သီလရှင်

မြန်မာနိုင်ငံရှိ သီလရှင် (သို့မဟုတ်) သာသနာ့နွယ်ဝင် သီလရှင် များသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင် လူ့ဘောင်လောကကို စွန့်ခွာ၍ နိက္ခမ္မပါရမီကို ဖြည့်ကျင့်နေကြသော အမျိုးသမီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရဟန်းမ (ဘိက္ခုနီ) သာသနာ ကွယ်ပျောက်ပြီးနောက် အမျိုးသမီးများအတွက် သာသနာတော်၌ ခိုလှုံရာ အစားထိုး အဖွဲ့အစည်းကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဆင်းသက်လာပုံ
မြတ်စွာဘုရားရှင် လက်ထက်တွင် မိထွေးတော် မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ မှ စတင်၍ ဘိက္ခုနီသာသနာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး အသောကမင်းကြီး လက်ထက်တွင် သီဟိုဠ်ကျွန်းနှင့် သုဝဏ္ဏဘူမိ စသော ကိုးတိုင်းကိုးဌာနသို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘိက္ခုနီသာသနာသည် သာသနာနှစ် ၅၀၀ ခန့်တွင် အဆက်ပြတ် ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့သည်။The Buddhist world of Southeast Asia By Donald K. Swearer

ထိုသို့ ဘိက္ခုနီသာသနာ ကွယ်ပျောက်သွားပြီးနောက် လူ့ဘောင်ကို ငြီးငွေ့သော အမျိုးသမီးများသည် အဝတ်ဖြူဝတ်၍ ဦးပြည်းရိတ်သော ပဏ္ဍရင်္ဂ ပရိဗိုဇ်မ များအဖြစ် သာသနာတော်ရိပ်တွင် ခိုလှုံခဲ့ကြရာမှ ယနေ့ခေတ် သီလရှင်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာ့ရာဇဝင်လာ သီလရှင်များ
   ပျူခေတ်: တရုတ်မှတ်တမ်းများအရ ပျူခေတ်တွင် အမျိုးသားများသာမက အမျိုးသမီးငယ်များသည်လည်း ၇ နှစ်သားအရွယ်တွင် ဆံပင်ပယ်ဖြတ်ကာ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၌ သာသနာ့ဘောင်ဝင်ကြကြောင်း သိရသည်။
   ပုဂံခေတ်: ကျောက်စာများတွင် "ဖုန်းမြတ်သော အိပ်ဆီတင်"၊ "သခင်အိပ်ကြံပင်သင်" စသော အမည်များဖြင့် သီလရှင် ဆရာကြီးများကို တွေ့ရှိရပြီး ၎င်းတို့သည် အဝတ်ဖြူကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။
   အင်းဝခေတ်: ဤခေတ်တွင် သီလရှင်များကို "သီတင်းသုံး" ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရင်မင်းခေါင် လက်ထက်တွင် စကြိုသူမြတ်သည် ရာဇာဓိရာဇ်ထံ စစ်ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် သွားရောက်ရာတွင် အဝတ်ဖြူဝတ် သီတင်းသုံး ၃၀၀ ကို ခြံရံ၍ သွားရောက်ခဲ့သည် ။
   ကုန်းဘောင်ခေတ်: အလောင်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်မှစ၍ "သီလရှင်" ဟူသော ဝေါဟာရ စတင်တွင်ကျယ်လာခဲ့ပြီး မင်းတုန်းမင်း လက်ထက်တွင် သာသနာတော် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။

ထင်ရှားသော သီလရှင် ဆရာကြီးများ
၁။ ဆရာကင်း (မယ်ကင်း): ဘကြီးတော်မင်းလက်ထက်တွင် မဏိပူရ (ကသည်းပြည်) မှ ပါလာသူဖြစ်ပြီး မင်းတုန်းမင်းနှင့် မိဖုရားများ၏ ကိုးကွယ်ခြင်းကို ခံရသော စာပေပရိယတ် အလွန်တတ်ကျွမ်းသည့် ဆရာကြီးဖြစ်သည်။
၂။ မယ်နတ်ပေး: ဆရာကင်းနှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်ပြီး မင်းကွန်းတွင် တရားဘာဝနာ ပဋိပတ်အားထုတ်မှု၌ အလွန်ထင်ရှားသည်။
၃။ ဆရာထပ် (ဒေါ်သာရီ): ဆရာကင်း၏ တပည့်ဖြစ်ပြီး အဘိဓမ္မာ၌ အလွန်နိုင်နင်းကာ "သင်္ဂြိုဟ်ကိုးပိုင်း အကျဉ်းသရုပ်ကျမ်း" ကို ရေးသားခဲ့သည်။

သီလရှင်များ၏ သီလနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု
သီလရှင်များသည် အနည်းဆုံး ဆယ်ပါးသီလ ကို နိစ္စဆောက်တည်ကြရသည်။ ရှေးခေတ်က အဝတ်ဖြူကိုသာ ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသော်လည်း မန္တလေးရတနာပုံခေတ် နောက်ပိုင်းတွင် မြေနီဆိုးထားသော ပန်းရောင်/နီညိုရောင် ဝတ်စုံများကို ပြောင်းလဲဝတ်ဆင်လာခဲ့ကြသည်။ သီလရှင် ဝတ်စုံတွင် ဂိုက်တို (ချွေးခံ)၊ အင်္ကျီ၊ ဂိုက်ရှည်၊ ကိုယ်ရုံ၊ ခါးဝတ် (ထဘီ) နှင့် ပခုံးတင်ပင်နီ ဟူ၍ ၆ မျိုး ပါဝင်သည် ။

မျက်မှောက်ခေတ် အခြေအနေ
ယနေ့ခေတ် သီလရှင်များသည် ပရိယတ္တိ စာပေများကို သင်ကြားကာ ဓမ္မာစရိယတန်းအထိ အောင်မြင်သူ အများအပြား ရှိလာနေပြီ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မိဘမဲ့ကျောင်းများ ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် လူမှုဝန်ထမ်း သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကိုလည်း တက်ကြွစွာ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြသည်။

သီလရှင်များသည် လောကီအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့ကို ကျောခိုင်း၍ ငြိမ်းချမ်းသော တရားရိပ်ကို ခိုလှုံနေကြသူများ ဖြစ်ကြရာ ရွှံ့နွံများအကြားမှ စင်ကြယ်စွာ ပွင့်ထွက်လာသော ကြာပန်းများနှင့်တူသည် ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ ဘိက္ခုနီသာသနာနှင့် သီလရှင်သမိုင်း - ရဝေထွန်း 

ကိုးကား

Category:မြန်မာဝေါဟာရများ
Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