ကကုသန်

ဤဘုရားရှင်သည်ကကုသန္ဓ (ပု) [ကု+ သံ + ဓာ + အ။ ကကု ဝုစ္စတိ ဂုဏရာသိ၊ ကကုံ သန္ဓေတီတိ ကကုသန္ဓော။ နိရုတ္တိ၊နှာ။၃၇၃။] ကကု သန္ဓမည်သောဘုရား။  ဘဒ္ဒကမ္ဘာ၌ ဦးစွာပွင့်သော ဘုရားဖြစ်၏။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁။၆၅။) ကောဏ္ဍည စသော ၂၄-ဆူ တွင် ၂၁-ဆူမြောက် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁။၅၃။) ဝိပဿီ စသော ၇-ဆူတို့တွင် ၄-ဆူမြောက် ဖြစ်၏။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂။၁၅၃။) ခေမဝတီမြို့ ခေမင်္ကရမင်း၏ ပုရောဟိတ် အဂ္ဂိဒတ္တပုဏ္ဏားနှင့် ဝိသာခါ ပုဏ္ဏေးမတို့မှ ခေမဝတီဥယျာဉ်၌ ဖွားမြင်တော်မူ၏။ 

အနှစ် ၄၀၀၀-ပတ်လုံး ကာမ, ကာမဝဏ္ဏ, ကာမသုဒ္ဓိ နန်းမသုံးဆောင်၌ ရောစိနီ အမှူးရှိသော ရံရွေ ၃၀၀၀၀-တို့ဖြင့် စံတော်မူ၏။ သားတော် ဥတ္တရကို ဖွားမြင်ပြီးလျှင် နိမိတ် ၄-ပါးမြင်တော်မူ၍ အာဇာနည် မြင်းကသော ရထားယာဉ်ဖြင့် တောထွက်တော်မူပြီးလျှင် ပဓာနအကျင့်ကို ၈-လပတ်လုံး ကျင့်တော်မူ၏။ ကဆုန်လပြည့်နေ့ ၌ သုစိရိန္ဓနိဂုံး ဝဇိရိန္ဓပုဏ္ဏားသမီး လှူအပ်သော နို့ဃနာကို ဘုဉ်းပေးတော်မူပြီးလျှင် ထိုအနီး ရှားတော၌ နေ့သန့် (နေခို) တော် မူ၏။ ညနေချမ်း ဗောဓိမဏ္ဍိုင်သို့ ကြွရာ မုယောခင်းစောင့် သုဘဒ္ဒလှူသော မြက် ၈-ဆုပ်ကို မဟာဗောဓိ ကုက္ကိုပင်ရင်း၌ ဖြန့်ခင်းသည်နှင့် တပြိုင်နက် ၃၄-တောင်ရှိသော ပလ္လင်ပေါက်၍ ထိုပလ္လင်၌ သဗ္ဗညုဘုရား ဖြစ်တော်မူ၏။ 

မကိလမြို့အနီး မိဂဒါဝုန်၌ ရဟန်း ၄၀၀၀၀-အား တရားဓမ္မစက် ဟောမြွက်တော်မူ၏။ ထိုအခါ ကုဋေ ၄၀၀၀၀-အရေအတွက်ရှိသော နတ်လူတို့အဘို့ ပဌမ အကြိမ် သစ္စာ ၄-ပါး သိမြင်သော ကျွတ်တမ်းဝင်ပွဲကြီး ဖြစ်၏။ ထို့နောင် တဖန် ကဏ္ဏကုဇ္ဇမြို့ တံခါးအနီး အင်ကြင်းပင်ကြီး အပါးဝယ် ရေမီးအစုံအစုံဖြစ်သော တန်ခိုး ပြာဋိဟာ ပြတော်မူပြီးလျှင် တရားဒေသနာ ဟောတော်မူသောအခါ ကုဋေ ၃၀၀၀၀- အရေ အတွက်ရှိသော နတ်လူတို့အဘို့ ဒုတိယ အကြိမ် သစ္စာ ၄-ပါးသိမြင်သော ကျွတ် တမ်းဝင်ပွဲကြီးဖြစ်၏။ ထို့နောင် အခါတပါး၌ ခေမာဝတီမြို့ အနီး နရဒေဝ နတ်ဘီလူး၏ ဗိမာန်၌ စံနေတော်မူလျက် ယင်းဘီလူး အမှူးရှိသော ဝေနေယျ သတ္တဝါအပေါင်းတိုအား တရားဒေသနာဟောတော်မူသောအခါ အတိုင်းမသိ များပြားကုန်သော နတ်လူတို့ အဘို့ တတိယအကြိမ် သစ္စာလေးပါး သိမြင်သော ကျွတ်တမ်းဝင်ပွဲကြီးဖြစ်၏။ (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၉၆-၇-၈။) 

