Kanal ta' Rideau

Il-Kanal ta' Rideau huwa kanal twil 202 kilometri li jikkollega x-xmara Ottawa f'Ottawa max-xmara Cataraqui u mal-Lag ta' Ontario f'Kingston, Ontario, il-Kanada. Is-46 imgħalaq tiegħu jolzaw id-dgħajjes mix-xmara Ottawa 83 metru 'l fuq tul ix-xmara Rideau sal-Lagi ta' Rideau, u minn hemm jinżlu 50 metru 'l isfel tul ix-xmara Cataraqui lejn Kingston.

Il-kanal infetaħ fl-1832 għat-trasport kummerċjali, iżda eventwalment il-merkanzija għaddiet għal fuq il-linji ferrovjarji u l-Mogħdija tal-Baħar ta' St. Lawrence. Għaldaqstant, illum il-ġurnata għadu jintuża għad-dgħajjes tad-divertiment, u jiġi operat minn Parks Canada minn Mejju sa Ottubru. Huwa l-eqdem sistema ta' kanal li ilu jitħaddem kontinwament fl-Amerka ta' Fuq,Slaymaker, Olav; Catto, Norm (February 13, 2020). Landscapes and Landforms of Eastern Canada. Springer Nature. p. 564. ISBN 978-3-030-35137-3. u huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

 Toponimija 
Isem il-kanal oriġina minn isem ix-xmara Rideau, li min-naħa l-oħra oriġina minn isem il-Kaskati ta' Rideau. Rideau, li bil-Franċiż tfisser "purtiera", ġejja mid-dehra qisha ta' purtiera tal-kaskati fejn jingħaqdu max-xmara Ottawa.

 Storja 

 Pjanijiet 
Wara l-Gwerra tal-1812, waslet informazzjoni dwar il-pjanijiet tal-Istati Uniti li jinvadu l-kolonja Brittanika tal-Kanada ta' Fuq minn New York permezz tax-xmara St. Lawrence. Dan kien jaqta' l-kollegament vitali bejn Montreal u l-bażi navali ewlenija f'Kingston. Biex jilqgħu kontra tali attakk fil-ġejjieni, il-Brittaniċi bdew il-kostruzzjoni jew ir-rinfurzar ta' għadd ta' difiżi, fosthom l-Għolja taċ-Ċittadella f'Halifax, La Citadelle fil-Belt ta' Quebec, u l-Forti ta' Henry f'Kingston.Legget, Robert (1955). Rideau Waterway. Toronto: University of Toronto Press. pp. 23–25.
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Engraving_of_Rideau_Canal_locks.jpg|daqsminuri|Inċiżjoni tal-imgħalaq tal-Kanal ta' Rideau f'Bytown.
Fl-1816, Sir Joshua Jebb lesta stħarriġ għal kanal li ġie ddisinjat biex jippermetti l-aċċess għall-qalba tat-territorju Kanadiż. Madankollu, il-pjan tiegħu ma ġiex segwit mill-Kurunell By waqt il-kostruzzjoni tal-Kanal ta' Rideau; huwa kien għażel mogħdija bejn ix-xmara Ottawa u Kingston fejn il-Lag ta' Ontario jnixxi fix-xmara Saint Lawrence.

Fl-1819, Charles Lennox, ir-Raba' Duka ta' Richmond, li kien il-Gvernatur Kap tal-Amerka ta' Fuq Brittanika, ippjana li jagħmel spezzjoni tar-rotta ppjanata għall-Kanal. Madankollu, Lennox ingidem minn volpi u miet f'insedjament qrib Richmond wara li esperjenza sintomi ta' infezzjoni bil-virus tar-rabja. Lennox qabel kien ikkonvinċa lid-Duka ta' Wellington, li dak iż-żmien kien il-Mastru-Ġeneral tal-Ordinanza, biex isir interessat fil-proġett. Fl-1 ta' Marzu 1819, id-Duka ta' Wellington kiteb memorandum li parzjalment kien jgħid li l-Kanal ta' Rideau kellu jinbena bħala parti mis-sistema tad-difiża għall-Kanada.

Sabiex jiġi żgurat passaġġ sikur bejn Montreal u Kingston, rotta ġdida ġiet ippjanata li kellha tibqa' sejra lejn il-Punent minn Montreal tul ix-xmara St. Lawrence, lejn it-Tramuntana tul ix-xmara Ottawa sa ħalq ix-xmara Rideau, iktar 'il quddiem is-sit ta' Bytown (issa Ottawa), imbagħad lejn il-Lbiċ permezz tal-kanal sa Kingston u 'l barra lejn il-Lag ta' Ontario. Il-Kanal ta' Rideau b'hekk kien l-aħħar sezzjoni ta' din ir-rotta, flimkien ma' kanali iqsar f'Grenville, f'Chute-à-Blondeau u f'Carillon biex jiġu evitati s-sezzjonijiet b'kurrenti rapidi u perikli oħra tul ir-rotta.

 Kostruzzjoni 
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lower_Bytown,_from_the_Barrack_Hill,_near_the_head_of_the_Eighth_Lock_and_Sappers%E2%80%99_Bridge,_1845.jpg|xellug|daqsminuri|Pittura tal-1845 tal-kanal u tan-naħa t'isfel tar-raħal, magħmula minn Thomas Burrowes.
Il-kostruzzjoni tal-kanal ġiet issorveljata mil-Logutenent Kurunell By tal-Inġiniera Rjali (bl-Ingliż: Royal Engineers). Il-kuntratturi privati bħall-imprendituri futuri tar-raffinar taz-zokkor John Redpath, Thomas McKay, Robert Drummond, Thomas Phillips, Andrew White u oħrajn kienu responsabbli għall-biċċa l-kbira tal-kostruzzjoni, u l-maġġoranza tax-xogħol effettiv sar minn eluf ta' ħaddiema Irlandiżi, Skoċċiżi u Kanadiżi-Franċiżi. Il-Kurunell John By iddeċieda li joħloq sistema ta' kanali bl-ilma qiegħed bl-użu ta' digi biex jiġi olzat  il-livell tal-ilma u jitrażżnu l-kurrenti rapidi minflok ma jinbnew kanali ġodda madwarhom. Dan kien approċċ aħjar għaliex kien jeħtieġ inqas ħaddiema, kien iktar kosteffettiv u kien iktar faċli biex jinbena.
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_lock_at_Lower_Brewers_nearing_completion_in_1831.jpg|daqsminuri|Il-magħlaq f'Lower Brewers meta kien kważi tlesta fl-1831, pittura ta' Thomas Burrowes.
Ix-xogħol fuq il-kanal beda fil-ħarifa tal-1826 u tlesta sar-rebbiegħa tal-1832. L-ewwel tranżitu sħiħ fil-kanal ta' dgħajsa li taħdem bl-istim sar mid-dgħajsa tal-istim ta' Robert Drummond, Rideau (magħrufa wkoll bħala "Pumper"), li telqet minn Kingston fit-22 ta' Mejju 1832, bil-Kurunell By u l-familja tiegħu abbord, u waslet f'Bytown fid-29 ta' Mejju 1832.

Il-kost finali tal-kostruzzjoni tal-kanal kien ta' £822,804 meta wieħed iqis il-kostijiet kollha, inkluż ix-xiri tal-art (Jannar 1834). Minħabba l-kostijiet żejda mhux mistennija, John By reġa' ssejjaħ lejn Londra u rtira; huwa ma rċieva l-ebda rikonoxximent jew ħajr għall-kisba kbira li rnexxielu jagħmel.

 Użu kummerċjali 
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Poonahmalee_on_the_Rideau_River_near_Smith_Falls,_Ontario.jpg|daqsminuri|Poonahmalee, fuq ix-xmara Rideau, qrib Smith Falls, Ontario – Ottubru 1906.
Mit-tlestija tal-kanal, ma kien hemm l-ebda involviment militari ulterjuri bejn il-Kanada u l-Istati Uniti. Għalkemm il-Kanal ta' Rideau ma ntużax għad-difiża, kellu rwol kruċjali fl-iżvilupp bikri tal-Kanada u ħeġġeġ it-trasport, il-kummerċ u l-insedjament tal-Kanada ta' Fuq minn għexieren u ta' eluf ta' immigranti.

Il-kanal kien iktar faċilment navigabbli mix-xmara St. Lawrence minħabba l-kurrenti tassew rapidi fix-xmara bejn Montreal u Kingston. B'hekk, il-Kanal ta' Rideau sar arterja kummerċjali traffikuża bejn Montreal u l-Lagi l-Kbar. Kien jintuża wkoll minn għexieren ta' eluf ta' immigranti li mir-Renju Unit marru lejn il-Punent fil-Kanada ta' Fuq f'dak il-perjodu.

Kien rotta ewlenija għat-trasport tal-oġġetti tqal (injam, minerali, qmuħ) mit-territorji interni tal-Lvant tal-Kanada sa Montreal. Mijiet ta' tagħbijiet ta' oġġetti bil-barkuni kienu jiġu ttrasportati kull sena tul il-Kanal ta' Rideau; fl-1841, pereżempju, xi 19-il dgħajsa tal-istim, 3 barkuni awtomatizzati, u 157 barkun tal-irmonk mhux motorizzat użaw il-Kanal ta' Rideau.Bush, Edward Forbes (1977). Commercial Navigation on the Rideau Canal, 1832–1961. Ottawa: Parks Canada. p. 107. Il-kanal kellu jikkompeti mal-Kanal ta' Erie tul l-Istat ta' New York. Uħud mill-vjeġġi li setgħu saru minn Kingston lejn il-Lvant, minflok ittieħdu lejn in-naħa opposta tax-xmara St. Lawrence lejn Oswego, New York. Hemmhekk kienu jivvjaġġaw tul il-Kanal ta' Oswego sal-Kanal ta' Erie, u mix-xmara Hudson, sas-swieq tal-Belt ta' New York.

