမှုရေးတရားမျှတမှုနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဉာဏ်အလင်းရရှိရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။

 ကိုးကား 

Category:အစ္စလာမ်ဘာသာ