အက်ဝပ် မိုက်ကယ် လောရုံ

ဦးလောရုံ ခေါ် အက်ဝပ် မိုက်ကယ် လောရုံ (; ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၁၁ – ၂၇ ဇွန် ၁၉၈၀) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား ဂျာနယ်လစ်နှင့် စာရေးဆရာတစ်ဦး ဖြစ်သည်။

အက်ဝပ် မိုက်ကယ် လောရုံကို မြစ်ကြီးနားခရိုင် (ယခု ကချင်ပြည်နယ်)၊ အင်္ဂလိပ်မြန်မာနယ်စပ်တွင်၊ ကာမိုင်းမြို့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ စိန့်ပီတာကျောင်း (ယခု မန္တလေး အမှတ် ၉ အခြေခံပညာ အထက်တန်းကျောင်း) တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ၁၆ နှစ်သားတွင် မြန်မာ-တရုတ် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးတွင် စာရေးအဖြစ် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ 

သူသည် ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဗမာ့မီးရထားတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် နှုန်းထားနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး အပိုင်းကို တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ထိုနှစ်တွင် မကြာသေးမီက တည်ဆောက်ခဲ့သော မြန်မာ့လမ်းပေါ်တွင် မြန်မာနှင့် ယူနန်-အင်ဒိုချိုင်းနား မီးရထားတို့ ချိတ်ဆက်ရန် အဆိုပြုထားသည့် လမ်းကြောင်းကို စစ်တမ်းကောက်ယူရန် လမ်းကြောင်းကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။ 

၁၉၄၈ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဩဇာအရှိဆုံး အင်္ဂလိပ်သတင်းစာဖြစ်သည့် The Nation ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ၁၉၆၂ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၅ နှစ်ကြာ အထိန်းသိမ်းခံရသည်အထိ အယ်ဒီတာချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၁၉၅၇ ခုနှစ် အမေရိကန် သတင်းထုတ်လွှင့်မှုတွင် See It Now နှင့် အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင်၊ သူပြောခဲ့သည်။ကျွန်တော်တို့မှာ ပါလီမန်အစိုးရ ဖွဲ့ထားပေမယ့် တကယ်တမ်းတော့ ဒီနိုင်ငံမှာ ပါလီမန်ဆိုတာ ကောင်းကောင်း ထူထောင်ထားတာ မဟုတ်ဘူး ဆိုတာ သိလာလိမ့်မယ်။ တစ်ပါတီ အုပ်စိုးမှုရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု ရှိတယ်၊ ရေရှည်မှာ ငါ့အတွက်က အော်တိုကရေစီ ရှိတာနဲ့ အမျှ အန္တရာယ် ရှိတယ်... အာဏာ ဖောက်ပြန်တယ်၊ အကြွင်းမဲ့ အာဏာ ဖောက်ပြန်တယ် ဆိုတဲ့ အမြင်နဲ့ လုံးလုံး ဆုပ်ကိုင်ထားတယ်။လောရုံ သည် ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် သတင်းစာ၊ စာပေနှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှုဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးအနုပညာအတွက် Ramon Magsaysay Award ကို ပထမဆုံးရရှိသူဖြစ်သည်။ The Nation ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ် မေလတွင် ပိတ်ခဲ့ပြီး၊ အစိုးရသစ်မှ ပထမဆုံးပိတ်ခဲ့သည်။ ][5]

၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် လောရုံ သည် ၎င်း၏မိသားစုနှင့်အတူ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသော ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ Lumpini Park အနီးတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး Silver Spring, Maryland တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ သမီး  ဝင်ဒီလောရုံ သည် သတင်းထောက်နှင့် စာရေးဆရာဖြစ်ပြီး ၎င်း၏မြေးဖြစ်သူ Jocelyn Seagrave သည် မင်းသမီးဖြစ်သည်။

လောရုံ သည် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ကင်းထောက်အဖွဲ့၏ အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ရန်ပုံငွေရှာဖွေခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်ကာ နိုင်ငံတကာ ကင်းထောက်အစည်းအဝေးများသို့ သွားရောက်ကာ ကင်းထောက်လုပ်ငန်းကို တက်ကြွစွာ မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

ကိုးကား
Edward Michael Law-Yone's obituary at the Washington Post

icon	Scouting portal

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဂျာနယ်လစ်များ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