အိန္ဒိယ ဘာသာတရားများ

အိန္ဒိယဘာသာများ၊ တောင်အာရှဘာသာများ သို့မဟုတ် ဓမ္မဘာသာတရား များသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘာသာတရားများစွာ၏ မူလအစအဖြစ် အိန္ဒိယတိုက်ငယ် မှ ဆင်းသက်လာသော ဘာသာတရားများဖြစ်ပြီး တရားဓမ္မကို အခြေခံထားသည်။  အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင်၊ ဟိန္ဒူဘာသာ ( Saiva ၊ Vaishnava ဘာသာရေး ၊ caktam ) ၊ Jainism ၊ Buddhism ၊ Sikhism ၊ Ayavazhi နှင့် ထွန်းသစ်စဘာသာတရားများသည် အချိန်နှင့်အမျှ ကမ္ဘာအနှံ့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။  ဤဘာသာတရားများအားလုံးသည် ၎င်းတို့၏ ဘုံဇာတိနှင့် အချို့သော အပြန်အလှန်လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် အခြေခံယုံကြည်ချက်များ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် တူညီမှုများစွာရှိသည်။ မကြာခဏဆိုသလို ၎င်းတို့အားလုံးကို ဘာသာတရားများစွာနှင့် ဂိုဏ်းပေါင်းစုံ၏ ဘာသာတရားဟု ယူဆကြပြီး ၎င်းတို့အားလုံးကို 'ဟိန္ဒူ' ဟုခေါ်သည်။ ဤဘာသာတရားအားလုံးကို အရှေ့တိုင်းဘာသာများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အိန္ဒိယသမိုင်းတွင် အိန္ဒိယဘာသာတရားများ ရောယှက်နေသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ကျယ်ပြန့်သောဘာသာရေးအသိုက်အဝန်းများဖွဲ့စည်းကာ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်တွင် ကန့်သတ်ထားခြင်းမရှိပါ။    

 အလားတူယဉ်ကျေးမှု 
ဤဘာသာတရားများ၏ နောက်လိုက်များ၏ အယူဝါဒများ၊ ပေါင်းစည်းမှုနှင့် လူမှုရေးစည်းလုံးညီညွတ်မှုတို့ကြောင့် ဤယုံကြည်ချက်များကို ကျယ်ပြန့်သော ဟိန္ဒူဘာသာ၏ အပိုင်းခွဲများ သို့မဟုတ် ဇာတ်ခွဲများအဖြစ်လည်း ယူဆကြသည်။ ဘုရားကျောင်းများ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၊ ဝတ်ပြုရာနေရာများ၊ ပွဲတော်များ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၊ ရိုးရာဓလေ့များ၊ ဇာတ်စနစ်၊ စကြဝဠာဗေဒ၊ ဓမ္မပညာ၊ စာပေ၊ ဝေဒ၊ ပြက္ခဒိန်၊ ဤဘာသာတရားအားလုံးသည် တူညီသောအရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘာသာပေါင်းစုံမှလူများသည် ဘာသာတရားအားလုံး၏ ဘုရားကျောင်းများသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ရန် ဓလေ့ထုံးစံဖြစ်သည်။  ဤဘာသာတရားအားလုံးသည် ဇာတ်စံနစ်ကို လိုက်နာကြသည်။ 

ဟိန္ဒူဘာသာကို ယေဘူယျအားဖြင့် Saiva ၊ Vaishnava နှင့် Saktam ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယေဘူယျအားဖြင့် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ နှင့် မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။

 တရားဓမ္မ 

 ဟိန္ဒူဘာသာ 
alt=மதுரை மீனாட்சி அம்மன் கோவில்|thumb|209x209px| Madurai Meenakshi Amman ဘုရားကျောင်း
ဟိန္ဒူဘာသာသည် အာရှတိုက်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်ပြီး ရှေးအကျဆုံးဘာသာဖြစ်သည်။ ဤဘာသာတရားကို ကိုးကွယ်သူ ကုဋေ ၁၀၀ ကျော်ရှိသည်။ လူဦးရေအရ အိန္ဒိယ ၊ နီပေါ နှင့် ဘာလီကျွန်းများတွင် အများစုကိုးကွယ်သည့်ဘာသာဖြစ်သည်။ ဘူတန် ၊ အင်ဒိုနီးရှား ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ၊ မြန်မာ ၊ ကာရေဘီယံ ၊ မလေးရှား ၊ စင်္ကာပူ နှင့် သီရိလင်္ကာ တို့တွင် ဟိန္ဒူဘာသာဝင် အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။