ဩဝါဒပါတိမောက်ကို ကိုယ်တော်တိုင် နှစ်စဉ်ပြတော်မူ၏။ (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၂၊၁၅၃။) ပါတိမောက်ပြသော အချိန်ကာလကား တပို့တွဲ လပြည့်နေ့ဖြစ်၏။ (ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊ ၂၉၈။) အဂ္ဂသာဝကတို့ကား ဝိဓုရနှင့် သဉ္ဇီဝ မထေရ်၊ အဂ္ဂသာဝိကာတို့ကား သာမာထေရီ နှင့် စမ္ပာထေရီ၊ အလုပ်အကျွေး ရဟန်းကား ဗုဒ္ဓိဇရဟန်း၊ အလုပ်အကျွေးမတို့ကား နန္ဒာ နှင့် သုနန္ဒာ ဥပါသိကာမတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ (ဗုဒ္ဓဝံ။၃၇၂။ အပ၊ဋ္ဌ၊၁။၅၃။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁။၅၁။) ကကုသန် ဘုရားနှင့် တပည့်သားတို့အား နှောက်ရှက်လေ့ရှိသူမှာ ဒူသီမာရ်နတ်ဖြစ်၏။ (မ၊၁။၄၀၇-၄၁၅။) ကျောင်းတကာကား အစ္စုတသေဌေး။ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁။၁၁၀။) အလုပ် အကျွေးတကာတို့ကား ယင်းအစ္စုတနှင့်သုမန သေဌေးတို့ဖြစ်ကုန်၏။ (ဗုဒ္ဓဝံ။၃၇၂။) ဘုရားရှင်၏ အရပ်တော်ကား အတောင် ၄၀, ကိုယ်မှ ထွက်သော ရောင်ခြည်တော်ကား ဝန်းကျင် ဆယ်ယူဇနာရှိ၏။ (ဗုဒ္ဓဝံ။၃၇၃။ ဗုဒ္ဓဝံ၊ဋ္ဌ၊၂၉၉၊ ၃၄၉၊၃၅၀။) 

ဤဘုရားရှင်လက်ထက် တော်၌ ရဟန္တာ ၄၀၀၀၀-တို့၏ သာဝကသန္နိပါတတကြိမ်ဖြစ်၏။ (ဒီ၊၂၊၅။) သက်တော် ကား အနှစ်၄၀၀၀၀-ရှည်တော်မူ၏။ (ဒီ၊၂၊၃။ ဗုဒ္ဓဝံ။၃၇၃။) ခေမဝတီမြို့ခေမမည်သောအရံ၌ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူရာ တည်ထားသောဓာ တုစေတီတော်သည် တဂါဝုတ်မြင့်၏။ (ဗုဒ္ဓဝံ။၃၇၃။) ကကုသန်ဘုရားရှင် ဩဇဒီပမည်သော သီဟိုဠ်ကျွန်းသို့ရဟန္တာ ၄၀၀၀၀-နှင့်ကြွတော် ဘေးရောဂါကျရောက်နေသော သူတို့အား ဘေးရောဂါမှ ကင်းဝေးစေတော်မူခဲ့၏။ ကကုသန်ဘုရားရှင်၏ ရေစစ်တော်ကို အဘယမြို့ စေတီတဆူ၌ ဌာပနာတည်ထားခဲ့၏။ (အကျယ်ကို ဒီပဝံသ။ ၁၅-၁၇-ကဏ္ဍတို့၌ ကြည့်။)တိပိဋကအဘိဓာန် အတွဲ-၅
၂၅။ ကကုသန်-ဘုရားရှိခိုး+ဆုတောင်းဂါထာ
 ကန္တာရတော ဥတ္တာရေန္တိ၊ ကင်္ခစ္ဆေဒါယ ဒေသကံ၊ 
 ကကုသန္ဓံ ဓမ္မောဘာသံ၊ ဝန္ဒေ သော ဒေတု မေ ဇယံ။ 
 ကကုသန္ဓဗုဒ္ဓဝင်ကို ကြည့်ပါ။
 ကကုသန္ဓဘုရားရှင်ကို ကြည့်ပါ။
 ကျမ်းကိုး 

Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ
Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားများ