တရားဂုဏ်တော်

တရားဂုဏ်တော် ဆိုသည်မှာ သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားရှင် ကောင်းစွာ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော တရားတော်များတွင် ကိန်းဝပ်တည်ရှိသည့် ထူးမြတ်သော အရည်အချင်းတော်များကို ဆိုလိုသည်။ တရားတော်ကို ကိုးကွယ်ရာ၌ ကျမ်းဂန်ပိဋကတ်တော်များနှင့် မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်တရားတို့ကို ရည်မှန်း၍ ပူဇော်ရမည် ဖြစ်သည်။

တရားတော်၏ အမျိုးအစားများ
တရားဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံသော တရားတော်များတွင် အောက်ပါ ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ် များ ပါဝင်သည် -
   မဂ် ၄ ပါး (သောတာပတ္တိမဂ်၊ သကဒါဂါမိမဂ်၊ အနာဂါမိမဂ်၊ အရဟတ္တမဂ်)
   ဖိုလ် ၄ ပါး (သောတာပတ္တိဖိုလ်၊ သကဒါဂါမိဖိုလ်၊ အနာဂါမိဖိုလ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်)
   နိဗ္ဗာန် ၁ ပါး
   ပိဋကတ်တော် (ဓမ္မက္ခန္ဓာ)

တရားဂုဏ်တော် ၆ ပါး
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော်များသည် အောက်ပါ ဂုဏ်တော် ၆ ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသည်။

တရား ဂုဏ်တော် ၆-ပါး မှာ
သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော
သန္ဒိဋ္ဌိကော
အကာလိကော
ဧဟိပဿိကော
ဩပနေယျိကော
ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟိ။

 ၁။ သွာက္ခာတ ဂုဏ်တော်
တရားတော်သည် အစ (ကြားနာရခြင်း)၊ အလယ် (ကျင့်ကြံခြင်း)၊ အဆုံး (နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်ခြင်း) တို့တွင် ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံအောင် ဘုရားရှင်က ဟောကြားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ တရားတော်ကို ကြားနာရုံမျှဖြင့် ကိလေသာမီး ၁၀ ပါး (လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ စသည်) တို့ကို ငြိမ်းအေးစေနိုင်သည့် သတ္တိရှိသည်။

၂။ သန္ဒိဋ္ဌိက ဂုဏ်တော်
တရားတော်သည် သူတစ်ပါးအပြောဖြင့် ယုံကြည်ရုံသာမဟုတ်ဘဲ ကျင့်ကြံသူကိုယ်တိုင် ဒိဋ္ဌထင်ရှား သိမြင်နိုင်သော ဂုဏ်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တိုင်ကျင့်လျှင် ကိုယ်တိုင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရရှိခံစားနိုင်သည်။

 ၃။ အကာလိက ဂုဏ်တော်
အကျိုးပေးရာတွင် အချိန်ဆိုင်းငံ့ခြင်းမရှိဘဲ ချက်ချင်းအကျိုးပေးတတ်သော ဂုဏ်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မဂ်ကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီးသည်နှင့် တစ်ဆက်တည်းတွင် ဖိုလ်အကျိုးတရားသည် အချိန်ခြားခြင်းမရှိဘဲ ပေါ်လာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ 

 ၄။ ဧဟိပဿိက ဂုဏ်တော်
"လိုက်ခဲ့စမ်းပါ၊ ကြည့်ရှုစမ်းပါ" ဟု သူတစ်ပါးအား ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဖိတ်ခေါ်ထိုက်သော ဂုဏ်ဖြစ်သည်။ တရားတော်သည် ကောင်းကင်ယံရှိ လပြည့်ဝန်းကြီးကဲ့သို့သော်လည်းကောင်း၊ ပတ္တမြားရတနာကဲ့သို့သော်လည်းကောင်း စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ 

၅။ သြပနေယျိက ဂုဏ်တော် 
မိမိ၏ စိတ်ဓာတ်၌ ကပ်၍ ဆောင်ယူထိုက်ခြင်း၊ အမြဲကိန်းဝပ်နေအောင် ကျင့်ဆောင်ထိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။  မိမိ၏ ဦးခေါင်းတွင် မီးလောင်နေသော်လည်း ထိုမီးကို မငြိမ်းအားဘဲ သံသရာဝဋ်မီးကို ငြိမ်းစေမည့် တရားတော်ကိုသာ ဦးစားပေး ကျင့်ဆောင်ထိုက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

၆။ ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟိ ဂုဏ်တော် 
ပညာရှိ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့က ကိုယ်စီကိုယ်င သိမြင်ခံစားနိုင်သော ဂုဏ်ဖြစ်သည်။ အရိယာတို့သည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုကာ ဖလသမာပတ် ဝင်စားခြင်းဖြင့် လွန်စွာအေးမြသော ချမ်းသာကို ကိုယ်တိုင်ခံစားကြရသည်။ 

တရားတော်၏ အကျိုးအာနိသင်
တရားတော်သည် ကျင့်ကြံလိုက်နာသော ဝေနေယျတို့အား လူ့ရွာ၊ နတ်ထံမှ နိဗ္ဗာန်အထိ ချမ်းသာသမ္ပတ္တိများကို မိမိရရ ပေးစွမ်းနိုင်သော သတ္တိရှိသည်။ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်ပင်လျှင် မိမိသိမြင်အပ်သော တရားတော်ကို အကြိမ်ကြိမ် လေးမြတ်စွာ ပူဇော်တော်မူခဲ့သည်။

မြတ်စွာဘုရား၏ တရားတော်များသည် အပေါ်ယံ နားထောင်ကောင်းရုံမျှမဟုတ်ဘဲ၊ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ကြိတ်ကြိတ်နယ်နယ် စဉ်းစားလေလေ ပို၍ အဖိုးတန်လေလေ ဖြစ်သည့် မားမားစွင့်စွင့် ထင်ရှားသော ရတနာစစ်များ ဖြစ်ကြပါသည်။ ရတနာ့ဂုဏ်ရည်

မဟာစည်ဆရာတော်ကြီး ၏ မြန်မာပြန် 
ဘဂဝါတော- မြတ်စွာဘုရားရှင်၊ အက္ခတော- ဟောကြားတော်မူအပ်သော၊ ဓမ္မော- မဂ်လေးပါး၊ ဖိုလ်လေးပါး၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပရိယတ်အားဖြင့် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်သည် ---
သွာက္ခာတော - ကိလေသာငြိမ်းကြောင်း ကောင်းမွန်မှန်ကန်စွာ ဟောအပ်သော တရားတော်။
သန္ဒိဋ္ဌိကော - ကျင့်ကြံအားထုတ်လျှင် မျက်မှောက်ကိုယ်တိုင် တွေ့မြင်နိုင်သော တရားတော်။
အကာလိကော - အချိန်အခွင့် မဆိုင်းလင့်ဘဲ အသင့်လက်ငင်း ချက်ခြင်း အကျိုးပေးတတ်သော တရားတော်။
ဧဟိပဿိကော - “ လာပါ၊ ကျင့်လှည့်ပါ ” ဟု ကျင့်ကြံအားထုတ်ရန် ဖိတ်မန်တိုက်တွန်းထိုက်သော တရားတော်။
ဩပနေယျိကော - မိမိသန္တာန်၌တည်အောင် ကျင့်ဆောင်ထိုက်သော တရားတော်။
ပစ္စတ္တံဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟိ - တရားသိမြင်သည့် ပညာရှိရှစ်ပါးအရိယာများသာလျှင် အသီးသီး သိမြင်ခံစားရသော တရားတော်။

 ကိုးကားချက် 

ယဉ်ကျေးလိမ္မာ ရင်သွေးကမ္ဘာ-ဒေါက်တာ မင်းတင်မွန်

Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