 ဂျိန်းဘာသာ 
alt=ஜெய்சால்மர் கோவில் சிற்பங்கள், இந்தியா|thumb|208x208px| Jaisalmer ဘုရားကျောင်း ပန်းပုများ၊ အိန္ဒိယ
ဂျိန်းဘာသာသည် အိန္ဒိယဘာသာဖြစ်သည်။ ဂျိန်းများကို အများအားဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် နေထိုင်ကြသော်လည်း ကမ္ဘာ့နေရာအများအပြားတွင် တွေ့ရှိကြသည်။  အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများပေါ်တွင် ဂျိန်းဘာသာ၏ လွှမ်းမိုးမှုသည် ထင်ရှားသည်။ အိန္ဒိယရှိ ဘာသာတရားများထဲတွင် ပညာတတ်ဆုံးမှာ ဂျိန်းများဖြစ်သည်။   ဂျိန်းစာကြည့်တိုက်များသည် အိန္ဒိယတွင် ရှေးအကျဆုံး စာကြည့်တိုက်များဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ The Jain Knowledge Warehouses: Traditional Libraries in India, John E. Cort, Journal of the American Oriental Society, Vol. 115, No. 1 (January – March, 1995), pp. 77–87  ပစ္စုပ္ပန် မဟာဝီရ အဆုံးအမများသည် ဤသာသနာ၏ လမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်သည်။

 ဗုဒ္ဓဘာသာ 
alt=தேரவாத புத்த கோவில்|thumb| ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာကျောင်းတော်၌
ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္ထအကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်ပြီး အာရှတွင် တတိယအကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်သည်။ သိဒ္ဓတ္ထဂေါတမမှ စတင်ကိုးကွယ်သော ဘာသာ။ အာရှတိုက်ရှိ လူဦးရေ၏ 12% သည် ဤဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ဘူတန် ၊ မြန်မာ ၊ ကမ္ဘောဒီးယား ၊ ထိုင်း ၊ သီရိလင်္ကာ ၊ တိဗက် နှင့် မွန်ဂိုလီးယားတို့တွင် ထင်ရှားသောဘာသာတရား ဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ မြောက်ကိုရီးယား၊ တောင်ကိုရီးယား၊ စင်ကာပူနှင့် ဗီယက်နမ်တို့တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများအပြား နေထိုင်ကြသည်။

 ဆစ်ခ်ဘာသာ 
alt=அமிர்தசரஸ் பொற்கோயில்|thumb| Amritsar ရွှေဘုရားကျောင်း
Sikhism သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ပဉ္စမမြောက်အကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်သည်။ လူသုံးကုဋေခန့်သည် ဤဘာသာတရားကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ ၎င်းကို 1500 ခုနှစ်များတွင် Guru Nanak မှဖန်တီးခဲ့သည်။ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ မြောက်ဘက်ပိုင်း ပန်ဂျပ်တွင် မူလအစဖြစ်သည်။ Sikh ဟူသောအမည်သည် Sanskrit စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာပြီး ကျောင်းသား (Sikh) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အိန္ဒိယတွင် စတုတ္ထအကြီးဆုံးဘာသာဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယလူဦးရေ၏ 2% ၏နောက်တွင် လူဦးရေရှိသည်။ အပြင်အိန္ဒိယကနေလည်းတိုက်ရိုက်ဆစ်ခ် ကနေဒါ, အ ကအမေရိကန်ပြည်ထောင်စု, ပါကစ္စတန်, အာဖဂန်နစ္စတန်, အ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း, ဩစတြေးလျ, စင်္ကာပူ, မလေးရှား, အရှေ့အာဖရိက နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ။

 ဟိန္ဒူပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုများ 
ဤပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးလှုပ်ရှားမှုများကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဘာသာတရားအသစ်များအဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။ ဒါတွေအားလုံးက ဟိန္ဒူဘဝပုံစံကို သင်ပေးတယ်။ ၎င်းတို့သည် တရားဓမ္မ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ယင်းကို လိုက်နာသူတိုင်းသည် ဟိန္ဒူဘာသာကို လိုက်နာကြသည်။

 Ayyavazhi 
၁၉ရာစုအလယ်တွင် Ayyavazhi သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ၊ Kanyakumari ခရိုင်တွင် ဘာသာရေး ၏ သီအိုရီပိုင်းအရ အနည်းကိန်းအသွင်အပြင်ဖြစ်သည်။ Ayavazhi ကို အိန္ဒိယသန်းခေါင်စာရင်းတွင် ဟိန္ဒူဂိုဏ်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ 

 ဟုတ်ပါဘူး 
သူရဲကောင်းပီသသော သက်သတ်လွတ်သမား သို့မဟုတ် လင့်ကာယာတမ်သည် ဘာသာတရားတစ်ခုမှ ပေါ်ထွက်လာသော သက်သတ်လွတ်နှင့် ဘာသာရေး ကွဲပြားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ Karnataka ရှိ Lingayat အသိုက်အဝန်းတွင် အများအားဖြင့် လိုက်နာကြသည်။ .

 Siradi Sai Baba 
Shirdi Sai Baba ဟုလည်းသိကြသော Shirdi Sai Baba သည် အိန္ဒိယဝိညာဏဂုရုတစ်ဦးဖြစ်ပြီး သီရိဒတ္တဂူရူ၏ သရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရကာ သူတော်စင်နှင့် pakir အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။

 Arya Samaj 
Aryan Samaj သည် Vedas ၏ တန်ခိုးအပေါ် ၎င်း၏ ယုံကြည်ချက်အပေါ် အခြေခံ၍ အတွေးအခေါ်များနှင့် အလေ့အကျင့်များကို မြှင့်တင်ပေးသည့် တစ်ပြည်ထောင်သော အိန္ဒိယ ဟိန္ဒူ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ Samaj ကို Sannyasi Swami Dayanand Saraswati မှ 10 April 1875 တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

 တူညီ 
ဟိန္ဒူဘာသာ ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ ဂျိန်းဘာသာ နှင့် ဆစ်ခ် အယူဝါဒတို့သည် မတူညီသောအုပ်စုများနှင့် လူတစ်ဦးချင်းစီမှ ကွဲပြားသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အချို့ကို မျှဝေကြသည်။ 19 ရာစုအထိ၊ ထိုဘာသာတရား၏ နောက်လိုက်များသည် အချင်းချင်း ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် တံဆိပ်မကပ်ဘဲ “တူညီသော ယဉ်ကျေးမှုမိသားစု” အဖြစ် တံဆိပ်ကပ်ခဲ့ကြသည်။

 ပရဟိတ 
ဤဘာသာတရားများကို တရားဓမ္မ၏ အဓိက သဘောတရားနှင့် ရောယှက်နေသောကြောင့် ဓမ္မဘာသာများဟု ခေါ်သည်။ ဓမ္မသည် အကြောင်းအရာပေါ်မူတည်၍ အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သီလ၊ တာဝန် ၊ တရားမျှတမှု၊ နာမ်တရား အစရှိသည်တို့ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ 

 လူမှုဗေဒ 
ဟိန္ဒူဘာသာ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဂျိန်းဘာသာနှင့် ဆစ်ခ်ဘာသာတို့သည် မောက္ခသံသရာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် မွေးဖွားခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို မျှဝေကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤထုတ်ဝေမှု၏ တိကျသော သဘောသဘာဝအရ ကွဲပြားသည်။

 ထုံးတမ်းစဉ်လာ 
ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် တူညီသောလက္ခဏာများကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အဆိုပါ ဦးခေါင်းလိမ်းအခမ်းအနား Sikhism ၏ချွင်းချက်နှင့်အတူ, သုံးခုစလုံးကွဲပြားအစဉ်အလာအတွက်အရေးပါသည်။ အခြားထင်ရှားသော ဓလေ့ထုံးတမ်းများမှာ သေဆုံးသူများကို မီးသဂြိုဟ်ခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရှင်အမျိုးသမီးများ၏ ဦးခေါင်းပေါ်တွင် အိုးခွက်များ ဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့် မင်္ဂလာအခမ်းအနား အမျိုးမျိုး ပါဝင်သည်။ ထုံးတမ်းစဉ်လာ လေးပါးတွင် ကံ ၊ တရား ၊ သမ်စာ ၊ မောသံ နှင့် ယောဂ အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးတို့ ပါဝင်သည်။

