ပလ္လင်ရှစ်ခန်း၊ ရွှေနန်းကိုးဆောင်

ပလ္လင်ရှစ်ခန်း၊ ရွှေနန်းကိုးဆောင် သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“ပလ္လင်ရှစ်ခန်း၊ ရွှေနန်းကိုးဆောင်” ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် မြန်မာမင်းများ၏ နန်းတော်များတွင် ပလ္လင်အမျိုးအစား ရှစ်မျိုးကို သီးခြား ရွှေနန်းဆောင် ကိုးဆောင်၌ ထားရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ပလ္လင်တစ်ခုစီသည် မင်းခမ်းမင်းနားနှင့် သက်ဆိုင်သော အခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး မတူညီသော ရွှေနန်းဆောင်များတွင် ထားရှိခြင်းဖြင့် မင်းဧကရာဇ်၏ အာဏာနှင့် ဘုန်းတန်ခိုးကို ထင်ရှားစေသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ် မြန်မာ့နန်းတော်၏ ဗိသုကာလက်ရာ၊ အခမ်းအနားများနှင့် မင်းဧကရာဇ်၏ အရေးပါမှုကို ဖော်ညွှန်းသည်။

ပလ္လင်ရှစ်မျိုးမှာ-

   သီဟာသနပလ္လင်
   ဘမရာသနပလ္လင်
   ပဒုမာသနပလ္လင်
   ဟံသာသနပလ္လင်
   ဂဇာသနပလ္လင်
   သင်္ခါသနပလ္လင်
   မိဂါသနပလ္လင်
   မယုရာသနပလ္လင် တို့ဖြစ်သည်။

ရွှေနန်းကိုးဆောင်မှာ-

   မြေနန်းတော်
   လွှတ်တော်
   မှန်နန်းဆောင်
   အနောက်ဇေတဝန်ဆောင်
   အရှေ့ဇေတဝန်ဆောင်
   ဗြဲတိုက်ဆောင်
   လေသာဆောင်
   တောင်စမုတ်ဆောင်
   မြောက်စမုတ်ဆောင် တို့ဖြစ်သည်။

ကိုးကားချက်များ

   “ပလ္လင်ရှစ်ခန်း၊ ရွှေနန်းကိုးဆောင်၊ ပြိုးပြိုးပြောင်ထက်၊” [၁၂၆၆] မဃ ၃၄၉။
   “ပလ္လင်အမျိုးအစားမှာ ရှစ်ရပ်သာရှိသော်လည်း ထားသော နေရာကားကိုးခန်းကိုးဌာန ဖြစ်သည်။ သီဟာသနပလ္လင်ကို မြေနန်းတော် (နန်းဦး ပြာသာဒ်ဆောင်)၌သာ ထားသည်မဟုတ်သေး၊ ဘုရင်မင်းမြတ် ကိုယ်တော်တိုင် လွှတ်တက်သည့်အခါ၌လည်း စြံမန်းရန် လွှတ်တော်တွင် ထားရသည်။ ထို့ကြောင့် ပလ္လင်ရှစ်ခန်း၊ ရွှေနန်းကိုးဆောင်ဟူသော ဝေါဟာရ ပေါ်ထွက်ခဲ့လေသည်။” [၁၃၂၅] စွယ်ကျမ်း၊ ၇။ ၂၁။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