သယာမ်ပြည်တော်လှန်ရေး၊ ၁၆၈၈

၁၆၈၈ခုနှစ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏တော်လှန်ရေးသည်ထိုင်းနိုင်ငံ၏တစ်ဦးကိုအဓိကလူကြိုက်များသောင်းကနင်းခဲ့ အယုဒ္ဓယဒမ်း (ခေတ်သစ် ထိုင်း လိုလားသူပြင်သစ်သည်ထိုင်းနိုင်ငံ၏ရှင်ဘုရင်၏ဖြုတ်ချဖို့ဦးဆောင်အရာ) နရိုင် ။ ယခင်က နရိုင် ၏ယုံကြည်စိတ်ချရသောစစ်ရေးအကြံပေးများထဲမှတစ် ဦး ဖြစ်သော Mandarin Phetracha သည် Narai ၏သက်ကြီးရွယ်အိုရောဂါကို အသုံးချ၍ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုများနှင့် Narai ၏ဩဇာအရှိန်အဝါရှိသောနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဂရိစွန့်စားသူ Constantine Phaulkon တို့နှင့်အတူ အမွေခံနရိုင် ကိုသတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် Phetracha သည် Narai ၏သမီးနှင့်လက်ထပ်ခဲ့ပြီးနန်းတက်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု နှင့် Siam မှစစ်တပ်များဖြုတ်ချရေးမူဝါဒကိုကျင့်သုံးခဲ့သည်။ အထင်ရှားဆုံးတိုက်ပွဲများထဲမှတစ်ခုမှာ ၁၆၈၈ ခုနှစ် ဘန်ကောက်ကိုဝိုင်းရံထားခြင်း ၊ သောင်းချီသောဆိုင်းယန်းတပ်များသည် ၄ င်းမြို့တွင်း၌ပြင်သစ်ခံတပ်ကိုဝိုင်းရံထားသည့်အချိန်ဖြစ်သည်။ တော်လှန်ရေး၏အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ၁၉ ရာစုတိုင်အောင် Siam သည် အိန္ဒိယအိန္ဒိယကုမ္ပဏီ မှလွဲ၍ အနောက်နှင့်သိသာထင်ရှားသောဆက်နွယ်မှုများကိုပြတ်တောက်သွားစေခဲ့သည်။ 

