ဦးသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ၊ မိတ်ဖက်သာ

ဦးသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ၊ မိတ်ဖက်သာ သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

ဦးသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ၊ မိတ်ဖက်သာ: တနင်္ဂနွေနှင့် သောကြာ၊ အင်္ဂါနှင့် ကြာသပတေး၊ စနေနှင့် ဗုဒ္ဓဟူး၊ တနင်္လာနှင့် ရာဟု သားသမီးတို့သည် အိမ်ထောင်ဖက်အဖြစ် ပေါင်းသင်းရန် သင့်မြတ်သော နေ့နံများ ဖြစ်ကြသည်။

ဆိုလိုသည်မှာ ရှေးမြန်မာလူမျိုးတို့၏ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုနှင့် နေ့နံများ၏ သဟဇာတဖြစ်မှုကို ဖော်ပြသည်။ နေ့နံများသည် လူတို့၏ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် ကံကြမ္မာကို လွှမ်းမိုးသည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး အချို့နေ့နံများသည် အိမ်ထောင်ဖက်အဖြစ် ပေါင်းသင်းရန် အထူးသင့်လျော်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်ထောင်ဖက် ရွေးချယ်ရာတွင် နေ့နံ၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။

အသေးစိတ်

   ဦး: တနင်္ဂနွေ
   သာ: သောကြာ
   စိန်: အင်္ဂါ
   ပန်း: ကြာသပတေး
   ဒန်း: စနေ
   လှ: ဗုဒ္ဓဟူး
   ကို: တနင်္လာ
   ရှာ: ရာဟု

ဤဆိုရိုးစကားအရ တနင်္ဂနွေနေ့မွေးသူသည် သောကြာနေ့မွေးသူနှင့်၊ အင်္ဂါနေ့မွေးသူသည် ကြာသပတေးနေ့မွေးသူနှင့် စသည်ဖြင့် ပေါင်းဖက်ပါက သင့်မြတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ မိတ်လိုပြန်ရာ၊ ဥသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ ဟူ၍လည်း အဆိုရှိပြီး အဓိပ္ပာယ် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ "မိတ်ဖက် သက်သက်မဟုတ်၊ အိမ်ထောင်ဖက်ဓာတ်မိတ်ဟု ဆို၏" ဟူသော မှတ်ချက်အရ ဤဆိုရိုးစကားသည် အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ပိုမိုသက်ဆိုင်ကြောင်း သိရှိနိုင်သည်။

ကိုးကားချက်များ

   "မိတ်လိုပြန်ရာ၊ ဥသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ။" [၁၁၂၀-ခန့်] အင်ဋီ၊ ပ။ ၃။
   "ဦးသာစိန်ပန်း၊ ဒန်းလှကိုရှာ၊ မိတ်ဖက်သာ၊ (ဤလင်္ကာကား မိတ်ဖက် သက်သက်မဟုတ်၊ အိမ်ထောင်ဖက်ဓာတ်မိတ်ဟု ဆို၏။)" [၁၂၉၆-ခန့်] သုတသန်။ ၂။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