 ဒဏ္ဍာရီ 
Rama သည် ဤဘာသာတရားအားလုံးတွင် သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ခုနှစ်တွင် ဟိန္ဒူဘာသာသူတစ်ဦးဘော်ရီဂျင်နီရှငျဘုရငျ၏ form မှာဘုရားသခင်ကဲ့သို့ incarnated; ဗုဒ္ဓဘာသာ တွင် ဘုရားလောင်း- လူ့ဇာတိ၊ ထဲမှာ ဂျိန်းဝါဒ၏ဘာသာရေး, သူဟာပြီးပြည့်စုံသောသူဖြစ်၏။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရာမယဏ များ အနက် : Vasantharajataka, Regar, Ramagyan, Phra Luck Phra Lam, Hikayat Seri Rama, etc. Kamti Ramayana ကို အာသံ ၏ Kamti နွယ် တွင် လည်း တွေ့ ရ သည် ။ Ravana's Mother Ramayana သည် အာသံရှိ နတ်ပုံပြင်ကို ပြန်လည်ပြောပြသည့် နောက်ထပ်စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည်။
alt=இந்த வரைபடம் ஆபிரகாமிய மதங்கள் மற்றும் தார்மிக் மதங்களின் பரவலைக் காட்டுகிறது|thumb|230x230px| ဤမြေပုံတွင် အာဗြဟံဘာသာတရားများ ( ပန်းရောင် ) နှင့် ဓမ္မဘာသာများ ( အဝါရောင်) တို့ကို ပြသထားသည်။

 ကမ္ဘာပေါ်တွင် တရားဓမ္မ ကိုးကွယ်နေကြသူများ 
ထိုဘာသာတရားများ၏ နောက်လိုက်အများစုမှာ တောင်အာရှ ၊ အရှေ့တောင်အာရှ နှင့် အရှေ့အာရှတို့မှဖြစ်သည် ။ အစ္စလမ်မထွန်းကားမီက အာရှအလယ်ပိုင်း ၊ မလေးရှား  နှင့် အင်ဒိုနီးရှားတို့သည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဟိန္ဒူ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများစုဖြစ်သည်။    ယနေ့အာရှပြင်ပတွင်၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ ၊ ကာရေဘီယံ ၊ ဗြိတိန် ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ၊ မောရစ်ရှပ် ၊ ဩစတေးလျ ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ နှင့် တောင်အာဖရိကတို့တွင် ဘာသာရေးနောက်လိုက်များ၏ သိသာထင်ရှားသော လူဦးရေများရှိသည်။ တောင်အာရှရိုးရာဘာသာတရား အားလုံးသည် တရားဓမ္မအောက်တွင် ကျရောက်နေသည်။

ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားများကို ယေဘူယျအားဖြင့် တရားဓမ္မ နှင့် အာဗြဟံဘာသာများအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့ဘာသာတရားများ၏ နောက်လိုက် ၂ ဘီလီယံခန့်သည် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ နိုင်ငံအများစုတွင် ဂျိန်းဘာသာ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူအများစုသည် ဟိန္ဒူဘာသာဂိုဏ်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသော ကြောင့် လူဦးရေ အတိအကျကို မသိရပါ။   ထို့အပြင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံအချို့တွင် ဟိန္ဒူ များကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ခုနှစ်တွင် အရှေ့အာရှ ထိုကဲ့သို့သောဂျပန်နှင့်အမျှနိုင်ငံများတွင် တရုတ် , ဗုဒ္ဓဘာသာကိုလိုက်နာတဲ့သူတွေ ကသူတို့ရိုးရာဘာသာတရားနှင့်အတူစနစ်တကျရေတွက်ကြသည်မဟုတ်။  

20 ရာစုမတိုင်မီက ဤဘာသာတရား၏ နောက်လိုက်အားလုံးကို ဟိန္ဒူဟုခေါ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးမှသာ Sikhism နှင့် Jainism ကို သီးခြားဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။   

 အိန္ဒိယ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ 
ဩစတေးလျ ၊ အမေရိကန် ၊ ကနေဒါ နှင့် ဥရောပရှိ ဟိန္ဒူကောင်စီသည် ဆစ်ခ်၊ ဂျိန်းနှင့် အခြားဌာနေတိုင်းရင်းသားဘာသာတရားများအပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းများ၊ အသိုင်းအဝိုင်းများနှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများ၏ အဖွဲ့ဝင်များ ကို ကိုယ်စားပြုသည်  

 အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဆစ်ခ်များ၊ ဂျိန်းများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ 
ဆစ်ခ်ဘာသာ ၊ ဂျိန်းဘာသာ နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာကို အိန္ဒိယ၏ လူမှုဖွဲ့စည်းပုံအရ ကျယ်ပြန့်သော ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များဟု ယူဆကြသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယတရားရုံးချုပ်က ဆစ်ခ်နှင့် ဂျိန်းများသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဟိန္ဒူအသိုင်းအဝိုင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဆစ်ခ်များ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ၊ ဂျိန်းများနှင့် အိန္ဒိယရှိ ရိုးရာဘာသာတရားအားလုံးကို ဟိန္ဒူဘာသာအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ဟိန္ဒူအရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေဖြစ်သည်။  

1955 ဟိန္ဒူလက်ထပ်ခြင်းအက်ဥပဒေတွင် "ဟိန္ဒူဘာသာဝင်များ၊ ဂျိန်းများ၊ ဆစ်ခ်များနှင့် ခရစ်ယာန်၊ မွတ်ဆလင်၊ ပါစီ သို့မဟုတ် ဂျူး" မှလွဲ၍ အခြားမည်သူမဆိုအဖြစ် ဟိန္ဒူများကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် "ဟိန္ဒူဘာသာကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် ဆစ်ခ်ဘာသာ၊ ဂျိန်းဘာသာ သို့မဟုတ် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များကို ရည်ညွှန်းရန် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်" ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။  

တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ သတိပေးချက်တွင် အိန္ဒိယတရားရုံးချုပ်သည် ဆစ်ခ်ဘာသာနှင့် ဂျိန်းဘာသာကို အပိုင်းခွဲများ သို့မဟုတ် အထူးယုံကြည်ချက်များအဖြစ် ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် ဟိန္ဒူဘာသာဂိုဏ်းတစ်ခုအဖြစ် ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ 

ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအစိုးရက အိန္ဒိယရှိ ဂျိန်းများကို 1873 ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးကောက်ယူခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းမှ ဟိန္ဒူဘာသာ၏ အပိုင်းခွဲအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သော်လည်း ဆစ်ခ်နှင့် ဂျိန်းလူမျိုးများသည် 1947 ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ပိုင်း အမျိုးသားလူနည်းစုအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားပေ။ 

၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယတရားရုံးချုပ်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ဂျိန်းလူမျိုးများအား ဘာသာရေးလူနည်းစုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည့် ဥပဒေကြမ်းကို ထုတ်ပြန်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ဂျိန်းဘာသာ၏ လူနည်းစုအဆင့်အတန်းကို ဆုံးဖြတ်ရန် တရားရုံးက သက်ဆိုင်ရာပြည်နယ်များသို့ ထားခဲ့သည်။ 

သို့သော် အချို့သောပြည်နယ်များသည် ဂျိန်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဆစ်ခ်လူမျိုးများသည် ဘာသာရေးလူနည်းစုဟုတ်မဟုတ် စီရင်ဆုံးဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်းဖြင့် လွန်ခဲ့သည့်ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ကွဲပြားသွားခဲ့သည်။ ဥပမာတစ်ခုက ဂျိန်းဘာသာကို ဟိန္ဒူဘာသာနဲ့ ခွဲလို့မရကြောင်း ကြေညာထားတဲ့ Uttar Pradesh နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စတစ်ခုမှာ ၂၀၀၆ ခုနှစ် တရားရုံးချုပ်က စီရင်ချက်ချပါတယ်။ သို့ရာတွင်၊ ဂျိန်းဘာသာကို ကွဲပြားသောဘာသာတစ်ခုအဖြစ် စွဲကိုင်ထားသော တရားရုံးအမှုများကို တရားရုံးချုပ်က ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ အခြားဥပမာတစ်ခုမှာ ဟိန္ဒူဘာသာအတွင်း ဂျိန်းများနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ဂူဂျာရတ်ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဥပဒေကြမ်း၊ ပြင်ဆင်ချက်ဖြစ်သည်။  

 ကြည့်ပါ။ 

 ပရဟိတ
 အာဗြဟံဘာသာများ

 မျက်တောင်များ 

ကဏ္ဍ:အရှေ့တောင်အာရှ ယဉ်ကျေးမှု
ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ ယဉ်ကျေးမှု
ကဏ္ဍ:ဘာသာရေး