ရွှေကျင်ဂိုဏ်း

ရွှေကျင်ဂိုဏ်း (ရွှေကျင်နိကာယ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဒုတိယအကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်းတော်များ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရဟန်းတော်များ၏ ငါးရာခိုင်နှုန်းခန့် (၅၀၀၀၀ ကျော်) သည် ဤဂိုဏ်းဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် သံဃာအဖွဲ့အစည်းများ ဥပဒေအောက်တွင် တရားဝင် ဖွဲ့စည်းထားသော သံဃာဂိုဏ်း ကိုးခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ 

 သမိုင်းကြောင်း 
မင်းတုန်းမင်းတရားသည် နောင်တော်ပုဂံမင်းလက်ထက် မင်းတုန်းမင်းသား ဘဝကပင် ဝိနည်းသိက္ခာကိုလေးစားလိုက်နာ၍ စာပေတတ်ကျွမ်းသော ရွှေကျင်ဆရာတော်လောင်းလျာ အရှင်ဇာဂရကို အလွန်ကြည်ညို၍ ထီးနန်းဆက်ခံပြီးနောက်တွင် မန္တလေးနေပြည်တော်၌ ကျောင်းဆောက်လုပ် လှူဒါန်းလိုသော်လည်း ရွှေကျင်ဆရာတော်မှ နေပြည်တော်သို့ ကြွရောက်လိုခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ မိဘနှစ်ပါးကို နေပြည်တော်သို့ခေါ်ယူ၍ ချီးမြှင့်မြောက်စားခဲ့သည်။ ထို့နောက်မှသာလျှင် ရွှေကျင်ဆရာတော်ကို နေပြည်တော်သို့ ပင့်ခေါ်ခဲ့ရာ မိဘနှစ်ပါးကို ငဲ့သောအားဖြင့် နေပြည်တော်သို့ကြွရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း လူသူအရောက်အပေါက်နည်းပါးလှသည့် မန္တလေးတောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ကျောင်းဆောက်ရန် ညွှန်ပြခဲ့သည့်အတွက် မင်းတုန်းမင်းတရားမှ မဟာဓမ္မိကာရာမ(ရွှေကျင်တိုက်မ)တိုက်ကြီး ကို ကျောင်းကြီးအရံ ၄ ကျောင်းဖြစ်သည့် မြတောင်တိုက်၊ မင်းကင်းတိုက်၊ ထရံကာ(မှိုင်းလုံ)တိုက်၊ရမည်းသင်း(မိတ္ထီလာ)တိုက် နှင့်တကွလှူတော်မူ၍ ရွှေကျင်ငါးတိုက်ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင်လည်း ကျောင်းအရံ ၄၂ ကျောင်းကိုလည်း မှူးတော်မတ်တော်များမှစ၍ မိဖုရား၊သားတော်၊သမီးတော်များကဆောက်လုပ်လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။ ရွှေကျင်ဆရာတော်သည် ရွှေကျင်တိုက်ကို အလှူခံတော်မူပြီးသည့်နောက်တွင် ဉေယျဓမ္မာဘိ မုနိဝရဉာဏကိတ္တိသိရီဓဇဓမ္မသေနာပတိ မဟာဓမ္မရာဇာဓိရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရ သာသနာပိုင်ဒုတိယမောင်ထောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထံသို့ ကြွရောက်သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်သွားရောက်ကန်တော့ခဲ့သော်လည်း သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ နှုတ်ဆက်စကားကိုမျှမြွက်ဟခြင်းမပြုပဲနေသဖြင့် ပြန်ကြွခဲ့ရသည်။ ထို့နောက်တွင် ထပ်မံသွားရောက်ခြင်းမပြုတော့ပေ။ နောင်တွင် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက ရွှေကျင်ဆရာတော်ထံသို့ မဟာဒါန်ဝန် စေလွှတ်၍ အတင်းအကြပ်ဆင့်ခေါ်သဖြင့် ရွှေကျင်ဆရာတော်မှ တောသို့ပြန်ကြွရန် ဆင်ခြင်၍ မင်းတုန်းမင်းထံအကြောင်းကြားခဲ့ရာ ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ သာသနာရေးလုပ်ငန်းများမပျက်စီးမရပ်တန့်စေရန်အတွက် ရွှေကျင်ဆရာတော်အပေါ်တွင် သာသနာပိုင်နှင့်သုဓမ္မာက အဆင့်အခေါ်မရှိစေရန် အမိန့်ထုတ်ခဲ့သည့်အတွက် ဂဏဝိမုတ် အဖြစ်ဖြင့် သာသနာပြုခွင့်ရခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ ရွှေကျင်ဂိုဏ်း စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အင်ကြင်းခက်ကျိုင်း ရွှေကျင်ဂိုဏ်း ဟု ရွှေကျင်ဂိုဏ်းစတင်ပေါ်ပေါက်သည့် ၁၂၂၁ ခုနှစ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့ကြသည်။ ရွှေကျင်ဆရာတော်၏ ဆုံးမဩဝါဒကိုခံယူကျင့်သုံးကြသော  သံဃာတော်များကို ရွှေကျင်နိကာယဝင် သံဃာများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ 

ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ(သာသနာပိုင်)ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ
မင်းတုန်းဘုရင်လက်ထက်မှစ၍ ယနေ့ခေတ်အထိ ရွှေကျင်သာသနာပိုင်အဆက်ဆက် တာဝန်ယူ ထမ်းဆောင်တော်မူကြသော ဆရာတော်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
+စဉ်အကြိမ်ဘွဲ့တော်တာဝန်စတင်                                                                  တာဝန်ပြီးဆုံး                                                                      မှတ်ချက်၁ပထမဘဒ္ဒန္တဇာဂရ
