ကိုလိုနီစနစ်

ကိုလိုနီစနစ်ဟူသည် အခြားနယ်မြေကိုတရားဝင်နှင့်တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်သည့်နိုင်ငံရေးနှင့်စစ်ရေးလွှမ်းမိုးမှုစနစ်  ဖြစ်သည်။ကိုလိုနီပြုခြင်းဖြစ်စဉ်တွင် ကိုလိုနီပြုသူများသည် ၎င်းတို့၏ဘာသာရေး၊ ဘာသာစကား၊ စီးပွားရေးနှင့် အခြားယဉ်ကျေးမှုအလေ့အထများကို ပယ်ခြစည်းကြပ်နိုင်သည်။ နိုင်ငံခြား အုပ်ချုပ်သူများသည် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို လိုက်စား၍ နယ်မြေကို အုပ်ချုပ်ပြီး ကိုလိုနီပြုထားသော ဒေသ၏ လူများနှင့် အရင်းအမြစ်များမှ အကျိုးအမြတ်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ ၎င်းသည် နယ်ချဲ့ဝါဒနှင့် ကွဲပြားစွာ ဆက်စပ်နေသည်။

ကိုလိုနီစနစ် အမျိုးအစားများ
ကိုလိုနီစနစ်၏ ခေတ်သစ်လေ့လာမှုများသည် ကိုလိုနီစနစ်၏ ထပ်နေသော အမျိုးအစားများအကြား ကွဲပြားစွာ လေးမျိုးခွဲခြားထားသည်- နယ်သစ်အခြေချနေထိုင်သူ ကိုလိုနီစနစ်၊ အမြတ်ထုတ် ကိုလိုနီစနစ်၊ ကိုယ်စားကိုလိုနီစနစ်နှင့် ပြည်တွင်း ကိုလိုနီစနစ် ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များသည် အမျိုးသားရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှုပုံစံများ အပါအဝင် ကိုလိုနီစနစ်၏ အခြားပုံစံများကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
နယ်သစ်အခြေချနေထိုင်သူ ကိုလိုနီစနစ်တွင် ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေး အကြောင်းပြချက်များဖြင့် လှုံ့ဆော်ပေးလေ့ရှိသော ကိုလိုနီနယ်များသို့ အခြေချနေထိုင်သူများမှ ကြီးမားသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုတွင် ပါဝင်ပါသည်။ ဤကိုလိုနီစနစ်ပုံစံသည် ယခင်ရှိပြီးသားလူများကို အခြေချနေထိုင်သူနှင့်အတူ အစားထိုးရန် အဓိကရည်ရွယ်ပြီး အခြေချနေထိုင်ရန်နှင့် အခြေချနေထိုင်တည်ထောင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကိုလိုနီနယ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချနေထိုင်သူ အများအပြားပါဝင်ပါသည်။ ဩစတြေးလျ၊ ကနေဒါ၊ အမေရိကန်၊ တောင်အာဖရိက (ပိုမိုအငြင်းပွားဖွယ်ရာ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ- အစ္စရေး)သည် အခြေချနေထိုင်သူအဖြစ် ကိုလိုနီပြုခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ ခေတ်မီပုံစံဖြင့် ဖန်တီးထားသော နိုင်ငံများ၏ နမူနာများဖြစ်သည်။
အမြတ်ထုတ် ကိုလိုနီစနစ်တွင် အမြတ်ထုတ်ခြင်းတွင် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့သူ နည်းပါးလာကာ မြို့ကြီးပြကြီး၏ အကျိုးအတွက် သဘာဝအရင်းအမြစ်များ သို့မဟုတ် လုပ်အားကို အသုံးချခြင်းအပေါ် အာရုံစိုက်သည်။ ဤပုံစံတွင် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့သမားများက နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး အုပ်ချုပ်ရေး အများအပြားကို ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများနှင့် ပိုကြီးသော ကိုလိုနီများ ပါဝင်သည်။ အာဖရိကနှင့် အာရှ၏ဥရောပကိုလိုနီပြုခြင်းကို အမြတ်ထုတ်သော ကိုလိုနီစနစ်၏ ပံ့ပိုးမှုအောက်တွင် ကြီးကြီးမားမားလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီနယ်ချဲ့စနစ်တွင် နယ်သစ်အခြေချ နေထိုင်သူအများစုသည် အုပ်ချုပ်သူအာဏာကဲ့သို့ တူညီသောလူမျိုးစုမှ မလာကြသည့် ကိုလိုနီအာဏာမှ ပံ့ပိုးထားသော အခြေချစီမံကိန်းတစ်ခု ပါဝင်သည်။
ပြည်တွင်းကိုလိုနီစနစ်သည် နိုင်ငံတစ်ခု၏ နယ်ပယ်များကြား မညီမညာသော ဖွဲ့စည်းပုံပါဝါ၏ အယူအဆတစ်ခုဖြစ်သည်။ အမြတ်ထုတ်ခြင်း၏ အရင်းအမြစ်သည် နိုင်ငံတော်အတွင်းမှ လာသည်။ ၎င်းသည် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့နိုင်ငံမှ လူများထံမှ လွတ်လပ်ရေးရပြီးစ နိုင်ငံအတွင်း ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများထံသို့ ထိန်းချုပ်မှုနှင့် ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းများကို သရုပ်ပြသည်။
အမျိုးသားရေးရာ ကိုလိုနီစနစ် သည် အခြေချနေထိုင်သူများနှင့် ပြည်တွင်းကိုလိုနီစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းများပါဝင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးနှင့် ကိုလိုနီပြုခြင်းသည် ဟန်ချက်ညီညီ ဆက်နွှယ်နေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ပြီး ကိုလိုနီအစိုးရသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးပုံသဏ္ဌာန်အဖြစ် ပြန်လည်ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းနေပါသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ၎င်းတို့ကို ပြည်နယ်အတွင်း ပေါင်းစည်းရန်ဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်၏ နှစ်သက်ရာ ယဉ်ကျေးမှုကို ရောင်ပြန်ဟပ်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ ထိုင်ဝမ်ရှိ တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံသည် အမျိုးသား-ကိုလိုနီနယ်ချဲ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ စံနမူနာပြဖြစ်သည်။
ကုန်သွယ်မှုကိုလိုနီစနစ်တွင် ကုန်သည်များအတွက် ကုန်သွယ်မှုအခွင့်အလမ်းများကို ပံ့ပိုးပေးရန်အတွက် ကိုလိုနီနယ်ချဲ့စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခြင်း ပါဝင်သည်။ ဤကိုလိုနီစနစ်ပုံစံသည် ၁၉ ရာစု အာရှတွင် အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ပြီး ယခင်က အထီးကျန်ဆန်သောနိုင်ငံများသည် အနောက်အင်အားကြီးနိုင်ငံများအတွက် ၎င်းတို့၏ဆိပ်ကမ်းများကို ဖွင့်ခိုင်းစေခဲ့သည်။ ဤဥပမာများတွင် ဘိန်းစစ်ပွဲများနှင့် ဂျပန်၏အဖွင့်များ ပါဝင်သည်။