Batterija ta' Wied Musa

Il-Batterija ta' Wied Musa, magħrufa wkoll bħala l-Batterija tas-Swatar, hija eks-batterija tal-artillerija fil-Marfa, limiti tal-Mellieħa, Malta. Inbniet mill-Ordni ta’ San Ġwann fl-1714–1716 bħala waħda minn sensiela ta’ fortifikazzjonijiet kostali madwar il-Gżejjer Maltin.

Fis-seklu 19, il-batterija ġiet ikkonvertita fil-lukanda Marfa Palace Hotel, u hija magħrufa wkoll bħala l-Palazz l-Aħmar. L-istruttura ġiet modifikata b'mod estensiv fil-proċess, u l-blockhouse tagħha ġiet inkorporata f'bini ġdid. Minkejja dan, iz-zuntier għadu intatt u huwa fost l-aqwa pjattaformi tal-kanuni f’Malta.

 Storja 
Il-Batterija ta' Wied Musa nbniet fl-1714–1716 bħala parti mill-ewwel programm ta’ bini ta’ fortifikazzjonijiet kostali f’Malta. Kienet parti minn katina ta’ fortifikazzjonijiet li kienu jiddefendu l-kosta tat-tramuntana ta’ Malta, li kienet tinkludi wkoll it-Torri tal-Aħrax, diversi batteriji, ridotti u skejjer. L-eqreb fortifikazzjoni għall-Batterija ta' Wied Musa hija r-Ridott tal-Bir lejn il-Lvant. Il-Batterija ta’ Wied Musa kienet tasses ukoll in-naħa tan-nofsinnarh tal-fliegu ta' Kemmuna  flimkien mal-Batterija ta’ Santa Marija fil-gżira ta’ Kemmuna.

Il-batterija oriġinarjament kienet tikkonsisti fi pjattaforma semi-ċirkolari tal-kanun b'parapett li kellu erba' imbrassi. Kellha blockhouse rettangolari li tagħlaq il-garġi tagħha, li kienet ukoll protetta minn salient.

Il-kostruzzjoni tal-batterija swiet 938 skud, li terz minnhom ġew mogħtija mill-Kmandant Mongontier. Fl-1785, l-armament tagħha kienu jikkonsistu f'erba' kanuni ta' 8 libbri. Il-munizzjon tiegħu kien maħżun fit-Torri ta' Sant' Agata fil-qrib.

Fis-seklu 19, inbniet lukanda fuq wara tal-batterija. Il-blockhouse ġiet inkorporata fl-istruttura l-ġdida, u s-salient twaqqa'. Il-lukanda u l-batterija aktar tard intużaw bħala dar għall-irtiri u bħala għassa tal-pulizija. L-istruttura ma baqgħetx tintuża fis-snin 90 tas-seklu 20, u kienet okkupata illegalment minn squatters. Huma ġew żgumbrati wara li kien hemm nar fil-binja fl-2005, u l-lukanda u l-batterija baqgħu abbandunati minn dakinhar.

 Fil-preżent 
Peress li l-blockhouse ġiet inkorporata f'lukanda, il-kamra tax-xellug tagħha biss baqgħet xi ftit jew wisq intatta. Il-lakuni tal-musketterija tal-blockhouse għadhom viżibbli. Il-pjattaforma tal-kanuni tal-batterija tinsab fi stat tajjeb ta' preservazzjoni. Iż-żonqor oriġinali tiegħu u l-postijiet għall-istivar tal-blal tal-kanuni għadhom jeżistu ukoll.

Il-bini  huwa abbandunat, u jinsab fi stat pjuttost dilapidat għalkemm l-istruttura hija stabbli.

F’Ottubru 2013, il-gvern ħareġ sejħa għal espressjonijiet ta’ interess għar-restawr u l-iżvilupp tal-Palazz tal-Marfa u erba’ siti oħra. Daħlulu sitt espressjonijiet ta’ interess, iżda saret offerta waħda biss meta saret talba għal proposti formali. L-offerta saret minn Exclusivity Malta Ltd, li kienet beħsiebha tittrasformaha f’boutique hotel.

Fl-2015, ir-rinnovamenti meħtieġa kienu stmati madwar €1.2 miljun, b'valur kummerċjali ta' €10 miljun jekk tinbiegħ privatatament.

 Referenzi 

 Ħoloq esterni 

 Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin

Kategorija:Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin
Kategorija:Mellieħa
Kategorija:Palazzi f'Malta
Kategorija:Fortifikazzjonijiet f'Malta