(ရွှေကျင်ဆရာတော်)                                                                                                                                                                                                                ၁၂၃၀                                                      ၁၂၅၅ဂဏသမုဌာပကဆရာတော်ဘုရားကြီး၂ဒုတိယဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓါစာရ
(မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်)                                       ၁၂၅၆၁၂၇၈၃တတိယဘဒ္ဒန္တဉာဏဝရ
(ဒီပဲယင်းဆရာတော်)၁၂၇၈၁၂၈၉(၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက်)(၁၉၂၀ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက်) တွင် မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်တွင် ကျင်းပသည့်ပထမအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှ တင်မြှောက်သည်။ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ
(ကျိုက္ကစံဆရာတော်)၁၂၇၉၄စတုတ္ထဘဒ္ဒန္တတိဿ
(ခင်မွန်အလုံဆရာတော်)                                                                                                      ၁၂၇၉၁၂၉၀(၁၂၈၉ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၅ ရက်)၊(၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်) တွင်မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်တွင် ကျင်းပသည့် တတိယအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။ {မန္တလေးမြို့၊ ပတ္တမြားဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်သော်လည်း ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ မိမိမှာ ဇရာဒုဗ္ဗလသံဃဝန်ကိုမဆောင်နိုင်၍ အလုံဆရာတော်ဘုရားကြီးကို လွှဲအပ်တော်မူသည်။}၅ပဉ္စမဘဒ္ဒန္တဇလိန္ဒ
(ချမ်းသာကြီဆရာတော်)၁၂၉၁၁၂၉၄(၁၂၉၁ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆုတ် ၂၊၃၊၄ ရက်)(၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၄၊၂၅၊၂၆) ရက်နေ့တွင် မော်လမြိုင်မြို့၊ ပန်းပဲတန်းရပ်၊ပုဂံတောင် ကျောင်းတိုက် တွင် ကျင်းပသည့် စတုတ္ထအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။၆ဆဋ္ဌမဘဒ္ဒန္တ ရာဇိန္ဒ(ခ)ရာဓ
(လှတောဆရာတော်)                                                                         ၁၂၉၅၁၂၉၆(၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်)(၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇၊၈၊၉) ရက်နေ့တွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတွင် ကျင်းပသည့် ပဥ္စမအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။၇သတ္တမဘဒ္ဒန္တကောလာသ
(ကျိုက်လတ်ဆရာတော်)၁၂၉၇၁၃၁၁(၁၃၀၈ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄၊၁၅ ရက်)(၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၊၄၊၅၊၆) ရက်နေ့တွင် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊တောင်ကြီးမြို့၊ အောင်မြေသာစည် ကျောင်းတိုက်တွင် ကျင်းပသည့် သတ္တမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးမှတင်မြှောက်သည်။၈အဋ္ဌမဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
(ကန္နီဆရာတော်)၁၃၁၁၁၃၁၂ဒွါဒသမအကြိမ်ရွှေကျင်နိကာယအစည်းအဝေးကြီး၏ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (သာသာနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားကြီးများဘဝလွန်တော်မူသောအခါ ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဌမဟာနာယက (တွဲဖက်သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားကြီးများအနက် ဝါစဉ်အကြီးဆုံး ဆရာတော်ဘုရားကြီးမှ အလိုအလျောက် ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ တင်မြှောက်ခံရပြီးဖြစ်သည်။၉နဝမဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဘိဝံသ
(စံကင်းဆရာတော်)၁၃၁၃၁၃၃၄၁၀ဒသမဘဒ္ဒန္တဉာနဝံသာဘိဝံသ
(မြောင်းမြဆရာတော်)၁၃၃၅၁၃၃၇၁၁ဧကာဒသမဘဒ္ဒန္တဇောတယာဘိဝံသ*
(ကြေးမြင်ဆရာတော်)၁၃၃၈၁၃၅၁၁၂ဒွါဒသမဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတသီရိ
(ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)၁၃၅၂၁၃၅၇၁၃တေရသမဘဒ္ဒန္တဝိမလာဘိဝံသ
(ညောင်ရွှေကန်ကြီးဆရာတော်)                                                                   ၁၃၅၈၁၃၆၅၁၄စုဒ္ဒသမဘဒ္ဒန္တအဂ္ဃိယ
(ဇေယမေဒနီဝါဆိုဆရာတော်)၁၃၆၆၁၃၇၈၁၅ပန္နရသမဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇောတ
(ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်)၁၃၇၉၁၃၈၃၁၆သောဠသမဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ 
(သီတဂူဆရာတော်)၁၃၈၃ယနေ့အထိ
ဒသမရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး လက်ထက်တွင် တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားများ ခန့်ထားခဲ့ခြင်းမရှိသဖြင့် မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူပြီးသည့်နောက်တွင် ဧကာဒသမရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ ကြေးမြင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ခရစ်နှစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃၊၂၄ (၁၃၃၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၅၊၆၊၇ ရက်) တွင် ကျင်းပသော ဧကာဒသမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး မှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူခဲ့ပါသည်။

 ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဌမဟာနာယက(တွဲဖက်သာသနာပိုင်)ဆရာတော်ကြီးများ 
ရွှေကျင်နိကာယသမိုင်း၊ ခေတ်ဦးပိုင်းတွင် ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဌမဟာနာယက (တွဲဖက်ရွှေကျင်သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားကြီးများ တင်မြှောက်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ သိက္ခာကာမ၊ဝိနယဂရု၊ သံသာရဘီရူပြောထူဂုဏ်အင် မာတင်မုန်သောက် ပြောင်မြောက်ပေါက်သား ထင်ရှားအောက်ထက် ရွှေကျင်ဂိုဏ်းကြီး ကိုအုပ်စီးတော်မူကြသော ဆရာတော်ကြီးများကို ရွှေကျင်နိကာယမဟာနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီးများ အဖြစ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃအစည်းအဝေးကြီးများမှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူခဲ့ကြသည်။ နောင်အခါတွင် ရတ္တညူမဟာနာယကဆရာတော်ဘုရားကြီးများ အဖြစ် ရွှေကျင်နိကာယဥက္ကဌမဟာနာယကဓမ္မသေနာပတိ (သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားမှ တင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇၊၈၊၉ ရက်နေ့ (၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်နေ့) တွင် မန္တလေးမြို့၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်း (အလယ်တိုက်) တွင်ကျင်းပပြုလုပ်သော ပဉ္စမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှစ၍ ‌ရွှေကျင်နိကာယဥပဥက္ကဌမဟာနာယက (တွဲဖက်ရွှေကျင်သာသနာပိုင်) ဆရာတော်ဘုရားကြီးများကို သံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးမှ စတင်၍ တင်မြှောက်တော်မူကြသည်။ 
+အမှတ်စဉ်ဘွဲ့တော်တင်မြှောက်သည့်ခုနှစ်မှတ်ချက်၁။ဘဒ္ဒန္တကေလာသ
ပစ္ဆိမာရုံဆရာတော်၊ကျိုက်လတ်မြို့ခရစ်နှစ် ၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇၊၈၊၉ ရက်နေ့ (၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်နေ့)                                                                                                                                             
ပဉ္စမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးဆဌမသာသနာပိုင် လှတောဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားလေးပါးကို အခွင့်အရေးအလုံးစုံလွှဲအပ်တော်မူသည်။၂။ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
ကန္နီဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့                                                                                                                                                                              ၃။ဘဒ္ဒန္တစန္ဒာဘိဝံသ
စံကင်းဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့၄။ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဓမ္မ
အဘယာရာမဆရာတော်
အဘယာရာမရွှေဂူတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့၅။စံကျောင်းဆရာတော်
ရွှေဟင်္သာတောရ၊ညောင်တုန်းမြို့ခရစ်နှစ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃၊၄၊၅၊၆ ရက်နေ့(၁၃၀၈ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄၊                                                                                                  ၁၅ ရက်)
