တောင်ယဉ်စွန်းတန်း

တောင်ယဉ်စွန်းတန်းသည် မွန်းတည့်ချိန် ဦးခေါင်းအထက် တည့်တည့်တွင် နေတည်ရှိသည့် တောင်ဖက်ဆုံး လတ္တီတွဒ်မျဉ်း ဖြစ်သည်။ ဤအဖြစ်အပျက်သည် တောင်ကမ္ဘာလုံးခြမ်း နေဘက်သို့ အဆုံးစွန် တိမ်းစောင်းသည့် ဆောင်းယဉ်စွန်းချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်။ အလားတူ မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းဖက်တွင် မြောက်ယဉ်စွန်းတန်း တည်ရှိသည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် တောင်ယဉ်စွန်းတန်းသည် အီကွေတာ၏ တောင်ဖက် ၂၃° ၂၆′ ၁၄.၄၄၀″ တွင်တည်ရှိသည်။ တောင်ယဉ်စွန်းတန်းသည် မြောက်ဖက်သို့ တစ်နှစ်လျှင် ၁၅ မီတာခန့် တဖြည်းဖြည့် ရွေ့လျားနေသည်။

 ရာသီဥတုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် 
တောင်ယဉ်စွန်းတန်းသည် တောင်ဖက် တောင်သမပိုင်းဇုန်နှင့် မြောက်ဖက် အပူပိုင်းဇုန်များကို ပိုင်းခြားထားသည့် မျဉ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ တောင်ယဉ်စွန်းတန်းတစ်လျောက် ဒေသအများစုမှာ မိုးခေါင်ခြောက်သွေ့ပြီး မိုးနည်းသောဒေသများဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျရှိ အပူပိုင်းဒေသအများစု၏ မိုးရေချိန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အများဆုံးပြောင်းလဲနေသည့် မိုးရေချိန်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။Geographical Patterning of Interannual Rainfall Variability in the Tropics and Near Tropics တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိုးခေါင်သောကြောင့် စွတ်စိုသည့်ဒေသများတွင်ပင် လယ်ယာစိုက်ပျိုး၍မရနိုင်ပေ။ မိုးရေချိန်ကောင်းသော အာဖရိကတောင်ပိုင်းတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသော်လည်း မြေဩဇာအသုံးပြုထားပင်ငြား အထွက်နှုန်းနည်းပါးသည်။

တောင်အမေရိကတွင် မြေလွှာသည် ဩစတြေးလျနှင့် အာဖရိကတောင်ပိုင်းကဲ့သို့ သက်တမ်းရင့်သည်။ သို့သော် ဘူမိဗေဒအရ သက်တမ်းနုသည့် အန်းဒီးတောင်တန်းသည် အပူလျော့ပိုင်း ဆန့်ကျင်ဆိုင်ကလုံးဒေသ၏ အနောက်ဖက်တွင် ရှိသည့်အတွက် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဖက်မှ ပူနွေးစွတ်စိုသော လေရရှိသည်။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် အပူပိုင်းဒေသနှင့်နီးသော ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ ဒေသများမှာ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အရေးပါသော ဒေသများဖြစ်ကြကာ ကော်ဖီစသော ကောက်ပဲသီးနှံများ ကောင်းစွာ ဖြစ်ထွန်းသည်။ အန်းဒီးတောင်တန်း၏ အနောက်ဖက်တွင်မူ ဟမ်းဘော့ရေစီးကြောင်းကြောင့် အလွန်အမင်းမိုးခေါင်သော ဒေသဖြစ်ကာ ကမ္ဘာ့အခြောက်သွေ့ဆုံးစာရင်းဝင် ကန္တာရကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

 ပတ်ပတ်လည်ကမ္ဘာ့ဒေသများ 
ပရိုင်းမီရီဒီယန်မှ စ၍ အရှေ့ဖက်သို့ တောင်ယဉ်စွန်းတန်း ဖြတ်သန်းသွားသော ဒေသများ

