San José (il-Kosta Rika)

San José hija l- belt kapitali u l-akbar belt tal- Costa Rica . Hija wkoll il-belt kapitali tal- provinċja ta' San José . 

Imwaqqfa fl- 1738, il-belt saret il-kapitali tal-Costa Rica fl- 1823, u ħadet post Cartago .

Il-popolazzjoni tal-muniċipalità ta' San José (il-kanton ta' San José) kienet stmata għal  abitant fl- 2015 . Skont in -Nazzjonijiet Uniti, iż-żona metropolitana ta’ San Jose kellha popolazzjoni ta’  fl- 2009 , jew madwar 29 % tal-popolazzjoni totali tal-Kosta Rika.

 Ġeografija 
Il-belt tinsab fiċ-ċentru tal-pajjiż f'altitudni ta' 1,200 metru, fuq il-plateau tal-Wied Ċentrali. Hija 130 kilometru minn Puerto Limón fuq il-kosta tal-Karibew u 115-il kilometru minn Puntarenas fuq il-kosta tal-Paċifiku.

 Storja 
Seklu Tmintax 

Il-bini ta' eremitaġġ fl-1737, fuq is-sit magħruf bħala Boca del Monte, kien kruċjali fil-konsolidazzjoni sussegwenti tal-belt. Fl-1738, ġie mbierek u kkonsagrat lil Ġużeppi, ir-raġel ta' Marija skont il-Bibbja. 

Fl-1776, inbniet knisja ġdida tal-adobe, li eventwalment saret il-Katidral Metropolitan ta' San Ġużepp. Fl-1783, ċensiment żvela li Boca del Monte kellha 4,869 abitant, inklużi 577 Spanjol, 3,664 mestizo, u 628 mulatt li kienu jgħixu fiċ-ċentru tal-belt, fil-viċinanzi, u fl-inħawi tal-madwar.

Seklu dsatax 

San José saret il-belt kapitali tal-Kosta Rika fl-1823. Cartago, li kienet il-belt kapitali sa dakinhar, appoġġjat l-għaqda mal-Imperu Messikan, kawża mmexxija mill-Ġeneral Iturbide, u għalhekk loġikament tneħħiet l-istatus tagħha wara r-rebħa tal-ġellieda għall-indipendenza mmexxija minn Gregorio José Ramírez fl-1823 fil-Battalja ta' Ochomogo, fejn il-provinċji ta' San José u Alajuela ngħaqdu mal-moviment tal-indipendenza kontra Cartago u Heredia.

 Ekonomija 
San Jose hija belt emerġenti fl-Amerika Ċentrali u tikklassifika fost l-20 suq li qed jikbru bl-aktar rata mgħaġġla fid-dinja. B'PDG ta' $35.527 biljun u PGD per capita ta' $25,519, hija l-belt bl-ogħla qligħ fl-istmu u waħda miċ-ċentri finanzjarji internazzjonali ewlenin tal-Amerika Ċentrali. Hija wkoll ċentru ewlieni tal-manifattura għal apparati mediċi, farmaċewtiċi, teknoloġija tal-informazzjoni, u elettronika, u dan jagħmilha waħda mill-aktar bliet attraenti fir-reġjun għall-investiment.

 Trasport 
San José għandha diversi netwerks tat-trasport interni li jgħaqqdu d-distretti tal-belt u ż-żona metropolitana, kif ukoll netwerks tat-trasport nazzjonali li jgħaqqdu l-belt ma' partijiet oħra tal-Kosta Rika.

Xarabank

Kumpaniji privati tal-karozzi tal-linja jgħaqqdu żoni differenti tal-belt ma’ xulxin u mas-subborgi. Servizzi lejn partijiet oħra tal-pajjiż huma pprovduti minn kumpaniji privati oħra li għandhom stazzjonijiet jew waqfiet mifruxa madwar iċ-ċentru tal-belt. Hemm ukoll servizzi tal-karozzi tal-linja bejn l-Ajruport Internazzjonali Juan Santamaría u ċ-ċentru ta’ San José.

Ferrovija

L-Instituto Costarricense de Ferrocarriles, jew l-istitut ferrovjarju tal-istat, huwa inkarigat mill-linji ferrovjarji kollha tal-Costa Rica. Fl-2004, din l-istituzzjoni bdiet taħdem fuq l-istabbiliment ta' netwerk ferrovjarju interurban. Dan in-netwerk kien se jgħaqqad Tibás, Heredia, San Antonio de Belén, Pavas, San Pedro de Montes de Oca, Sabanilla, u Curridabat, fost postijiet oħra.

Ajruporti 

Il-belt hija servuta mill-Ajruport Internazzjonali Juan Santamaría (IATA: SJO, ICAO: MROC), li jinsab 23 km (14-il mil) fil-lvant taċ-ċentru tal-belt fil-belt ta' Alajuela, u huwa wieħed mill-aktar ajruporti traffikużi fl-Amerika Ċentrali. Fl-2011, l-ajruport ingħata t-titlu ta' t-tielet l-Aqwa Ajruport fl-Amerika Latina/il-Karibew mill-Premjijiet tal-Kwalità tas-Servizz tal-Ajruporti mill-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti. Fl-2023, l-Ajruport Internazzjonali Juan Santamaría rċieva 5.6 miljun passiġġier, ħafna minnhom minn titjiriet internazzjonali.

 Sports 
L-akbar klabb tal-futbol tal-belt huwa Deportivo Saprissa, li rebaħ rekord ta' 40 titlu tal-kampjonat. It-tim jilgħab il-logħbiet f'daru fl-Estadio Ricardo Saprissa Aymá, li jinsab f'Tibas.

 Gallerija 

 Ġemellaġġ 

  Lima (Perù) ;
  Ċimbote (Perù) ;
  Huancayo (Perù) ;
  Beijing (Ċina) ;
  Kontea ta' Miami-Dade (Stati Uniti) ;
  Madrid (Spanja) ;
  Ahuachapán (El Salvador) ;
  Kfar Saba (Iżrael) ;
  Belt tal-Gwatemala (Gwatemala) ;
  Jayapura (Indoneżja) ;
  Maracay (Veneżwela) ;
  Quetzaltenango (Gwatemala) ;
  Okayama (Ġappun) ;
  Rio de Janeiro (Brażil) ;
  Saltillo (Messiku) ;
  San José (Stati Uniti) ;
  Santo Domingo (Repubblika Dominicana) ;
  San Pedro Sula (Ħonduras) ;
  Santiago (Ċili) ;
  Tajpej (Tajwan).

 Referenzi