Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Jemen

Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. Il-Jemen irratifika l-Konvenzjoni fis-7 ta' Ottubru 1980, u b'hekk is-siti indikattivi tiegħu setgħu jitqiesu biex jiżdiedu mal-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Mill-2023, il-Jemen b'kollox għandu ħames Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, erba' siti kulturali u sit naturali. L-ewwel sit li tniżżel fl-1982 kien dak tal-Belt Antika Ffortifikata ta' Shibam, filwaqt li l-iżjed sit li tniżżel reċentement huwa l-Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Marib fl-2023. L-Arċipelagu ta' Socotra tniżżel fl-2008 u huwa l-unika Sit ta' Wirt Dinji naturali tal-UNESCO fil-Jemen.

 Siti ta' Wirt Dinji 
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.

NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)
SitRitrattPostKriterji tal-GħażlaErja
f'ettari (akri)Sena tad-deżinjazzjoniDeskrizzjoniRaħal Storiku ta' Zabidħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zabid,_Yemen.jpg|150x150pxGovernorat ta' Al Hudaydah, il-Jemenkulturali:
(iii)—1993Ir-raħal ta' Zabid kien il-belt kapitali tal-Jemen mis-seklu 13 sas-seklu 15. L-università Iżlamika tar-raħal tat kontribut siewi għat-tifrix tal-għarfien Iżlamiku.Belt Antika ta' Sana'aħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:View of Old Sana'a, Yemen, Jan. 2009.jpg|150x150pxGovernorat ta' Sana'a, il-Jemenkulturali:
(iv)(v)(vi)—1986Sana'a tinsab f'wied muntanjuż u ilha abitata għal iktar minn 2,500 sena. Saret ċentru għat-tifrix tal-Iżlam fis-sekli 7 u 8. Il-belt fiha djar-torrijiet uniċi bit-tajn ikkumpattjat, kif ukoll 103 moskea u 14-il ħammamli nbnew qabel is-seklu 11.Belt Antika Ffortifikata ta' Shibamħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shibam_Wadi_Hadhramaut_Yemen.jpg|150x150pxGovernorat ta' Hadhramaut, il-Jemenkulturali:
(iii)(iv)(v)—1982Il-belt iffortifikata tas-seklu 16 ta' Shibam hija fost l-eqdem u l-aqwa eżempji ta' ppjanar urban vertikali, bi djar-torrijiet tal-brikks u t-tajn distinti tagħha li wasslu biex titlaqqam bħala "l-Manhattan tad-deżert".Arċipelagu ta' Socotraħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Socotra_dragon_tree.JPG|150x150pxGovernorat ta' Socotra, il-Jemennaturali:
(x)2008Għalkemm jagħmel parti mill-massa tal-art tal-kontinent Afrikan, l-Arċipelagu ta' Socotra huwa amministrat mill-Jemen. Huwa magħruf għall-bijodiversità kbira u għall-flora u l-fawna distinti tiegħu, b'għadd kbir ta' speċijiet endemiċi li ma jeżistu mkien iktar fid-dinja. Barra minn hekk, isostni firxa wiesgħa ta' għasafar u ta' organiżmi tal-baħar.Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Maribħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Awwam_Temple.jpg|alt=Temple ruins with several standing columns|150x150pxMarib, il-Jemenkulturali: iii, iv—2023Marib kienet iċ-ċentru tar-Renju ta' Saba, possibbilment ir-Renju ta' Sheba. Ir-renju kellu l-kontroll tal-biċċa l-kbira tal-kummerċ tal-inċens madwar il-Peniżola tal-Arabja u kellu rwol ewlieni fl-iskambju kulturali mal-Mediterran u mal-Lvant tal-Afrika. Il-monumenti ta' Marib imorru lura għall-ewwel millenju Q.K. sal-wasla tal-Iżlam għall-ħabta tas-630 W.K. Dawn jinkludu t-Tempju ta' Barran, it-Tempju ta' Awam (fl-istampa), il-belt antika ta' Marib, id-Diga Antika ta' Marib, u l-belt antika ta' Sirwah. Is-sit tniżżel minnufih bħala sit fil-periklu minħabba t-theddidiet tal-Gwerra Ċivili fil-Jemen.

 Referenzi 

Kategorija:Listi ta' Siti ta' Wirt Dinji
Kategorija:Jemen