ဟောင်ဟေ ဟနီနှင့် ယီ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု

ဟောင်ဟေ ဟနီ(အာခါ)နှင့် ယီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု သည် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ် အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စုဖြစ်ပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ လောင်ကိုင်နှင့် လိုင်ချောင်ပြည်နယ်များ နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည် ။ ၎င်း၏အမည်ကို ဟောင် (နီ) မြစ် နှင့်ထိုဒေသတွင်နေထိုင်သောအဓိကလူနည်းစုလူမျိုးစုနှစ်ခုဖြစ်သော ယီ နှင့် ဟနီ တို့မှဆင်းသက်လာသည်။  သည်  နှင့် ၎င်း၏လမ်းဆုံမြို့မှာမိုးဇီမြို့ ဖြစ်သည်။

 ဟောင်ဟေရှိ တိုင်းရင်းသားအုပ်စုများ၊ ၂၀၀၀ ပြည့်သန်းခေါင်စာရင်း 
နိုင်ငံသား လူ ဦး ရေ ရာခိုင်နှုန်း ဟန် 1,830,245 ၄၄.၃၁% ယီ 973,732 ၂၃.၅၇% ဟနီ(အာခါ) 685,727 ၁၆.၆၀% မြောင် 274,147 ၆.၆၄% ကျွမ့် 99,132 ၂.၄% ရှမ်း 98,164 2.38% ရပါတယ် 76,947 ၁.၈၆% ဟွိုင် 68,033 ၁.၆၅% လားဟူ ၉,900 0.24% ပိုင် 4,161 ၀.၁၀% ပုယီ 3,736 ၀.၀၉% မွန်ဂို 1,214 ၀.၀၃% Tu 835 ၀.၂၂%  828 ၀.၂၂% အခြားသူများ 3,662 ၀.၀၉%

 လူမျိုးစုငယ်များ 

 ဟာနီ
 နူဘီ
 နူးမား
 နာကျင်
 Lami
 Baihong
 Asuo
 ဘူဒါ
 Qide
 Gehe
 ဇီဝကမ္မ
 Kaduo
 Ha'ou ()
 u နူ (Ximoluo)

ဟောင်ဟေစီရင်စုတွင်အောက်ပါလူမျိုးစုခွဲ ၁၀ စုရှိသည် ( Honghe Ethnic Gazetteer, 1989: 68)

 နီဆူပို (အခြားအမည်များ: လိုလို၊ ဆန်တာဟောင် ၊ ဟွယောင် ၊ Muji)
 Nibo(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: Sani, Azhe)
 Gepo 泼(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: White Yi)
 Siqi(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: Big Black Yi , အသေးစားအနက်ရောင် Yi)
 Axibo 细细(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: Axi)
 Puwabo, Pulebo(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: Pula)
 Alubo(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: Alu)
 Lesubo(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: Shansu)
 Luobo(exonyms နှင့်အခြားအမည်များ: Awu, Laowu)
 Xiangtang
ကဏ္ဍ:ရိုးရာတရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