{| class="wikitable plainrowheaders"
! scope="col" | ကိုဩဒိနိတ်
! scope="col" | နိုင်ငံ၊ နယ်မြေနှင့် သမုဒ္ဒရာ
! scope="col" | မှတ်စု
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
| 
! scope="row" | 20px နမီးဘီးယား
| အီရွန်ဂို၊ ခိုးမက်စ်၊ ဟာဒက်၊ ခိုးမက်စ်(နောက်တစ်ဖန်) နှင့် အိုမာဟီးကီး တိုင်းဒေသကြီးများ
|-
| 
! scope="row" | 20px ဘော့ဆွာနာ
| ဂယ်လာဂဒီခရိုင်၊ ကွမ်းနမ့်ခရိုင်နှင့် ဗဟိုခရိုင်များ
|-
| 
! scope="row" | 20px တောင်အာဖရိက
| လင်ပိုပိုပြည်နယ်
|-valign="top"
| 
! scope="row" | 20px မိုဇမ်ဘစ်
| ဂါဇာပြည်နယ်နှင့် အင်ဟမ်ဘိန်းပြည်နယ်များ
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ
| style="background:#b0e0e6;" | မိုဇမ်ဘစ်ရေလက်ကြား
|-valign="top"
| 
! scope="row" | 20px မဒါဂတ်စကား
| တိုလိုင်ရာပြည်နယ်နှင့် ဖီရန်နာအန်တိုစ့်ပြည်နယ်များ
|-
| style="background:#b0e0e6;" | 
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ
| style="background:#b0e0e6;" |
|-valign="top"
| 
! scope="row" | 20px ဩစတြေးလျ
| အနောက်ဩစတြေးလျ၊ မြောက်ဩစတြေးလျနှင့် ကွင်းစလန်ပြည်နယ်
|-valign="top"
| style="background:#b0e0e6;" | 
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | သန္တာပင်လယ်
| style="background:#b0e0e6;" | ၏ သန္တာပင်လယ်ကျွန်းစုရှိ ကာတိုကျောက်တန်း၏ တောင်ဖက်မှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။
|-valign="top"
| style="background:#b0e0e6;" | 
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ
| style="background:#b0e0e6;" | မီနားဗား ကျောက်တန်းများ(20px တုံဂါ) ၏ မြောက်ဖက်နားနှင့် တူဘိုင်ကျွန်းစု (20px ပြင်သစ်ပိုလီနီးရှား)၏ တောင်ဖက်နားမှ ဖြတ်သွားသည်။
|-
| 
! scope="row" | 20px ချီလီ
| အန်တိုဖာဂစ်စတာ တိုင်းဒေသကြီး
|-valign="top"
| 
! scope="row" | 20px အာဂျင်တီးနား
| ဂျူဂျေးပြည်နယ်၊ ဆော့တာပြည်နယ်၊ ဂျူဂျေးပြည်နယ်(နောက်တစ်ဖန်)၊ ဆော့တာပြည်နယ်(နောက်တစ်ဖန်) နှင့် ဖော်မိုးဆားပြည်နယ်များ
|-valign="top"
| 
! scope="row" | 20px ပါရာဂွေး
| ဘုတ်ရွန်ပိုင်နက်၊ ပရက်ဆီဒန့်တီဟေးစ်ပိုင်နက်၊ ကွန်စက်စွန်ပိုင်နက်၊ ဆန်ပီရိုပိုင်နက်နှင့် အမန်ဘေးပိုင်နက်များ
|-valign="top"
| 
! scope="row" | 20px ဘရာဇီး
| မော်တူဂရော်ဆူဒူဆူး၊ ပါရန်နာနှင့် ဆောင်ပေါ်လို ပြည်နယ်များ
|-valign="top"
| style="background:#b0e0e6;" | 
! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ
| style="background:#b0e0e6;" |
|-
|}

 တောင်ယဉ်စွန်းတန်းတစ်လျောက် တည်ရှိသော နေရာများ 

အောက်ပါဒေသများမှာ တောင်ယဉ်စွန်းတန်းအနီး သို့မဟုတ် တောင်ယဉ်စွန်းတန်းဖြတ်သန်းသွားသည့် ဒေသများဖြစ်သည်။