သတ္တမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ                                                                                           ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ်(၁) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ၍ အမှတ်စဉ်(၄) ဆရာတော်ဘုရားသည် ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်သဖြင့် အမှတ်စဉ် (၂၊၃) ဆရာတော်ဘုရားများအပြင် ထပ်မံ၍ အမှတ်စဉ် (၅၊၆) ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါးကို တွဲဖက်သာသနာပိုင်အဖြစ် တင်မြှောက်တော်မူသည်။၆။ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လာဘိဝံသ
စည်ရှင်ဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့၇။ဘဒ္ဒန္တဉာနဝံသာဘိဝံသ
မြောင်းမြဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ၊မန္တလေးမြို့ခရစ်နှစ် ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅၊၂၆၊၂၇ ရက်နေ့ (၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅) အဌမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ်(၂)နှင့်အမှတ်စဉ်(၃) ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှစ်ပါးသည် အစဉ်အတိုင်း သာသနာပိုင်ဆရာတော်အဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူ ၍ တွဲဖက်သာသနာပိုင်အဖြစ်တင်မြှောက်သည်။၈။ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတသီရိ
ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်ဆရာတော်
ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်၊စစ်ကိုင်းမြို့ခရစ်နှစ် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂၊၂၃၊၂၄ (၁၃၃၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၅၊၆၊၇ ရက်)
ဧကာဒသမအကြိမ် ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးဒသမသာသနာပိုင်မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီး(အမှတ် (၇) ဆရာတော်ဘုရားကြီး)လက်ထက်တွင် တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားများခန့်ထားခြင်းမပြုခဲ့သဖြင့် အစည်းအဝေးကြီးမှ သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်တကွ တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားလေးပါးတင်မြှောက်တော်မူသည်။၉။ဘဒ္ဒန္တဇနကာဘိဝံသ
မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်အရှင်ဇနကာဘိဝံသ
အမရပူရမြို့၁၀။ဘဒ္ဒန္တဇာနေယျဗုဒ္ဓိ
ပိုက်ကျုံးဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့၁၁။ဘဒ္ဒန္တသုဝဏ္ဏဇောတျာဘိဝံသ
အသောကဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့၁၂။ဘဒ္ဒန္တအာနန္ဒပဏ္ဍိတ
ဗာရာဏသီဆရာတော်
ဝိသုဒ္ဓါရုံ၊ပြည်မြို့ခရစ်နှစ် ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၆၊၇ ရက် (၁၃၄၂ ခုနှစ်၊တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၄၊၁၅ ရက်) 
ဒွါဒသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ် (၉၊၁၁) ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှစ်ပါး ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်၍ ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါး အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။၁၃။ဘဒ္ဒန္တဝိမလ
တိုက်ပိုင်ဆရာတော်
ရွှေဟင်္သာတောရ၊ညောင်တုန်းမြို့၁၄။ဘဒ္ဒန္တဝါသေဌာဘိဝံသ
သပြေကန်ဆရာတော်
မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ရန်ကုန်ခရစ်နှစ် ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၊၂ ရက် (၁၃၅၃ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် ၁၂၊၁၃ရက်)
တေရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ် (၈) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး အမှတ်စဉ် (၁၃) ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်၍ ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါး အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။၁၅။ဘဒ္ဒန္တဝိမလာဘိဝံသ
ကန်ကြီးဆရာတော်
ကန်ကြီးပရိယတ္တိစာသင်တိုက်ညောင်ရွှေမြို့၁၆။ဘဒ္ဒန္တသုပညိန္ဒာဘိဝံသ
ပဌမဂန္ဓာရုံချောင်ဆရာတော်
စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၊၂ ရက် (၁၃၅၇ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃၊၁၄ ရက်) စုဒ္ဒသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး၁၇။ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဃိက
ဝါဆိုဆရာတော်ဝါဆိုဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ခရစ်နှစ် ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်လဘာ ၁၄၊၁၅၊၁၆ (၁၃၆၁ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၇၊၈၊၉ ရက်) ပန္နရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး၁၈။ဘဒ္ဒန္တရာဇိန္ဒာဘိဝံသ
