ယီ လူမျိုး

ယီ သို့မဟုတ် နူရှူး လူမျိုးများ (သမိုင်းကြောင်းအရ လိုလို ဟုလူသိများသည်)  သည် တရုတ် ၊ ဗီယက်နမ် နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ လူဦး ရေ ကိုးသန်းရှိပြီး ၎င်းတို့သည်တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသည့် ၅၅ခုသောမျိုးနွယ်စု အနက် ၇ ခုမြောက် အကြီးဆုံးမျိုးနွယ်စု ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် အဓိကအားဖြင့်တောင်တန်းဒေသများတွင် စီချွမ် ၊ ယူနန် ၊ ဂူဇောင် နှင့် ကွမ် စီ ကျေးလက်ဒေသများတွင်နေထိုင်ကြသည်။ Liangshan Yi ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ကြီးသည် တရုတ်ပြည်မကြီးအတွင်းလူဦး ရေအများဆုံးသော လူဦးရေစုစုပေါင်းသည့်ဒေသဖြစ်ပြီး ယီလူဦးရေနှစ်သန်းရှိသည်။ အခြားနိုင်ငံများအတွက် ၁၉၉၉ တွင်ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းရှိ Hà Giang ၊ Cao Bằng နှင့် လာအို Cai ပြည်နယ်များတွင် Mantsi စကားပြောသော“ LôLô” လူမျိုး ၃၃၀၀ ရှိသည်။ 

ယီ သည် မြန်မာစကားနှင့် ဆက်နွယ်သည့်  ယီယု, လိုလိုသျှဘာသာစကားများကို ပြောဆိုကြသည်။ မျိုးနွယ်အရ Nuosu ဖြစ်ကြောင်း ယီ စာပေ တွင်ရေးသားခဲ့သည် ။ 

 တည်နေရာ 
 ယီလူဦးရေ ၉သန်းကျော်ရှိပြီး ယူနန်ပြည်နယ်တွင် ၄.၅သန်းကျော်၊  ၂.၅သန်းသည်  စီချွမ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်ပြီး ယီ၁သန်းသည်   ကွမ်ကျိုးပြည်နယ်စပ်တွင်နေထိုင်ကြသည်။ ယီလူမျိုးအားလုံးနီးပါးသည်တောင်တန်းဒေသများ၌နေထိုင်ကြသည်။    ။ 

ယီဒေသ၏အမြင့်ပိုင်းကွဲပြားခြားနားမှုများသည်ရာသီဥတုနှင့်ဤဒေသများတွင်မိုးရွာသွန်းမှုကိုတိုက်ရိုက်သက်ရောက်သည်။ ဤထူးခြားသောကွဲပြားခြားနားမှုများမှာယီဒေသရှိရာသီဥတုမှာမိုင်အနည်းငယ်ကွာဝေးသည်ဟုပြောခဲ့ဖူးသည်။ ကွဲပြားခြားနားသောဒေသများရှိရီလူ ဦး ရေသည်တစ် ဦး နှင့်တစ် ဦး အလွန်ကွဲပြားခြားနားပြီး၎င်းတို့နှင့်လုံးဝကွဲပြားခြားနားသောနည်းလမ်းများဖြင့်နေထိုင်ကြသည်။  

 ဘာသာစကား 

 မြောက်ပိုင်းယီ (နော့ဆူ 诺苏)
 အနောက်ပိုင်း ယီ (လိုလို 罗罗)
 အလယ်ပိုင်းယီ (လိုလိုဖို 倮倮泼)
 တောင်ပိုင်း (နိဆု 尼苏)
 အရှေ့တောင် ယီ (ဆာနီ 撒尼)
 အရှေ့ ယီ (နာဆူ)

မြောက်ပိုင်းယီသည် ပြောဆိုသူ နှစ်သန်းခန့်ရှိပြီး ယီဘာသာ၏ စံထားရသည့်ဘာသာကို  ပြောဆိုကြသည့် မျိုးနွယ်စု အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် သရုပ်ခွဲသောဘာသာစကား ဖြစ်သည်။  Mantsi ကဲ့သို့သော ယီစာ ကိုသုံးသောဗီယက်နမ်လူမျိုးစု ယီဘာသာစကားလည်းရှိသည်။ 

