Ġonna Klassiċi ta' Suzhou

Il-Ġonna Klassiċi ta' Suzhou (biċ-Ċiniż: 苏州园林; bil-Pinjin: Sūzhōu yuánlín; bid-djalett ta' Suzhou (Wugniu): sou1-tseu1 yoe2-lin2) huma grupp ta' ġonna fil-belt ta' Suzhou, f'Jiangsu, iċ-Ċina, li tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997.

Dawn il-ġonna jkopru perjodu ta' kważi elf sena, minn żmien id-dinastija Song tat-Tramuntana sal-aħħar tad-dinastija Qing (is-sekli 11-19). Il-biċċa l-kbira minnhom inbnew minn studjużi, li standardizzaw bosta mill-karatteristiċi tad-disinn tal-ġonna klassiċi Ċiniżi b'pajsaġġi maħluqa b'xenarji naturali taparsi bil-blot, bl-għoljiet u bix-xmajjar, b'paviljuni u b'pagodi ppożizzjonati b'mod strateġiku.

L-estetika u s-sottilezza eleganti tal-ġonna ta' dawn l-istudjużi, kif ukoll l-istil u l-karatteristiċi delikati tagħhom, spiss ġew imitati f'diversi ġonna f'inħawi oħra taċ-Ċina, inkluż id-diversi Ġonna Imperjali, bħal dawk tal-Kumpless tal-Muntanji u tat-Tempji ta' Chengde. Skont l-UNESCO, il-ġonna ta' Suzhou "jirrappreżentaw l-iżvilupp tad-disinn tal-ġonna pajsaġġistiċi Ċiniżi matul iktar minn elfejn sena", u huma l-"iżjed forma raffinata" ta' arti tal-ġonna.Liu, Dunzhen and Joseph C. Wang (1993). Chinese classical gardens of Suzhou. McGraw-Hill. p. 12.

Dawn il-ġonna pajsaġġistiċi ffjorixxew matul nofs id-dinastija Ming sal-bidu tad-dinastija Qing, u rriżultaw f'saħansitra 200 ġnien privat. Illum il-ġurnata, hemm 69 ġnien ippreservat f'Suzhou u kollha huma ddeżinjati bħala "Siti ta' Wirt Nazzjonali" protetti. Fl-1997 u fis-sena 2000, tmienja mill-ifjen ġonna f'Suzhou flimkien mal-ġnien fir-raħal tal-qedem fil-qrib ta' Tongli tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO biex jirrappreżentaw l-arti tal-ġonna klassiċi tal-istil ta' Suzhou.

Fost id-disinjaturi famużi tal-ġonna ta' Suzhou hemm Zhang Liang, Ji Cheng, Ge Yuliang u Chen Congzhou.

 Sit ta' Wirt Dinji 
Il-Ġonna Klassiċi ta' Suzhou ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1997 u s-sit ġie estiż fis-sena 2000.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' ħames kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

 Komponenti 
RitrattIsemData tad-deżinjazzjoniħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Xiangzhou_of_Zhuozhengyuan_Suzhou_4th_Aug_2006.jpg|150x150pxIl-Ġnien tal-Amministratur Umli (biċ-Ċiniż: 拙政园/拙政園; bil-Pinjin: Zhuōzhèng Yuán)1997ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Liuyuan.jpg|150x150pxIl-Ġnien tat-Tlajjar (biċ-Ċiniż: 留园/留園; bil-Pinjin: Liú Yuán)1997ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Master_of_the_Nets_Garden_Suzhou.jpg|150x150pxIl-Ġnien tal-Mastru tax-Xbieki (biċ-Ċiniż: 网师园/網師園; bil-Pinjin: Wǎngshī Yuán)1997ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mountain_garden_main_grotto.jpg|150x150pxIl-Ġnien tal-Villa Muntanjuża tas-Sbuħija li Tħaddnek (biċ-Ċiniż: 环秀山庄/環秀山莊; bil-Pinjin: Huánxiù Shānzhuāng)1997ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:20090905_Suzhou_Couple's_Retreat_Garden_4442.jpg|150x150pxIl-Ġnien tal-Irtir tal-Koppji (biċ-Ċiniż: 耦园/耦園; bil-Pinjin: Ŏu Yuán)2000ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fry_pavilion.jpg|197x197pxIl-Ġnien tal-Kultivazzjoni (biċ-Ċiniż: 艺圃/藝圃; bil-Pinjin: Yì Pǔ)2000ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Canglangting_entry_hall.jpg|150x150pxIl-Ġnien tal-Paviljun tal-Mewġa l-Kbira (biċ-Ċiniż: 沧浪亭/滄浪亭; bil-Pinjin: Cāng Làng Tíng)2000ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:20090905_Suzhou_Lion_Grove_Garden_4520.jpg|150x150pxIl-Ġnien tal-Moħba tal-Iljun (biċ-Ċiniż: 狮子林园/獅子林園; bil-Pinjin: Shī Zǐ Lín Yuán)2000ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Retreat_garden_thatched_hall.jpg|150x150pxIl-Ġnien tal-Irtir u tar-Riflessjoni (biċ-Ċiniż: 退思园/退思園; bil-Pinjin: Tuìsī Yuán)2000

 Pjan ta' monitoraġġ komprensiv 
Is-sit jiġi mmonitorjat skont pjan ta' monitoraġġ komprensiv u minn żmien għal żmien isiru proġetti pprogrammati ta' żamma u ta' konservazzjoni fil-ġnien kollha. L-Uffiċċju Amministrattiv Muniċipali tal-Ġonna ta' Suzhou huwa responsabbli għat-twettiq ta' dawn il-proġetti.

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Ġonna
Kategorija:Ċina
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina