Norman Jewison

Norman Frederick Jewison CC OOnt (21 ta’ Lulju, 1926 – 20 ta’ Jannar, 2024) kien direttur u produttur Kanadiż tal-films u t-televiżjoni. Jewison indirizza kwistjonijiet soċjali u politiċi tul il-karriera tiegħu fil-produzzjoni tal-films, u ħafna drabi għamel suġġetti kontroversjali jew ikkumplikati aċċessibbli għall-udjenzi mainstream. Huwa rċieva l-Premju Memorial Irving G. Thalberg tal -Akkademja tal-Arti u x-Xjenzi tal-Motion Pictures fl- 1999 .  Huwa rċieva BAFTA Award u kien nominat għal 7 Academy Awards, tliet Golden Globe Awards, u Primetime Emmy Award .

Twieled u trabba f'Toronto, Jewison beda l-karriera tiegħu f'CBC Television fis-snin 50, u ftit wara mar l-Istati Uniti biex jaħdem mal-NBC. Huwa għamel id-debutt tiegħu fil-films fl-1962, bil-kummiedja 40 Pounds of Trouble, u b'hekk beda karriera ta’ direzzjoni ta’ films ċinematografiċi mifruxa fuq 40 sena. Il-films notevoli tiegħu jinkludu The Cincinnati Kid (1965), The Russians Are Coming, the Russians Are Coming (1966), The Thomas Crown Affair (1968), Jesus Christ Superstar (1973), Rollerball (1975), FIST (1978), ...And Justice for All (1979), A Soldier's Story (1984), Agnes of God (1985), Other People's Money (1991), Only You (1994), The Hurricane (1999), u The Statement (2003).

Fl-1988, Jewison waqqaf il-Canadian Film Centre. Fl-2003, huwa rċieva l-Governor General's Performing Arts Award for Lifetime Artistic Achievement għad-diversi kontribuzzjonijiet tiegħu għall-industrija tal-films fil-Kanada. Huwa kien Kanċillier tal-Università ta' Victoria fl-Università ta' Toronto, l-alma mater tiegħu, mill-2004 sal-2010.

 Ħajja bikrija u edukazzjoni 
Jewison twieled f'Toronto, Ontario, iben Dorothy Irene (née Weaver) u Percy Joseph Jewison (1890–1974),  li kellhom ħanut tal-grocer u uffiċċju postali.  Huwa attenda Kew Beach School u Malvern Collegiate Institute, u hekk kif beda jitfarar fis-snin tletin wera ġibda lejn it-teatru. Ħafna drabi kienu n-nies kienu jassumu, b'mod żbaljat, li hu Lhudi minħabba kunjomu u d-direzzjoni tiegħu ta’ Fiddler on the Roof, iżda Jewison u l-familja tiegħu huma Protestanti Metodisti  ta’ nisel Ingliż. Huwa serva fir-Royal Canadian Navy (1944–1945) matul it-Tieni Gwerra Dinjija, u wara li spiċċa ivvjaġġa fin-Nofsinhar tal-Istati Uniti tal-Amerika, fejn iltaqa' mas-segregazzjoni, esperjenza li influwenzat ix-xogħol tiegħu aktar tard.

Jewison attenda l-Victoria College fl-Università ta’ Toronto, u ggradwa b’B.A. fl-1949. Bħala student, kien involut fil-kitba, id-direzzjoni, u r-reċtar f’diversi produzzjonijiet teatrali, inkluża l-All-Varsity Revue tal-1949. Wara l-gradwazzjoni, mar jgħix Londra, fejn ħadem sporadikament bħala kittieb ta' skripts għal programm televiżiv għat-tfal u attur f'partijiet żgħar għall-BBC, fost xogħol ieħor li kien jiġi għal idejh. Bla xogħol fil-Gran Brittanja lejn l-aħħar tal-1951, irritorna l-Kanada biex isir trainee tal-produzzjoni f'CBLT f'Toronto, li kien qed jipprepara għat-tnedija ta' CBC Television.

 Karriera 

 1952–1964: Xogħol bikri 
xellug|daqsminuri|240x240px| Mix-xellug għal-lemin: Chaim Topol, Lex Goudsmit u Jewison fl-1971
Meta CBC Television beda jxandar fil-ħarifa tal-1952, Jewison kien assistent direttur. Matul is-seba’ snin ta’ wara kiteb, idderieġa u pproduċa varjetà wiesgħa ta’ musicals, programmi ta’ varjetà, kummiedji, drammi, u programmi speċjali, inklużi The Big Revue, Showtime, u The Barris Beat  Fl-1953 huwa żżewweġ lil Margaret Ann "Dixie" Dixon, ex-mudella. Huma kellhom tlett itfal - Michael, Kevin, u Jennifer - li kollha segwew karrieri fl-industrija tad-divertiment.Jewison biography, Internet Movie Database 

Fl-1958 Jewison ġie rreklutat biex jaħdem għall-NBC fi New York, fejn l-ewwel inkarigu tiegħu kien fuq Your Hit Parade, segwit minn The Andy Williams Show. Is-suċċess ta' dawn l-ispettakli wassal għad-direzzjoni ta' programmi speċjali b'artisti bħal Harry Belafonte, Jackie Gleason, u Danny Kaye. Il-produzzjoni televiżiva li kienet kruċjali fil-karriera ta’ Jewison kien il-programme speċjali bil-comeback ta’ Judy Garland li xxandar fl-1961, li kien jinkludi lil Frank Sinatra u Dean Martin, u wassal għal spettaklu ta’ kull ġimgħa li Jewison aktar tard tqabbad jidderieġi. Meta kien qed iżur l-istudjo waqt il-provi ta' Garland, l-attur Tony Curtis issuġġerixxa lil Jewison li għandu jibda jidderieġi l-films.

Il-karriera ta’ Jewison bħala direttur tal-films bdiet meta l-kumpanija tal-produzzjoni tal-films ta’ Tony Curtis u Janet Leigh, Curtleigh Productions, qabditu biex jidderieġi l-kummiedja 40 Pounds of Trouble fi Frar tal-1962. Il-film kien iffinanzjat u distribwit minn Universal-International Pictures u kien l-ewwel film li qatt ġie ffilmjat f'Disneyland. Il-kuntratt ta’ Curtleigh Productions ma’ Jewison kellu klawsola negozjabbli għal aktar films jekk il-produzzjoni inizjali kienet tagħmel suċċess. Fil-bidu ta' Ottubru 1962, Jewison ifforma l-kumpanija indipendenti tiegħu ta' produzzjoni tal-films, SImkoe Productions, u ffirma ftehim ta' żewġ films mal-kumpanija ġdida ta' Curtis, Curtis Enterprises, kif ukoll ftehim ieħor għal żewġ films oħra ma' Universal-International Pictures. Għalkemm iż-żewġ films għal Curtis Enterprises ma sarux, iż-żewġ films għal Universal-International Pictures inħadmu kif miftihem. Dawn kienu żewġ kummiedji ta' Doris Day: The Thrill of It All, li ħareġ fl-1963, u li fih deher ukoll James Garner, u Send Me No Flowers, li ħareġ fl-1964, bil-parteċipazzjoni ta' Rock Hudson. Wara kummiedja oħra, The Art of Love (1965), Jewison kien determinat li jieqaf minn mill-ġeneru u jiffoka fuq proġetti aktar impenjattivi.

 1965–1987:  Impatt u akklamazzjoni 
lemin|daqsminuri|254x254px| Clint Eastwood ma' Jewison fl-1987
L-ewwel film li bih għamel impatt kien The Cincinnati Kid (1965), dramm b'Steve McQueen bħala protagonista, li issa huwa meqjus bħala wieħed mill-aqwa films li saru dwar il-logħob tal-azzard. Jewison qiesu bħala wieħed mill-favoriti personali tiegħu għax kien l-ewwel dramm fuq film. Dan is-suċċess kien segwit fl-1966 minn satira fuq il-paranojja tal-Gwerra Bierda, The Russians Are Coming, the Russians Are Coming; dan kien ukoll l-ewwel film li pproduċa Jewison, u kien nominat għal erba' Akkademja Awards, inkluż l-Aqwa Film. Filwaqt li r-reazzjoni għal dan il-film kienet pożittiva, Jewison ġiet ittikkettat bħala "pinko Kanadiż" minn kummentaturi tal-lemin.

