Vettur ewklidju

Fil-matematika, il-fiżika, u l-inġinerija, vettur Ewklidju jew sempliċiment vettur (xi kultant imsejjaħ vettur ġeometriku  jew vettur spazjali ) huwa oġġett ġeometriku li għandu kobor (jew tul) u direzzjoni. Il-vettori jistgħu jiġu miżjuda ma' vettori oħra skond l-alġebra tal-vettur. Vettur Ewklide huwa spiss rappreżentat b'segment ta' linja diretta, jew grafikament bħala vleġġa li tgħaqqad punt inizjali A ma' punt terminali B, ;  u indikata b' 

Vettur huwa dak li hu meħtieġ biex "iġorr" il-punt A sal-punt B ; il-kelma Latina vector tfisser "trasportatur".  Intuża għall-ewwel darba minn astronomi tas-seklu 18 li qed jinvestigaw ir-rivoluzzjoni planetarja madwar ix-Xemx.  Il-kobor tal-vettur huwa d-distanza bejn iż-żewġ punti, u d-direzzjoni tirreferi għad-direzzjoni tal-ispostament minn A għal B. Ħafna operazzjonijiet alġebrin fuq numri reali bħaż -żieda, it-tnaqqis, il-multiplikazzjoni, u n-negazzjoni għandhom analogi mill-qrib għal vettori,  operazzjonijiet li jobdu l-liġijiet alġebrin familjari tal-kommutattività, l-assoċjazzjoni u d-distribuzzjoni. Dawn l-operazzjonijiet u l-liġijiet assoċjati jikkwalifikaw vectors Ewklidjani bħala eżempju tal-kunċett aktar ġeneralizzat ta 'vectors definiti sempliċement bħala elementi ta' spazju vettur.

Il-vettori għandhom rwol importanti fil-fiżika: il-veloċità u l-aċċelerazzjoni ta 'oġġett li jiċċaqlaq u l-forzi li jaġixxu fuqu kollha jistgħu jiġu deskritti b'vettori.  Ħafna kwantitajiet fiżiċi oħra jistgħu jitqiesu b'mod utli bħala vettori. Għalkemm ħafna minnhom ma jirrappreżentawx distanzi (ħlief, pereżempju, pożizzjoni jew spostament), il-kobor u d-direzzjoni tagħhom xorta jistgħu jiġu rappreżentati mit-tul u d-direzzjoni ta 'vleġġa. Ir-rappreżentazzjoni matematika ta 'vettur fiżiku tiddependi fuq is- sistema ta' koordinati użata biex tiddeskrivih. Oġġetti oħra bħal vettur li jiddeskrivu kwantitajiet fiżiċi u jittrasformaw b'mod simili taħt bidliet fis-sistema ta 'koordinati jinkludu pseudovectors u tensors .