အာပေါကောဋ္ဌာသ

ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်နည်း၌ အာပေါဓာတ်လွန်ကဲသော အာပေါကောဋ္ဌာသ အ‌ကြောင်းကို ‌ဖော်ပြထားပါသည်။ အာပေါဓာတ်လွန်ကဲသော အာပေါကောဋ္ဌာသ (၁၂)မျိုးကို  ဆက္က (၂)ခုအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားထားသည်။  ပထဝီကောဋ္ဌာသကိုလည်း ဖတ်ပါ။

 မေဒ ဆက္က  
 ၁။ ပိတ္တံ = သည်းခြေ = ၅၃  
 ၂။ သေမှံ = သလိပ် = ၅၃  
 ၃။ ပုဗ္ဗော = ပြည် = ၈  
 ၄။ လောဟိတံ = သွေး = ၅၃  
 ၅။ သေဒေါ = ချွေး = ၁၆  
 ၆။ မေဒေါ = အဆီခဲ = ၅၃  နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - ပထမတွဲ - ဖားအောက်တောရဆရာတော်
 မုတ္တဆက္က  
 ၇။ အဿု = မျက်ရည် = ၁၆  
 ၈။ ဝသာ = ဆီကြည် = ၅၃  
 ၉။ ခေဠော = တံတွေး = ၁၆  
 ၁၀။ သိင်္ဃာနိကာ = နှပ် = ၁၆  
 ၁၁။ လသိကာ = အစေး = ၅၃  
 ၁၂။ မုတ္တံ = ကျင်ငယ် = ၈  
ကောဋ္ဌာသအချို့၏ ထူးခြားချက်  
 သည်းခြေ= ဗဒ္ဓသည်းခြေ (အအိမ်သည်းခြေ) သည် အသည်းနှင့် နှလုံးအကြားတွင် တည်ရှိပြီး၊ အဗဒ္ဓသည်းခြေ (အရည်သည်းခြေ) သည် တစ်ကိုယ်လုံး၌ အနှံ့အပြားရှိသည်။ အရည်သည်းခြေမှာ ခါးသောအရသာရှိသော အရည်ဓာတ်ဖြစ်ပြီး၊ အာပေါဓာတ်လွန်ကဲသော ရုပ်ကလာပ်များ၏ အပေါင်းအစုဖြစ်သည်။ နှစ်မျိုးလုံး၌ ရုပ် (၅၃) မျိုးစီ ရှိသည် (ဝိသုဒ္ဓိ၊ ၁၊ ၂၅၂။ ဝိသုဒ္ဓိ၊ ၂၊ ၂၂၃)။  
 ပြည်= ဝက်ခြံ၊ အနာစိမ်းစသည့် အနာဒွါရများ၌သာ တည်ရှိပြီး၊ တေဇောဓာတ် (ဥတု) ကြောင့်ဖြစ်သော ဥတုဇရုပ်ဖြစ်သဖြင့် ရုပ် (၈) မျိုးသာ ရှိသည်။  
 သွေး= သန္နိစိတလောဟိတ (အသည်း၊ နှလုံး၊ အူပတ်ဝန်းကျင်၌ အိုင်နေသော သွေး) နှင့် သံသရဏလောဟိတ (အကြောအတွင်း၌ တစ်ကိုယ်လုံး လည်ပတ်နေသော သွေး) ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိပြီး၊ တစ်မျိုးစီ၌ ရုပ် (၅၃) မျိုးစီ ရှိသည်။  
 ချွေး= စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇဩဇဋ္ဌမကရုပ်နှင့် တေဇောဓာတ် (ဥတု) ကြောင့်ဖြစ်သော ဥတုဇဩဇဋ္ဌမကရုပ်များဖြစ်သဖြင့် ရုပ် (၁၆) မျိုးရှိသည်။  
 မျက်ရည်= စိတ်ကြောင့်လည်းဖြစ်၊ တေဇောဓာတ် (ဥတု) ကြောင့်လည်းဖြစ်ပြီး၊ စိတ္တဇအဋ္ဌကလာပ်၊ ဥတုဇအဋ္ဌကလာပ်ဖြစ်သဖြင့် ရုပ် (၁၆) မျိုးရှိသည်။  
 ဆီကြည်= လက်ဆီ၊ ခြေဆီ၊ မျက်နှာဆီစသည်ဖြစ်ပြီး၊ ရုပ် (၅၃) မျိုးရှိသည်။  
 တံတွေး - နှပ်= စိတ်ကြောင့်လည်းဖြစ်၊ ဥတုကြောင့်လည်းဖြစ်ပြီး၊ စိတ္တဇအဋ္ဌကလာပ်၊ ဥတုဇအဋ္ဌကလာပ်ဖြစ်သဖြင့် ရုပ် (၁၆) မျိုးစီ ရှိသည်။  
 အစေး= တံတောင်ဆစ်၊ ဒူးဆစ်စသည့် အရိုးအဆစ်များ၌ စက်ဆီကဲ့သို့ ချွဲပျစ်သော အဆီဖြစ်ပြီး၊ ရုပ် (၅၃) မျိုးရှိသည်။  
 ကျင်ငယ်= တေဇောဓာတ် (ဥတု) ကြောင့်ဖြစ်သော ဥတုဇရုပ်ဖြစ်သဖြင့် ရုပ် (၈) မျိုးသာ ရှိသည်။  

 ရှုပုံ စနစ်များ  
ဤကောဋ္ဌာသများကို ရှုရန်၊ မိမိရှုလိုသော ကောဋ္ဌာသ (ဥပမာ- သွေး၊ သည်းခြေ) ကို ဦးစွာ ဉာဏ်ရောင်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်၍၊ ထိုကောဋ္ဌာသကို မြင်တွေ့ပြီးသောအခါ ဓာတ်ကြီး (၄)ပါး ကို မြင်အောင် ရှုပါ။ ရုပ်ကလာပ်အမှုန်များ တွေ့သောအခါ၊ ရုပ်ကလာပ်များကို ဓာတ်ခွဲလျက် ရုပ်ပရမတ်တရား (၅၃၊ ၁၆၊ ၈) မျိုးကို ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူ၍ သိမ်းဆည်းပါ။ သည်းခြေ၊ သွေးတို့၌ နှစ်မျိုးစီရှိသဖြင့်၊ နှစ်မျိုးလုံး၌ ရုပ် (၅၃) မျိုးစီကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ရှုပြီး သိမ်းဆည်းပါ။ 

ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်
 ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျယ်ရှုပွားနည်း
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ကဏ္ဍ:ပါဠိဝေါဟာရများ
Category:ဝိပဿနာ