It-tkomplija tas-sensiela ta’ suċċessi tiegħu kienet permezz ta' wieħed mill-films l-aktar identifikat mill-qrib ma’ Jewison, In the Heat of the Night (1967), drama kriminali ambjentata f’belt tan-Nofsinhar tal-Istati Uniti mifruda b’mod razzjali u bl-atturi Sidney Poitier u Rod Steiger. Dan rebaħ ħames Academy Awards, inkluż l-Aqwa Film, filwaqt li Jewison kien nominat għall-Aqwa Direttur. Waqt li kien qed jiffilmjah, Robert Kennedy qal lil Jewison li dan jista' jkun "film importanti ħafna." Kennedy fakkar lil Jewison f’dak li kien qallu sena u nofs wara meta ppreżentalu l-Critics’ Choice Movie Award għall-aqwa drama. Bħala segwitu huwa dderieġa u pproduċa film ieħor ma' McQueen, bl-użu ta' immaġini innovattivi ta' skrin maqsum fil-film The Thomas Crown Affair (1968). Minn dak il-punt 'l quddiem Jewison ipproduċa l-films kollha li dderieġa, ħafna drabi ma' Patrick Palmer, u serva wkoll bħala produttur għal films diretti minn oħrajn, ibda mid-debutt direttorjali tal-eks editur tal-films tiegħu Hal Ashby, The Landlord (1970).Jewison filmography, Internet Movie Database Wara t-tlestija tal-kummiedja Gaily, Gaily (1969), Jewison kien xeba' mill-klima politika fl-Istati Uniti, u telaq mal-familja tiegħu l-Ingilterra.
xellug|daqsminuri|258x258px| Jewison fl-1987
F'Pinewood Studios fil-majjistral ta' Londra, u fil-Jugoslavja, ħadem fuq il-musical Fiddler on the Roof (1971, maħruġ mill-ġdid fl-1979), li rebaħ tliet Oscars u kien nominat għal ħamsa oħra, inkluż l-Aħjar Film u Direttur. Matul l-iffilmjar ta' Fiddler, Jewison kien ukoll is-suġġett tad-dokumentarju tal-Bord Nazzjonali tal-Films tal-Kanada fl-1971, Norman Jewison, Filmmaker, dirett minn Douglas Jackson. Il-proġett ta' wara dan minn Jewison kien il-musical Jesus Christ Superstar (1973), ibbażat fuq il-musical ta’ Broadway miktub minn Andrew Lloyd Webber u Tim Rice. Ġie ffilmjat fl-Iżrael, fejn Jewison ipproduċa ukoll il-film western Billy Two Hats (1974), b’Gregory Peck bħala protagonista. Superstar, kontroversjali għat-trattament ta’ suġġett reliġjuż, kien segwit minn film ieħor li qanqal dibattitu kritiku, din id-darba dwar il-vjolenza. Rollerball (1975) huwa ambjentat fil-futur qarib meta l-korporazzjonijiet jaħkmu d-dinja u d-divertiment ikun iċċentrat madwar logħba fatali. Il-film ta' wara dan kien drama dwar il-unjin tal-ħaddiema FIST (1978), imsejsa b’mod laxk fuq il-ħajja ta’ Jimmy Hoffa.

Fl-1978 Jewison reġa' lura l-Kanada, stabbilixxa ruħu fiż-żona ta’ Caledon f’Ontario u fetaħ razzett li kien jipproduċi l-baqar.Kien jopera minn bażi f'Toronto, kif ukoll waħda miżmuma f'Kalifornja, u b'hekk idderieġa atturi ta' profil għoli bħal Al Pacino f' ... And Justice for All (1979), u Burt Reynolds u Goldie Hawn fil-kummiedja romantika Best Friends (1982). F'dan il-perjodu pproduċa The Dogs of War (1981) u Iceman (1984). Matul dan il-perjodu Jewison ipproduċa wkoll il-53rd Annual Academy Awards (1981), li kienet ippjanata li tixxandar dakinhar li tal-attentat fuq il-ħajja tal-President Ronald Reagan u kellu jiġi skedat mill-ġdid. 

Il-film li jmiss tiegħu kien ibbażat ukoll fuq dramm ta’ suċċess. Agnes of God (1985), ambjent f'kunvent tal-Quebec, li kellu bħala protagonisti lil Jane Fonda, Meg Tilly, u Anne Bancroft; dan irċieva tliet nominazzjonijiet għall-Oscar.ImdB Awards for Agnes of God Fl-1986, huwa mbagħad temm il-ftehim mal-produtturi tal-films Columbia Pictures, u minħabba l-imġieba tal-kap tal-produzzjoni David Puttnam. Wara d-diżgwid ma' Columbia, il-kumpanija tiegħu Yorktown Productions imxiet għal għand Metro-Goldwyn-Mayer fuq ftehim ta' tliet snin biex jidderieġi, jipproduċi u jiżviluppa films mill-istudjo, u tat lill-MGM id-dritt tal-ewwel rifjut fuq films li xtaq tagħmel. L-ewwel film li għamel taħt dan il-ftehim kien wieħed mill-aktar films romantiċi popolari li qatt saru. Moonstruck (1987), b'Cher fil-parti prinċipali, kien suċċess kummerċjali li ġabar tlett Oscars, fosthom l-Aqwa Attriċi għal Cher. Jewison irċieva wkoll it-tielet nominazzjoni tiegħu għall-Aħjar Direttur.