သီရိမန္တဆရာတော်
သီရိမန္တစံကျောင်းတိုက်၊ရန်ကုန်မြို့၁၉။ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ
ကြခတ်ဝိုင်းဆရာတော်
ကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက်၊ပဲခူးမြို့ခရစ်နှစ် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃၊၁၄၊၁၅ (၁၃၆၄ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄ ရက်) သောဠသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ် (၁၈) ဆရာတော်ဘုရားကြီး လွန်တော်မူသဖြင့် အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားသည်။၂၀။ဘဒ္ဒန္တနရဒ
မဟာသုဗောဓာရုံဆရာတော်
မဟာသုဗောဓာရုံတိုက်၊စစ်ကိုင်းမြို့ခရစ်နှစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၆၊၇၊၈ (၁၃၇၀ ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄ ရက်)
သတ္တရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ် (၁၇) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူ၍ အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။၂၁။ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလ
ဇမ္ဗူမော်မင်္ဂလာကျောင်းဆရာတော်                                                                          
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ခရစ်နှစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၁၊ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၊၂ (၁၃၇၃ ခုနှစ်၊တပို့တွဲလဆန်း ၈၊၉၊၁၀) အဌာရသမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ်(၂၀) ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်၍ လစ်လပ်နေသော တွဲဖက်သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားသုံးပါး အသစ်ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားသည်။၂၂။ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်ဆရာတော်
ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်၊ရန်ကင်းမြို့နယ်၊ရန်ကုန်၂၃။ဓမ္မာရုံရွှေကျင်ဆရာတော်
ဓမ္မာရုံရွှေကျင်ကျောင်းတိုက်၊မအူပင်မြို့နယ်၂၄။ဘဒ္ဒန္တဝိဇ္ဇောတ
ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်
ဝိဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်၊ရန်ကုန်မြို့ဧကူနဝီသတိမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီး၂၅။ဘဒ္ဒန္တမာနိတသီရိဘိဝံသ
သူဌေးကျောင်းဆရာတော် 
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့  ၂၆။ဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ
သီတဂူဆရာတော်သီတဂူဆရာတော်
စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၂၇။ဘဒ္ဒန္တဉာနာဘိဝံသ
စည်ရှင်ကျောင်းဆရာတော်
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊မန္တလေးမြို့ဝီသတိမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာ ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ် (၂၄) ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင် ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီး အမှတ်စဉ် (၂၅) ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဝလွန်တော်မူသဖြင့် ဆရာတော်ဘုရားနှစ်ပါး ထပ်မံတင်မြှောက်ခန့်ထားတော်မူသည်။၂၈။ဘဒ္ဒန္တ နန္ဒမာလာဘိဝံသ
ပါမောက္ခချုပ်ဆရာတော်
မဟာသုဗောဓာရုံကျောင်းတိုက်၊စစ်ကိုင်းမြို့၂၉။ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
ဝိဇ္ဇာလင်္ကာရဆရာတော်
ဝိဇ္ဇာလင်္ကာရကျောင်းတိုက်ဧကဝီသတိမအကြိမ် သာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးအမှတ်စဉ်(၂၆)ဆရာတော်ဘုရားကြီးသည် သာသနာပိုင်ဆရာတော်ဘုရားအဖြစ်သို့ရောက်တော်မူပြီး အမှတ်စဉ်(၂၇)ဆရာတော်ဘုရားကြီးဘဝလွန်တော်မူပြီးဖြစ်သဖြင့် ဆရာတော်ဘုရားသုံးပါး ထပ်မံ တင်မြှောက်ခန့်ထားသည်။၃၀။ဘဒ္ဒန္တ သိရိန္ဒာဘိဝံသ
တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ယောဆရာတော်                                                                                                                
မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်ရွှေကျင်တိုက်၊ ရန်ကုန်မြို့၃၁။ဘဒ္ဒန္တဩဒါတသီရိဘိဝံသ
အဝေရာရာမရန်ကင်းဆရာတော်                                                                