 ပျံ့နှံ့နေထိုင်မှု 

 ပြည်နယ်အားဖြင့် 

 ခရိုင်အားဖြင့် 

 တရုတ်နိုင်ငံရှိ ယီလူမျိုးများ၏  ၂၀၀၀ပြည့်နှစ် သန်းခေါင်စာရင်းဇယား။

(သာခရိုင်လူ ဦး ရေ၏> 1% င်ခုသို့မဟုတ်ခရိုင် - တန်းတူပါဝင်သည်။ ) 
ခရိုင်/မြို့ယီ%ယီလူဦးရေစုစုပေါင်း လူဦးရေLonglingezu autonomous county1.033,563347,462Sichuan province2.582,122,38982,348,296Panzhihua city10.11110,3261,091,657Dong district1.253,945315,707Xi district1.843,148170,862Renhe district19.0638,907204,170Miyi county13.2127,381207,300Yanbian county19.0836,945193,618Leshan city3.53117,3553,324,139Jinkouhe district10.155,37352,916Ebian Yi autonomous county30.6543,269141,166Mabian Yi autonomous county39.1566,723170,425Pingshan county2.005,004250,620Yaan city2.0431,0131,522,845Hanyuan county4.5115,686347,471Shimian county11.1713,769123,261Ganzi Tibetan autonomous prefecture2.5622,946897,239Luding county4.403,42477,855Jiulong county37.0118,80650,816Liangshan Yi autonomous prefecture44.431,813,6834,081,697Xichang city16.48101,369615,212Muli Tibetan autonomous county27.7134,489124,462Yanyuan county47.67149,568313,765Dechang county23.1843,810188,980Huili county17.3375,064433,185Huidong county6.9124,279351,310Ningnan county21.8537,134169,962Puge county76.55106,521139,156Butuo county95.44132,285138,604Jinyang county78.42109,813140,028Zhaojue county96.75200,951207,712Xide county85.74118,048137,676Mianning county33.39108,289324,332Yuexi county72.54172,505237,800Ganluo county68.66120,445175,426Meigu county97.81172,356176,214Leibo county51.36106,757207,873Guizhou province2.39843,55435,247,695Baiyun district1.041,961187,695Qingzhen city1.657,761471,305Liupanshui city9.56262,3082,744,085Zhongshan district5.6425,549453,293Liuzhite district11.3261,319541,762Shuicheng county11.7079,339678,228Pan county8.9796,1011,070,802Qianxi'nan Bouyei Miao autonomous prefecture2.0558,7662,864,920Xingyi city2.0214,521719,605Xingren county2.4410,372425,091Puan county2.666,905259,881Qinglong county6.7617,436258,031Anlong county2.289,094399,384Bijie prefecture7.41468,8006,327,471Bijie city4.2648,0941,128,230Dafang county10.8492,295851,729Qianxi county8.6760,420697,075Jinsha county4.1720,696496,063Zhijin county3.8131,420825,350Nayong county5.7237,840661,772Weining Yi Hui Miao autonomous county9.0695,6291,056,009Hezhang county13.4882,406611,243Yunnan province11.114,705,65842,360,089Kunming city6.65384,5315,781,294Wuhua district2.5610,580413,420Panlong district1.595,468344,754Guandu district3.3847,3111,398,305Xishan district5.0730,617603,363Dongchuan district3.268,984275,564Chenggong county1.222,202180,685Jinning county7.6420,443267,739Fumin county7.4410,422140,046Yiliang county6.0624,051396,677Shilin Yi autonomous county32.4972,779223,978Luquan Yi Miao autonomous county22.4596,388429,355Xundian Hui Yi autonomous county8.9142,934481,721Anning city3.349,872295,173Qujing city3.85210,3515,466,089Qilin district2.1614,041648,956Malong county3.416,326185,766Shizong county6.2121,718349,770Luoping county6.4433,159515,211Fuyuan county7.1647,076657,474Huize county2.0016,910844,485Zhanyi county2.168,406389,838Xuanwei city4.4657,7081,292,825Yuxi city19.32400,4122,073,005Hongta district9.0236,905409,044Jiangchuan county5.4814,087257,078Chengjiang county1.822,726149,748Tonghai county5.8216,017275,063Huaning county21.2941,844196,519Yimen county26.7545,362169,581Eshan Yi autonomous county52.3679,289151,426Xinping Yi Dai autonomous county46.20122,259264,615Yuanjiang Hani Yi Dai autonomous county20.9741,923199,931Zhaotong prefecture3.23148,5214,592,388Zhaotong city2.5818,758727,959Ludian county2.518,686345,740Qiaojia county2.8613,183461,034Daguan county1.984,667235,802Yongshan county4.7217,130362,943Zhenxiong county5.7863,4631,097,093Yiliang county4.2420,269477,811Chuxiong Yi autonomous prefecture26.31668,9372,542,530Chuxiong city19.0595,959503,682Shuangbai county43.1066,110153,403Mouding county22.0343,032195,322Nanhua county36.0782,223227,970Yaoan county25.3850,526199,071Dayao county29.5282,620279,838Yongren county49.4451,223103,606Yuanmou county24.2549,179202,779Wuding county30.1879,254262,601Lufeng county16.6168,811414,258Honghe Hani Yi autonomous prefecture23.57973,7324,130,463Gejiu city20.2791,902453,311Kaiyuan city33.0996,647292,039Mengzi county29.3899,917340,051Pingbian Miao autonomous county18.5127,596149,088Jianshui county29.02149,071513,712Shiping county53.67148,987277,580Mile county30.92153,235495,642Luxi county7.9929,202365,585Yuanyang county24.0187,137362,950Honghe county14.2338,086267,627Jinping Miao Yao Dai autonomous county11.9737,837316,171Lüchun county4.929,894201,256Hekou Yao autonomous county4.424,22195,451Wenshan Zhuang Miao autonomous prefecture10.62347,1943,268,553Wenshan county17.2874,255429,639Yanshan county21.1192,356437,508Xichou county3.959,332236,120Malipo county2.256,036267,986Maguan county9.1632,056350,002Qiubei county18.0578,327434,009Guangnan county5.8442,675730,376Funing county3.1712,157382,913Simao prefecture16.58411,1202,480,346Simao city15.1234,904230,834Puer Hani Yi autonomous county19.4536,589188,106Mojiang Hani autonomous county9.2332,812355,364Jingdong Yi autonomous county39.92140,556352,089Jinggu Dai Yi autonomous county20.5959,476288,794Zhenyuan Yi Hani Lahu autonomous county27.2856,119205,709Jiangcheng Hani Yi autonomous county13.4713,503100,243Menglian Dai Lahu Va autonomous county2.404,999208,593Lancang Lahu autonomous county6.7431,255464,016Ximeng Va autonomous county1.0590786,598Xishuangbanna Dai autonomous prefecture5.6155,772993,397Jinghong city5.5624,673443,672Menghai county2.287,175314,068Mengla county10.1523,924235,657Dali Bai autonomous prefecture12.94426,6343,296,552Dali city2.9515,385521,169Yangbi Yi autonomous county46.0948,565105,380Xiangyun county7.2631,733437,371Binchuan county6.2720,332324,412Midu county8.3524,791296,860Nanjian Yi autonomous county47.2499,159209,887Weishan Yi Hui autonomous county34.07100,879296,124Yongping county26.5647,391178,438Yunlong county5.4510,739196,978Eryuan county3.009,443315,003Jianchuan county2.884,771165,900Heqing county5.4013,446249,030Baoshan prefecture3.2375,8772,348,315Baoshan city4.6139,025846,865Shidian county3.6211,360314,187Longling county1.834,758260,097Changning county6.0420,123333,241Lijiang prefecture18.68210,4311,126,646Lijiang Naxi autonomous county2.428,871366,705Yongsheng county12.4346,703375,769Huaping county8.2612,808154,968Ninglang Yi autonomous county61.97142,049229,204Nujiang Lisu autonomous prefecture1.999,805491,824Lushui county2.283,915171,974Lanping Bai Pumi autonomous county2.915,727196,977Diqing Tibetan autonomous prefecture3.2911,616353,518Zhongdian county6.509,586147,416Weixi Lisu autonomous county1.382,016146,017Lincang prefecture15.77367,8802,332,570Lincang county5.4315,478285,163Fengqing county27.61117,883426,943Yun county37.96158,099416,507Yongde county8.6829,521339,918Zhenkang county17.1931,334182,258Shuangjiang Lahu Va Blang Dai autonomous county1.572,605165,982Gengma Dai Va autonomous county3.5711,193313,220

