မျက်စိမှာ ရေ၊ နားမှာ ဆီ၊ ဒန္တီမှာ ဆား၊ ဝမ်းမှာ ခါး

မျက်စိမှာ ရေ၊ နားမှာ ဆီ၊ ဒန္တီမှာ ဆား၊ ဝမ်းမှာ ခါး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။ (ရေ ကို ရီ ဟု လျှာကို အသံလိပ်ကာ ထွက်သည်။)

အဓိပ္ပာယ်

“မျက်စိမှာ ရေ၊ နားမှာ ဆီ၊ ဒန္တီမှာ ဆား၊ ဝမ်းမှာ ခါး” ဆိုသည်မှာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုစီအတွက် သင့်လျော်သော အရာများကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။ “ရေ” သည် “မျက်စိ” ကို ကြည်လင်စေသည်။ “ဆီ” သည် “နား” နာကျင်ခြင်းကို သက်သာစေသည်။ “ဆား” သည် “ဒန္တီ” (သွား) နာကျင်ခြင်းကို သက်သာစေသည်။ “ခါး” သော အရာသည် “ဝမ်း” ဗိုက်နာကျင်ခြင်းနှင့် လေပွခြင်းကို သက်သာစေသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ် မြန်မာ့ဆေးပညာအယူအဆများကို ထင်ဟပ်စေသည်။ “မျက်စိမှာ ရေ၊ နားမှာ ဆီ၊ ဒန္တီမှာ ဆား၊ ဝမ်းမှာ ပျား” ဟူ၍လည်း အသုံးပြုကြသည်။

ကိုးကားချက်များ

   "မျက်စိနှင့် အသင့်လျော်ဆုံးသော အရာဝတ္ထုကား မျက်စိမှာ ရေ၊ နားမှာ ဆီ၊ ဒန္တီမှာ ဆား၊ ဝမ်းမှာ ခါး အစဉ်အလာရိုးရာဆောင်ပုဒ်အတိုင်း ရေ သို့မဟုတ် အရည်များ အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်၏။" [၁၃၁၇-ခန့်] အိမ်ဆေး။ ၂၇၇။
   "မျက်စိမှာ ရည်(ရေ)၊ နားမှာ ဆီ၊ ဒန္တီမှာ ဆား၊ ဝမ်းမှာ ခါးတဲ့။ ဝမ်းမီးကောင်းအောင် အခါးဓာတ်က အရေးကြီးတယ်။" [၁၃၅၂] ဝေဒ၊ ၇၅။ ၂၃။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