Eladio Dieste

Eladio Dieste (twieled fl-1 ta' Diċembru 1917 – miet fid-29 ta' Lulju 2000) kien inġinier u arkitett mill-Urugwaj li bena reputazzjoni permezz tal-kostruzzjoni ta' firxa ta' strutturi li jvarjaw minn imħażen tal-qmuħ, strutturi ta' fabbriki, swieq u knejjes, il-biċċa l-kbira fl-Urugwaj u kollha ta' eleganza eċċezzjonali.

 Bijografija 
Dieste twieled fid-dipartiment ta' Artigas. Zijuh kien il-poeta Spanjol Rafael Dieste.

Innovazzjoni partikolari minn tiegħu kienet il-volta ta' Gaussian, struttura b'qafas irqiq għall-bjut tal-brikks bi ħxuna unika, li hija soda u qawwija biżżejjed għall-irfid permezz ta' ħnejja b'kurvatura doppja li tirreżisti għad-deformazzjoni.The double-curvature masonry vaults of Eladio Dieste, Pedreschi, R, Theodossopoulos, D, ICE Proceedings, Structures and Buildings, Vol 160, Issue 1, pp. 3-11, Thomas Telford – ICE Virtual Library.

Kien hemm diversi arkitetti u inġiniera fl-Amerka t'Isfel u fl-Amerka Latina li kienu qed jaħdmu fil-qafas tal-Moderniżmu, fosthom Guillermo Gonzalez Zuleta fil-Kolombja, Carlos Raúl Villanueva fil-Venezwela u Félix Candela fil-Messiku, li qarrbu l-arkitettura u l-inġinerija strutturali lejn xulxin, speċjalment fit-twettiq ta' proġetti b'kummissjonijiet żgħar. Il-binjiet ta' Dieste fil-biċċa l-kbira kellhom bjut b'volti rqaq magħmula bil-brikks u bil-madum taċ-ċeramika. Dawn il-forom kienu orħos mill-konkos rinfurzat, u ma kellhomx bżonn riffieda jew xorok. Peress li żviluppa dan l-approċċ, saħansitra meta mqabbel mal-Modernisti fid-dinja kollha, huwa kien innovatur.Anderson, Stanford. Eladio Dieste: Innovation in Structural Art, (New York: Princeton Architectural Press, 2004).
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Iglesia_Atlantida_Dieste_1.jpg|daqsminuri|Il-Knisja ta' Kristu l-Ħaddiem f'Atlántida, l-Urugwaj.
Dieste stqarr dwar l-użu tiegħu tal-materjali u l-istruttura:

 Hemm raġunijiet morali/prattiċi fondi mehmuża mat-tfittxija tagħha li jagħtu l-forma lix-xogħol tagħna: bil-forom li noħolqu aħna nistgħu naġġustaw il-liġijiet tal-materja bir-reverenza kollha, u b'hekk niffurmaw djalogu mar-realtà u mal-misteri tagħha f'daqqa... Sabiex l-arkitettura tinbena tassew, il-materjali jridu jintużaw b'rispett kbir għall-essenza u għall-possibbiltajiet tagħhom; b'hekk biss wieħed jista' jikseb "ekonomija kożmika"... bi qbil mal-ordni profond tad-dinja; b'hekk biss wieħed jista' jkollu dik l-awtorità li tant tolqotna fix-xogħlijiet il-kbar tal-imgħoddi.Kwotazzjoni minn Modern Architecture since 1900, p. 575.

ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Homenaje_a_Eladio_Dieste_monumento_Salto_01.jpg|daqsminuri|L-iskultura msejħa Bieb tal-Għerf, imlaqqma lokalment bħala l-"Gawwi", f'ġieħ Dieste f'Salto, l-Urugwaj, bl-użu tat-tekniki tiegħu.
Fir-rigward tal-istruttura Dieste stqarr:

 Il-karatteristiċi virtwużi tar-reżistenza tal-istruttura li noħolqu jiddependu fuq il-forma tagħhom; huwa permezz tal-forma tagħhom li jkunu stabbli u mhux minħabba akkumulu stramb ta' materjali. Ma hemm xejn iktar nobbli u eleganti mill-puntdivista intellettwali minn dan; ir-reżistenza permezz tal-forma.Kwotazzjoni minn Eladio Dieste – The Engineer's Contribution to Contemporary Architecture, p. 21.

Bosta mit-tekniki li żviluppa jiksbu dawn il-forom, bħall-istressjar minn qabel tal-brikks u l-forom li wieħed jista' jirranġahom b'modi differenti, ġew żviluppati qabel it-tekniki kontemporanji fid-dinja żviluppata.

Dieste miet tal-età ta' 82 sena f'Montevideo.

 Xogħlijiet ewlenin 

 Il-Knisja ta' San Pietru f'Durazno;
 il-Knisja ta' Kristu l-Ħaddiem f'Estación Atlántida;
 il-Knisja tal-Madonna ta' Lourdes f'Malvín;
 il-Knisja ta' San Ġwann ta' Avila f'Alcalá de Henares;
 it-Teatru ta' Verano Ramón Collazo f'Montevideo;
 l-istabbiliment tax-xiri ta' Montevideo Shopping (struttura tal-ewwel stadju, 1985; tal-arkitett Guillermo Gómez Platero);
 il-Knisja ta' San Karlu Borromeo (kalkolu strutturali, 1956; tal-arkitett Juan Pablo Terra).

 Iktar qari 

 Anderson, Stanford, ed. (2004). Eladio Dieste : innovation in structural art. Princeton Architectural Press. ISBN 1-56898-371-9.

 Curtis, William (2002). Modern Architecture since 1900. Phaidon. ISBN 0-7148-3356-8.

 Pedreschi, Remo (2000). Eladio Dieste – The Engineer's Contribution to Contemporary Architecture. Thomas Telford. ISBN 0-7277-2772-9.

 Fausto Giovannardi, Eladio Dieste: un'ingegnere.

 Referenzi 

Kategorija:Arkitetti
Kategorija:Inġiniera
Kategorija:Twieldu fl-1917
Kategorija:Mietu fl-2000
Kategorija:Nies mill-Urugwaj