ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်

ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်မှာ ပုဂံပျက်သုဉ်းခဲ့ပြီးနောက်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည့် ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်မင်းဆက်များဖြစ်သည်။ အမျိုးအနွယ်အားဖြင့်လည်း ရှမ်းများဖြစ်ကြကာ ဗမာစစ်စစ်များမဟုတ်ကြချေ။ ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးအနက်မှ အငယ်ဆုံးဖြစ်သည့် ပင်းယမြို့တည် တစ်စီးရှင် သီဟသူ မှ စတင်တည်ထောင်သည့် မင်းဆက်များဖြစ်သည်။ အင်းဝနေရာတွင် မြို့တည်ရန် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ကြိုးပမ်းသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထိုနောက် ပင်းယမြို့ကိုတည်ပြီးလျှင် သီဟသူသည် သားငယ်ဖြစ်သူ အသင်္ခယာ စောယွန်း ကိုလူသူလက်နက်ပေးကာ စစ်ကိုင်းမြို့တည်ပေးပြီး မင်းပြိုင်ပြုစေသည်။ သို့ဖြင့် ပင်းယ (မြို့သက် ၅၂နှစ်) တွင် မင်း ၆ ဆက်၊ စစ်ကိုင်း (မြို့သက် ၄၉နှစ်)တွင် မင်း ၇ ဆက် စိုးစံကြရာ ပင်းယမှနရသူက စစ်ကိုင်းမှ မင်းပြောက်ကို မင်းမျိုးမင်းရိုးမှန်သူမဟုတ်ဟု စွပ်စွဲကာ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ဘက်တလွှားရှိ မောရှမ်းများ၏အကြီးအကဲ သိုချီဘွားကို စစ်ကိုင်းအား သိမ်းယူပါရန် ပင့်ဖိတ်လေသည်။ သို့ဖြင့် သိုချီဘွားလည်း စစ်ကိုင်းကို ရှေးဦးစွာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက်ပင်းယ ကိုပါ တစ်ပါတည်းတိုက်ခိုက်ပြီး လူသူအမြောက်အမြားကို ကျွန်ပြုဖမ်းဆီးယူဆောင်သွား သဖြင့် ပင်းယ နှင့် စစ်ကိုင်းမင်းဆက်များ ပျက်စီးသွားရပြီးလျှင် ယင်းဒေသတစ်ဝိုက်တွင်ရှိကြသော မြန်မာလူမျိုး အမြောက်အမြားသည် ဘေးလွတ်ရာ တောင်ငူနှင့် ပြည်အပါအဝင် အခြားအရပ်ဒေသများဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ထွက်ပြေးကြသည်။ 

စစ်ကိုင်းမင်း မင်းပြောက် ကြခတ်ဝရာသို့ပြေးသည်။ သတိုးမင်းဖျားသတ်၍ သေလေသည်။ ပင်းယမင်း နရသူကို ရှမ်းတို့ဖမ်းဆီး ခေါ်ဆောင်သွားသဖြင့် နောင်တွင် မောဝ်ပါ နရသူ ဟုလည်းခေါ်ကြသည်။ နရသူမရှိသည့်နောက် ပင်းယတွင် ဥဇနာပြောင်မင်းပြုသည်။ သို့သော် မကြာမှီမှာပင် စစ်ကိုင်းတွင် ရှိနေသည့် သတိုးမင်းဖျားက ပင်းယကိုတိုက်ပြီး စစ်ကိုင်း-ပင်းယ နှစ်နေရာကြားတွင် အင်းဝကိုတည်ကာ အင်းဝမင်းဆက်ကို စတင်တည်ထောင်သည်။
 ပင်းယမင်းဆက် (၁၃၁၂ - ၁၃၆၄) 
သော်တာလ ပင်းယတည် ဆိုရိုးစကားအရ (သော် = ၆၊ တာ = ၇၊ လ = ၄)  ပင်းယအား တစ်စီးရှင် သီဟသူမင်းက ၆၇၄ - ခုနှစ်၌ တည်ထောင်သည်။ ဂီတစာဆို ယုဝစိုးမြင့် ရေး၊ ကူနီနန်းမှ ပခန်းကျော် နှင့် နတ်သမိုင်းစစ်တမ်းများ၊ ၁၉၈၇-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ၊ စာ- ၁၅
 တစ်စီးရှင် သီဟသူ
 ဥဇနာ
 ငါးစီးရှင် ကျော်စွာ
 လေးစီးရှင် ကျော်စွာ
 နရသူ (မောပါမင်း)
 ဥဇနာပြောင်

 စစ်ကိုင်းမင်းဆက် (၁၃၁၅ - ၁၃၆၄) 
သံတတိုင်း စစ်ကိုင်းတည်ဆိုရိုးစကားအရ ( သံ = ၆၊ တ = ၇၊ တိုင်း = ၇)  စစ်ကိုင်းအား အသင်္ခယာ စောယွန်းမင်းက ၆၇၇ - ခုနှစ်၌ တည်ထောင်သည်။ ဂီတစာဆို ယုဝစိုးမြင့် ရေး၊ ကူနီနန်းမှ ပခန်းကျော် နှင့် နတ်သမိုင်းစစ်တမ်းများ၊ ၁၉၈၇-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ၊ စာ- ၁၅
 အသင်္ခယာ စောယွန်း
 တရဖျားကြီး
 ရွှေတောင်တက်
 ကျစွာ
 နော်ရထာ မင်းရဲ
 တရဖျားငယ်
 မင်းပြောက် သီဟပတေ့

ကိုးကား

ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း
ကဏ္ဍ:ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်
ကဏ္ဍ:ပထမရှမ်းခေတ်