သုကို ယှဉ်၊ ဒုကို ကြဉ်

သုကို ယှဉ်၊ ဒုကို ကြဉ် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“သုကို ယှဉ်၊ ဒုကို ကြဉ်” ဆိုသည်မှာ လူတို့ လိုက်နာကျင့်သုံးသင့်သော အပြုအမူနှင့် ရှောင်ကြဉ်သင့်သော အပြုအမူတို့ကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။

   “သုကို ယှဉ်” ဆိုသည်မှာ “သု” (ကောင်းသော အကျင့်၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှု) ကို “ယှဉ်” (လိုက်နာကျင့်သုံးပါ) ဟု ဆိုလိုသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သုစရိုက် ၁၀ ပါး (ကာယကံ ၃ ပါး၊ ဝစီကံ ၄ ပါး၊ မနောကံ ၃ ပါး) ကို လိုက်နာကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
   “ဒုကို ကြဉ်” ဆိုသည်မှာ “ဒု” (မကောင်းသော အကျင့်၊ ဒုစရိုက်) ကို “ကြဉ်” (ရှောင်ကြဉ်ပါ) ဟု ဆိုလိုသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဒုစရိုက် ၁၀ ပါး (ကာယကံ ၃ ပါး၊ ဝစီကံ ၄ ပါး၊ မနောကံ ၃ ပါး) ကို ရှောင်ကြဉ်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

ဆိုလိုသည်မှာ ကောင်းသော အကျင့်အမူအကျင့်များကို လိုက်နာကျင့်သုံးပြီး မကောင်းသော အကျင့်အမူအကျင့်များကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ကောင်းသောအကျင့်များကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ရရှိနိုင်ပြီး မကောင်းသောအကျင့်များကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့် ဆိုးကျိုးများမှ ကင်းဝေးနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ “မယှဉ်လျှင် မြုပ်တတ်သည်၊ မကြဉ်လျှင် စုပ် တတ်သည်” ဟူသော စကားရပ်သည် ဤဆိုရိုးစကား၏ အကျယ်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖြည့်စွက်ပေးသည်။ ကောင်းသောအကျင့်ကို မလိုက်နာပါက နစ်မြုပ်တတ်ပြီး မကောင်းသောအကျင့်ကို မရှောင်ကြဉ်ပါက ဆင်းရဲဒုက္ခ၌ နစ်မွန်းတတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။

ကိုးကားချက်များ

"သုကို ယှဉ်၊ ဒုကို ကြဉ်၊ မယှဉ်လျှင် မြုပ်တတ်သည်၊ မကြဉ်လျှင် စုပ် တတ်သည်။" [၁၁၈၀] ဥက္ကံ။ ၉။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