သမီးမရခင် အမေကို ဖျာလိုလိပ် ထိပ်ပေါ်တင်၊ ရပြန်တော့ ဖျာလိုခင်း နင်း

သမီးမရခင် အမေကို ဖျာလိုလိပ် ထိပ်ပေါ်တင်၊ ရပြန်တော့ ဖျာလိုခင်း နင်း သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“သမီးမရခင် အမေကို ဖျာလိုလိပ် ထိပ်ပေါ်တင်၊ ရပြန်တော့ ဖျာလိုခင်း နင်း” ဆိုသည်မှာ လူတချို့၏ ဟန်ဆောင်မှုနှင့် စိတ်နေသဘောထား ပြောင်းလဲမှုကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။

   “သမီးမရခင် အမေကို ဖျာလိုလိပ် ထိပ်ပေါ်တင်” ဆိုသည်မှာ “သမီးမရခင်” (သမီး မရရှိခင်) တွင် “အမေကို ဖျာလိုလိပ် ထိပ်ပေါ်တင်” (အမေကို အလွန်အမင်း ရိုသေကိုင်းရှိုင်းဟန် ပြုလုပ်ခြင်း) ဟု ဆိုလိုသည်။ ဖျာကို လိပ်၍ ထိပ်ပေါ်တင်ခြင်းသည် အလွန်တန်ဖိုးထား မြတ်နိုးခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
   “ရပြန်တော့ ဖျာလိုခင်း နင်း” ဆိုသည်မှာ “ရပြန်တော့” (သမီးကို ရရှိပြီးနောက်) တွင် “ဖျာလိုခင်း နင်း” (အမေကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ မလေးမခန့် ပြုမူခြင်း) ဟု ဆိုလိုသည်။ ဖျာကို ခင်း၍ နင်းခြင်းသည် တန်ဖိုးမထားတော့ဘဲ လျှော့တွက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

ဆိုလိုသည်မှာ လူတချို့သည် မိမိလိုချင်သောအရာ (ဤနေရာတွင် သမီး) ကို ရရှိရန်အတွက် အခြားသူ (ဤနေရာတွင် အမေ) ကို အလွန်အမင်း ရိုသေကိုင်းရှိုင်းဟန် ပြုလုပ်တတ်ကြပြီး မိမိလိုချင်သောအရာကို ရရှိပြီးနောက် ထိုသူကို လျစ်လျူရှုထားတတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ဟန်ဆောင်မှုနှင့် ကျေးဇူးကန်းမှုကို ထောက်ပြသည်။

ကိုးကားချက်များ

   "သူ့သမီးမရခင် သူ့အမေ ဖျာလိုလိပ် ထိပ်ပေါ်တင် ဆိုသည့် စကားနှင့် အညီ …သမီးရှင်မိဘနှင့် လမ်းကြုံ၍ တွေ့ကြလျှင်…အထောက်မတန်ရိုသေ လောကဝတ်ကျေကျေလုပ်၊" [၁၂၉၇-ခန့်] မိန်း။ ၇၄။
   "မရခင် ဖျာလိုလိပ်လို့ ထိပ်ပေါ်တင်၊ ရပြန်ရင် ဖျာလိုခင်းပြီး နင်းချင်တိုင်း နင်းနေတာကောင်းရဲ့လားဆရာ၊ ဒါယောက်ျားတွေပဲမဟုတ်လား၊" [၁၃၁၃] သုခတို။ ၂၆၁။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