20px အာဂျင်တီးနား
 အန်းဒီးတောင်တန်း
 ပန်းပါစ်မြေနိမ့်လွင်ပြင်
 ဆန်ဆယ်ဗာဒေါ် ဒီဂျူဂျေး

20px ဩစတြေးလျ
 ပါရာဘော်ဒူးမြို့၊ အနောက်ဩစတြေးလျ
 နယူးမန်းမြို့၊ အနောက်ဩစတြေးလျ
 ဒစ်အပွိုင့်မန့်ရေအိုင်၊ အနောက်ဩစတြေးလျ
 ဂစ်ဆွန်သဲကန္တာရ၊ အနောက်ဩစတြေးလျ
 ဟက်စ်ကမ်းပါးပြတ်၊ မြောက်ဩစတြေးလျ
 အဲလစ်စပရင်းမြို့၊ မြောက်ဩစတြေးလျ
 လောင်းရိချ်မြို့၊ ကွင်းစလန်းပြည်နယ်
 အရှေ့ကုန်းပြင်မြင့်၊ ကွင်းစလန်းပြည်နယ်
 အီမရယ်
 ဂရေ့မီးယားမြို့၊ ကွင်းစလန်းပြည်နယ်
 ရော့ဟန်တွန်မြို့၊ ကွင်းစလန်းပြည်နယ်

20px ဘော့ဆွာနာ
 ကာလာဟာရီ သဲကန္တာရ
 ခတ်ဆီအမျိုးသားဥယျာဉ်
 ကူလီရွာ
 မဟာလာပြေးမြို့20px ဘရာဇီး
 အီတာကွာကွီစီတူဘာမြို့
 မိုဂီဒက်စ်ကရူဇေးမြို့
 မရင်းဂါးမြို့
 ဆောင်ပေါ်လို−ဂွါရုအို့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်
 ဆောင်ပေါ်လိုမြို့
 ဆိုရိုကားဘားမြို့
 တက်ဂွိုင်မြို့
 အူဘာတူဘာမြို့

20px ချီလီ
 အက်တာကားမား သဲကန္တာရ
 အန်းဒီးတောင်တန်း
 အန်တိုဖာဂစ်စတာမြို့

20px မဒါဂတ်စကား
 တိုလီအာမြို့

20px မိုဇမ်ဘစ်
 အင်ဟမ်ဘိန်းမြို့
 မော်ရမ်ဘင်း
 မက်ဆင်ဂါ20px နမီးဘီးယား
 ဝဲဗစ်ဘေးမြို့
 ဆွာကော့မက်မြို့
 နမ့်မိသဲကန္တာရ

20px ပါရာဂွေး
 ကွန်စက်စွန်မြို့

20px တောင်အာဖရိက
 ကရူဂါအမျိုးသားဥယျာဉ်
 ပိုလိုကွာနီမြို့
 ကပ်ပရီကွန်ခရိုင်

 တောင်ယဉ်စွန်းတန်း၏ တောင်ဖက်တွင် ကျရောက်သော ဒေသများ 
ကမ္ဘာ့၏အဓိက ကုန်းမြေများမှာ မြောက်ကမ္ဘာလုံးခြမ်းတွင် ရှိနေသောကြောင့် တောင်ယဉ်စွန်းတန်း တောင်ဖက်တွင် လေးနိုင်ငံသာ တည်ရှိသည်။ (မြောက်ယဉ်စွန်းတန်း မြောက်ဖက်တွင် ၇၄ နိုင်ငံ တည်ရှိသည်။)
 20px လီဆိုသိုနိုင်ငံ
 20px နယူးဇီလန်နိုင်ငံနယူးဇီလန်ဘုရင်မ အုပ်ချုပ်သော ဒေသများဖြစ်သည့် ကွတ်ကျွန်းစု၊ တိုကလောင်နှင့် နျူးရယ်ဒေသများမှာ တောင်ယဉ်စွန်းတန်းအထက်တွင် တည်ရှိကြသည်။
 20px ဆွာဇီလန်နိုင်ငံ
 20px ဥရုဂွေးနိုင်ငံ

 မှတ်စု 

 ကိုးကား 

Category:ပထဝီဝင်
Category:လတ္တီတွဒ်မျဉ်း