အဝေရာရာမရန်ကင်းကျောင်းတိုက်                                                

 ဗုဒ္ဓသာသနာတော်လုံးဆိုင်ရာရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးကြီးများ 
ရွှေကျင်နိကာယဝင် သံဃာတော်များလိုက်နာကျင့်သုံးရသော စည်းကမ်းဥပဒေများမှာ

 ဂဏသမုဌာပက ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ထုတ်ဆင့်တော်မူအပ်သော ရွှေကျင်ငါးတိုက်ဥပဒေစသောစည်းကမ်း ဥပဒေများ
 ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးဘဝလွန်တော်မူပြီးနောက် ဒုတိယရွှေကျင်သာသနာပိုင် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်ဘုရားကြီး ထုတ်ဆင့်တော်မူ အပ်သော စည်းကမ်းဥပဒေများ
 ရွှေကျင်ဂိုဏ်းလုံးဆိုင်ရာအစည်းအဝေးကြီးများမှချမှတ်သော ပြဌာန်းဆုံးဖြတ်ချက်များ

ရွှေကျင်နိကာယသံဃာ့အစည်းအဝေးများမှာ - 
+ကြိမ်ရေကျင်းပသည့်ခုနှစ်ကျင်းပသည့်နေရာသဘာပတိဆရာတော်ကြီးပထမ၁၂၈၂ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက                                                                                      ၁၉၂၀ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက်မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊
အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်ပင်းတလဲမြို့၊ သာဘန်းဆရာတော်ကြီး
(ဆရာတော်ကြီး၏အမိန့်အရ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်အုပ်
ဆရာတော်ကြီး အရှင်ပညာထေရ်က ဆောင်ရွက်သည်။)ဒုတိယ၁၂၈၅ ခုနှစ်၊ ပထမဝါဆိုလဆန်း ၈ ရက်
၁၉၂၃ ခုနှစ် ဇွန် ၂၀ ရက်မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊
အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်ဒီပဲယင်းဆရာတော်ဘုရားကြီးတတိယ၁၂၈၉ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၅ ရက် (တနင်္လာနေ့)
၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊
အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်စတုတ္ထ၁၂၉၁ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆုတ် ၂၊၃၊၄ ရက်
၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄၊၂၅၊၂၆မော်လမြိုင်မြို့၊ပန်းပဲတန်းရပ်၊ ပုဂံတောင်ကျောင်းတိုက်မော်လမြိုင်မြို့၊ မဟာမြိုင်တောရ မဟာနာယဆရာတော်ကြီး

သထုံမြို့၊မဟာဓမ္မိကာရာမ မဟာနာယကဆရာတော်ကြီးပဉ္စမ၁၂၉၄ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလဆန်း ၅၊၆၊၇ ရက်
၁၉၃၂ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၇၊၈၊၉မန္တလေးမြို့၊မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊
အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်အကျိုးဆောင် - အင်းစိန်မြို့ ကြို့ကုန်းဆရာတော် ဥူးစက္ကိန္ဒ၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံ စည်ရှင်ဆရာတော် ဥူးကောသလ္လာဘိဝံသဆဌမ၁၂၉၇ ခုနှစ်၊ တန်းခူးလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅ ရက်
၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၅၊၁၆၊၁၇ရန်ကုန်မြို့၊ မြို့မတိုင်းရင်းသားအထက်တန်းကျောင်းကြီးသတ္တမ၁၃၀၈ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄၊၁၅
၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ မတ် ၃၊၄၊၅၊၆ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ တောင်ကြီးမြို့၊ အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်တွဲဖက်ဥက္ကဌမဟာနာယက မန္တလေး၊ ဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်အုပ် ကန္နီဆရာတော်ကြီးအဌမ၁၃၁၄ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅
၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖေါ်ဝါရီ ၂၅၊၂၆၊၂၇စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၊ မဟာဂန္ဓာရုံချောင်နဝမရွှေကျင်သာသနာပိုင် စံကင်းဆရာတော်ကြီးနဝမ၁၃၁၈ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆုတ် ၄၊၅၊၆ ရက်
၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈၊၁၉၊၂၀ပဲခူးမြို့၊ ကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက်မန္တလေးမြို့၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ပတ္တမြားဆရာတော် အရှင်ဇာဂရထေရ်ဒသမ၁၃၂၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၃၊၄၊၅ ရက်
၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၈၊၁၉၊၂၀မန္တလေးမြို့၊ရွှေကျင်နိကာယဗဟိုဌာန၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်၊
