Adan

L-adan ([ʔaˈðaːn], Għarbi: أَذَان, rum. adān, l-ittri "d" hawn ppronunzjata kif "th" fi that), ukoll romanizzat b'mod differenti bħala adhaan, athan / athaan, adhane (bil-Franċiż), ajan / ajaan, azan / azaan (fl-Asja t'Isfel), adzan / adzaan (fl-Asja tax-Xlokk), u ezan / ezaan (fil-Balkani u t-Turkija ), fost lingwi oħra, hija l-ewwel sejħa Islamika għas-salwiet (il-ħames talbiet obbligatorji), li normalment isalli l-muezzin jew il-widdien bil-Malti, f'ħinijiet preskritti tal-ġurnata f'moskea, tradizzjonalment minn imnara (minaret).

Hija l-ewwel sejħa li ssejjaħ Misilmin biex jidħlu fil-moskea għal sala (talb obbligatorju); it-tieni sejħa, magħrufa bħala l-iqama, issejjaħ lil dawk li diġà jinsabu fil-moskea biex jilqgħu għat-talb.

Fit-Turkija, l-adan huwa espress f'ħames stili skont il-ħin tal-ġurnata: saba, uşşak, hiçaz, rast, u segah.

 Terminoloġija 
Adān, Għarbi għal "tħabbira", mill-għerq adina, li jfisser "li tisma', tkun infurmat dwar", hija trażliterat b'mod differenti f'kulturi differenti.

Huwa komunement miktub bħala athan, jew adhane (bil-Franċiż ), azan fl-Iran u fil-Asja t'Isfel (bil- Persjan, Dari, Paxto, Ħindi, Bengali, Urdu, u Punġabi), adzan fix-Xlokk tal-Asja (Indoneżjan u Malażjan), u ezan bit-Tork u bil-Latin Serbo-Kroat (езан fis-Serbo-Kroat Ċirilliku u Bulgaru, ezani bl-Albaniż). Misilmin fuq il-Kosta ta' Malabar fl-Indja jużaw it-terminu Persjan بانگ, banku, għas-sejħa għat-talb pubbliku.

Derivattiv ieħor tal-kelma adan huwa udun (أُذُن), li jfisser u l-oriġini tal-kelma "widna". Fil-Malti, huwa possibbli li tuża l-kelma "idden" bħala l-verb għal “jsejjaħ adan”, kif hija mqabbad bl-Għarbi addan (أَذَّنَ), li jfisser “sejjaħ” jew “idden”.

 Annunzjatur 
daqsminuri| L-annunzjatur tal-adan jissejjaħ "mwidden" (minjatura li turi Bilal bin Rabah, l-ewwel mwidden).
Il-widdien jew il-mwidden (Għarbi: مُؤَذِّن, muʾaḏḏin, l-attiv partiċipju ta' aḏḏan) hija l-persuna li ssalli l-adanmill-moskea. Tipikament fiż-żminijiet moderni, dan isir bl-użu ta’ mikrofonu: l-adan li konsegwentement tixxandar lill-fidili normalment immuntati fuq il-parti ta’ fuq tal-imnariet (minarets) tal-moskea, u b’hekk isejħu lil dawk fil-qrib għat-talb. Madankollu, f'ħafna moskej, il-messaġġ jista' jiġi rreġistrat ukoll. Dan minħabba l-fatt li s-“sejħa għas-sala” trid issir b’leħen għoli u mill-inqas ħames darbiet kuljum. Dan normalment isir billi terġa' tirdaqq "sejħa għas-sala" irreġistrata qabel mingħajr il-preżenza ta' mwidden. B'dan il-mod, l-operatur tal-moskea għandu l-abbiltà li jeditja jew iħallat il-messaġġ u jaġġusta l-volum tal-messaġġ filwaqt li ma jkollux għalfejn jikri middin full-time jew f'każ ta' assenza ta' mwidden. Huwa għalhekk li f'ħafna pajjiżi Misilmin, il-ħoss tas-sejħa tat-talb jista' jkun eżattament identiku bejn moskea u oħra, kif ukoll bejn siegħa sala u oħra, kif inhu l-każ għall-Moskea Ċentrali ta' Londra.