In-negozjanti f'Kingston studjaw il-kwistjoni. Huma kkunsidraw il-kostruzzjoni ta' kanal ieħor sal-Lag ta' Simcoe u sax-xmara Franċiża u l-Bajja Ġorġjana, biex b'hekk it-traffiku fin-naħa ta' fuq tal-Lagi l-Kbar ikunu jistgħu jużaw il-kanali saħansitra ta' Montreal u jevitaw it-trasport fis-sistema sħiħa tal-lagi. Dan il-pjan eventwalment feġġ bħala l-Mogħdija tal-Ilma ta' Trent-Severn. Oriġinarjament ġiet mistħarrġa bħala rotta militari iżda qatt ma nbniet. Pjan iktar sempliċi kienet ir-rotta madwar partijiet perikolużi tax-xmara St. Lawrence biex ikun jista' jsir trasport dirett minn Kingston sa Montreal, u f'qasir żmien dan twettaq.

Sal-1849, il-kurrenti rapidi tax-xmara St. Lawrence saru navigabbli permezz ta' sensiela ta' mgħalaq, u t-trasportaturi kummerjċali malajr qalbu għal din ir-rotta iktar diretta. Madankollu, l-użu kummerċjali tal-Kanal ta' Rideau ntemm kważi għalkollox wara l-ftuħ tal-Linja Ferrovjarja ta' Prescott u ta' Bytown f'Diċembru 1854. Din ipprovdiet servizz iktar veloċi mit-trasport fuq il-kanal.

Iktar xogħol ta' titjib tar-rotta diretta baqa' jsir tul ix-xmara St. Lawrence. Fis-snin 50 tas-seklu 20 ġiet żviluppata bħala l-Mogħdija għall-Baħar tax-Xmara ta' Saint Lawrence, li ppermettiet lill-bastimenti li jbaħħru fl-oċeani jaċċessaw il-Lagi l-Kbar.

 Użu attwali 
Wara l-wasla tar-rotot ferrovjarji lejn Ottawa, l-ikbar użu tal-kanal kien għad-dgħajjes tad-divertiment jew rikreattivi. L-introduzzjoni tal-magni esterni wasslet għal żieda fl-inġenji tal-baħar rikreattivi żgħar u għall-użu ikbar tal-passaġġi interni fuq l-ilma bħall-Kanal ta' Rideau u ta' Trent-Severn. Illum il-ġurnata l-Kanal ta' Rideau jifforma parti mir-rotta magħrufa bħala l-Great Loop, li hija rotta ewlenija fuq l-ilma li tikkollega biċċa kbira mil-Lvant tal-Istati Uniti u l-Kanada.

 Imwiet matul il-kostruzzjoni 
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brewer's_Lower_Mill_-_view_down_the_Cataraqui_Creek_and_clearing_made_for_the_Rideau_Canal,_1829.jpg|daqsminuri|Veduta 'l isfel tal-Qala ta' Cataraqui u l-ikklerjar għall-Kanal ta' Rideau, pittura tal-1829 ta' Thomas Burrowes.
Saħansitra elf ħaddiem mietu matul il-kostruzzjoni tal-kanal. L-ikbar ammont ta' mwiet kien dovut għall-mard, b'mod prinċipali kumplikazzjonijiet mill-malarja (P. vivax), li kienet endemika f'Ontario minħabba n-nemusa tal-ispeċi Anopheles, u mard ieħor ta' dak iż-żmien. L-aċċidenti qajla kienu jseħħu għal proġett ta' dak id-daqs; fl-1827 ġew irreġistrati seba' mwiet minħabba aċċidenti. Għal kull mewta b'aċċident kienet issir inkjesta. L-irġiel, in-nisa u t-tfal indifnu f'ċimiterji lokali, jew f'postijiet funebri qrib is-siti tal-kostruzzjoni jew fiċ-ċimiterji lokali. Kienu jsiru funerali għall-ħaddiema u l-oqbra tagħhom kienu jiġu mmarkati b'markaturi tal-injam (li maż-żmien ittieklu — xi ħaġa li wasslet għall-ħsieb li l-ħaddiema ndifnu f'oqbra bla markaturi).
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:View_on_the_Cataraqui_Creek,_Brewer's_Upper_Mills_in_the_background,_1830.jpg|xellug|daqsminuri|Veduta mill-Qala ta' Cataraqui, pittura tal-1830 ta' Thomas Burrowes.
Uħud mill-mejtin baqgħu mhux identifikati għax ma kellhomx qrabat fil-Kanada ta' Fuq. Tul ir-rotta tal-kanal hemm diversi mfakar; l-iktar wieħed reċenti huwa mafkar b'kurċifiss Ċeltiku f'Ottawa, f'Kingston u fil-Magħlaq ta' Chaffeys. L-ewwel mafkar mal-Kanal ta' Rideau li sar biex ifakkar l-imwiet fost il-forza tax-xogħol ġie stabbilit fl-1993 mill-Kunsill tax-Xogħol Distrettwali ta' Kingston u mill-Fondazzjoni tal-Wirt ta' Ontario f'Kingston Mills.

Illum il-ġurnata hemm tliet ċimiterji ta' żmien il-kostruzzjoni tal-kanal li huma miftuħa għall-pubbliku: iċ-Ċimiterju ta' Chaffey u l-Ħajt tal-Memorja fil-Magħlaq ta' Chaffey — dan iċ-ċimiterju ntuża mill-1825 sal-aħħar tas-seklu 19; iċ-Ċimiterju Rjali tal-Ħaddiema tat-Tħaffir u tal-Minaturi (oriġinarjament imsejjaħ iċ-Ċimiterju Militari u Ċivili u mbagħad iċ-Ċimiterju Presbiteru Antik) qrib Newboro — li ntuża mill-1828 sas-snin 40 tas-seklu 20; u ċ-Ċimiterju ta' McGuigan qrib Merrickville — li ntuża mill-bidu tas-seklu 19 (għall-ħabta tal-1805) sal-aħħar tas-snin 90 tas-seklu 19.

 Rikonoxximent 
Il-Kanal ta' Rideau ġie ddeżinjat bħala Sit Storiku Nazzjonali tal-Kanada fl-1925, u ġiet żvelata plakka federali s-sena ta' wara, u mill-ġdid fl-1962 u fl-2013.
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Commissariat_Building.JPG|daqsminuri|Veduta mill-qiegħ tal-istazzjon tal-Magħlaq ta' Ottawa fil-Kanal ta' Rideau. Fl-isfond jidher Chateau Laurier.
Il-kanal deher fuq xi bolol postali maħruġa mill-Posta tal-Kanada. Żewġ bolol tal-45 ċenteżmu — "Il-Kanal ta' Rideau, Mawra bid-dgħajsa fis-sajf fil-Kaskati ta' Jones" u "Il-Kanal ta' Rideau, Skejzjar fix-xitwa qrib il-Parlament" — inħarġu fis-17 ta' Ġunju 1998, bħala parti mis-serje tal-Kanali u tad-Destinazzjonijiet Rikreattivi. Il-bolol ġew iddesinjati minn Carey George u Dean Martin, abbażi ta' pitturi ta' Vincent McIndoe. Fl-2014, il-kanal deher fuq bolla internazzjonali ta' $2.50 bħala parti minn sett tal-Posta Kanadiża ta' ġieħ għas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. L-istess disinn reġa' ntuża fuq bolla domestika tal-2016.

Fl-1993, British Waterways u Parks Canada qablu li jagħmlu ġemellaġġ bejn il-Kanal ta' Rideau u l-Kanal Kaledonjan fl-Iskozja.

Fis-sena 2000, ix-xmara Rideau ġiet iddeżinjata bħala Xmara ta' Wirt Kanadiż bħala rikonoxximent tal-valuri storiċi u rikreattivi eċċezzjonali tagħha.
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rideau_Canal_Locks.JPG|daqsminuri|L-imgħalaq tal-Kanal ta' Rideau b'ħarsa lejn ix-xmara Ottawa minn Wellington Street.
Fl-2007 il-Kanal ta' Rideau tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO bħala rikonoxximent li huwa frott il-kreattività umana. Il-Kanal ta' Rideau Canal ġie rrikonoxxut bħala l-iżjed eżempju ppreservat sew ta' kanal tal-ilma qiegħed fl-Amerka ta' Fuq u l-kanal joħroġ fid-dieher l-użu tat-teknoloġija Ewropea tal-isfruttament tal-ilma qiegħed fl-Amerka ta' Fuq fuq skala kbira. Huwa l-uniku kanal li jmur lura għall-era l-kbira tal-kostruzzjoni tal-kanali fl-Amerka ta' Fuq tal-bidu tas-seklu 19 li għadu operattiv tul ir-rotta oriġinali tiegħu u l-biċċa l-kbira tal-istrutturi oriġinali tiegħu għadhom intatti. Ġie rrikonoxxut ukoll bħala eżempju sinifikanti, estensiv u ppreservat sew ta' kanal li kien jintuża għal skopijiet militari b'rabta ma' stadju importanti tal-istorja tal-bniedem — dak tal-ġlieda għall-kontrol tat-Tramuntana tal-kontinent Amerikan.

Ġiet żvelata plakka mill-Bord tas-Siti Arkeoloġiċi u Storiċi ta' Ontario fl-Impjant tal-Magħlaq tal-Kaskati ta' Jones biex jitfakkar il-Logutenent Kurunell u l-Inġinieri Rjali John By, li ssorvelja l-kostruzzjoni tal-Kanal ta' Rideau. Il-plakka tfakkar il-Kanal ta' Rideau, twil 123 mil (198 kilometru), li nbena bħala rotta militari u li fih 47 magħlaq, 16-il lag, żewġ xmajjar, u diga twila 360 pied (110 metri) u għolja 60 pied (18.3-il metru) fil-Kaskati ta' Jones (id-Diga tal-Kaskati ta' Jones), tlesta fl-1832.

Plakek oħra ddedikati lill-kanal li ġew żvelati mill-Fond Fiduċjarju tal-Wirt ta' Ontario jinsabu f'Kingston Mills, fil-Kaskati ta' Smiths, u fil-Lagi ta' Rideau.

 Sit ta' Wirt Dinji 
Il-Kanal ta' Rideau ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2007.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

 Passaġġ fuq l-ilma 
Il-202 kilometri (126 mil) tal-Kanal ta' Rideau jinkorporaw sezzjonijiet mix-xmajjar Rideau u Cataraqui, kif ukoll diversi lagi, inkluż il-Lagi t'Isfel, ta' Fuq u ta' Rideau l-Kbir. Madwar 19-il kilometru (12-il mil) mir-rotta huma artifiċjali. Il-komunitajiet tul il-passaġġ fuq l-ilma jinkludu Ottawa, Manotick, Kars, Burritts Rapids, Merrickville, Smiths Falls, Rideau Ferry, Portland, Westport, Newboro, Seeleys Bay u Kingston. Il-komunitajiet ikkollegati permezz ta' passaġġi navigabbli fuq l-ilma mal-Kanal ta' Rideau jinkludu Kemptville u Perth.

Mill-Ewwel Gwerra Dinjija u l-kostruzzjoni ta' linji ferrovjarji iktar estensivi lejn iż-żona rurali ta' Ontario, id-dgħajjes tad-divertiment biss saru jużaw il-Kanal ta' Rideau. Wieħed idum 3–5 ijiem biex jivvjaġġa t-tul kollu ta' naħa waħda tas-sistema tal-Kanal ta' Rideau b'dgħajsa motorizzata. Mawriet bid-dgħajsa fuq il-kanal jiġu offruti f'Ottawa, f'Kingston, f'Merrickville u fil-Magħlaq ta' Chaffeys. Linja tal-kruċieri topera l-vapur Kawartha Voyageur. Il-baħħara rikreattivi jistgħu jużaw il-kanal biex jivvjaġġaw bejn Ottawa u Kingston.

Il-biċċa l-kbira tal-imgħalaq għadhom jiġu operati bl-idejn. B'kollox hemm 45 magħlaq f'23 stazzjon tul il-kanal, kif ukoll żewġ imgħalaq (l-imgħalaq 33 u 34) fid-daħla tal-Kanal ta' Tay (li jwassal lejn Perth). L-elevazzjoni bejn ix-xmara Ottawa u l-quċċata tagħha fil-Lag ta' Rideau ta' Fuq, hija ta' 83 metru (273 pied), filwaqt li l-bidla fl-elevazzjoni mil-Lag ta' Rideau ta' Fuq għal-Lag ta' Ontario hija ta' 50 metru (164 pied). Barra minn hekk, hemm erba' torrijiet tad-difiża u wħud mis-16-il residenza difensibbli oriġinali tal-operaturi tal-imgħalaq tul il-passaġġ fuq l-ilma. Il-Binja tal-Kummissarjat oriġinali u l-pedamenti tal-barrakki tal-Inġiniera Rjali għadhom jinsabu fl-Istazzjon tal-Magħlaq ta' Ottawa. Il-passaġġ fuq l-ilma jospita bosta speċijiet ta' għasafar, rettili, anfibji, mammiferi u ħut.

Fl-1973–1974 inbena Magħlaq Ikkombinat ġdid f'Smiths Falls (29a), ftit għexieren ta' metri lejn it-Tramuntana tas-sensiela oriġinali ta' tliet imgħalaq (l-imgħalaq 28–30). L-imgħalaq oriġinali ġew evitati iżda tħallew fil-post.

 Imgħalaq 
Il-Kanal ta' Rideau juża sistema ta' mgħalaq li għadha taħdem kompletament. Ix-xatbiet li jħallu lid-dgħajjes jidħlu u joħorġu mill-imgħalaq iservu għal madwar 12–15-il sena. Meta nbena l-kanal, ix-xatbiet kienu jsiru fis-siti tal-imgħalaq minn mastrudaxxi u ħaddieda, iżda attwalment isiru f'Smiths Falls, Ontario, u xi kultant ikun hemm bżonn sa xahrejn biex jinbena sett ta' xatbiet. Ix-xatbiet tal-Kanal ta' Rideau huma magħmula mill-injam tal-abit ta' Douglas b'għamla ta' mitra biex jiġi żgurat li jissiġillaw sew minħabba l-pressa tal-ilma. Il-lift medju tal-imgħalaq tal-Kanal ta' Rideau juża 1.3 miljun litru (1,300 m3; 1,700 jarda kubu jew 290,000 gallun imperjali; 340,000 gallun Amerikan) ta' ilma.

