ချယ်ရီပင်

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ -၂ (ကျ - ခွံ)၊ အပိုင်း (ခ)၊ စာမျက်နှာ ၃၅၃ မှ ၃၅၄ချယ်ရီပင်  (Prunus avium)သည် ပန်းပွင့်သော အပင်၊ နှင်းဆီမျိုးရင်းဝင်ဖြစ်၍ ယင်း၏မျိုးစုအမည်မှာ ပရုနပ်ဖြစ်သည်။ ချယ်ရီအချိုမျိုး၊ အချဉ်မျိုးဟူ၍ ၂ မျိုးရှိရာ အချိုမျိုးကို ပရုနပ်အဗီယမ်ဟူ၍လည်းကောင်း အချဉ်မျိုးကို  ပရုနပ်စီရာဆပ်ဟူ၍ လည်းကောင်းခေါ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်းရှိ တောင်ကုန်းများ၌ အချိုမျိုးဖြစ်သော ပရုနပ်အဗီယမ် ချယ်ရီပင်များကို တွေ့ရတတ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၌ ချယ်ရီပန်းများပွင့်သော နွေဦးပေါက်ချိန်တွင် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ ကျင်းပကြသည်။ ကိုရီးယားနိုင်ငံ၌ ချယ်ရီပင်ကို အမြတ်တနိုး စိုက်ပျိုးကြသည်။ အင်္ဂလန်ပြည်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတောင်ပိုင်းတို့၌ ချယ်ရီပင်များ စိုက်ပျိုးထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော ချယ်ရီပင်များသည်  ဂျပန်ချယ်ရီ ကဲ့သို့ အစိုက်အပျိုးဖြစ်သောအမျိုးအစားများ မဟုတ်ဘဲ  ဒေသခံ သဘာဝမျိုးရင်း (wild native species) များဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် တောင်တန်းဒေသများ၊ အေးမြသောရာသီဥတုရှိသည့်နေရာများတွင် တွေ့ရသည်။ 

ချယ်ရီသီးမှာ ဆီးသီးနှင့် မက်မုံသီးတို့ကဲ့သို့ မာသော အစေ့ရှိသည့် အသီးမျိုးဖြစ်လေသည်။ ချယ်ရီအချိုသီးမှည့်များကို အသီးမှည့်အတိုင်း စားသုံး ကြသည်။ ချယ်ရီအချဉ်သီးကိုမူ သနပ်၊ အချဉ်ရည် စသည်တို့ ပြုလုပ်ရန် အသုံးချကြသည်။ ချယ်ရီအရည်ကို အရက်ချက်ကြသည်။ ချယ်ရီသားဖြင့် အကောင်းစား အိမ်ထောင် ပစ္စည်းများကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ချယ်ရီပင်၏ အခေါက်မှာ ဆေးဘက်ဝင်သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပေါက်ရောက်သော ချယ်ရီအမျိုးအစားမှာ ဟိမဝန္တာ ချယ်ရီမျိုးရင်း ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း၌ အထူးသဖြင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း အထက်ပိုင်း နာဂတောင်တန်း နှင့် ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ဘက် တောင်တန်းကြီးများ၌ အလေ့ကျ ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ အပွင့်ရောင်မှာ အပန်းရောင်ဘက် သန်းလေ့ရှိသည်။ နှစ်စဉ် ဇန်နဝါရီလကုန် ဖေဖော်ဝါရီလဆန်းမှ မတ်လဆန်း၊ အချို့နေရာ ဒေသများတွင်မူ ဧပြီလဆန်းထိ ဖူးပွင့်ကြသည်။

 မြန်မာနိုင်ငံတွင် တွေ့ရသော သဘာဝချယ်ရီအမျိုးအစားများ 

 Prunus cerasoides 

ဟိမဝန္တာချယ်ရီပင်များ သည်  
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အများဆုံးတွေ့ရသော သဘာဝချယ်ရီမျိုးဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ချင်းတောင်တန်း၊ ကချင်တောင်တန်းဒေသ၏ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် 1,000–2,400 မီတာ မြင့်သောတောင်တန်းများတွပေါက်ရောက်သည်။ပန်းအရောင်မှာ အဖြူမှ ပန်းရောင်၊ ပန်းနီဖျော့ ရှိပြီး ဒီဇင်ဘာမှ ဖေဖော်ဝါရီလ ချယ်ရီပွင့်ချိန်ကာလဖြစ်သည်။

File:Wild Himalaya Cherry's blooming at Doi suthep-pui national park.jpg

အဆိုပါချယ်ရီပင်ကို  
ဒေသခံများအနေဖြင့် တောင်ချယ်ရီ၊ တောချယ်ရီ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

 Prunus jenkinsii (ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသောအမျိုးအစား) 
Prunus jenkinsii သည်  
မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတောင်တန်းများတွင်  
တွေ့ရနိုင်သော ချယ်ရီမျိုးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး  
အချို့သော သုတေသနများတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

 ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အရေးပါမှု 
သဘာဝချယ်ရီပင်များသည် တောင်တန်းဒေသ၏ ဇီဝမျိုးစုံလင်မှု ကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ပန်းဖူးချိန်တွင် ပိုးမွှားနှင့် ပျားများ ကို ဆွဲဆောင်ပေးသည်။မြေဆီလွှာထိန်းသိမ်းရေး အတွက် အရေးပါသည်

ယခုအခါတွင်မူ အထူးတလည် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် တန်ဖိုးထားရမည့် ဒေသမျိုးရင်း ချယ်ရီပင်သည် ရှားပါးလာပေသည်။

ကိုးကား

Category:သစ်သီးပင်များ