မမြင်ရာသည် ဆေးသမား၊ မကြားရာသည် တရားသူကြီး

မမြင်ရာသည် ဆေးသမား၊ မကြားရာသည် တရားသူကြီး သည် မြန်မာဆိုရိုးစကား ဖြစ်သည်။

အဓိပ္ပာယ်

“မမြင်ရာသည် ဆေးသမား၊ မကြားရာသည် တရားသူကြီး” ဆိုသည်မှာ အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုးရှိသည်။

၁။ ဆေးသမားအတွက် မမြင်အပ်သော ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းဟူ၍ မရှိသကဲ့သို့ တရားသူကြီးအတွက်လည်း မကြားအပ်သော အမှုအခင်းအကြောင်းအရာဟူ၍ မရှိဟု ဆိုလိုသည်။ ရောဂါရှာဖွေကုသရာတွင် ဆေးသမားသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ မည်သည့်အစိတ်အပိုင်းကိုမဆို စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သကဲ့သို့ တရားစီရင်ရာတွင်လည်း တရားသူကြီးသည် မည်သည့်အကြောင်းအရာကိုမဆို ကြားနာစစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်အရ ဆေးပညာနှင့် တရားစီရင်ရေး၏ သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြသည်။ “မကြားဝံ့ ရှေ့နေ၊ မမြင်အပ် ဆေးဆရာ”၊ “မမြင်ဝံ့ ဆေးဆရာ၊ မကြားဝံ့ တရားရုံး” စသည့် ဆိုရိုးစကားများနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိသည်။

၂။ ဆေးသမားနှင့် တရားသူကြီးတို့သည် သာမန်လူများနှင့် မနီးစပ်အပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဆေးသမားသည် လူနာများ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ကိစ္စရပ်များကို သိရှိနိုင်သကဲ့သို့ တရားသူကြီးသည်လည်း အမှုအခင်းများနှင့် ပတ်သက်၍ လူများ၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို သိရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုသူများနှင့် အလွန်အကျွံ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခြင်းကို ရှောင်ရှားသင့်ကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။ “မနှီးနှောရာသည် မင်းလုလင်”၊ “မတိုင်ပင်ရာသည် ရှေ့နေရှေ့ရပ်”၊ “မစေအပ်ရာသည် မိန်းမလျာ”၊ “မမြင်အပ်သည် ဆေးသမား၊ မကြားအပ်သည် ဣတ္ထိ” စသည့် ဆိုရိုးစကားများနှင့်လည်း ဆက်စပ်မှုရှိသည်။

ကိုးကားချက်များ

   "မှန်းစမ်း၊ မရှက်နဲ့ မကြောက်နဲ့နော်၊ မကြားဝံ့ ရှေ့နေ၊ မမြင်အပ် ဆေးဆရာ တဲ့၊ ငါက ဆရာဝန်၊ မင်းရောဂါကို မြန်မြန်ပျောက်အောင် ကုသဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။" [၁၂၉၂] ကဝိမှန်၊ ၄၊ ၈။ ၁၂၇။
   "မမြင်ဝံ့ ဆေးဆရာ၊ မကြားဝ့ ံတရားရုံးတဲ့၊ တရားစီရင်ရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင် ကိုယ်မကြားချင်တာလည်း ကြားရမှာပဲ၊ မမြင်ချင်တဲ့လူလည်း မြင်ရမှာပဲ၊" [၁၃၃၀] ရင်ခတ်။ ၂၀၁။
   "မမြင်ရာသည် ဆေးသမား၊ မကြားရာသည်တရားဩူကီး၊ မနှီးနှောရာသည် မင်းလုလင်၊ မတိုင်ပင်ရာသည် ရှေ့နေရှေ့ရပ်၊ မစေအပ်ရာသည် မိန်းမလျာ၊" [၈၄၀-ခန့်] နုစာ။ ၂။
   "မမြင်အပ်သည် ဆေးသမား၊ မကြားအပ်သည်တရားဩူကီး၊ မနီးအပ်သည် ဣတ္ထိ၊" [၁၁၅၂-ခန့်] နုစာ။ ၅၇။

ကိုးကား

Category:မြန်မာဆိုရိုးစကားများ