 Narai ဘုရင်၏နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ 
ပြင်သစ်သည်ဘုရင်နာရာအားရောမကက်သလစ်ဘာသာအဖြစ်သို့ပြောင်းလဲရန်နှင့်ထိုဒေသတွင်တပ်များတည်ထောင်ရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ Narai ၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ၁၆၈၅ စီးပွားရေးသဘောတူစာချုပ်ကိုအတည်ပြုရန်၊ ဒေသတွင်း၌ဒတ်ခ်ျလွှမ်းမိုးမှုကိုတန်ပြန်ရန်နှင့်ပင်လယ်ဓားပြတိုက်ဖျက်ရေးတွင်ပြင်သစ်တပ်များနှင့်ပြင်သစ်တို့၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ Mergui နှင့် Bangkok တို့တွင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ Wills, p. 89 ဤသည်ပြင်သစ်တပ်များ၏ဆင်းသက် Siam အတွက်ခိုင်မာတဲ့အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုများမှ ဦး ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၆၈၈ ခုနှစ်တွင်ပြင်သစ်နှင့်ဖောင်ကောန်ကိုအဓိကထားသောနိုင်ငံခြားဆန့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ်များသည်သူတို့၏ဇင်နိုက်သို့ရောက်ရှိလာကြသည်။ ထိုင်း ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များသည်ဂရိရေးရာ Phaulkon ၏လွှမ်းမိုးမှုနှင့်သူ၏ပေါ်တူဂီ - ဂျပန်ဇနီးနှင့်ဥရောပလူနေမှုပုံစံများကို မကျေနပ်၍ ပြင်သစ်ဂျပန်လူမျိုး တို့၏ ထင်ရှားကျော်ကြားမှုနှင့်အတူစိတ်မသက်မသာဖြစ်ခဲ့ရသည်။ နောက်ဆုံးတွင်တရားရုံးတော်သည်သူတို့ကိုယ်သူတို့နိုင်ငံခြားဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ်အသွင်ပြောင်းခဲ့သည်။    ပြင်သစ်မတိုင်မှီ Ayutthaya တွင်အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသောနိုင်ငံခြားသားများ၊ အထူးသဖြင့်ပရိုတက်စတင့်ဒတ်ခ်ျနှင့်အင်္ဂလိပ်နှင့်မွတ်စလင်ပါရှန်းများသည်လည်းကက်သလစ်ပြင်သစ်၏နိုင်ငံရေးနှင့်စီးပွားရေးဩဇာကြီးထွားလာမှုကိုမကျေနပ်ကြပါ။    အခြားတည်ထောင်ထားသည့်ကက်သလစ်အုပ်စုများဖြစ်သောပေါ်တူဂီတို့သည်လည်း Tordesillas စာချုပ်ကို ချိုးဖောက်သည်ဟုပြင်သစ်ရောက်ရှိနေခြင်းကိုမကျေမနပ်ဖြစ်စရာအကြောင်းရှိသည်။ ပြင်သစ်တို့၏လွှမ်းမိုးမှုတိုးပွားလာခြင်းကြောင့်ပြိုင်ဆိုင်မှုများပြားလာရုံသာမကပေါ်တူဂီ၏ကျဆင်းနေသည့်ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုများကိုလည်းသတိမေ့မိစေခဲ့သည်။    
[ ကိုးကားရန်လိုအပ်သည် ]
၁၆၈၈ ခုနှစ်မတ်လတွင်နာရာဘုရင်သည်ပြင်းထန်စွာဖျားနာခဲ့ပြီးပူးပေါင်းကြံစည်သူများအာဏာယူရန်ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ Aprilပြီလတွင်ဖားကွန်းသည်ပြင်သစ်ထံမှစစ်ရေးအကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်။ ပြင်သစ်အရာရှိ Desfarges သည်ဘန်ကောက်မှတပ်ဖွဲ့ ၈၀ နှင့်အရာရှိ ၁၀ ဦး အား Lopburi ရှိနန်းတော်သို့တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ Vollant des Verquains, in Smithies 2002, p.110 သို့သော်သူအတွက်လမ်းအပေါ်ရပ်တန့် အယုဒ္ဓယ နှင့်နောက်ဆုံးတော့သည်သူ၏အစီအစဉ်ကိုစွန့်ပစ်နှင့်ဘန်ကောက်ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသူသည်ထိုင်းနိုင်ငံ၏သူပုန်များတိုက်ခိုက်, မမှန်သောကောလာဟလများအားဖြင့်စိတ်ပူပန်ခြင်း, Véret, အများ၏ဒါရိုက်တာများကအချို့ပြန့်ပွားနိုင်ကွောကျရှံ့သော ပြင်သစ်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ အပါအဝင် ဘုရင်သေပြီးသောတ။ Desfarges, in Smithies 2002, p.18 
မေလ ၁၀ ရက်တွင်လာမည့်ဆက်ခံမည့်အငြင်းပွားမှုကိုသတိပြုမိသောသေဆုံးသွားသောဘုရင် Narai ကသူ၏အနီးဆုံးကောင်စီဝင်များ – ဂရိကောင်စီဝင်ဖောင်ကွန်၊ ဘုရင့်မွေးစားအစ်ကိုနှင့်တော် ၀ င်ဆင် Corps တပ်မှူး Phra Phetracha ၊ နှင့် King ၏မွေးစားသားမေ Pi ။ Narai သည်သူ၏သမီးဖြစ်သော Krommaluang Yothathep ကိုသူ့အားဆက်ခံရန်အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့သည်။ သူသည်ကောင်စီဝင်သုံး ဦး သည် Siamese ကောင်စီ ၀ င်နှစ် ဦး ဖြစ်သော Mom Pi သို့မဟုတ် Phetracha မှမင်းသမီးသည်သူမအားရွေးချယ်သောလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ် ဦး အဖြစ်သို့မရောက်မချင်း ပြန်လည်ထူထောင် ရန်ဖြစ်သည်။  

အခြေအနေကိုငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်းဖြစ်စေရန်မဟုတ်ဘဲ Narai ၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် Phetracha အားပြုမူစေခဲ့သည်။ Narai မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့သည်သူ၏နာမကျန်းခြင်းဖြင့် incapacitated နှင့်အတူ, Phetracha ရှည်-စီစဉ်ထားခဲ့ကြသည် အာဏာသိမ်းမှု ဟာ 1688 ထိုင်းနိုင်ငံ၏တော်လှန်ရေးစတင်တစ်နာကြည်းတရားရုံး၏ပံ့ပိုးမှုအဖြစ်ဗုဒ္ဓဘာသာခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာနှင့်အတူ။ ၁၆၈၈ ခုနှစ်မေလ ၁၇ မှ ၁၈ ရက်နေ့တွင်ဘုရင်နာရာအားဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့တွင်ဖောင်ကိုသည်နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှုစွပ်စွဲချက်ဖြင့်အဖမ်းခံရပြီးခေါင်းဖြတ်သတ်ခဲ့သည်။ Mom Pi အသတ်ခံရပြီး Narai ၏မိသားစုဝင်များအသတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဘုရင့်အစ်ကိုနှစ် ဦး စလုံးအားမှန်ကန်စွာဆက်ခံသူသည်ဇူလိုင် ၉ ရက်တွင်သေဆုံးခဲ့သည်။ Wills, p. 92 Desfarges, in Smithies 2002, p.46 ဇူလိုင် ၁၀-၁၁ တွင်ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းခံရပြီးနာရာဘုရင်ကိုယ်တိုင်သေဆုံးခဲ့သည်မှာအဆိပ်သင့်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ Phra Phetracha ဩဂုတ်လ 1 ရက်နေ့တွင်ရှငျဘုရငျကိုသရဖူဆောင်းခဲ့သည် Smithies 2002, p.184 ၁၆၈၆ ပြင်သစ်သို့သံအမတ်ကြီးဖြစ်ခဲ့သောဖိုတာချာကိုထောက်ခံသောကာဆာ ပန် သည်သူ၏နိုင်ငံခြားရေးနှင့်ကုန်သွယ်ရေး ၀ န်ကြီးဖြစ်လာသည်။ Desfarges, in Smithies 2002, p.35 

မင်းသမီး Krommaluang Yothathep သည်နောက်ဆုံးတွင် Phetracha ကိုလက်ထပ်ခဲ့ပြီးမိဖုရားဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

 ပြင်သစ်တပ်များဖြုတ်ချခြင်း (1688) 
Siam ရှိပြင်သစ်ခံတပ်နှစ်ခုတွင်အကြီးစားတိုက်ခိုက်မှုများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁၆88 ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် du Bruant လက်အောက်ရှိပြင်သစ်နှင့် Chevalier de Beauregard တို့သည်သူတို့၏တပ်ကို Mergui တွင်စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။ Smithies 2002, p.184 Du Bruant သည်ထိုင်းနိုင်ငံမှ Mergui သင်္ဘောကိုသိမ်းယူကာမီးလောင်မှုနှင့်လူအများအပြားဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ De la Touche, in Smithies 2002, p.76 သူနှင့်သူ၏တပ်များသည်ဗြိတိန်စစ်သင်္ဘောမှဖမ်းဆီးခြင်းမခံရမှီကန္တာရကျွန်းပေါ်တွင်လေးလကြာသောင်တင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် Pondicherry သို့ Madras လမ်းဖြင့်ပြန်လာခဲ့ကြသည်။ 

ဘန်ကောက် ကိုဝိုင်းရံထားသည့် Phetracha သည်လေးလတာကာလအတွင်းယောက်ျားလေး ၄၀,၀၀၀ နှင့်တစ်ရာကျော်အမြောက်မြားဖြင့်ဘန်ကောက်ရှိပြင်သစ်ခံတပ်အားဝိုင်းရံထားသည်။ ထိုင်းစစ်တပ်များသည်ပြင်သစ်ကိုတိုက်ခိုက်ရာ၌ဒတ်ခ်ျတို့၏ထောက်ခံမှုကိုရရှိပုံရသည်။ De la Touche, in Smithies 2002, p. 66–71 စက်တင်ဘာလ 9 ရက်နေ့တွင်ပြင်သစ်စစ်သင်္ဘော Oriflamme, 200 တပ်ဖွဲ့များတင်ဆောင်ခြင်းနှင့် de l'Estrilles ဖွငျ့မှာထားတော်မူသည်၏နှုတ်တော်ထွက်မှာရောက်ရှိလာခဲ့ Chao Phraya မြစ် ပေမယ့်မြစ်မှအဝင်ဝကပိတ်ဆို့ခံရခြင်းခံခဲ့ရသည်အဖြစ်ဘန်ကောက်ခံတပ်မှာဆိုက်ကပ်ရန်မတတ်နိုင်ခဲ့ ထိုင်း။ Desfarges, in Smithies 2002, p.49 