 Livelli massimi 
Fl-operazzjonijiet normali, il-kanal jista' jiflaħ dgħajjes b'tul sa 27.4 metru (89 pied 11-il pulzier), b'wisa' sa 7.9 metri (25 pied 11-il pulzier), u b'għoli sa 6.7 metri (22 pied), b'pixka sa 1.5 metru (4 piedi 11-il pulzier). F'ċirkostanzi speċjali, il-kanal jista' jiflaħ dgħajjes b'tul sa 33.5 metru (109 piedi 11-il pulzier) u b'wisa' sa 9.1 metri (29 pied 10 pulzieri).

 Torrijiet tad-difiża 
Erba' torrijiet tad-difiża nbnew mill-1826 sal-1832 biex jipprovdu protezzjoni lill-kanal li kien taħt il-kontroll tal-Qawwiet Brittaniċi:

 it-Torri tad-Difiża ta' Merrickville – li ntuża għal żmien qasir matul ir-Ribelljoni tal-1837, u sar ir-residenza tal-operatur tal-imgħalaq; is-sular ta' fuq tneħħa fl-1909 u t-torri ġie rrestawrat fl-1960 bħala mużew;
 it-Torri tad-Difiża ta' Kingston Mills – li ntuża fl-1837–1838, imbagħad tkabbar biex jintuża bħala residenza; sar iktar tibdil fl-istruttura fl-1909 u t-torri ġie rrestawrat skont il-pjanta tal-1830 fis-snin 60 tas-seklu 20;
 it-Torri tad-Difiża ta' Newboro – li nbena mid-Dipartiment tal-Ordinanza Brittanika, u ntuża wkoll għal żmien qasir għar-rwol militari maħsub tiegħu fis-snin 30 tas-seklu 19; imbagħad ġie kkonvertit f'residenza tal-operatur tal-imgħalaq; it-torri ġie rrestawrat fis-snin 60 tas-seklu 20 skont il-pjanta oriġinali;
 it-Torri tad-Difiża ta' Rideau Narrows – inbena minn William H. Tett u sarlu xi tibdil fis-seklu 19 biex isir ir-residenza tal-operatur tal-imgħalaq; it-torri ġie rrestawrat mill-1967 sal-1970 skont il-pjanta oriġinali.

Il-ħames torri tad-difiża f'Burritts Rapids inbena parzjalment fl-1832 qabel ma x-xogħol twaqqaf meta kienu għadhom inbnew biss il-pedamenti u l-ħitan; imbagħad inbena mill-ġdid fl-1914–1915 u finalment twaqqa' biex jiġi sostitwit mill-istazzjon attwali tal-magħlaq fl-1969.

 Binja tal-Kummissarjat 
Il-Binja tal-Kummissarjat hija l-eqdem binja tal-ġebel li għadha teżisti f'Ottawa. Inbniet fl-1827 bħala maħżen għall-Militar Brittaniku fil-Kanada ta' Fuq. Il-binja fiha tliet sulari, spazju sigur bħala kaxxaforti, żewġ settijiet ta' taraġ, u travu u taljola fuq quddiem biex jiġu olzati l-oġġetti sas-sulari ta' fuq. Wara li ġiet maqsuma f'workshops u f'appartamenti residenzjali, il-Binja tal-Kummissarjat ospitat il-Mużew ta' Bytown mill-1917.

L-Għolja tal-Parlament kienet maħsuba li kienet is-sit ta' fortizza u li kienet tissejjaħ l-Għolja taċ-Ċittadella, fejn il-kanal kien jispiċċa fix-xmara Ottawa.

 Skejzjar 
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ice_hockey_1901.jpg|xellug|daqsminuri|Logħba tal-hockey fuq is-silġ li ntlagħbet fuq il-kanal f'Jum il-Milied tal-1901.
Fix-xitwa, sezzjoni tal-Kanal ta' Rideau li tgħaddi minn Ottawa ċentrali ssir uffiċjalment l-ikbar u t-tieni l-itwal sit tal-iskejzjar fid-dinja. It-tul ikklerjat kumplessiv ikun ta' 7.8 kilometri (4.8 mili), b'erja tas-superfiċe ekwivalenti ta' 90 grawnd Olimpiku tal-hockey ta' fuq is-silġ. Din is-sezzjoni tibda mill-Impjant tal-Magħlaq ta' Hartwells fl-Università ta' Carleton, tibqa' għaddejja sal-imgħalaq ta' bejn il-binjiet tal-Parlament u Château Laurier, u tinkludi l-Lag ta' Dow bejniethom. Isservi bħala attrazzjoni turistika popolari u żona rikreattiva, u fiha jsir il-festival ta' Winterlude f'Ottawa. Fl-2023, temp sħun mhux tas-soltu pprevjena l-ftuħ tal-istaġun tal-iskejzjar għall-festival ta' Winterlude. Beaver Tails, ħelu moqli tal-għaġina, jinbiegħ flimkien ma' bukkuni u xarbiet oħra, f'bankarelli tul is-sezzjoni tal-iskejzjar. Il-bankarelli tneħħew fil-bidu tal-2023 minħabba n-nuqqas ta' turiżmu dovut għan-nuqqas ta' ftuħ tal-istaġun tal-iskejzjar.

F'Jannar 2008, Winnipeg, Manitoba, kiseb ir-rekord tal-itwal sit tal-iskejzjar fid-dinja b'tul ta' 8.54 kilometri iżda b'wisa' ta' bejn 2 u 3 metri biss fuq ix-xmara Assiniboine u x-Xmara l-Ħamra f'The Forks. B'hekk, il-Kanal ta' Rideau beda jissejjaħ bħala "l-ikbar sit tal-iskejzjar fid-dinja". Is-sezzjoni tal-iskejzjar tal-Kanal ta' Rideau żdiedet fil-Guinness Book of World Records fl-2005 peress li hija l-ikbar sezzjoni tal-iskejzjar did-dinja li tiġi ffriżata b'mod naturali.

Is-sezzjoni tal-iskejzjar tkun miftuħa 24 siegħa kuljum. It-tul tal-istaġun jiddependi fuq it-temp, iżda tipikament tiftaħ f'Jannar u tagħlaq f'Marzu. Minħabba t-tisħin dinji, it-temperatura medja tar-reġjun fix-xitwa għoliet b'rata mgħaġġla mis-snin 70 tas-seklu 20, u b'hekk jum il-ftuħ tal-iskejzjar dejjem qed ikun ftit iktar tard u l-istaġun tal-iskejzjar dejjem qed ikun ftit iqsar.Brammer, Jeremy R.; Samson, Jason; Humphries, Murray M. (December 18, 2014). "Declining availability of outdoor skating in Canada". Nature Climate Change. 5 (1): 2–4. Fl-1971–1972, it-tieni xitwa tas-sezzjoni tal-iskejzjar, l-istaġun tal-iskejzjar dam 90 jum, li kien l-itwal staġun. Fl-2022–2023, it-temperaturi sħan flimkien mal-borra u max-xita wasslu għall-ewwel staġun mingħajr jiem tal-iskejzjar. Qabel dak iż-żmien, l-istaġun tal-iskejzjar tal-2015–2016 kien l-iqsar wieħed, b'34 jum biss (li minnhom 18-il jum biss kienu tajbin għall-iskejzjar). Fil-21 ta' Jannar 2024, il-kanal infetaħ għall-iskejzjar għall-ewwel darba fi kważi sentejn, iżda dam miftuħ għal 10 ijiem biss qabel ma għalaq fil-25 ta' Frar, u b'hekk kien l-iqsar staġun tal-iskejzjar.
StaġunFtuħGħeluqJiem ta' skejzjar5421 ta' Jannar 202425 ta' Frar 20241053——05214 ta' Jannar 20225 ta' Marzu 2022415128 ta' Jannar 202125 ta' Frar 2021265018 ta' Jannar 202026 ta' Frar 2020314930 ta' Diċembru 201810 ta' Marzu 201959485 ta' Jannar 201821 ta' Frar 2018354714 ta' Jannar 201718 ta' Frar 2017254623 ta' Jannar 201625 ta' Frar 2016184510 ta' Jannar 20159 ta' Marzu 2015594431 ta' Diċembru 201311 ta' Marzu 2014584318 ta' Jannar 201328 ta' Frar 2013384215 ta' Jannar 201222 ta' Frar 201226418 ta' Jannar 20116 ta' Marzu 2011534014 ta' Jannar 201026 ta' Frar 201036391 ta' Jannar 20095 ta' Marzu 2009583825 ta' Jannar 20085 ta' Marzu 2008343726 ta' Jannar 200712 ta' Marzu 200745367 ta' Jannar 200610 ta' Marzu 2006393528 ta' Diċembru 200416 ta' Marzu 2005663414 ta' Jannar 200428 ta' Frar 200446333 ta' Jannar 200316 ta' Marzu 200366322 ta' Frar 20028 ta' Marzu 2002263129 ta' Diċembru 20009 ta' Marzu 2001693031 ta' Diċembru 199923 ta' Frar 2000292 ta' Jannar 199916 ta' Marzu 19992821 ta' Diċembru 19972 ta' Marzu 1998462712 ta' Jannar 199722 ta' Marzu 199757261 ta' Jannar 199623 ta' Frar 199647251 ta' Jannar 19959 ta' Marzu 1995502430 ta' Diċembru 199311 ta' Marzu 19942329 ta' Diċembru 19921 ta' Marzu 19932228 ta' Diċembru 19916 ta' Marzu 1992214 ta' Jannar 19912 ta' Marzu 19912024 ta' Diċembru 198922 ta' Frar 19901923 ta' Diċembru 198814 ta' Marzu 1989184 ta' Jannar 19887 ta' Marzu 1988177 ta' Jannar 19872 ta' Marzu 19871627 ta' Diċembru 198523 ta' Frar 1986154 ta' Jannar 198522 ta' Frar 19851425 ta' Diċembru 198317 ta' Frar 1984132 ta' Jannar 198314 ta' Frar 19831227 ta' Diċembru 198121 ta' Frar 19821118 ta' Diċembru 198017 ta' Frar 1981101 ta' Jannar 198022 ta' Frar 19804395 ta' Jannar 197923 ta' Frar 1979829 ta' Diċembru 19779 ta' Marzu 1978714 ta' Diċembru 197627 ta' Frar 197745620 ta' Diċembru 197526 ta' Frar 1976531 ta' Diċembru 197428 ta' Frar 197541 ta' Jannar 197428 ta' Frar 1974325 ta' Diċembru 1972197345226 ta' Diċembru 197125 ta' Marzu 1972118 ta' Jannar 197126 ta' Frar 1971
Għalkemm xi residenti ta' Ottawa minn jeddhom użaw il-kanal għall-iskejzjar għal snin sħaħ, l-użu uffiċjali tal-kanal għall-iskejzjar u bħala attrazzjoni turistika kien innovazzjoni iktar reċenti. Madankollu, saħansitra fl-1970, il-gvern tal-belt ta' Ottawa kkunsidra l-pavimentar tal-kanal biex jintuża bħala triq b'veloċità għolja. Minkejja dan, is-sjieda tal-gvern federali fir-rigward tal-kanal, ipprevjeniet il-belt milli tkompli b'din il-proposta. Meta Doug Fullerton inħatar bħala President tal-Kummissjoni tal-Belt Kapitali Nazzjonali, huwa ppropona kuritur rikreattiv madwar il-kanal li jinkludi s-sezzjoni tal-iskejzjar fix-xitwa bejn l-Università ta' Carleton u l-Park tal-Konfederazzjoni. Il-pjan ġie implimentat fit-18 ta' Jannar 1971, minkejja l-oppożizzjoni tal-kunsill tal-belt. Sezzjoni żgħira ta' silġ qrib iċ-Ċentru Nazzjonali tal-Arti ġiet ikklerjata mill-impjegati tal-Kummissjoni tal-Belt Kapitali Nazzjonali, u 50,000 ruħ skejzjaw fuq il-kanal fl-ewwel tmiem il-ġimgħa. Illum il-ġurnata s-sezzjoni tal-iskejzjar hija ikbar minħabba t-tagħmir disponibbli għaż-żamma tas-silġ u għall-ekwipaġġ tal-manutenzjoni f'kull ħin. Is-sezzjoni tal-iskejzjar issa tilqa' medja ta' miljun żjara fis-sena. Il-kunsillier tal-belt u l-awtur Clive Doucet isostni li din it-trasformazzjoni tal-kanal tat nifs ġdid lill-komunitajiet ta' Glebe, tal-Lvant taċ-ċentru storiku ta' Ottawa u tan-Nofsinhar taċ-ċentru storiku ta' Ottawa.

 Iktar qari 

 Bebee, Ed (2010), Invisible Army: Hard Times, Heartbreak & Heritage, Ed Bebee & Friends of the Rideau., ISBN 978-0-9696052-4-9.

 Conroy, Peter (2002), Our Canal: The Rideau Canal in Ottawa, General Store Publishing House, ISBN 978-1-894263-63-4.

 Legget, Robert Ferguson (1986), Rideau Waterway, University of Toronto Press, ISBN 978-0-8020-6591-9.

 Nelles, Mike (2007), Steamboating on the Rideau Canal. Bytown pamphlet series., The Historical Society of Ottawa.

 Watson, Ken W. (2010), Tales of the Rideau, Ken W. Watson., ISBN 978-0-9780751-2-5.

 Watson, Ken W. (2007), The Rideau Route: Exploring the Pre-Canal Waterway, Ken W. Watson., ISBN 978-0-9780751-1-8.

 Watson, Ken W. (2000), A History of the Rideau Lockstations, Friends of the Rideau., ISBN 0-9696052-1-8.

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Kanada
Kategorija:Industrija
Kategorija:Trasport
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Kanada