Il-mwidden jintgħażel għall-kapaċità tiegħu li jsalli l-adan b'mod ċar, melodiku, u qawwi biżżejjed biex in-nies kollha jisimgħu. Dan huwa wieħed mid-dmirijiet importanti fil-moskea, peress li sħabu u l-komunità jiddependu fuqu fis-sejħa tiegħu biex il-Misilmin jiġu biex jitolbu fil-kongregazzjoni.  L-Imam imexxi s-salwiet ħames darbiet kuljum. L-ewwel mwidden fl-Islam kien Bilal bin Rabah, skjav meħlus tal-wirt Abissin.

 Kliem 
+Dettalji biex x’jingħad u kemm-il darba Drabi biex jgħid Għarbi
 Għarbi Koraniku B'ittri Latini Traduzzjoni Sunni Xigħi Qurani Hanafi Maliki Xafigħi Hanbali Imami Żajdi 4x 2x 4x 2x ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ Allāhu akbar Alla akbar 2x 4x 2x أَشْهَدُ أَن لَّا إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّٰهُ Axhadu an llā ilāha illa-Llāh Nixhed li la alla ħlief Alla 2x 4x 2x Xejn أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ ٱللَّٰهِ Axhadu anna Muħammadan Rasūlu-Llāh  Nixhed li Muħammad messaġġier t’Alla Xejn 2x (rrakkomandat) Xejn أَشْهَدُ أَنَّ عَلِيًّا وَلِيُّ ٱللَّٰهِ Axhadu anna Għalijjan Walijju-Llāh  Nixhed li Għali viċigerent t'Alla 2x حَيَّ عَلَى ٱلصَّلَاةِ
 حَيَّ عَلَى ٱلصَّلَوٰةِ Ħajja għala ṣ-ṣalāh Ejja għas-sala 2x حَيَّ عَلَى ٱلْفَلَاحِ
 حَيَّ عَلَى ٱلْفَلَٰحِ Ħajja għala l-falāħ  Ejja għal-flaħ/suċċess Xejn 2x Xejn حَيَّ عَلَىٰ خَيْرِ ٱلْعَمَلِ Ħajja għalā khajri l-għamal  Ejja għal aħjar l-għemil 2x  Xejn ٱلصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنَ ٱلنَّوْمِ
 ٱلصَّلَوٰةُ خَيْرٌ مِنَ ٱلنَّوْمِ Aṣ-ṣalātu khayrun mina n-nawm Is-sala aħjar mill-irqad 2x ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ Allāhu akbar Alla akbar 1x 2x 1x لَا إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّٰهُ Lā ilāha illā-Llāh La alla ħlief Alla
Ir-repetizzjoni taż-żewġ ix-Xhieda (testimonjanzi tal-fidi) hija mustaħabb (rakkomandata) skont l-iskola Xafigħi. L-ewwel darba għandha tingħad b'leħen baxx għalih innifsu, u t-tieni għandha tissejjaħ; din kienet il-prattika tan-nies il-Mekka. L-iskola Maliki tuża l-istess adan, ħlief Allāhu akbar għandu jingħad darbtejn biss fil-bidu; din kienet il-prattika tan-nies il-Medina. Iż-żewġ pożizzjonijiet jużaw ukoll rakkont f'Sħiħ Muslim bħala evidenza.

F'okkażjonijiet rari, il-mwidden jista' jgħid "ṣallu fī bujūtikum" (sallu fi djarkom) jew "ṣallu fī riħālikum " (sallu fl-abitazzjonijiet tagħkom) jekk tkun xita qawwija, riħ, jew kiesaħ. Każ ieħor fejn intqal dan kien waqt l-illokkjar tal-COVID-19.Kuwait mosques tell believers to pray at home amid coronavirus pandemic alaraby.co.uk Jista' jingħad jew fl-aħħar tal-adan, jew jissostitwixxi "ħajja għala ṣ-ṣalāh" u " ħajja għala l-falāḥ"; ġew irrakkuntati wkoll modi oħra.

