ရှင်ပညာသီဟ

ရှင်ပညာသီဟ (၁၁၂၁ − ၁၁၇၆) သည် ဂူကြီးဆရာတော်ဂူကြီးဆရာတော်မှ ရှင်ပညာသီဟ (၁၁၂၁ − ၁၁၇၆) အပြင် ရှင်စန္ဒ (၁၁၂၇ − ၁၁၆၄) နှင့် ရှင်ဝိစိတ္တလင်္ကာရ၊ ရှင်ဝရာလင်္ကာရ (၁၁၄၁ − ၁၂၁*) ဟူ၍ စုစုပေါင်းသုံးပါးရှိသည်။ 

ဤဂူကြီးဆရာတော်ကို စတုတ္ထညောင်ကန်ဆရာတော်ဟု မှတ်ယူကြသည်လည်း ရှိသည်။ဟု ထင်ရှားသည့် ဆရာတော် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
ဆရာတော်ကို ၁၁၂၁ ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယားပြည်၊ ဒွါရဝတီမြို့၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ငယ်မည်မှာ မောင်ယာ ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ခြင်း
ဆင်ဖြူရှင်လက်ထက် ၁၁၂၉ ခုနှစ်တွင် ယိုးဒယားသို့ ချီတက်တိုက်ခိုက်၏။ ထို့နောက် ဆရာတော်သည် မိဘဆွေမျိုးများနှင့်အတူ စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ရတနာပူရအင်းဝမြို့သို့ ရောက်ခဲ့သည်။

ရဟန်းပြုခြင်း
ဗားကရာဆရာတော်ထံတွင် စာပေများကို သင်ကြား၍ သာမဏေဝတ်ခဲ့သည်။ ဘွဲ့အမည်မှာ “ရှင်ပညာ” ဖြစ်သည်။ သာမဏေအဖြစ်နှင့်ပင် ပထမကျော် အောင်ခဲ့သည်။ 

ထို့နောက်တွင် “ရှင်ပညာသီဟ” ဘွဲ့ဖြင့် ရဟန်းပြုခဲ့သည်။ ဆရာတော်သည် ပညာသီဟမဟာဓမ္မရာဇဂုရုတံဆိပ်၊ ပညာသီဟာဘိ သီရိသဒ္ဓမ္မဓဇမဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု တံဆိပ်တော်များ ဆပ်ကပ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

မဟာဒါန်ဝန်ဖြစ်ခြင်း
ဆရာတော်သည် ၁၁၆၃ ခုနှစ်တွင် လူထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘိုးတော်မင်းတရားကြီးက “သီရိနန္ဒသင်္ကြံ” ဘွဲ့ဖြင့် မဟာဒါန်ဝန် ခန့်ခဲ့သည်။

ကွယ်လွန်ခြင်း
၁၁၇၆ ခုနှစ်တွင် မုတ္တမြို့ရုံးထက်တွင် ယိုးဒယားမွန်တို့ သတ်၍ အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။

ပြုစုခဲ့သည့်  ကျမ်းများ
အောက်ပါကျမ်းတို့ကို ပြုစုခဲ့သည် −

၁။ ဓာတုကထာအဋ္ဌကထာနိသျ၊

၂။ ပုဂ္ဂလပညတ်အဋ္ဌကထာနိသျ၊

၃။ ကထာဝတ္ထုအဋ္ဌကထာနိသျ၊

၄။ ယမိုက်အဋ္ဌကထာနိသျ၊

၅။ ပဋ္ဌာန်းအဋ္ဌကထာနိသျ၊

၆။ သုတ်သီလက္ခန်ဋီကာဟောင်းနိသျ၊

၇။ ဇိနာလင်္ကာရဋီကာနိသျ၊

၈။ မူလဋီကာနိသျ၊

၉။ အနုဋီကာနိသျ၊

၁၀။ လောကီပဏ္ဏာသဇာတ်နိသျ၊

၁၁။ နာဋိကဝိနိစ္ဆယ၊

၁၂။ ပဉ္စပကြိုဏ်အဋ္ဌကထာနိသျ − ပ။

မှတ်စု

ကိုးကား

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