ကြာညို၊ မောင် (ဘဝသစ် ဦးအောင်ကျော်)

ငယ်စဉ်က ကျေးရွာ မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ဝါတွင်း၊ ဝါပ စုစုပေါင်း ခြောက်လကို ကိုရင်ဝတ်ခဲ့ပြီး အခြေခံ ဘာသာရေး စာပေများကို သင်ကြားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဝင်၊ မဟာဝင်၊ ရာဇဝင်၊ ဇိနတ္ထပကာသနီ၊ ဦးပေါ်ဦးလျှေက်ထုံးကျမ်း စသော စာအုပ်များကို ဖတ်ခဲ့ရသည်။ စာဖတ် ဝါသနာ ပါကြသော အစ်ကိုဖြစ်သူ ဆယ်တန်းကျောင်းသားနှင့် ယောက်ဖတော်သူ ကျောင်းဆရာတို့ စုဆောင်းထားကြသည့် ထင်းရှုးသေတ္တာ နှစ်လုံးနှင့် ဗီရို တစ်လုံးစာ ဝတ္ထု၊ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်၊ သတင်းစာများကို ဖတ်ခဲ့ရာမှ စာဖတ် ဝါသနာ ပါလာခဲ့သည်။

အသက် ၁၃ နှစ် အရွယ်တွင် ရန်ကုန်မြို့နေ ဦးလေးဖြစ်သူ (ထွန်းသတင်းစာ၊ အယ်ဒီတာ ဦးထွန်းဖေ) ၏ အိမ်၌ နေ၍ ပညာ ဆက်လက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသော ဦးလေး၏အိမ်တွင် မြန်မာစာအုပ်များ သာမက အင်္ဂလိပ်စာအုပ်များပါ ရှိသောကြောင့် အင်္ဂလိပ်စာ ဖတ်သည့် အကျင့် ပါရလာသည်။ လမ်းဘေး စာအုပ်အဟောင်းဆိုင်များမှ အလွယ်စား အင်္ဂလိပ် စာအုပ်များကိုလည်း ဝယ်ယူ စုဆောင်း တတ်လာခဲ့သည်။

ထို့နောက် ရန်ကုန်၊ ဦးဝိစာရလမ်းရှိ Mrs. H.E.Nelson’s Private English School တွင် အခြေခံတန်းမှ စ၍ ကျောင်းတက်ခဲ့သည်။ ဦလေး၏ သားသမီးများနှင့် အတူ ကျောင်းသို့ သွားခဲ့သည်။ စာများများ ဖတ်သည့် အကျိုးကြောင့် အကြားအမြင်များပြီး သဘောပေါက် လွယ်ခဲ့သည်။ အတန်းထဲ၌ အစမ်းစာမေးပွဲကြီးတွင် ပထမရသဖြင့် တနှစ်လျှင် နှစ်တန်း သုံးတန်း တက်ခဲ့ရသည်။ သို့အတွက် တတိယနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို မည်သူမဆို ဝင်ဖြေနိုင်သည်။ မည်သည့် အတန်းတွေ အောင်ခဲ့ကြောင်း အထောက်အထား ပြစရာ မလိုပေ။ သို့သော် တတိယနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း မဖြေဖြစ်ခဲ့ချေ၊ နောက်တနှစ်တွင် တီတီစီကျောင်းသို့ ပြောင်းရွှေ့ ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲကို ၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။

တီတီစီကျောင်းတွင် တက်ရောက်နေခိုက် အမှတ် ၆၈၊ ဦးဝိစာရလမ်းတွင် တည်ရှိသော ခရစ်ယာန် သာသနာပြုဂိုဏ်းမှ ပို့ချသည့် The Voice of Prophecy (ဗျာဒိတ်တော်အသံ) ခေါ် စာပေးစာယူ သင်တန်းကို တက်ရောက်ဖြစ်ကာ ခရစ်ယာန် ဘာသာရေး စာပေများနှင့် ရင်းနီးခဲ့သည်။

တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီးနောက် ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၃ ခုနှစ်အထိ မန္တလေး တက္ကသိုလ်တွင် တက်ရောက် သင်ကြားခဲ့သည်။ ပထမနှစ်တွင် သာသနာပြု ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားဟောင်းများ အသင်းက ကျင်းပသော အင်္ဂလိပ်စာစီစာကုံး ပြိုင်ပွဲတွင် ပထမဆု ဆွတ်ခူးခဲ့သည်။ စာစီစာကုံး ခေါင်းစဉ်မှာ (Stray Thoughts) (တွေ့ရာစိတ်ကူး) ဖြစ်သည်။ ဒုတိယနှစ် တက်နေစဉ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း ညကျောင်းတစ်ကျောင်း၌ အင်္ဂလိပ်စာပြဆရာ ဖြစ်လာသည်။ စေတနာရှင်ကြီး တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးကျော်လှ ဦးစီး ဖွင့်လှစ်သော အခမဲ့ English Speaking Club တွင် ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က Intermediate of Art ခေါ် ဒုတိယနှစ် စာမေးပွဲတွင် တစ်ကျောင်းလုံး၌ အင်္ဂလိပ်စာ၊ မြန်မာစာနှင့် Logic (ယုတ္တိဗေဒ) ဘာသာများတွင် အမှတ်အများဆုံး ရရှိ၍ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာအသင်းက ရွှေတံဆိပ်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်းကို ခံယူရသည်။ တက္ကသိုလ် နှစ်ပတ်လည် မဂ္ဂဇင်နှင့် နံရံကပ် စာစောင်များတွင် ပါဝင် ရေးသားခဲ့သည်။

ဒုတိယနှစ် စာမေးပွဲ အောင်မြင်ပြီးနောက် အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးတန်း တက်ရန် ရန်ကုန်သို့ ဆင်းလာခဲ့သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ရိုးရိုးဘီအေဘွဲ့နှင့် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်စာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နှစ်အတော်ကြာတွင် B.L ဘွဲ့ကို ထပ်မံ ရရှိသည်။

၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင်ကျောင်းနေဖက် မိတ်ဆွေ ဦးဟုတ်လှိုင်နှင့် တွဲဖက်၍ ဘဝသစ် အထက်တန်းကျောင်းကို (တက္ကသိုလ် တက်နေရင်း) တည်ထောင်သည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်မှ စ၍ ၁၉၅၇ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာ ဌာနတွင် နည်းပြအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းကို ပြည်သူပိုင် အဖြစ် အသိမ်းခံရသော အခါ အင်္ဂလိပ်စာ ကျူရှင်ဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဗွီအိုအေ အသံလွှင်ဌာနသို့ သွားရောက် အမှုထမ်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် မိမိဆန္ဒ အလျောက် ဗွီအိုအေမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိစဉ် ဒစ္စနီကမ္ဘာ၊ ဟောလိဝုဒ် စသည့် ဒေသများနှင့် လန်ဒန်၊ ပါရီ၊ (ရှိတ်စပီးယား ဇာတိ) အေဗွန်မြစ်ပေါ်က စထရတ်ဖို့ဒ်မြို့များသို့ သွားရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိုင်း၊ စင်္ကာပူနှင့် အိန္ဒိယ နိုင်ငံများသို့လည်း ဝင်ရောက် လည်ပတ်ခဲ့သည်။

စာပေ ရေးသားခြင်းကို ၁၉၅ဝ ပြည်နှစ်များမှ စခဲ့သည်။ မိုးဝေ၊ ချယ်ရီ၊ စန္ဒာ၊ သင့်ဘဝ၊ စာမော်ကွန်း၊ နွယ်နီ၊ စံပယ်ဖြူ၊ လှပ၊ အပျိုစင်၊ သောင်းပြောင်းထွေလာ၊ ရတနာပန်းခင်း၊ The Best English၊ English for All၊ The Light of English၊ The International၊ Lifestyle၊ Today စာစောင်များတွင် နိုင်ငံတကာရေးရာ၊ အတွေးအမြင်၊ ခရီးသွား အတွေ့အကြုံ၊ မြန်မာမှုနှင့် အင်္ဂလိပ်စာ ပညာပေး ဆောင်းပါးများကို ရေးသားခဲ့သည်။

 ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ 
 ကျောင်းသားလက်စွဲ စွယ်စုံ စာအုပ်ထူး ၁၉၆၈
 ပို၍ကောင်းသော အင်္ဂလိပ်စာရေးနည်း ဖြတ်လမ်း (ဦးထွန်းစိန်နှင့်တွဲ၍) ၁၉၆၈
 Model English Writings ၁၉၉၃
 ပြည်ပ အတွေ့အကြုံများ ၁၉၉၄
 စံပြ အီဒီယမ် ဝါကျဆန်းများ ၁၉၉၄
 ယနေ့ စကားပြောကြပုံများ ၁၉၉၅
 Bawathit Letters and Essays ၁၉၉၅
 မြန်မာမှု အင်္ဂလိပ်စာ ၁၉၉၅
 English Speaking for Travel and Business ၁၉၉၆
 Instant English ၁၉၉၆
 Beautiful English for Beginners ၁၉၉၆
 အင်္ဂလိပ်စာ ပိုင်နိုင်မှု သော့ချက်များ ၁၉၉၇
 မြန်မာမှု အင်္ဂလိပ်စာ (၂) ၁၉၉၉
 နယူးယောက်၊ ဝါရှင်တန်၊ လန်ဒန်၊ ပါရီ ပြည်ပ အတွေ့အကြုံများ (၂) ၁၉၉၉
 Learner's အဘိဓာန်မှ စံပြဝါကျ ၁၅၀ဝ ၂၀၀၀
 ဘဝလမ်းညွှန် ၂၀၀၀
 Presenting Myanmar ၂၀၀၀
 High School Essays and Letters ၂၀၀၁
 A Practical Approach to English Writing and Speaking ၂၀၀၁
 ကုမ္ပဏီ ဝန်ထမ်းများအတွက် အင်္ဂလိပ်စာ ၂၀၀၂ 
ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ ဆက်ဆံရေး ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်)၊ စာတည်းအဖွဲ့ စုဆောင်း ပြုစုပြီး ရွှေဟင်္သာ စာအုပ်တိုက်မှ ၂၀၀၆ နိုဝင်ဘာမှာ ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ 'နှစ်ဆယ်ရာစု မြန်မာ စာရေး ဆရာများနှင့် စာစုစာရင်း (ဒုတိယတွဲ)
 ကိုးကား 

ကဏ္ဍ:မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရေးဆရာများ