ရိုဒီယမ်

ရိုဒီယမ် (Rhodium) သည် ruthenium, palladium, osmium, နှင့် iridium တို့နှင့် element အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရိုဒီယမ်သည် platinum ကဲ့သို့ group metals မှာတာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။
Rhodium သည် အရောင်စိုသည့် ငွေဖြူရောင်ဖြစ်သည်။ Platinum ပြီးနောက် rhodiunm သည် အမြင့်မားဆုံးသော အရည်ပျော်မှတ် နှင့် အနိမ့်ဆုံးသော သိပ်သည်းဆ ရှိသည်။ Rhodium သည် မြင့်မားသော အပူချိန်၊ မာကျောမှု ရှိပြီး ကြာရှည်အသုံးခံနိုင်သည်။၎င်းကို အနီရောင်(red) ဖြစ်ခါနီးအထိအပူပေးပါက oxide ဖြစ်သွားပြီး မြင့်မားတဲ့အပူချိန်မှာဆိုရင်တော့ element အဖြစ်ပြောင်းသွားသည်။ 600°C အပေါ်မှာဆိုရင် ၎င်းသည် လေထုနဲ့ ရေထုကို မထိခိုက်နိုင်ပေ။၎င်းမှာ aqua regia (nitrohydrochloric acid) ပါဝင် သည့်အတွက်ကြောင့်အက်ဆစ်အများစု ထဲမှာမပျော်ဝင်ပဲ ပူနွေးပြီး ပြင်းအားရှိတဲ့ sulfuric acid အထဲတွင်သာပျော်ဝင်သည်။ ထို့အပြင် molten alkalis အားဖြင့်လည်းပြိုကွဲနိုင်သည်။

အသုံးပြုပုံ

ရိုဒီယမ် ဒြပ်စင်၏ ၈၅ ရာခိုင်းနှုန်းသည် ကားများ အတွက် catalytic converters အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်၏ အဓိက အသုံးပြုမှုများသည် platinum နှင့် iridium တို့တွင် သတ္ထုစပ် အဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသတ္ထုစပ်များကို မီးပြင်းဖိုများ ၊ ကလောင်တံများ၊ ဆေးထိုးအပ်များ၊ ဝါယာကြိုးပြုလုပ်ခြင်း များနှင့် ပလပ်ခုံ များ ပြုလုပ်မှုများတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဒြပ်စင် ကို BP-Monsanto ဖြစ်စဉ်များကဲ့သို့ စက်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြု သည်။


ပတ်ဝန်းကျင်တွင်တွေ့ရှိမှုအခြေအနေ

ရိုဒီယမ်ဒြပ်စင်သည် ပေါင်းစပ်မှု့မရှိသော ဒြပ်စင်များကဲ့သို့ ရှားပါးစွာတွေ့ရသည်။ ရိုဒီယမ်ကို စီးပွားဖြစ် အနေဖြင့် ကြေးနီးများ နှင့် နီကယ်များ သန့်စင်မှု့များ သန့်စင်မှုများ အားဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ၎င်း ဖြစ်စဉ်တွင် ရေဒီယမ် ပမာဏ သည် ဝ.၁ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။ ရေဒီယမ်အများစုကို တောင်အာဖရိက နှင့် ရုရှားနိုင်ငံများတွင် ထုပ်လုပ်ကြသည်။ ၎င်း ဒြပ်စင်၏ ၁ နှစ်အတွင်းပြန်းမျှထုပ်လုပ်မှူသည် ၁၆ တန်ဝန်းကျင် ရှိသည်။

ကျန်းမာရေးအပေါ်သက်ရောက်မှုများ

Rhodium ဒြပ်စင်များကို ရှားပါး တွေ့ရှိရသည်။ များစွာသော Rhodium compound များကြောင့် အဆိပ်သင့်ခြင်းများ၊ ကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် Rhodium compounds များသည် အရေအပြားများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရစေသည်။
ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား ဘာသာပြန်ဆိုမှု ပရောဂျက်တွင် ပါဝင်သူ ကိုအောင်ကျော်ဆန်း ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ 

 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ ဒြပ်စင်များ