 Fehmiet reliġjużi 

 Iżlam Sunni 
lemin|daqsminuri| L-Adan Sunni.
Misilmin is-Sunni jemmnu li l-adan ma kienx miktub jew qal mill-profeta Iżlamiku, Muħammad, iżda pjuttost minn wieħed minn sħabu. Għabdullah bin Żejd, sieħeb ta’ Muħammad, allegatament kellu viżjoni fil-ħolma tiegħu, li fiha l-adan ġie żvelat lilu minn Alla. Huwa rrelata dan lil sħabu; aktar tard, din l-aħbar waslet lil Muħammad, li kkonfermaha. Minħabba l-vuċi tal-isturdament tiegħu, Muħammad għażel skjav Habeshan meħlus bl-isem ta' Bilal bin Rabah il-Habaxi biex jagħmel is-sejħa għas-sala. Muħammad ipprefera s-sejħa fuq l-użu tal-qniepen, użati mill-Insara, u l-qrun, użati mil-Lhud.Sunan al-Tirmidhi (Arabic) Chapter of Fitan, 2:45 (India) and 4:501 Tradition # 2225 (Egypt); Hadith #2149 (numbering of al-'Alamiyyah)
daqsminuri|265x265px| Adan Sunni fil-moskea Matey Qoqanuly, il-Każakstan.
Matul is-Sala tal-Ġimgħa (Salat al-Ġumugħa), hemm adan wieħed iżda xi Misilmin Sunni jżiduh għal żewġ adan; l-ewwel huwa li jsejjaħ lin-nies għall-moskea, it-tieni jingħad qabel l-ħieteb jibda l-ħotba (priedka). Eżatt qabel ma jibda s-sala, xi ħadd fost in-nies li jsallu, isalli l-iqama kif f’kull Salwiet. Il-bażi għal dan hija li fi żmien il-Kalifa Għutman ordna li jsiru żewġ adan, li l-ewwel wieħed kellu jsir fis-suq biex jinforma lin-nies li t-talb tal-Ġimgħa dalwaqt se jibda, u t-tieni adan kien se jsir dik regolari miżmuma fil-moskea. Mhux il-Misilmin is-Sunni kollha jippreferu żewġ adan peress li l-ħtieġa li n-nies jiġu mwissija dwar iż-żmien imminenti għas-sala m'għadhiex essenzjali issa li ż-żminijiet għat-talb huma magħrufa sew.

 Xigħa 
lemin|daqsminuri|190x190px| Il-Kalima (Kelma) f'Bab in-Nasr mid-dinastija l-Fatimija Xigħija tal-Kajr bil-frażi Għalījun walīju-Llāh (Għali viċigerent t'Alla).
Sorsi mix-Xigħa jiddikjaraw li Muħammad, skond il-kmand ta' Alla, ordna l-adan bħala mezz biex isejjaħ lill-Misilmin għas-sala. L-Islam Xigħa jgħallem li ħadd ieħor ma kkontribwixxa, jew kellu xi awtorità biex jikkontribwixxi, lejn il-kompożizzjoni tal-adan.Sunan al-Tirmidhi (Arabic) Chapter of Fitan, 2:45 (India) and 4:501 Tradition # 2225 (Egypt); Hadith #2149 (numbering of al-'Alamiyyah)Quran : Surah Sajda: Ayah 24-25

Sorsi mix-Xigħa jirrakkontaw ukoll li Bilal bin Rabah il-Habashi kien, fil-fatt, l-ewwel persuna li salla l-adan pubblikament b'leħen għoli quddiem il-ġemgħa (kongregazzjoni) Mislem.

Il-frażi fundamentali lā ilāha illā Llāh hija l-pedament tal-Islam flimkien mat-twemmin fiha. Jiddikjara li "la alla ħlief Alla". Din hija l-konfessjoni ta’ tewħid jew id-“duttrina tal-Unità [ta’ Alla]”.

Il-frażi Muħammadun rasūlu-Llāh tissodisfa r-rekwiżit li għandu jkun hemm xi ħadd biex jiggwida f'isem Allah, li jgħid li Muħammad huwa r-Rasulullah jew il-Messaġġier t'Alla. Din hija l-aċċettazzjoni tal-profeta jew nubuwa tan-Nabi Muħammad.

Muħammad iddikjara lil Għali bin Abi Talib bħala s-suċċessur tiegħu, f'Għadir Khumm, li kien meħtieġ għall-kontinwazzjoni tal-gwida tiegħu. Skond il-Ħadit tal-għadira ta' Khumm, Muħammad iddikjara li "Min (jien) kienet awtorità tiegħu, hekk Ali awtorità tiegħu". Għalhekk, huwa rakkomandat li tiġi recitata l-frażi Għalījun walīju-Llāh ("Għali awtorità/viċigerent t'Alla").
daqsminuri|239x239px| Il-qibla tal-Mustansir mid-dinastija l-Fatimija Xigħija, fil-Moskea ta' Iben Tulun tal-Kajr li turi l-frażi tax-Xhieda bil-frażi Għalījun walīju-Llāh (Għali viċigerent t'Alla).
F'wieħed mill-qibla ta' Magħad il-Mustansir Billah (1035–1094) moskea ta' Kajr (Moskea ta' Iben Tulun) mill-era Fatimi mnaqqax ismu u kelmiet ix-Xħieda bħala "lā ilāha illā-Llāh, muħammadun Rasūlu-Llāh,Għalījun walīju-Llāh (Għarbi: لَا إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّٰهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ ٱللَّٰهِ عَلِيٌّ وَلِيُّ ٱللَّٰهِ).

Adan ifakkar lill-Misilmin f'dawn it-tliet tagħlim Islamiku Tewħid, Nubuwiet u Imamiet qabel kull salwiet. Dawn it-tlieta jenfasizzaw id-devozzjoni lejn Alla, Muħammad u l-Imam, li huma meqjusa li huma tant marbuta flimkien li ma jistgħux jitqiesu separatament; wieħed iwassal għall-ieħor u fl-aħħar lejn Alla.

Il-frażi hija fakultattiva għal xi Xigħi kif iġġustifikat hawn fuq. Huma jħossu li l-Walaja ta' Għali ("l-Awtorità Divina") huwa evidenti minnu nnifsu, xhieda u m'għandux għalfejn jiġi ddikjarat. Madankollu, il-kobor ta' Alla huwa wkoll meqjus bħala evidenti minnu nnifsu, iżda l-Misilmin għadhom jiddikjaraw Allahu akbar biex jippubbliċizzaw il-fidi tagħhom. Din hija r-raġuni li l-aktar Xigħi jagħtu meta jsallu l-frażi dwar Għali.

 Iżlam Sunni 
Waqt li tisma' l-adan, huwa rakkomandat li tirrepeti fis-skiet wara min iċempel, ħlief meta jgħidu "ejja għas-sala" (ħajja għala ṣ-ṣalāh) u "ejja għas-suċċess" ( ħajja għala l-falāħ), li għalihom huwa rakkomandat li fis-skiet tgħid "la ħila u la qawwa ħlief b'Allah [l-Għoli, l-Magnífico]" (lā ħawla wa lā quwwata illā bi-llāh [l-Għalijji l-Għaẓīm]). Ħafna mill-istudjużi, inklużi l-Maliki, x-Xafigħi, u l-Hanbali, iqisu dan bħala biss rakkomandat; madankollu, oħrajn, inklużi l- Hanafi u Dieheri, iqisuh bħala fard (meħtieġ).

