Sptar Ġenerali ta' Għawdex

L-Isptar Ġenerali ta' Għawdex huwa l-uniku sptar pubbliku ta’ Għawdex. L-isptar jipprovdi servizzi mediċi u kirurġiċi kemm għal pazjenti interni kif ukoll esterni. Barra minn hekk, l-isptar huwa mgħammar b'servizz ta' emerġenza u huwa konness mal-isptarijiet ta' Malta b'servizz ta' ambulanza bl-ajru bbażat f'Għawdex.

 Storja 
Lejn il-bidu tat-tieni nofs tas-seklu għoxrin, kienet inħasset il-ħtieġa li jinbnew faċilitajiet ġodda tas-saħħa fuq il-gżira ta' Għawdex. Fil-fatt, sas-snin sittin, jingħad li s-sptarijiet pubbliċi kienu ilhom jintużaw sa minn żmien il-Kavallieri f' Malta.

 Bini tal-isptar 
Fl-1967, beda pjan serju biex jinbena sptar ġdid f'Għawdex - dak li llum il-ġurnata huwa s-Sptar Ġenerali ta' Għawdex. Kienet il-mira tal-awtoritajiet li jibnu sptar modern u ekonomiku, li għandu l-faċilitajiet biex jaqdi lill-popolazzjoni tal-gżira, li iktar ma jgħaddi żmien kien qed jiżdied.

L-isptar ġie iddiżinjat mill-perit Ibbetson, u fost l-inġiniera tal-proġett kien hemm John Poulson. L-ewwel ġebla ta dan l-isptar ġiet imqiegħda mir-reġina Eliżabetta II nhar is-16 ta' Novembru 1967, u l-isptar ġie uffiċjalment miftuħ mill-Ministru tas-Saħħa Albert Hyzler nhar il-31 ta' Mejju 1975.

L-isptar infetaħ fl-1975, inizjalment imsemmi Alfred Craig Hospital għall-kirurgu Malti, u mbagħad ingħata l-isem preżenti fl-1989.

 Il-konċessjoni tal-Vitals u Steward 
Fl-10 ta' Ottubru tas-sena 2014, il-Gvern ta' Malta ffirma ftehim ma' grupp ta' operaturi magħruf bħala Vitals Global Healthcare (VGH). Dawn kellhom il-ħsieb li jiżviluppaw kumpless medikali f'Għawdex. Lejn il-bidu tal-2015, il-Gvern, permezz tal-ministru Konrad Mizzi, ippubblika sejħa għall-manteniment u titjib tas-servizzi fi tliet sptarijiet pubbliċi, fosthom dak t'Għawdex, u għażel lill-VGH biex jieħdu ħsieb dawn it-tliet sptarijiet. Iżda din il-konċessjoni mxiet fl-idejn tal-kumpanija Amerikana Steward Health Care lejn il-bidu tas-sena 2018. Skont il-ftehim tal-konċessjoni, kellha tinbena parti ġdida fl-isptar ta' Għawdex sal-aħħar ta' Mejju 2018, iżda din qatt ma saret. Kellha tinbena ukoll l-iskola Medika Barts sal-bidu ta' Lulju 2017, iżda din tlestiet biss f'Ottubru tal-2019.

Il-konċessjoni kienet fil-mira ta' audit fl-2023, li sabet irregolaritajiet diversi fil-konċessjoni. Saru ukoll investigazzjonijiet ġurnalistiċi minn gazzetti lokali u internazzjonali, fosthom it-Times of Malta, il-gazzetta The Shift News, u l-proġett internazzjoni OCCRP.

 Il-gvern jieħu lura l-isptar 
Il-konċessjoni ġiet definittivament annullata mill-qrati tal-ġustizzja Maltin f'Ottubru tal-2023, wara kawża tal-mexxej tal-oppożizzjoni Adrian Delia li allega irregolitajiet u korruzzjoni fit-tali konċessjoni, bil-kontroll tat-tliet sptarijiet imur lura għand il-gvern.

F'Mejju tal-2024, il-gvern żvela pjanti ġodda għall-isptar, fejn dan jerġa' jinbena u jkollu 400 sodda disponibbli; ix-xogħolijiet huwa skedati li jdumu bejn 5 u 7 snin.

 Referenzi 

Kategorija:Għawdex
Kategorija:Artikoli b'koordinati minn Wikidata
Kategorija:Sptarijiet
Kategorija:Bini f'Malta