သစ္စံ ဓမ္မ၊ ဝီရိယနှင့် စာဂဟူသည်၊ ရန်သူအောင်မှု၊ ကြောင်းလေးခု

သစ္စံ ဓမ္မ၊ ဝီရိယနှင့် စာဂဟူသည်၊ ရန်သူအောင်မှု၊ ကြောင်းလေးခု သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“သစ္စံဓမ္မ၊ ဝီရိယနှင့်၊ စာဂဟူသည်၊ ရန်သူအောင်မှု၊ ကြောင်းလေးခု” ဆိုသည်မှာ “သစ္စံဓမ္မ” (သစ္စာစကား၊ မှန်ကန်သော အကျင့်တရား)၊ “ဝီရိယ” (လုံ့လဝီရိယ၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှု) နှင့် “စာဂ” (စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ ပေးကမ်းခြင်း) ဟူသော ဂုဏ်လေးပါးသည် “ရန်သူအောင်မှု၊ ကြောင်းလေးခု” (ရန်သူကို အောင်မြင်နိုင်သော အကြောင်းတရားလေးခု) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ရန်သူကို အောင်မြင်လိုပါက သစ္စာရှိခြင်း၊ တရားသဖြင့် ပြုမူခြင်း၊ လုံ့လဝီရိယရှိခြင်းနှင့် စွန့်လွှတ်ပေးကမ်းရက်ရောခြင်း စသည့် ဂုဏ်လေးပါးနှင့် ပြည့်စုံရန် လိုအပ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဤဂုဏ်လေးပါးသည် မိမိကိုယ်ကို တိုးတက်စေသည့်အပြင် ရန်သူကိုလည်း အောင်မြင်စေနိုင်သော အကြောင်းတရားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။

အသေးစိတ်

   **သစ္စံ (သစ္စာ):** မှန်ကန်သော စကားကို ပြောဆိုခြင်း၊ ကတိတည်ခြင်း၊ သစ္စာရှိခြင်း။
   **ဓမ္မ (ဓမ္မ):** တရားသဖြင့် ပြုမူခြင်း၊ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာနှင့်အညီ နေထိုင်ခြင်း။
   **ဝီရိယ (ဝီရိယ):** လုံ့လဝီရိယရှိခြင်း၊ ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်း၊ မလျှော့သော ဇွဲရှိခြင်း။
   **စာဂ (စာဂ):** စွန့်လွှတ်ပေးကမ်းခြင်း၊ ရက်ရောခြင်း၊ လောဘမထားခြင်း။

ကိုးကားချက်များ

   "သစ္စံဓမ္မ၊ ဝီရိယနှင့်၊ စာဂဟူသည်၊ ရန်သူအောင်မှု၊ ကြောင်းလေးခုဖြင့်၊" [၈၉၁] သံ ၁၁၂။
   "သစ္စံဓမ္မ၊ ဝီရိယနှင့်၊ စာဂဟူသည်၊ ရန်သူအောင်ကြောင်း၊ ကျင့်ကောင်းလေးပါး၊ စသည်အားဖြင့်၊" [၁၂၆၆] မဃ ၂၂၂။
   "ဒါကြောင့် ရှေးပညာရှိများက သစ္စာ ဓမ္မ၊ ဝီရိယနှင့်၊ စာဂဟူသည်၊ ရန်သူအောင်မှု၊ ကြောင်းလေးခုလို့ မိန့်တော်မူကြပေတာပဲ။" [၁၂၉၆] မဉ္ဇရီ။ ၂၀၂။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