Antonio Annetto Caruana

Antonio Annetto Caruana (14 ta’ Mejju 1830 – 3 ta’ Marzu 1905), magħruf ukoll bħala A.A. Caruana, kien arkeologu u awtur Malti.

 Bijografija 
Imwieled il-Belt Valletta, Malta, Caruana wera profiċjenza mhux tas-soltu fl-għarfien tal-letteratura klassika hekk kif sar adult. Gradwat b’dottorat fit-Teoloġija mill-Università ta’ Malta, Caruana beda karriera twila fl-Università ta’ Malta li kienet tinkludi t-tħaddin r-rwol ta' segretarju u rettur ta’ dik l-istituzzjoni għal bosta snin.

Aktar tard inħatar Librar u Kuratur tal-Antikitajiet fil-Librerija Nazzjonali ta’ Malta (1880–1896) u diversi bidliet fi ħdan din l-istituzzjoni huma akkreditat llu. Kien ukoll Direttur tal-Edukazzjoni fl-amministrazzjoni imperjali ta' Malta (1887–1896).

Caruana huwa probabbli l-aktar magħruf għall-attivitajiet tiegħu bħala arkeologu, fejn ippubblika bosta kotba u artikli fosthom Report on the Phoenician and Roman Antiquities in the group of the islands of Malta, ippubblikat għall-ewwel darba fl-1882. Ħadem fuq it-tħaffir tal-kumpless tat-tempji neolitiċi  ta' Ħaġar Qim u d- Domvs Romana fir-Rabat, Malta. Huwa għamel l-ewwel skavi tiegħu ta’ katakombi fl-1860 mal-Kaptan Strickland u, mill-1871, kien attiv għat-tletin sena ta’ wara fl-esplorazzjoni ta’ numru kbir ta’ oqbra u katakombi madwar il-gżejjer Maltin, li rari kienu faċli biex tasal għalihom. Ħadem ukoll fuq it-tindif u l-istħarriġ tal-Katakombi ta’ San Pawl fl-1894.

Għalkemm ħafna mill-ideat tiegħu ġew ikkontestati fis-snin ta' wara ħajtu, Caruana huwa meqjus bħala pijunier fil-qasam tal -ġestjoni tal-patrimonju kulturali fil-Gżejjer Maltin.

 Ħajja personali 
Caruana rrifjutat li jiġi ordnata saċerdot biex tiżżewweġ lil Maria Metropoli, waħda minn tliet ibniet ta’ Giuseppe Metropoli, nutar tal-Kurja Rumana f’Malta, li ż-żewġt ibniet l-oħra tiegħu żżewġu lis-sitt Konti Preziosi u lil Salvatore dei Duchi Mattei. L-uniku iben tagħhom, John Caruana, kien filosofu u avukat kostituzzjonali Malti tas-seklu 20 u li bħala kunjatu kellu lill-perit Vittorjan Emanuele Luigi Galizia. 

Wieħed mid-dixxendenti diretti ta’ Caruana żżewġet lill-ġurnalista investigattiva Maltija Daphne Caruana Galizia, li kitbet teżi dwar ħajtu u x-xogħol għall-lawrja tagħha fl-arkeoloġija fl-Università ta’ Malta. 

Caruana kien toqgħod f’266, Triq San Pawl, il-Belt Valletta.

 Referenzi 

Kategorija:Librara Maltin
Kategorija:Mietu fl-1905
Kategorija:Twieldu fl-1830
Kategorija:Arkeologi
Kategorija:Nies mill-Belt Valletta
Kategorija:Kittieba Maltin
Kategorija:Retturi tal-Università ta' Malta