Vila Nova de Cerveira

Bila Nuoba de Cerbeira (an pertués: Vila Nova de Cerveira) (coincida frequentemente solo por Cerbeira) ye ua bila pertuesa ne l Çtrito de Biana de l Castielho, region Norte i sub-region de l Minho-Lhima, cun cerca de 1 400 habitantes.

Ye sede dun munecípio cun 108,46 Km² de ária i 9 253 habitantes (2011), subdebidido an 15 freguesies. L munecípio ye lhemitado a nordeste pul munecípio de Balença, a lheste por Paredes de Coura, a suiste por Puonte de Lhima, a sudoeste por Camina i a noroiste pula Galiza.

L punto mais alto de l cunceilho queda ne l'alto de San Paio, cun 638 metros d'altitude, na freguesie de Lhoibo.

La sue percipal freguesie ye Campos, pus alhá se situan ls dous polos andustriales, que zambolben i dinamizan to l cunceilho i cunceilhos lhimítrofes.

 Populaçon de l cunceilho de Bila Nuoba de Cerbeira (1801 – 2011) 1801  1849  1900  1930 1960 1981 1991 2001 2011 6 706 9 401 9 691 10 794 11 030 8 666 9 144 8 852 9 253

Stória
La persença houmana ne l território hoije correspondente al Cunceilho de Bila Nuoba de Cerbeira, remonta a la pré-stória. Antre ls bários eilemientos detetados, merece çtaque l tesouro de la sepultura de la Quinta de Auga Branca, cujo spólio stá antegrado ne l Museu Nacional de Arqueologie.
La grande spanson demográfica que stá na base de l poboamiento atual dou-se durante l Cámbio de Era cula multiplicaçon de l númaro de castros, yá sob ua fuorte anfluéncia de la romanizaçon. L melhor eisemplo deste mobimiento puode ser ancontrado ne l Aro Arqueológico de Lhobelhe, cuja acupaçon se stende zde l seclo I a.C. al seclo VII d.C.

Inda assi, l Cunceilho de Bila Nuoba de Cerbeira solo ampeçarie a ganhar spresson territorial aquando de l porcesso de reconquista, passado las ambasones árabes, l que benerie a ser anfatizado pula outonomizaçon de l Cundado Portucalense, an 1096. Ye neste período que l Riu Minho assume defenitibamente l sou papel de frunteira, fuorçando al stablecimiento de puntos fortificados que balizassen i defendessen l curso de l riu. Surgie assi las Tierras de Cerbeira, cujo castielho, lhocalizado ne l sítio adonde hoije podemos ancontrar la scultura de l cerbo de l José Rodrigues, tenie por misson patrulhar i defender, fusse contra las ambestidas árabes, fusse contra las normandas.

An 1297, D. Dinis i D. Fernando IB de Castielha assinában l Tratado de Alcanizes, ponendo fin als cunfrontos que tenien ocorrido ne ls dous anhos anteriores. Este tratado mais de l qu'un acuordo de paç, delineou la frunteira antre ls dous reinos, que zde anton conhecerie algua stabelidade geográfica i política. Esta assinatura fazerie cun que fusse outra beç necessairo fortificar la frunteira de l Minho. A partir deste momiento eiriemos assistir a un renobado sfuorço de repoboamiento de la region. Assi surgie la "Bila Nuoba" de Cerbeira cula atribuiçon de la Carta de Foral por D. Dinis, corria l'anho de 1321, i la custruçon dun nuobo castielho, çtinado a proteger la bila an zambolbimiento.

L seclo XVII i las Guerras de la Restouraçon marcarian la stória deste Cunceilho i l sou patrimonho stórico, al ser custruída ua fortaleza qu'ambolbiu la bila, apoiada por dous outros puntos fortificados, la Atalaia de l Alto de l Lhourido, i l Fuorte de Lhobelhe, mandados eidificar pul Gobernador de las Armas de l Minho, pressionado pula necidade de defesa de la frunteira.

Este nuobo mobimiento de custruçon cunsistiu basicamente nua reformulaçon i alargamiento de la fortificaçon mediebal, a la qual fui aplicada ua plataforma buoltada al riu bocacionada para bater la bezina fortaleza de Goian. L'alargamiento de las muralhas ambolberie l burgo, que zde siempre strabasara l perímetro de l Castielho

La bila, assi circundada, cunsulidou l sou eidificado mediante ls percipales eixes biairos, la Rue Queirós Rieiro cerrada pula Puorta de Balença, la Rue César Maldonado i Cuosta Braba, cula Puorta de Biana, la Trabiessa de la Matriç cula Puorta de Traç de la Eigreija i la Puorta de l Cales fechando la bila al riu.
L Fuorte de Lhobelhe, specificamente custruído i preparado para rejistir a las tentatibas d'ounion eibérica, acabarie por prestar outros relebantes serbícios al Paíç, an special nas Ambasones Francesas. Se ne l decurso de las Guerras de la Restouraçon la sue persença fui detreminante na dissuason de las hostes felipinas, nesta radadeira açon fui tanto mais amportante, al ampedir las tropas francesas, sob l comando de l Marechal Soult, d'efetuáren la pretendida trabessia de l Riu Minho, ne l die 13 de Febreiro de 1809.

L seclo XIX ampeçou-se cun momientos d'agitaçon i çtruiçon, mas que findarian por trazer la stabelizaçon de la frunteira i la paç l'estas tierras. L sou castielho i fortalezas, d'eilemientos defensibos trasformórun-se an patrimonho stórico, qu'amporta cunserbar anquanto simblos portadores de l'eidantidade de l cunceilho i de las sues gientes. L mesmo se poderá dezir de las sues eigreijas i demales patrimonho stórico, cultural i etnográfico, cujo coincimiento permite cumprender, hoije, l que ye ser "cerbeirense".

Freguesies

Las freguesies de Vila Nuoba de Cerbeira son las seguintes:
 Campos
 Candemil
 Cornes
 Fóias
 Gondar
 Gondarén
 Lhoibo
 Lhobelhe
 Mentrestido
 Nueira 
 Reboreda
 Sapardos
 Sopo
 Bila Meana
 Bila Nuoba de Cerbeira

 Portal de las Freguesies
 Freguesies de Pertual
 Convento de SanPayo

Património
Castielho de Bila Nuoba de Cerbeira
Fuorte de Lhobelhe
Aquamuseu de l Riu Minho
Fuorte de la Atalaia, seclo XVII
Eigreija Matriç
Capielha S. Sabastian
Capielha Nuossa Senhora de la Ajuda
Capielha Nuossa Senhora de la Ancarnaçon
Pelourinho
Cruzeiro
Outeiro de la Forca
Bila Romana
Heiróis de la Guerra Peninsular
Solar de ls Castros
Cerbo

Aquamuseu de l riu Minho
L Aquamuseu de l Riu Minho stá an funcionamiento zde Júlio de 2005.

Ne l'aquamuseu stá recriado to l percurso de l riu Minho, de las sues speces (stan repersentadas 40 bibas i outras tantas muortas), de las tradiçones i atebidades que le stan associadas.
L'aquamuseu ye un de ls puntos mais atratibos de la bila, stá situado junto al Riu Minho, ne l Parque de l Castelinho adonde se puode usufruir de bárias atebidades al aire lhibre, stá eiquipado de campo de jogos i de meni-golfe, parque anfantil i aquático i inda eiquipamiento para praticar eisercício físico.

Ber tamien
Bienal de Cerbeira


Catadorie:Munecípios frunteiriços de Pertual