 Liangshan ယီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု
 Honghe Hani နှင့်ယီကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု
 Chuxiong Yi ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု 
 ဟာနီလူမျိုး 
 Байလူမျိုး 
 Yiminaspis သည်သမိုင်းမတိုင်မီကငါးများဖြစ်ပြီး Yi ကိုဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။ 
 အုပ်ချုပ်ခံရမအနုပညာ 

 Benoît Vermander ။ Moutons: L'enclos à moutons: un ရွာ nuosu du sud-ouest de la Chine ။ ပဲရစ် - Les Indes savantes (၂၀၀၇) ။ 

 Ollone, Henri d ', vicomte (၁၉၁၂) တားမြစ်ထားသည့်တရုတ်နိုင်ငံတွင် - d'Ollone မစ်ရှင်၊ ၁၉၀၆-၁၉၀၉၊ တရုတ် - တိဘက် - မွန်ဂိုလီးယား ၊ Bernard Miall ကဒုတိယစာစောင်၏ပြင်သစ်မှဘာသာပြန်ဆိုသည်။ အခန်းကြီး II-V ကို & VII ။ လန်ဒန်: T. Fisher က Unwin 
 Pollard, အက်စ် (၁၉၂၁) အမည်မသိတရုတ်နိုင်ငံ - လန်ဒန် အနောက်ပိုင်းရှိတရုတ်ပြည် အနောက်ပိုင်းလန်ဒန်မြို့ရှိ တောရိုင်းနှင့်မသိရသော Nosu နှင်းအကြား၊ ရှေ့ဆောင်သာသနာပြုတစ် ဦး ၏လေ့လာတွေ့ရှိချက်များ၊ စွန့်စားမှုများနှင့်အတွေ့အကြုံများမှတ်တမ်း ၊ Seeley Service နှင့် Co. Limited 

 ပြင်ပလင့်များ 

 China.org.cn " ယီလူမျိုးလူနည်းစု " 
 Yu-Hsiu လူ။ " Dishi septet ရိုးရာဂီတနှင့်ကခုန်မှတ်တမ်းများ။ " 
 Peoples.org " တရုတ်ပြည်ရှိ ယီလူမျိုး " 
 Yizuren.com ။ "ဟုယီလူမျိုးတို့၏ ကြီးမားသော ကြိုးတပ်တူရိယာ  " ။ 
 Vermander, ခ " Liangshan စီရင်စု၏ Yis  " ။ 
 Vermander, ခ " Nuosu ဘာသာတရား: ထုံးတမ်း, အေးဂျင့်များနှင့်ယုံကြည်ချက်  " ။ 
 Ayi Bamo ။ " Liangshanယီလူ့အဖွဲ့အစည်းရှိ Bi-mox  " 
 တရုတ်ပြည်အနောက်တောင်ပိုင်း၏ယီအပေါ်အမြင်များ Stevan Harrell တည်းဖြတ်သည်။ 
 တရုတ်ပြည်၏ခရိုင်အလိုက်လူမျိုးစု၏မြေပုံဝေစု  

ကိုးကား

ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံမှ တရားဝင်အသိမှတ်ပြု လူမျိုးစုများ
ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