ကော်မူးရာတိုက်ပွဲ

ကော့မူးရာတိုက်ပွဲ သို့မဟုတ် ဝမ်ခသစ်တိုက်ပွဲ  သည် စစ်တပ်နှင့် KNLA တို့အကြား နှစ်ရှည်လများတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်မတိုင်မီတွင် စစ်တပ်သည် KNLA ၏ အမာခံခံတပ်ဖြစ်သည့် ကော့မူးရာစခန်း ၏ အမာခံနယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ရန်အပြင်းအထန်ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ခံစစ်ကောင်းသောကြောင့် သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ စစ်တပ်သည် ထိုင်းအစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ အမြောက်သွားပို့ဆောင်ပြီး ထိုနေရာမှ စိတ်ကြိုက်ပစ်ခတ်ခဲ့သည်  ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မနောပလောကျဆုံးပြီး စစ်တပ်သည် တောင်ဘက်သို့ ချီတက်ကာ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်တွင် ကော့မူးရာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။  

 နောက်ခံအကြောင်းအရာ 
မြန်မာနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ ကရင်လူမျိုးများ သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် တတိယအကြီးဆုံး လူမျိုးစုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၇%  ခန့်ရှိသည်။ 1949 ခုနှစ်က  ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) ၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကော်သူးလေ တည်ထောင်ကာ ပြည်ထောင်စုမှခွဲထွက်ရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင် လမ်းကြောင်းများပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး ခွဲထွက်မှုအစား မျှတသောကရင်ကိုယ်စားပြုမှုနှင့် ကရင်လူမျိုးများ၏ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ရှိသော ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို တောင်းဆိုလာခဲ့သည်။ 

၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော ကော့မူးရာစခန်း သည် မြန်မာနှင့် ထိုင်းကြား ကုန်သွယ်မှုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် ဗျူဟာမြောက် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်တွင် တည်ရှိသော KNLA အမာခံနယ်မြေဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံကိုနောက်ကျောပေးထားသည့်အပြင်ဘေးနံများမှာလဲ ထိုင်းနိုင်ငံ ပိုင်နက်များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စခန်းထဲဝင်ပေါက်ကမူ သတ်ကွင်း အဖြစ်ထားရှိသော မြေပြန့်သာရှိသည် ။ ကုန်သည်များသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပို့ဆောင်သည့် ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် အခွန်ပေးဆောင်ခဲ့သော်လည်း ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အမှတ် ၉၀၂ အမြောက်စခန်းကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် ၏ အဆက်မပြတ် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ကုန်သွယ်မှု ရပ်တန့်လုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ "Rumble in the Jungle: The Battle of Kawmoora". www.geocities.ws. Retrieved 8 February 2017.

 တိုက်ပွဲ 
၁၉၉၄ ခုနှစ်မတိုင်မီက စစ်တပ်သည် စခန်းကို သိမ်းရန်အနည်းငယ်သာ ကြိုးပန်းခဲ့သည်။ ရန်ဖန်ရန်ခါ အမြောက်နှင့်ပစ်ခြင်းလောက်သာလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ စခန်းထဲသို့ တစ်ခုတည်းသောဝင်ပေါက်မှ  သာရှိသော သတ်ကွင်းတစ်ခုသာရှိသည်။ "Rumble in the Jungle: The Battle of Kawmoora". www.geocities.ws. Retrieved 8 February 2017. KNLAတပ်များသည်လည်း သည် ကော့မူးရာ ဝင်ပေါက်ကို စောင့်ရန် ကွန်ကရစ်ဘန်ကာများ ကတုတ်ကျင်းများ ဆောက်ပြီး အပြင်းအထန်ခုခံသောကြောင့် အစောပိုင်း ခြေလျင် ထိုးစစ် အနည်းငယ်ကို ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ မေလ 20 ရက်နေ့ 1989 ဖြစ်သည် 

မာနယ်ပလော ကျဆုံးခြင်း ကြောင့် စစ်တပ်သည် ကော့မူးရာသို့ တပ်များ ထပ်မံစေလွှတ်နိုင်စေခဲ့သည်။ ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရတခ) မှာ အင်အား ၁၀၀၀၀ခန့် သည် ကော့မူးရာကို သိမ်ပိုက်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ KNLA ၏ ရှေ့တန်းကတုတ်ကျင်းများကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက် တရုတ်မှထုတ်လုပ်သော ၂၁၀ မီလီမီတာ မော်တာများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယင်းမော်တာများကို စစ်တပ်မှ ပထမဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင်ပဲ KNLA တပ်များ ဆုတ်ခွဲခဲ့ရသည်။"Rumble in the Jungle: The Battle of Kawmoora". www.geocities.ws. Retrieved 8 February 2017.

 တိုက်ပွဲအပြီး 
တိုက်ပွဲအပြီးတွင် စစ်တပ်မှ ၁၃၁ ဦး သေဆုံးကာ ၃၀၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိကာ တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦး ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း မှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။ KNLA အသေအပျောက် အရေအတွက် ၂၁၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၃၁ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်တပ်မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ] KNLA ကတော့ မြန်မာစစ်တပ်၏ နောက်ဆုံးတိုက်ခိုက်မှုတွင် လူဆယ်ဦးသာ သေဆုံးပြီး ဒါဇင်အနည်းငယ် ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ "Rumble in the Jungle: The Battle of Kawmoora". www.geocities.ws. Retrieved 8 February 2017. KNLA ကလည်း စစ်တပ်မှ အင်အား ၃၀၀ ကျဆုံးပြီး ရာနှင့်ချီ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟုလည်း အခိုင်အမာဆိုသည်။  ထို့အပြင် နိုင်ငံခြားသတင်းထောက် ၃ယောက်လဲ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ အမေရိကန် ဘယ်လ်ဂျီရန် နှင့် ဂျပန် တို့ဖြစ်သည်။  Uppsala Conflict Data Program တွင်တော့ ကော့မူးရာ တွင် 411 ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ "Government of Myanmar (Burma) – KNU". ucdp.uu.se. Uppsala Conflict Data Program. Retrieved 17 May 2020. ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုနီးပါးကြာ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်သား ၂,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်။ 

 ကိုးကား 

 ပြင်ပလင့်များ 

 Rumble in the Jungle- Kawmoora တိုက်ပွဲ

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