ယောက်ျား စာမတတ်လျှင် အကန်း၊ မိန်းမ ရက်ကန်း မတတ်လျှင် အကျိုး

ယောက်ျား စာမတတ်လျှင် အကန်း၊ မိန်းမ ရက်ကန်း မတတ်လျှင် အကျိုး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“ယောက်ျား စာမတတ်လျှင် အကန်း၊ မိန်းမ ရက်ကန်းမတတ်လျှင် အကျိုး” ဆိုသည်မှာ ရှေးခေတ် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အခန်းကဏ္ဍများကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။ “ယောက်ျား စာမတတ်လျှင် အကန်း” ဆိုသည်မှာ အမျိုးသားတစ်ဦးသည် “စာ” (စာပေ) မတတ်မြောက်ပါက လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် လမ်းမမြင်သော “အကန်း” တစ်ဦးနှင့် တူသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အမျိုးသားများသည် ပညာသင်ကြားရန်နှင့် စာပေတတ်မြောက်ရန် တာဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ “မိန်းမ ရက်ကန်းမတတ်လျှင် အကျိုး” ဆိုသည်မှာ အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် “ရက်ကန်း” (အထည်ရက်လုပ်ခြင်း) မတတ်မြောက်ပါက အသုံးမကျသော “အကျိုး” နှင့် တူသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အမျိုးသမီးများသည် အိမ်မှုကိစ္စနှင့် အထည်ရက်လုပ်ခြင်းကို ကျွမ်းကျင်ရန် တာဝန်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ရှေးခေတ် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ကျား၊ မ ရေးရာဆိုင်ရာ ရိုးရာအစဉ်အလာများကို ထင်ဟပ်စေသည်။

ကိုးကားချက်များ

   " ယောက်ျားများ စာမတတ်လျှင် အကန်းနှင့် တူတယ်၊ မိန်းမများရက်ကန်း မတတ်လျှင် အကျိုးနှင့် တူတယ်။" [၁၂၇၅] ဆောင်းပါးချုပ်။ ၃၀၆။
   "ရှေးမြန်မာတို့တွင် ယောက်ျား စာမတတ်လျှင် အကန်း၊ မိန်းမရက်ကန်း မတတ်လျှင် အကျိုးဟူသော စကားရှိသည်။" [၁၃၃၅] မြဝတီ၊ ၂၁၊ ၄။ ၁၇၉။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