အောင်မြေသာစည်ကျောင်းတိုက်နဝမရွှေကျင်သာသနာပိုင် အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သက်တော်ရှည် စံကင်းဆရာတော်ကြီးဧကာဒသမ၁၃၃၇ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် 
၅၊၆၊၇ 
၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၂၊၂၃၊၂၄ပဲခူးမြို့၊ ကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက်မန္တလေး၊ အရှေ့ဝိသုဒ္ဓါရုံဆရာတော်ကြီးဒွါဒသမ၁၃၄၂ ခုနှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၄၊၁၅ 
၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၆၊၇တောင်ငူမြို့၊ ဝိသုဒ္ဓါရုံ မြို့ထောင့်ကျောင်းဧကာဒသမရွှေကျင်သာသနာပိုင် နိကာယဓိပတိဥက္ကဌ ဆရာတော်ကြီးတေရသမ၁၃၅၃ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲ လပြည့်ကျော် ၁၂၊၁၃
၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မတ် ၁၊၂ရွှေဟင်္သာတိုက်သစ်၊ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌ မဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သက်တော်ရှည် ရွှေဟင်္သာဆရာတော်ကြီးစုဒ္ဒသမ၁၃၅၇ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃၊၁၄ 
၁၉၉၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊၂ရန်ကုန်တိုင်း၊ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကျောင်းတော်ရာ ရွှေကျင်တိုက်၊ သာသနာလင်္ကာရ မဟာဓမ္မဗိမာန်ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု
ညောင်ရွှေမြို့ ကန်ကြီးဆရာတော်ကြီးပန္နရသမ၁၃၆၁ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း ၇၊၈၊၉ 
၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၄၊၁၅၊၁၆ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ညောင်ရွှေမြို့၊ ကန်ကြီး ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု
ညောင်ရွှေမြို့ ကန်ကြီးဆရာတော်ကြီးသောဠသမ၁၃၆၄ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄
၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၊၁၄၊၊၁၅ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ညောင်ရွှေမြို့၊ ကန်ကြီး ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုညောင်ရွှေမြို့ ကန်ကြီးဆရာတော်ကြီးသတ္တရသမ၁၃၇၀ ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၂၊၁၃၊၁၄
၂၀၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၆၊၇၊၈မန္တလေးတိုင်း၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ နှစ်(၁၀၀)ပြည့် မဟာဓမ္မိကာရာမရွှေကျင်တိုက်မကြီး သံဃရာဇာဗိမာန်ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုဝါဆိုဆရာတော်ကြီးအဌာရသမ၁၃၇၃ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၈၊၉၊၁၀
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊၂ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဓမ္မဒူတ ဇေတဝန်တောရ၊ ဆေကိန္ဒရာမကျောင်းတိုက်ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုဝါဆိုဆရာတော်ကြီးဧကူနဝီသတိမ၁၃၇၆ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၈၊၉၊၁၀ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဓမ္မဒူတ ဇေတဝန်တောရ၊ ဆေကိန္ဒရာမကျောင်းတိုက်ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရုဝါဆိုဆရာတော်ကြီးဝီသတိမ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၃၁
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊၂ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ဓမ္မဒူတ ဇေတဝန်တောရ၊ ဆေကိန္ဒရာမကျောင်းတိုက်ရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု ဝိဇ္ဇောတာရုံဆရာတော်ကြီးဧကဝီသတိမ       ၁၃၈၇ ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလဆန်း ၁၃၊၁၄၊၁၅
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၀၊၃၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁                                                                   မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေကျင်နိကာယဗဟိုဌာန၊ မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်
အောင်မြေသာစည်အလယ်တိုက်ကြီးရွှေကျင်နိကာယဓိပတိဥက္ကဌမဟာနာယက၊ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သီတဂူဆရာတော်ကြီ

 ကိုးကား 

Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာ