ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တတရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး

ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တတရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး” ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ အဓိကအနှစ်သာရ သို့မဟုတ် အင်္ဂါရပ် ပျောက်ဆုံးသွားပါက ထိုအရာသည် အသုံးမဝင်တော့ကြောင်းကို ဖော်ပြသော ဆိုရိုးစကားဖြစ်သည်။

   “ရေမရှိကန်” ဆိုသည်မှာ “ကန်” တစ်ခုတွင် “ရေ” မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ရေသည် ကန်၏ အဓိကအင်္ဂါရပ်ဖြစ်သည်။
   “ဆန်မဲ့စပါး” ဆိုသည်မှာ “စပါး” တွင် “ဆန်” မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဆန်သည် စပါး၏ အဓိကအနှစ်သာရဖြစ်သည်။
   “တရားမဲ့မင်း” ဆိုသည်မှာ “မင်း” တစ်ပါးတွင် “တရား” (တရားမျှတမှု၊ စီရင်ဆုံးဖြတ်နိုင်မှု) မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ တရားသည် မင်း၏ အဓိကတာဝန်ဖြစ်သည်။
   “ခိုးကင်းသည့်မီး” ဆိုသည်မှာ “မီး” တွင် “ခိုး” (အပူရှိန်) မရှိပါက အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အပူရှိန်သည် မီး၏ အဓိကဂုဏ်သတ္တိဖြစ်သည်။

ဤဆိုရိုးစကားသည် အရာတစ်ခု၏ အဓိကအနှစ်သာရ သို့မဟုတ် အင်္ဂါရပ်သည် မည်မျှအရေးကြီးကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ အနှစ်သာရ ပျောက်ဆုံးသွားပါက ထိုအရာသည် အသုံးမဝင်တော့ပေ။ “ဤလေးသီးကား၊ ချည်းနှီးမျှသာ၊ ဂုဏ်ဝါတစိ၊ ကျိုးမရှိဘူး” ဟူ၍လည်း တွဲဖက်အသုံးပြုသည်။

ကိုးကားချက်များ

   "ရေမရှိကန်၊ ဆန်မဲ့စပါး၊ တရားမဲ့မင်း၊ ခိုးကင်းသည့်မီး၊ ဤလေးသီးကား၊ ချည်းနှီးမျှသာ၊ ဂုဏ်ဝါတစိ၊ ကျိုးမရှိဘူး၊" [၁၂၆၆] မဃ ၃၂၃။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