 1988–2001 
xellug|daqsminuri| Jewison, Eva Marie Saint u Carl Reiner fl-2009
lemin|daqsminuri|269x269px| Jewison fil-Festival Internazzjonali tal-Films ta' Toronto fl-2011
Għall-għaxar snin ta' wara, Jewison kompla jidderieġi films maħruġa minn studios ewlenin: In Country (1989), drama dwar veterani tal-Vjetnam u bint vittmi ta' dik il-gwerra; Other People's Money (1991), kummiedja soċjali dwar ir-regħba fis-snin tmenin; Only You (1994), kummiedja romantika ambjentata fl-Italja; u Bogus (1996), fantasija dwar tifel żgħir u l-ħabib immaġinarju tiegħu. Huwa serva wkoll bħala produttur għall-film January Man (1989), produttur eżekuttiv tal-film Kanadiż Dance Me Outside, u reġa' reġa' daħal fit-televiżjoni kemm bħala direttur kif ukoll bħala produttur, inkluż il-film bijografiku tat-TNT 'Geronimo' (1993) u s-sensiela The Rez (1996–1998).

The Hurricane (1999) kien it-tielet film ta’ Jewison li jesplora l-effetti tar-razziżmu, u jirrakkonta l-istorja tal-boxer Rubin “Hurricane” Carter, li kien ġie kkundannat għal qtil triplu fi New Jersey f’nofs is-sittinijiet, avolja kien bla ħtija. Denzel Washington rebaħ Golden Globe u kien nominat għall-Oscar interpretazzjoni tiegħu fil-parti ta’ Carter. Fl-1999, ix-xogħol ta’ Jewison ġie rikonoxxut mill-Academy of Motion Picture Arts and Science meta ngħata l-Irving G. Thalberg Memorial Award b'rikonoxximent tal-karriera kollha tiegħu. Jewison kompla jidderieġi u jipproduċi wara dan u l-aħħar film tiegħu kien it-thriller The Statement tal-2003, ibbażat fuq rumanz ta’ Brian Moore b’Michael Caine fil-parti prinċipali. Dik l-istess sena ġiet ippubblikata l-awtobijografija tiegħu This Terrible Business Has Been Good to Me, li hija jesprimi l-entużjażmu, il-konvinzjoni, u l-passjoni kreattiva li sostnew il-karriera tiegħu.

Fl-1999, idderieġa l-film tat-televiżjoni tal-HBO Dinner with Friends b’Andie MacDowell, Greg Kinnear, Toni Colette, u Dennis Quaid. Il-film kien ibbażat fuq id-dramm bl-istess isem ta' Donald Margulies. Jewison kien nominat għall-Primetime Emmy Award for Outstanding Television Movie.

Meta ddeskriva l-karatteristika ewlenija tal-films tiegħu, Jewison qal: "Irrid li n-nies jaraw lilhom infushom fil-films li nagħmel. Ma nieħux gost b'films ta' fejn m'hemmx dwar xiex taħseb"

 Ħajja personali 
alt=|daqsminuri|240x240px| Jewison u martu Lynne St. David-Jewison f'Settembru 2016
Norman Jewison u Margaret Ann Dixon iżżewġu fil-11 ta’ Lulju 1953. Hija mietet fis-26 ta’ Novembru, 2004, l-għada li għalqet 74 sena, f’Orangeville, Ontario, minn kawżi mhux żvelati. Kellhom tlett itfal u ħames neputijiet.

Bħala rikonoxximent tal-kontribuzzjonijiet tiegħu għall-arti, kif ukoll l-appoġġ sostnut tiegħu, Jewison ġie installat bħala Kanċillier tal-Victoria University fl-Università ta' Toronto fl-2004;"Spotlight". Toronto Star - Toronto, Ont. March 4, 2004, Page: A.23 huwa baqa' f'din il-kariga sa Ottubru 2010.

Fl-2010 Blake Goldring ta $1,000,000 lil Victoria University fl-Università ta’ Toronto biex jistabbilixxi programm speċjalizzat tal-arti liberali f’isem Jewison. Il-programm beda f'Settembru 2011 u laqa' inqas minn 30 student magħżula f'dik li ssejħet in-Norman Jewison Stream for Immagination and the Arts. Goldring kien iggradwa minn din l-iskola fl-1981.

Fl-2010 ukoll, Jewison iżżewweġ lil Lynne St. David, li kien beda joħroġ magħha fl-2008. Isimha miżżewġa huwa Lynne St. David–Jewison.

Norman Jewison miet fid-dar tiegħu f'Los Angeles fl-20 ta' Jannar 2024, fl-età ta' 97.

 Filmografija 

 Film 
 Sena Isem Direttur Produttur Noti 1962 40 Pounds of Trouble   1963 The Thrill of It All   1964 Send Me No Flowers   1965 The Art of Love   The Cincinnati Kid   1966 The Russians Are Coming, the Russians Are Coming   1967 In the Heat of the Night   1968 The Thomas Crown Affair   1969 Gaily, Gaily   1971 Fiddler on the Roof   1973 Jesus Christ Superstar  Kittieb ukoll 1975 Rollerball   1978 F.I.S.T.  Kittieb ukoll 1979 ...And Justice for All   1982 Best Friends   1984 A Soldier's Story   1985 Agnes of God   1987 Moonstruck   1989 In Country   1991 Other People's Money   1994 Only You   1996 Bogus   1999 The Hurricane   2003 The Statement  

Produttur biss

 The Landlord (1970)
 Billy Two Hats (1974)
 The Dogs of War (1980)
 Iceman (1984)
 The January Man (1989)

Produttur eżekuttiv

 Dance Me Outside (1994)

 Bħala attur 
Sena Isem Rwol Noti 1996 The Stupids Direttur tat-TV  1997 An Alan Smithee: Burn Hollywood Burn Hu nnifsu Mhux ikkreditat

 Televiżjoni 
 Sena Isem DiretturProduttur Produttur Eżekuttiv Noti1952Let's See1952–53The Big Revue1954On Stage The Denny Vaughan Show 1955The Wayne and Shuster Show1956–57The Barris Beat1958The Adventures of Chich1958–59Your Hit Parade1959The Chevy Showroom Starring Andy WilliamsThe Big PartyThe Revlon Revue 1960The Fabulous Fifties  Television specialAn Hour with Danny Kaye  Television SpecialBelafonte, New York 19  Television Special 1960The Secret World of Eddie Hodges Film għat-Television 1961The Million Dollar Incident Film għat-Television 1961Bulova Watch Time with Pat Boone  Television Special1962The Broadway of Lerner and Loewe  Television Special1963The Judy Garland Show1981The 53rd Academy Awards  ABC Awards ceremony 1993 Geronimo Film għat-Television 1994–95 Picture Windows Idderieġa episodju wieħed1996–98The Rez19-il episodju 2001 Dinner with Friends Film għat-Television HBO Walter and Henry Film għat-Television

 Kisbiet u unuri 
alt=|daqsminuri|177x177px| L-istilla ta’ Jewison fuq il-Walk of Fame tal-Kanada
Jewison kien nominat għall-Academy Award for Best Director tliet darbiet fi tliet deċennji separati għal In the Heat of the Night (1967), Fiddler on the Roof (1971) u Moonstruck (1987). Huwa rebaħ ukoll is-Silver Bear għall-Aħjar Direttur fil-Festival tal-Films ta' Berlin u kiseb Lifetime Achievement Awards mid-Directors Guilds kemm tal-Kanada kif ukoll tal-Amerika. Huwa rebaħ ukoll il-PremjuBAFTA .

 Referenzi 

 Ħoloq esterni 

 Il-Kollezzjoni Norman Jewison fil-Librerija tal-Università ta’ Victoria fl-Università ta’ Toronto fiha ritratti u materjali pubbliċitarji, karti u korrispondenza, skripts tal-ġbid u skedi għal films diretti jew prodotti minn Jewison bejn l-1975 u l-2003.
 Ordni tal-Kanada

 Artikolu fuq thecanadianencyclopedia.ca
 Arkivji Diġitali CBC: Master Storyteller Norman Jewison

Kategorija:Twieldu fl-1926
Kategorija:Mietu fl-2024
Kategorija:Reġisti
Kategorija:Produtturi tal-films
Kategorija:Nies Kanadiżi