တာပွန်

တာပွန်သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ နတ်တလင်းမြို့နယ်၊ တာပွန်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ရွာတစ်ရွာ ဖြစ်သည်။ နတ်တလင်းမြို့ မပေါ်ပေါက်မီက တိုက်သူကြီး အုပ်ချုပ်ရာ နယ်မြေ ဖြစ်ခဲ့သည်။ မွန်ဘာသာဖြင့် ထန်းလေးပင်ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ တာပွန်သည် နတ်တလင်းမှ ၇ မိုင် ကွာဝေးပြီး မော်တော်ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။

သမိုင်းကြောင်း
ဗြိတိသျှတို့ ပဲခူးဒေသကို သိမ်းပိုက်ပြီးစတွင် ဒေသခံ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိများကို ၎င်းတို့၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်ရောက်ရန်နှင့် စစ်သည်အင်အား စုဆောင်းပေးရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ တာပွန်မြို့အုပ်သည် ဗြိတိသျှတို့ထံ အညံ့ခံရန် သို့မဟုတ် စစ်သည်ပေးရန် ပြတ်ပြတ်သားသား ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာဘုရင်အပေါ် သစ္စာစောင့်သိကာ တောခို၍ ခုခံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
တာပွန်မြို့အုပ်သည် ပဲခူးရိုးမ၏ ထူထပ်သော သစ်တောများနှင့် တောင်တန်းများကို အခြေခံ၍ နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် (၁၈၅၃-၁၈၅၅ ခန့်) ပြောက်ကျားစစ် ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ၎င်း၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်-
​ရိက္ခာနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဖြတ်တောက်ခြင်း: ဗြိတိသျှတပ်များ၏ ထောက်ပံ့ရေး လမ်းကြောင်းများကို တိုက်ခိုက်ခြင်း။
​သတင်းပေးများကို အပြစ်ပေးခြင်း: အင်္ဂလိပ်တို့ကို ကူညီသော ဒေသခံ သတင်းပေးများနှင့် လက်ကိုင်တုတ်များကို နှိမ်နင်းခြင်းဖြင့် ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား မလည်ပတ်နိုင်အောင် ဟန့်တားခဲ့သည်။

ဗြိတိသျှတို့၏ တန်ပြန်နှိမ်နင်းမှု
တာပွန်မြို့အုပ်နှင့် ၎င်း၏တပ်များကို သာမန်ရဲတပ်ဖွဲ့ဖြင့် မနှိမ်နင်းနိုင်သဖြင့် ဗြိတိသျှတို့သည် "ပဲခူးခြေလျင်တပ်" (Pegu Light Infantry) ကဲ့သို့သော အထူးတပ်ဖွဲ့များကို အသုံးပြု၍ တောနင်းရှာဖွေခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့၏ စခန်းများကို မီးရှို့ခြင်းနှင့် မိသားစုဝင်များကို ဖမ်းဆီးခြင်းတို့ဖြင့် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ နယ်မြေခံ ခေါင်းဆောင်များနှင့် ချိတ်ဆက်မှု
တာပွန်မြို့အုပ်သည် ထိုခေတ်က နာမည်ကျော် ခုခံရေးခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော တိုက်နယ်သူကြီး ဗိုလ်ဂေါင်းကြီး (BonGoung-gyee)တို့နှင့်လည်း နယ်မြေချင်း ဆက်စပ်နေသဖြင့် ဟန်ချက်ညီညီ လှုပ်ရှားခဲ့ပုံရသည်။ တာပွန်နယ်သည် သာယာဝတီနှင့် ပြည်ခရိုင်အစပ်တွင် ရှိသဖြင့် ၎င်း၏ လှုပ်ရှားမှုက ဗြိတိသျှတို့အတွက် အလွန်ခေါင်းခဲစရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။
​

 အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကောက်ချက်
​တာပွန်ကို "မြို့အုပ်" အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်သည် ၎င်း၏ အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြနေသည်-
​စစ်ရေးအင်အား: မြို့အုပ်တစ်ဦးအနေဖြင့် ၎င်းအောက်တွင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းကို ကိုယ်ပိုင် စီမံခန့်ခွဲနိုင်သော အခွင့်အာဏာရှိသည်။
​နယ်မြေစိုးမိုးမှု: တာပွန်ကဲ့သို့ ကျေးရွာ ၃၀၀ ကျော်ရှိသော နယ်မြေကြီးကို တိုက်သူကြီးအဆင့်ထက် မြင့်သော မြို့အုပ်က စီရင်ခြင်းမှာ ပို၍ ယုတ္တိတန်ပါသည်။

ဘုရင်ခေတ်အုပ်ချုပ်ပုံအရ မြို့အုပ် တနည်း မြို့သူကြီး၏ အောက်တွင် တိုက်သူကြီး၊ ရွာသူကြီး၊ ရွာခေါင်း၊ ကြေးထမ်းကြီးများဟူ၍ ရှိသည်။

ကိုးကား

Category:မြန်မာနိုင်ငံ ရွာများ
Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ ရွာများ
Category:BotUpload