Immedjatament wara l-adan, huwa rakkomandat li tissalla d-dugħa (s-suppliki) li ġejjin:

1. Ix-Xhieda2. Salwiet u tberik għal Muħammad u familtu3. Itolbu għall-istazzjon u l-virtużità ta’ Muħammad4. Kull dugħa (supplika) personali magħmula lil Alla bejn l-adan u l-iqama. Kien irrakkontat dan huwa żmien meta s-suppliki huma speċjalment imwieġba u mhux miċħuda.

 Xigħa 
Waqt li tisma' l-adan, huwa rrakkomandat li tirrepeti l-istess kliem fis-skiet, ħlief meta l-middin jgħid: " أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّٰهُ" u " أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ ٱللَّٰهِ" ("Axhadu an lā ilāha illā-Llāh" u "axhadu anna Muħammadan Rasūlu-Llāh") fis-skiet jgħidu:Kull meta l-isem ta' Muħammad jissemma fl-adan jew fl-iqama, huwa rakkomandat li jsallu salwiet (mhux ir-ritwali ta' qima iżda tislijiet), forma tal-tislija u barka speċifikament għal Muħammad. Dan is-salwiet ġeneralment jingħad bħala jew ṣallā-Llāhu għalajhī wa-ālihī wa sallama (صَلَّى ٱللَّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ), ṣallā-Llāhu għalajhī wa ālihī (صَلَّى ٱللَّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ), jew Allāhumma ṣalli għalā Muħammadin wa āli Muḥammadin (ٱللَّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ). Immedjatament wara l-adan, huwa rakkomandat li tissalla d-dugħa (s-suppliki) li ġejjin:

 Formola 
Is-sejħa għat-talb tingħad wara li jidħol fil-ħin tat-talb. Il-middin normalment joqgħod waqt is-sejħa għas-sala. Huwa komuni li l-middin ipoġġi jdejh ma widnejh meta jidden l-adan. Kull frażi hija segwita minn pawża itwal u tiġi ripetuta darba jew aktar skond regoli fissi. Matul l-ewwel stqarrija kull frażi hija limitata f'firxa tonali, inqas melismatika, u iqsar. Fuq ripetizzjoni, il-frażi hija itwal, imżejna b'melismi, u jista' jkollha firxa tonali ta' aktar minn ottava. Il-forma tal-adan hija kkaratterizzata b'kuntrast u fiha tnax-il siltiet melodiċi li jimxu minn ċentru tonali għal ieħor ta' maqam wieħed fir-raba' jew il-ħames minn xulxin. Diversi reġjuni ġeografiċi fil-Lvant Nofsani tradizzjonalment iwettqu l-adan b'mod partikolari maqamiet: Medina, l-Għarabja Sawdija tuża maqam il-Bajati filwaqt li Mekka tuża maqam il-Ħiġaż. Il-tempo huwa l-aktar bil-mod; jista' jkun aktar mgħaġġel u b'inqas melismas għas-Sala l-Magħrib (it-talb ta' nżul ix-xemx). Matul il-festivals, jista' jitwettaq antifonalment bħala duet. It-tul jista' jkun ta' 4 minuti, iżda wkoll itwal, u mbagħad tkompli bl-iqama iqsar.

 Status legali modern 

 Awstralja 
Hemm kontroversji minħabba nuqqas ta' qbil iċċentrati fuq il-komunità fil-moskej fl-Awstralja, bħal tilwim ta' parkeġġ li għaddej f'Al Zahra f'Arncliffe, ilmenti dwar l-istorbju fil-Moskea ta' Gallipoli  u l-Moskea Lakemba f'Sydney, u filming pubbliku f'Albanian. Is-Soċjetà Iżlamika Awstraljana u ċ-Ċentru Iżlamiku u Kulturali Tork ta' Keysborough f'Melbourne.

 Bangladexx 
Fl-2016, il-mexxej tal-oppożizzjoni Khaleda Zia allega li l-gvern kien qed jipprevjeni x-xandir ta’ adan permezz ta’ lawdspikers, b’uffiċjali tal-gvern jiċċitaw tħassib dwar is-sigurtà għall-prim ministru Sheikh Hasina".

 Iżrael 
Fl-2016, il-kumitat ministerjali ta' Iżrael approva abbozz ta' liġi li jillimita l-volum tal-użu ta' sistemi ta' indirizz pubbliku għal sejħiet għas-sala, partikolarment lawdspikers ta' barra għall-adan, u kkwotah bħala fattur ta' tniġġis mill-istorbju, l-abbozz ta' liġi qatt ma ġie promulgat u ilu fil-limbu minn dakinhar. L-abbozz kien sottomess mill-membru tal-Knesset Motti Yogev tal-partit Sionist tal-lemin estrem Jewish Home u Robert Ilatov tal-lemin Yisrael Beiteinu. Il-projbizzjoni hija maħsuba biex taffettwa tliet moskej fir-raħal ta' Abu Dis ta' Ġerusalemm tal-Lvant, u twaqqafhom milli xandru l-qima ta' filgħodu (sebħ). L-abbozz kien sostnut mill-Prim Ministru Benjamin Netanyahu li qal: “Ma nistax ngħodd il-ħinijiet — huma sempliċiment numerużi wisq — li ċ-ċittadini daru lejja mill-partijiet kollha tas-soċjetà Iżraeljana, mir-reliġjonijiet kollha, b’ilmenti dwar l-istorbju u t-tbatija kkawżati. lilhom mill-istorbju eċċessiv li jiġi lilhom mis-sistemi tal-indirizzi pubbliċi tal-mqajem”. L-Istitut tad-Demokrazija Iżraeljana, esperti tal-ħsieb mhux partiġġjan, esprima tħassib li speċifikament joħnoq id-drittijiet tal-Misilmin, u jirrestrinġi l-libertà tar-reliġjon tagħhom.

 Turkija 
Bħala estensjoni tar-riformi miġjuba mill-istabbiliment tar- Repubblika tat-Turkija fl-1923, il-gvern Tork dak iż-żmien, imħeġġeġ minn Atatürk, introduċa s-sekulariżmu fit-Turkija. Il-programm kien jinvolvi l-implimentazzjoni ta’ programm adan Tork bħala parti mill-għanijiet tiegħu, għall-kuntrarju tas-sejħa Għarbi konvenzjonali għat-talb. Wara l-konklużjoni ta' dawn id-dibattiti, fl-1 ta' Frar 1932, l-adan kien inkantat bit-Tork u l-prattika kompliet għal perjodu ta' 18-il sena. Kien hemm xi reżistenza kontra l-adan bil-lingwa Torka u l-protesti żdiedu. Sabiex jitrażżnu dawn il-protesti, fl-1941, ħarġet liġi ġdida, li taħtha nies li jkantaw l-adan bl-Għarbi setgħu jintbagħtu sa 3 xhur ħabs u jiġu mmultati sa 300 Lira Torka.

Fis-17 ta' Ġunju 1950, gvern ġdid immexxi minn Adnan Menderes, restawra l-Għarbi bħala l-lingwa liturġika.

 Iżvezja 
Il-Moskea Fittja f'Botkyrka, fin-nofsinhar ta' Stokkolma, kienet fl-2013 l-ewwel moskea li ngħatat permess għal sejħa pubblika ta' kull ġimgħa għas-Sala l-Ġimgħa, bil-kundizzjoni li l-volum tal-ħoss ma jaqbiżx is-60 dB.  F'Karlskrona (provinċja ta' Blekinge, fin-nofsinhar tal-Iżvezja) l-assoċjazzjoni Iżlamika bniet minaret fl-2017 u minn dak iż-żmien kellha sejħiet ta' talb ta' kull ġimgħa. Il-moskea temporanja f'Växjö ressqet għal permess simili fi Frar 2018, li qanqal dibattitu nazzjon madwar il-prattika. Permess għal sena ingħata mill-Awtorità tal-Pulizija Żvediża f'Mejju tal-istess sena.

 Kuwajt 
Matul il-pandemija tal-COVID-19 fil-Kuwajt, xi bliet bidlu l-adan tagħhom mis-soltu "ħajja għala ṣ-ṣalāh" għal "ṣallu fī bujūtikum" (sallu fi djarkom) jew "ṣallu fī riħālikum" (sallu fl-abitazzjonijiet tagħkom).Kuwait mosques tell believers to pray at home amid coronavirus pandemic alaraby.co.uk

Pajjiżi Misilmin oħra (notevolment l-Għarabja Sawdija, il-Malasja u l-Indoneżja) għamlu din il-bidla wkoll minħabba li l-Misilmin  huma pprojbiti li jqimu fil-moskej waqt il-pandemija bħala miżuri preventivi biex titwaqqaf il-katina tat-tifqigħa. Il-bażi għall-awtorità biex tbiddel frażi fl-adhan kienet iġġustifikata mill-istruzzjonijiet ta 'Muhammad waqt li sejjaħ għal adhan f'kundizzjonijiet ħżiena. Bukhari: Volume 1, Book 11, Number 605

 Taġikistan 
L-użu ta' lawdspikers biex ixxandar l-adan kien ipprojbit fl-2009 bil-Liġi Nru 489 tas-26 ta' Marzu 2009 dwar il-Libertà tal-Kuxjenza u l-Għaqdiet Reliġjużi. 

 Użbekistan 
Fl-2005, l-eks president Użbek Islam Karimov ipprojbixxa s-sejħa Musulmana għat-talb milli tixxandar fil-pajjiż; il-projbizzjoni tneħħiet f'Novembru 2017 mis-suċċessur tiegħu, Shavkat Mirziyoyev.

 Fil-kultura popolari 

 Fit-televiżjoni 
F'xi pajjiżi b'maġġoranza Misilma, l-istazzjonijiet tat-televiżjoni normalment ixandru l-adan fil-ħinijiet tat-talb, b'mod simili għall-istazzjonijiet tar-radju. Fl-Indoneżja u l-Malasja, huwa obbligatorju għall-istazzjonijiet tat-televiżjoni kollha li jxandru l-adan fis-Sala s-Sebħ u l-Magħrib, bl-eċċezzjoni ta' stazzjonijiet reliġjużi mhux Misilmin. L-istazzjonijiet reliġjużi Islamiċi ħafna drabi jxandru l-adan fil-Ħames Waqtiet is-Salwiet kollha.

L-adhan huma komunement imxandra b'sekwenza ċinematika viżwali li turi moskej u adoraturi li jattendu għat-talb. Xi stazzjonijiet tat-televiżjoni kemm fil-Malasja kif ukoll fl-Indoneżja spiss jużaw approċċ aktar artistiku jew kulturali għaċ-ċinematika.

Ir-reġistrazzjoni minn 1991-1994 tal-middin fil-Masġed il-Ħaram, ix-Xiħ Għali Aħmed Mulla hija magħrufa l-aktar għall-użu tagħha f'diversi stazzjonijiet tat-televiżjoni u tar-radju.

 Innu Nazzjonali Tork 
L-adan hemm referenza fit-tmien vers ta' İstiklâl Marşı, l-innu nazzjonali it-Tork:
 Referenzi 

 Links esterni 

 Adan mill-Moskea l-Kbira (Masġid il-Ħaram), Mekka l-Mukarrama, li jsalliha x-Xiħ Għali Aħmed Mulla
 Adan mill-Moskea tal-Profeta (Masġid in-Nabawi), Mdina l-Munawwara
 Adan (sejħa għal-qima) minn moskea
 It-tweaking tal-Azaan u miżuri oħra li ħadu pajjiżi Misilmin biex jiġġieldu l-virus
 Ezan video fil-Hagia Sophia
Kategorija:Sorsi CS1 bl-Għarbi (ar)
Kategorija:Articles containing Arabic-language text
Kategorija:Iżlam
Kategorija:Islam u reliġjonijiet oħra
Kategorija:Dinja Għarbija
Kategorija:Pages with unreviewed translations