Phaulkon ရဲ့ကက်သလစ်ဂျပန်ပျေါတူဂီဇနီး, မာရီယာ Guyomar က de Pinha, Vollant des Verquains, in Smithies 2002, p.100 တစ်ခွငျးဖွငျ့ခြီးမွှောခံရသဖြင့်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကတိထားတော်ခဲ့သော countess ဘန်ကောက်ရှိပြင်သစ်တပ်များနှင့်အတူခိုလှုံရာကို ယူ., ပြင်သစ်, ဒါပေမယ့် Desfarges အောက်တိုဘာလအပေါ် Phetracha ထံမှထိုင်းနိုင်ငံ၏အောက်မှာဖိအားမှသူမ၏ပြန်ရောက် ၁၈ Smithies 2002, p.11/p.184 သူမ၏လုံခြုံမှုနှင့်ပတ်သက်သောကတိများရှိသော်လည်းသူမသည် Phetracha ၏မီးဖိုချောင်တွင်အစဉ်အမြဲကျွန်ပြုခြင်းကိုပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ Smithies 2002, p.51, note 101 Desfarges နောက်ဆုံးတွင် Oriflamme နှစ်ယောက်သည်ထိုင်းနိုင်ငံ၏သင်္ဘောများ, အ Siam နှင့် Phetracha ပေး Louvo, ဘုတ်အဖွဲ့ပေါ်, နိုဝင်ဘာလ 13 ရက်နေ့တွင် Pondicherry မှမိမိလူတို့နှင့်အတူပြန်လာရန်ညှိနှိုင်း။ Smithies 2002, p.184 De la Touche, in Smithies 2002, p.73 

အချို့သောပြင်သစ်တပ်များသည် Pondicherry တွင်ဆက်လက်နေထိုင်ကြပြီးပြင်သစ်တပ်များတည်ရှိရာနေရာဖြစ်သော်လည်း ၁၆၈၉ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် ပြင်သစ်ရေတပ် နော်မန် နှင့်ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီ Coche တို့နှင့်အတူအင်ဂျင်နီယာ Vollant des Verquains နှင့်ဂျပန်နိုင်ငံ Le Blanc တို့နှင့်အတူပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ဩဂတ်စဘတ်စစ်ပွဲ၏စစ်ပွဲစတင်ခဲ့သော ကြောင့် ထို သင်္ဘောနှစ်စင်းကိုဒတ်ခ်ျတို့ ကကိပ် တွင်ဖမ်းမိခဲ့သည်။ အဆိုပါကိပ်အတွက်တစ်လပြီးနောက်အကျဉ်းသားများထံသို့စေလွှတ်ခဲ့သည် Zeeland သူတို့၏အကျဉ်းထောင်မှာသိုထားရာ Middelburg ။ နောက်ဆုံးတွင်သူတို့သည်အကျဉ်းသားများဖလှယ်ခြင်းဖြင့်ပြင်သစ်သို့ပြန်နိုင်ခဲ့သည်။ Smithies 2002, p.19 

၁၆၈၉၊ 10ပြီ ၁၀ ရက်တွင် Pondicherry ၌ကျန်ရစ်ခဲ့သောပြင်သစ်အရာရှိ Desfarges သည် Siam တွင်ရှိသောပြင်သစ်ထိန်းချုပ်မှုအချို့ကိုပြန်လည်ထူထောင်ရန်အတွက် ဖူးခက် ကျွန်းကိုသိမ်းပိုက်ရန်ခရီးစူးစမ်းခဲ့သည်။ A History of South-east Asia p. 350, by Daniel George Edward Hall (1964) St. Martin's Press Dhivarat na Pombejra in Reid, p.267 ကျွန်း၏သိမ်းပိုက်ဘယ်နေရာမှာဦးဆောင်နှင့် Desfarges ဇန်နဝါရီလ 1690. အတွက် Pondicherry မှပြန်လာသော Smithies 2002, p.185 ပြင်သစ်မှပြန်ပြောပြသူကာကွယ်ရေးအားကောင်းရန် Pondicherry အတွက် 108 တပ်များထွက်ခွာသွားနှင့်ဖေဖော်ဝါရီလ 21, 1690. အပေါ် Oriflamme နှင့်ကုမ္ပဏီသင်္ဘောများLonréနှင့် Saint-က Nicholas အပေါ်သူ၏ကျန်ရှိနေသောတပ်များနှင့်အတူကျန်ရစ် Smithies 2002, p.179 Desfarges ရောက်ရန်ကြိုးစားနေသူ၏လမ်းကိုပြန်ပေါ်တွင်အသေခံ မာတီနစ် များနှင့် Oriflamme ၏ကမ်းလွန်, ကျန်ရှိနေသေးသောပြင်သစ်တပ်တွေအများစုနှင့်အတူဖေဖော်ဝါရီလ 27, 1691 ရက်တွင်မကြာမီနစ်မြုပ် Britanny ။ Smithies 2002, p.16/p.185 

Thammathian က ဦး ဆောင်သော ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်သောပုန်ကန်မှုသည် ၁၆၉၀ တွင် Phetracha ၏အုပ်စိုးမှုကိုဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ဒေသတွင်းပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများသည်လည်း Phetracha ၏အုပ်ချုပ်မှုကိုလက်မခံဘဲ ၁၆၉၁ အထိပုန်ကန်မှုတွင်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ Phetracha အုပ်ချုပ်မှုသည် ၁၇၀၃ ခုနှစ်အထိတည်ရှိပြီးသူကွယ်လွန်ပြီးနောက်သားကြီး Sanphet VIII ကဆက်ခံခဲ့သည်။ 

ထိုအဖြစ်အပျက်များတွင်ပါ ၀ င်ခဲ့သည့်ခေတ်ပြိုင်တစ် ဦး ဖြစ်သောပြင်သစ်အင်ဂျင်နီယာ Jean Vollant des Verquains သည် ၁၆၉၁ ခုနှစ်တွင်၎င်း၏သမိုင်းဝင်အရေးပါမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ရေးသားခဲ့သည်။ အဲဒါကိုနိုင်ငံရေးနဲ့ဘာသာရေးရှုထောင့်ကကြည့်တယ်။ " Jean Vollant des Verquains, History of the revolution in Siam in the year 1688, in Smithies 2002, p. 98

 နောက်ဆက်တွဲ 
အဆိုပါ: ပြင်သစ်တစ်ဦးတစ်ကျော့ပြန်စင်ပေါ်ကိုသို့မဟုတ်ကြောင့်အဓိကဥရောပပဋိပက္ခများအတွက်၎င်း၏ပါဝင်ပတ်သက်မှုတစ်ဦးလက်တုံ့ပြန်မှုစည်းရုံးနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ Augsburg များ၏အဖွဲ့ချုပ်စစ်ပွဲ (1688-1697), အဲဒီနောက် စပိန်အောင်မြင်မှုစစ်ပွဲ (/ 1714 1701-1713) ။ Dhivarat na Pombejra in Reid, p.267 

Siam တွင် Phetracha သည်ပြင်သစ်အများစုကိုနိုင်ငံမှနှင်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်ကန ဦး ချုပ်နှောင်ထားပြီးသည့်နောက်သာသနာပြုများသည် Ayutthaya ၌ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်းအချို့သောကန့်သတ်ချက်များရှိသည်။ Ayutthaya Monseigneur လူးဝစ္စ Laneau ၏ဘိရှော့ 1691 16ပြီလတွင်ထောင်မှလွတ်လာခဲ့သည်။ ဖူးကက်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟောင်း René Charbonneau ကဲ့သို့သောဘုရင်၏ပြင်သစ် ၀ န်ထမ်းအချို့ကိုလည်းဆက်လက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ Dhivarat na Pombejra in Reid, p.267 

သို့သော်အနောက်နိုင်ငံများနှင့်အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်သွားသည်မဟုတ်ပါ။ ပြင်သစ်တို့ဆုတ်ခွာပြီးနောက်ချက်ချင်းပင်နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ၁၆၄၄ ခုနှစ် Siam နှင့် နယ်သာလန်အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ တို့အကြားငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းအားပြန်လည်သက်တမ်းတိုးခဲ့သည်။ ဒတ်ခ်ျများယခင်ကသဘောတူထားသည့် deerskin ပို့ကုန်ကိုလက်ဝါးကြီးအုပ်ထားခြင်းကိုအာမခံသည်။ ၎င်းတို့သည်လီ ဂွန်း အပေါ် သံဖြူ အတွက်တင်ပို့မှုလက်ဝါးကြီးအုပ်သက်တမ်းတိုးခြင်းကိုရရှိခဲ့သည် (မူလက ၁၆၇၁ တွင်နာရာဘုရင်ကခွင့်ပြုခဲ့သည်) ။ Dhivarat na Pombejra in Reid, p.265 ဒတ်ခ်ျအချက်များ ( Opperhoofden ) ကို Ayutthaya တွင်လည်းနေရာချခဲ့သည် (ဥပမာ ၁၆၈၈ မှ ၁၆၉၁) Pieter van den Hoorn (၁၆၉၂ မှ ၁၆၉၇) သောမတ်စ် van Son ။ Dhiravat na Pombejra, in Reid p.265-266 သို့သော် Siam နှင့်အနောက်နိုင်ငံများအကြားအဆက်အသွယ်များသည်ကြိုကြားကြိုကြားရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် Mongkut ဘုရင်စိုးစံသည့်အချိန်အထိ Narai ဘုရင်လက်ထက်၌မြင်တွေ့ရသောအဆင့်သို့မရောက်ရှိနိုင်ပါ။ Background Note: Thailand, US Department of State: Bureau of East Asian and Pacific Affairs, March 2008 

အနောက်တိုင်းအဆက်အသွယ်ဘေးဖယ်, အာရှနိုင်ငံများနှင့်ကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေး သယာမ် အထူးသဖြင့်ပါဝင်ပတ်သက်ကျန်ရှိသောအတူ buoyant ကျန်ရစ် တရုတ် - ထိုင်းနိုင်ငံ၏ - ဂျပန် ကုန်သွယ်မှု။ Phetracha လက်ထက်တွင်တရုတ် မျောက် ၅၀ ခန့်သည်အ ယုဒ္ဒယ သို့လာရောက်ခဲ့ကြပြီးတူညီသောအချိန်ကာလအတွင်းတွင်အယောက် ၃၀ ခန့်သည် Ayutthaya မှ ဂျပန်နိုင်ငံ Nagasaki သို့ထွက်ခွာသွားသည်။ Dhivarat na Pombejra in Reid, p.266 

အနောက်နိုင်ငံများနှင့်တရားဝင်ပြန်လည်ဆက်သွယ်မှုကို ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း နှင့်ချစ်ကြည်ရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးသဘောတူစာချုပ်မှစတင်ခဲ့သည်။ ယင်းနှင့်အတူသံတမန်ရေးအပြန်အလှန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု 1833. ခုနှစ်တွင်စတင် US Department of State နပိုလီယံ ၃ သည် Charles de Montigny ဦး ဆောင်သောဘုရင်မင်ကွတ်သို့သံတမန်များစေလွှတ်သည့် ၁၈၅၆ ခုနှစ်အထိပြင်သစ်သည်တရားဝင်ဆက်သွယ်မှုများပြန်လည်မပြုလုပ်ခဲ့ပါ။ ကုန်သွယ်မှုလွယ်ကူစေရန်၊ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကိုအာမခံရန်နှင့်ဘန်ကောက်သို့ပြင်သစ်စစ်သင်္ဘောများဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရန် ၁၈၅၆ ခုနှစ်ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင်စာချုပ်တစ်ခုကိုချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၁၈၆၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လတွင်ပြင်သစ်စစ်သင်္ဘောများသည် Phya Sripipat (Pae Bunnag ) ဦး ဆောင်သောပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ထိုင်းသံရုံးကိုသယ်ဆောင်လာသည်။