Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Ewropa

L-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) iddeżinjat 189 Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-Punent tal-Ewropa (inkluż it-territorji ekstra-Ewropej). Dawn is-siti jinsabu f'disa' pajjiżi (magħrufa wkoll bħala "stati li huma partijiet għall-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji"); il-Ġermanja u Franza għandhom l-ikbar ammont, b'55 u b'54 rispettivament, filwaqt li Liechtenstein, Monaco u d-Dipendenzi tal-Kuruna Brittanika tal-Isle of Man, Guernsey u Jersey ma għandhom l-ebda sit. Hemm erbatax-il sit li huma transnazzjonali u b'hekk huma kondiviżi bejn stati tal-Punent tal-Ewropa u oħrajn li mhumiex. L-ewwel sit mir-reġjun li ġie inkluż fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO kien il-Katidral ta' Aachen fil-Ġermanja fl-1978, is-sena meta tfasslet il-lista.

Kull sena, il-Kumitat tal-Wirt Dinji tal-UNESCO jista' jiddeżinja siti ġodda fil-lista, jew ineħħi s-siti li ma jissodisfawx iktar il-kriterji tal-għażla tal-UNESCO. L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali. Is-siti "mħallta" huma siti li jissodisfaw kriterji bħala sit kulturali u bħala sit naturali.

Il-Kumitat tal-Wirt Dinji jista' jispeċifika wkoll li sit jinsab fil-periklu, u jikkwota "kundizzjonijiet li jheddu l-istess karatteristiċi tal-għażla tal-UNESCO li wasslu biex is-sit jitniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO". Attwalment, l-ebda sit fil-Punent tal-Ewropa ma tniżżel bħala sit fil-periklu, għalkemm żewġ siti fil-Ġermanja u sit fl-Ingilterra kienu mniżżlin bħala siti fil-periklu fl-imgħoddi: il-Katidral ta' Köln tniżżel bħala sit fil-periklu fl-2004 minħabba l-kostruzzjoni ta' diversi binjiet għoljin madwaru, iżda tneħħa mil-lista tas-siti fil-periklu fl-2006. Is-sit tal-Wied ta' Elbe fi Dresden tniżżel fl-2006 bit-tama li l-kostruzzjoni tal-Pont ta' Waldschlösschen b'erba' karriġjati minn naħa għall-oħra tal-wied ma jinbeniex. Meta l-kostruzzjoni baqgħet għaddejja kif kien ippjanat, dan is-sit sar it-tieni sit li tneħħa mil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2009, l-ewwel kien is-Santwarju tal-Għażżiel Għarab tal-Oman li tneħħa sentejn qabel. Il-Belt Merkantili Marittima ta' Liverpool tniżżlet fil-lista fl-2004, ġiet immarkata bħala sit fil-periklu fl-2012 minħabba l-iżviluppi ppjanati fiż-żona protetta, u tneħħiet mil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2021 meta l-pjanijiet tal-iżvilupp baqgħu għaddejjin.

 Siti ta' Wirt Dinji 
Il-lista ta' hawn taħt tuża definizzjoni kulturali tal-Punent tal-Ewropa (li tinkludi l-Irlanda u r-Renju Unit, kuntrarjament għad-definizzjoni tad-Diviżjoni tal-Istatistika tan-Nazzjonijiet Uniti). Tħalli barra wkoll tmien siti ekstra-Ewropej li jinsabu f'Curaçao (in-Netherlands), l-Artijiet u l-Ibħra Awstrali Franċiżi (Franza), il-Polineżja Franċiża (Franza), New Caledonia (Franza), il-Gżira ta' Reunion (Franza), il-Gżira ta' Gough (ir-Renju Unit), il-Gżira ta' Henderson (ir-Renju Unit), u Bermuda (ir-Renju Unit). Dawn is-siti huma inklużi fil-listi tas-Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika, fl-Amerki u fl-Oċeanja.

NB: * Siti transnazzjonali (bl-asterisk)
SitStampaPostKriterji tal-GħażlaErja f'ettari (akri)Sena tad-deżinjazzjoniDeskrizzjoniKatidral ta' Aachenħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aachen_Germany_Imperial-Cathedral-01.jpg|alt=A Gothic, castle-like building, located in a rural area and surrounded by several trees.|150x150pxGermanyAachen, il-Ġermanjakulturali:GerAac
(i), (ii), (iv), (vi)0.2 (0.49)1978Il-Katidral ta' Aachen huwa kapulavur ikoniku tal-arkitettura li ispira bosta kopji tiegħu fil-Ġermanja kollha fis-sekli ta' wara li nbena. Il-katidral sar l-ewwel struttura li qatt inbniet bil-volti minn żmien il-qedem. Il-belt innifisha kienet marbuta mill-qrib ma' Karlu Manju waqt it-tnissel tal-katidral, u għalhekk sar il-post fejn indifen meta miet fit-814 W.K.Abbazija u Altenmünster ta' Lorschħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kloster_Lorsch_06.jpg|alt=A stand-alone gatehouse surrounded by many trees.|150x150pxGermanyLorsch, il-Ġermanjakulturali:GerLor
(iii), (iv)3.34 (8.3)1991L-abbazija u d-daħla jew it-"Torhall" huma ta' żmien Karlu Manju. L-iskulturi u l-pitturi notevoli ta' żmien Karlu Manju għadhom f'kundizzjoni tajba.Abbazija ta' Saint-Savin-sur-Gartempeħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Abbaye_Saint-Savin-sur-Gartempe_2006-07-10_3.jpg|alt=A large chapel, taken from a bridge seen in the foreground.|150x150pxVienne, Franza kulturali:
(i), (iii)1983Spiss imsejħa bħala l- "Kappella Sistina Rumaneska", il-knisja fiha affreski tas-sekli 11 u 12 ippreservati tajjeb ħafna.Katidral ta' Amiensħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amiens_cathedral_001.JPG|alt=A very tall cathedral with three large entrances.|150x150pxAmiens, Franza 
 kulturali:
(i), (ii)1981Il-Katidral ta' Amiens huwa magħruf bħala wieħed mill-knejjes Gotiċi klassiċi tas-seklu 13. Wara nirien devastanti li ħakmu l-knisja fl-1218, għaddew kważi 200 sena sħaħ ta' kostruzzjoni qabel ma l-knisja ħadet is-sura attwali tagħha fl-1401.Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ValleFondillo.jpg|alt=Forest and mountain landscape|150x150pxdiversi siti fl-Albanija, fl-Awstrija, fil-Belġju, fil-Bulgarija, fil-Kroazja, fil-Ġermanja, fl-Italja, fir-Rumanija, fis-Slovakkja, fis-Slovenja, fl-Ukrajna u fi Spanja naturali: (ix) 92,023 (227,390)2017Il-Foresti Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji jintużaw biex jiġi studjat it-tifrix tas-siġar tal-fagu (Fagus sylvatica) fl-Emisferu tat-Tramuntana f'varjetà ta' ambjenti u l-ambjent fil-foresti. Is-sit tniżżel għall-ewwel darba fl-2007 b'komponenti mis-Slovakkja u mill-Ukrajna. Ġie estiż fl-2011, fl-2017, u fl-2021 biex jiġu inklużi l-foresti f'total ta' 18-il pajjiż.Kumpless Arkeoloġiku tal-Fruntiera ta' Hedeby u ta' Danevirkeħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wikingerhaeuser_Haithabu.jpg|alt=Reconstructed houses in the area of the old settlement|150x150pxSchleswig, Schleswig-Holstein, il-Ġermanja kulturali:
(iii), (iv)2018Hedeby kien insedjament importanti tal-Vikingi Daniżi u tal-Varangjani Żvediżi. Jitqies bħala belt Medjevali bikrija fit-Tramuntana tal-Ewropa u kien post kummerċjali importanti u ċentru prinċipali għall-kummerċ fuq distanza twila bejn l-Iskandinavja, il-Punent tal-Ewropa, ir-reġjun tal-Baħar tat-Tramuntana u l-Istati Baltiċi.
Danevirke hija fortifikazzjoni tal-Medju Evu Bikri u Aħħari fit-Tramuntana ta' Schleswig-Holstein. Tikkonsisti minn ħitan tat-tajn u tal-ħamrija bi ħniedaq, ħajt tal-brikks, żewġ kastelli Medjevali bil-ħitan u fruntiera tal-baħar.Brú na Bóinne – Kumpless Arkeoloġiku tal-Lilwa tax-Xmara Boyneħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Newgrange.JPG|alt=A monumental stone structure in the middle of the field|150x150pxMeath, l-Irlandakulturali:(i), (iii), (iv) 770 (1,900)1993Is-sit huwa kumpless ta' oqbra bil-passaġġi, ħaġriet weqfin, henges u strutturi preistoriċi oħra tan-Neolitiku, uħud minnhom li jmorru lura saħansitra għall-35 seklu Q.K. – it-32 seklu Q.K. Is-sit inbena b'sofistikazzjoni u b'għarfien tax-xjenza u tal-astronomija, xi ħaġa li toħroġ fid-dieher fil-passaġġ tal-qabar ta' Newgrange. Is-sit jirrappreżenta l-ikbar konċentrazzjoni ta' arti megalitika preistorika fl-Ewropa.Ix-Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier, Kontribut Straordinarju għall-Moviment tal-Moderniżmu*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Antwerp_Corbusier_Maison_Guiette_01.jpg|150x150px|View of the Maison Guiettel-Arġentina, il-Belġju, Franza, il-Ġermanja, l-Indja, il-Ġappun u l-Iżvizzerakulturali: (i), (ii), (vi)2016Dan is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO huwa magħmul minn 17-il binja ta' Le Corbusier fl-Arġentina, fil-Belġju, fi Franza, fil-Ġermanja, fl-Indja, fil-Ġappun u fl-Iżvizzera.Arles, Monumenti Rumani u Rumaneskiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arles_amphitheater.jpg|alt=A large stone amphitheatre which is surrounded by many buildings.|150x150pxBouches-du-Rhône, Franza kulturali:
(ii), (iv)1981Il-belt, li oriġinarjament inbniet fis-seklu 6 Q.K. minn insedjaturi mill-Greċja, ġiet immudellata mill-ġdid mir-Rumani u bil-mod il-mod kibret f'metropoli importanti, kemm politikament kif ukoll reliġjożament. Madankollu, sal-480, Arles inħakmet mill-Barbari u l-istatus tagħha batta sas-seklu 9 W.K., meta Boso stabbilixxa dak li iktar 'il quddiem sar ir-Renju ta' Bourgogne-Arles, u l-belt reġgħet kisbet l-importanza li kellha.Bauhaus u s-Siti tal-Moviment f'Weimar, f'Dessau u f'Bernauħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bauhaus_Dessau.jpg|alt=Bauhaus Dessau building|150x150pxWeimar, Dessau u Bernau, il-Ġermanja kulturali:
(ii), (iv), (vi)1996Stabbilit fl-1919 f'Weimar, il-Moviment tal-Bauhaus kien l-iżjed skola tal-arti influwenti tas-seklu 20. Il-binjiet iddisinjati mill-arkitetti tal-Bauhaus huma rappreżentanti fundamentali tal-Moderniżmu Klassiku. Is-Sit ta' Wirt Dinji jinkludi l-binjiet tal-Moviment tal-Bauhaus f'Weimar u l-Haus am Horn, Weimar; il-binja tal-Bauhaus f'Dessau, il-Meisterhäuser (fejn kien jgħix il-persunal superjuri) u l-Laubenganghäuser (id-"Djar b'Aċċess mill-Gallarija"); u l-Iskola tat-Trade Union tal-ADGB f'Bernau bei Berlin.Kampnari tal-Belġju u ta' Franza*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Belfort_Brugge.jpg|alt=A large tower with a clock near its top.|nofs|150x150pxil-Belġju u Franzakulturali: (ii), (iv)1999Dan is-sit jinkludi total ta' 56 kampnar ta' knejjes u torri ta' binjiet ċiviċi, li nbnew bejn is-seklu 11 u s-seklu 17 bi stili arkitettoniċi differenti: Rumanesk, Gotiku, Rinaxximentali, u Barokk. Dawn kienu simbolu tal-ġid u tal-influwenza tal-irħula. Fl-1999, 32 kampnar fil-Belġju ġew elenkati oriġinarjament, u fl-2005, is-sit tkabbar biex jiġu inklużi l-kampnari fi Franza u l-kampnar f'Gembloux fil-Belġju.Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstairħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Benediktinerkloster_St._Johann.JPG|alt=A clock tower standing beside two small houses and a museum|150x150pxMüstair, l-Iżvizzera kulturali:
(iii)1983Il-Kunvent ta' Müstair huwa monasteru Kristjan tal-perjodu Karolinġju, u ġie stabbilit għall-ħabta tas-775. Il-knisja tospita l-aqwa sensiela ta' affreski figurattivi fl-Iżvizzera, li ġew impittra fl-ewwel nofs tas-seklu 9. Xi affreski ġew impittrin fuq xulxin iżda ġew restawrati fis-seklu 20. Mis-seklu 12, il-kunvent intuża bħala ċentru reliġjuż għas-sorijiet Benedittini.Bergpark Wilhelmshöheħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bergpark_wilhelmshoehe_talblick_ds_05_2006.jpg|alt=Hercules Monument and the giant cascades.|nofs|150x150pxKassel, il-Ġermanjakulturali:GerKas
(iii), (iv)2013Il-Bergpark Wilhelmshöhe huwa l-ikbar park Ewropew fl-għoljiet, u t-tieni l-ikbar park fuq xaqliba muntanjuża fid-dinja. L-impjant tal-ilma flimkien mal-istatwa enormi ta' Erkole fil-quċċata jikkostitwixxu espressjoni tal-ideali tal-Monarkija assolutista, filwaqt li l-kumpless huwa xhieda notevoli tal-estetika tal-perjodu Barokk u dak Romantiku.Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Berlin_GS_Siemensstadt_Panzerkreuzer.jpg|alt=Panzerkreuzer apartment building, a white four storey apartment complex|150x150pxBerlin, il-Ġermanjakulturali:GerBer2

(ii), (iv)2008Is-sit jikkonsisti minn sitt residenzi mill-1910 sal-1933. Huwa eżempju tal-moviment tar-riformi li kkontribwixxa għat-titjib tal-abitazzjonijiet u tal-kundizzjonijiet tal-għajxien għan-nies b'introjtu baxx. Ir-residenzi jesponu għadd ta' disinni, tiżjin u konfigurazzjonijiet ġodda. It-tagħlimiet meħuda hawnhekk ġew applikati fuq proġetti oħra madwar id-dinja. Uħud mill-arkitetti notevoli ta' dawn l-abitazzjonijiet kienu Bruno Taut, Martin Wagner u Walter Gropius.Pajsaġġ Industrijali ta' Blaenavonħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Big_Pit_Mining_Museum.jpg|alt=A small mining site overlooking a small city and large fields.|150x150pxTorfaen,  Wales, ir-Renju Unitkulturali: (iii), (iv)2000Fis-seklu 19, Wales kienet l-ikbar produttur ta' ħadid u faħam fid-dinja. Blaenavon huwa eżempju ta' pajsaġġ maħluq mill-proċessi industrijali assoċjati mal-produzzjoni ta' dawn il-materjali. Is-sit jinkludi barrieri, binjiet pubbliċi, djar tal-ħaddiema u linja ferrovjarja.Palazz ta' Blenheimħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Blenheim_Palace_2006_cropped.jpg|150x150pxWoodstock, l-Ingilterra, ir-Renju Unit kulturali: (ii), (iv)1987Il-Palazz ta' Blenheim, ir-residenza ta' John Churchill, l-Ewwel Duka ta' Marlborough, ġiet iddisinjata mill-arkitetti John Vanbrugh u Nicholas Hawksmoor. Il-park assoċjat ġie ppjanat minn Capability Brown. Il-palazz iċċelebra r-rebħa kontra l-Franċiżi u huwa sinifikanti għall-istabbiliment tal-arkitettura Romantika Ingliża bħala entità separata mill-arkitettura Klassika Franċiża.Bordeaux, Port tal-Qamarħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bordeaux_quais_04.jpg|nofs|100x100pxGironde, Franza kulturali:
(ii), (iv)2007Bordeaux hija belt portwali rinomata mad-dinja kollha għall-industrija tal-inbid tagħha. Bordeaux hija wkoll taħlita koerenti ta' xejriet arkitettoniċi Klassiċi u Neoklassiċi li joħorġu fid-dieher it-trasformazzjoni urbana mis-seklu 18 'il quddiem.Katidral ta' Bourgesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kathedrale_Bourges_v2.jpg|nofs|100x100pxBourges, Franza kulturali:
(i), (iv)1992Il-katidral oriġinarjament inbena biex tiġi kkonfermata l-awtorità tal-arċidjoċesi u mbagħad reġa' nbena minħabba n-nirien. Il-katidral għandu disinn simplistiku, iżda jitqies bħala attrazzjoni unika tal-belt. Uħud mid-djar Medjevali għadhom jeżistu madwar il-knisja.Canal du Midiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Xvolks_canal_du_midi_01.jpg|nofs|100x100pxin-Nofsinhar ta' Franzakulturali:FraSou1
(i), (ii), 
(iv), (vi)1996Imsejjaħ "waħda mill-ikbar kisbiet tal-inġinerija tal-era moderna", il-Canal du Midi huwa twil 360 kilometru (220 mil) u huwa r-riżultat ta' proġetti tas-seklu 17 biex il-Baħar Mediterran jiġi kkollegat mal-Oċean Atlantiku, u b'hekk twittiet it-triq għar-Rivoluzzjoni Industrijali. Il-ħalliq Pierre-Paul Riquet għamel enfasi kbira fuq l-estetika tal-mogħdija tal-ilma sabiex tintegra tajjeb mal-ambjent ta' madwarha.Katidral ta' Canterbury, l-Abbazija ta' Santu Wistin, u l-Knisja ta' San Martinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Canterbury_Cathedral_-_Portal_Nave_Cross-spire.jpeg|alt=A beige-colored cathedral with various entrances.|150x150pxCanterbury, Kent, l-Ingilterra, ir-Renju Unitkulturali: (i), (ii), (vi)1988Il-Knisja ta' San Martin hija l-eqdem knisja fl-Ingilterra. Il-knisja u l-Abbazija ta' Santu Wistin ġew stabbiliti matul l-istadji bikrin tal-introduzzjoni tal-Kristjaneżmu fost l-Anglo-Sassoni. Il-katidral għandu arkitettura Rumaneska u Gotika, u huwa s-sede tal-Knisja tal-Ingilterra.Kumpless Karolinġju tal-Abbazija ta' Corveyħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Corvey_Westwerk_2.jpg|alt=A grey stone cathedral with two towers topped with pyramidal spires.|nofs|150x150pxHöxter, il-Ġermanjakulturali:GerEss
(ii), (iii), (iv)2014Il-Kumpless Karolinġju tal-Abbazija ta' Corvey inbena bejn it-822 u t-885 W.K. f'ambjent rurali ppreservat. Il-Westwerk hija l-unika struttura eżistenti li tmur lura għal żmien Karlu Manju, filwaqt li l-kumpless imperjali tal-abbazija huwa ppreservat bħala l-fdalijiet arkeoloġiċi li ġew parzjalment skavati għalissa. Il-Westwerk ta' Corvey jirrappreżenta waħda mill-iżjed espressjonijiet uniċi importanti ta' żmien Karlu Manju.Kastelli u Swar tal-Irħula tar-Re Dwardu f'Gwyneddħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beaumaris,_circular_towers_and_moat,_2006.jpg|150x150pxConwy, Gżejra ta' Anglesey u Gwynedd, Wales, ir-Renju Unitkulturali: (i), (iii), (iv)1986Matul ir-renju ta' Dwardu I tal-Ingilterra (1272-1307), sensiela ta' kastelli nbnew f'Wales bl-iskop li tiġi kkontrollata l-popolazzjoni lokali u jiġu stabbiliti kolonji Ingliżi f'Wales. Is-Sit ta' Wirt Dinji jkopri bosta kastelli, fosthom dawk ta' Beaumaris, Caernarfon, Conwy u Harlech. Il-kastelli ta' Dwardu I jitqiesu bħala l-quċċata tal-arkitettura militari mill-istoriċi militari.Kastelli ta' Augustusburg u Falkenlust fi Brühlħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Schloss_Augustusburg,_Western_Facade,_November_2017.jpg|alt=A giant stretch of road leads to an open gate enclosing a large palace.|150x150pxGermanyBrühl, il-Ġermanjakulturali:GerBru
(ii), (iv)1984Il-Kastell ta' Augustusburg, ir-residenza tal-prinċpijiet-arċisqfijiet ta' Köln, u l-loġġa tal-kaċċa ta' Falkenlust huma żewġ eżempji tal-arkitettura tar-Rokokò Bikri Ġermaniż.Katidral ta' Reims, l-Eks Abbazija ta' Saint-Remi, u l-Palazz ta' Tau, Reimsħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Reims_Kathedrale.jpg|alt=A large building with two distinct summits and two large entrances side-to-side.|nofs|150x150pxReims, Franza kulturali:
(i), (ii), (vi)1991Il-Katidral ta' Notre-Dame f'Reims huwa wieħed mill-kapulavuri tal-arti Gotika. L-eks abbazija għad għandha n-navata mill-isbaħ tagħha tas-seklu 9, fejn jingħad li hemm il-fdalijiet tal-Arċisqof St Rémi (440-533), li stabbilixxa l-Unzjoni Sagra tar-rejiet ta' Franza. L-eks palazz arċiveskovali, magħruf bħala l-Palazz ta' Tau, li kellu rwol importanti fiċ-ċerimonji reliġjużi, inbena kważi għalkollox fis-seklu 17.Causses u Cévennes, Pajsaġġ Kulturali Agro-Pastorali Mediterranħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St_Enimee_1.JPG|alt=A small village lies almost hidden by trees in a narrow valley between steep sided mountains.|150x150pxin-Nofsinhar ta' Franzakulturali:FraSou2
(iii), (v)2011Dan is-sit fin-Nofsinhar ta' Franza ċentrali, joħroġ fid-dieher ir-rabta bejn il-biedja lokali u l-ambjent.  Ir-reġjun huwa muntanjuż b'bosta widien dojoq. Il-bdiewa lokali kellhom jadattaw biex jipproduċu l-ikel f'dan il-pajsaġġ diffiċli. Il-widien tal-Causses ġew żviluppata u kkontrollati mill-abbaziji l-kbar, diġà mis-seklu 11. Mont Lozère huwa wieħed mill-aħħar postijiet fejn it-transumanza (ragħa nomadiku) fis-sajf għadha tiġi pprattikata b'mod tradizzjonali.Għerien u l-Arti tal-Era Glaċjali fil-Jura tas-Swabjaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:VenusHohlefels2.jpg|alt=|194x194pxWidien ta' Ach u ta' Lone, il-Ġermanjakulturali:GerBru
(iii)2017Il-bnedmin moderni waslu għall-ewwel darba fl-Ewropa 43,000 sena ilu matul l-aħħar era glaċjali. Waħda miż-żoni li insedjaw kienet iż-żona tal-Jura tas-Swabja fin-Nofsinhar tal-Ġermanja. Skavati mis-snin 60 tas-seklu 19, sitt għerien żvelaw oġġetti li jmorru lura bejn 43,000 sa 33,000 sena ilu.Għoljiet, Djar u Kantini ta' Champagneħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%C3%89pernay_-_fort_Chabrol_(02).JPG|alt=|150x150pxMarne, Franza kulturali:
(iii), (iv), (vi)2015Dan is-sit jinkludi l-vinji storiċi ta' Hautvillers, Aÿ u Mareuil-sur-Aÿ, l-Għolja ta' Saint-Nicaise f'Reims u Avenue de Champagne u l-Forti Chabrol f'Épernay, fejn ġie żviluppat il-metodu tal-produzzjoni tax-xampanja.Katidral ta' Chartresħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chartres_1.jpg|alt=A large cathedral with two distinct summits.|nofs|150x150pxChartres, Franza kulturali:
(i), (ii), (iv)1979Il-katidral inbeda fl-1145 u reġa' nbena fl-1194 wara li nħakem min-nirien.  Huwa kapulavur tal-arti Gotika Franċiża. L-iskulturi huma tas-seklu 12 u t-twieqi bil-ħġieġ ikkulurit huma tas-sekli 12 u 13.Chaine des Puys – arena tettonika ta' Limagneħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Come_pariou.jpg|alt=View of the Chaîne des Puys from Puy de Dôme.|150x150pxAuvergne-Rhône-Alpes, Franza naturali:
(viii)2018Sit importanti ġeoloġikament li juri l-proċess tettoniku tat-trikkib tal-plakek kontinentali.La Chaux-de-Fonds / Le Locle, l-Ippjanar tal-Irħula tal-Produzzjoni tal-Arloġġiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Chaux_de_Fonds.jpg|alt=A fairly large city with buildings of diverse sizes.|150x150pxKanton ta' Neuchâtel, l-Iżvizzera kulturali:
(iv)2009Iż-żewġ irħula jinsabu fil-Muntanji Żvizzeri ta' Jura. Minħabba l-art agrikola batuta, l-irħula ffokaw fuq il-produzzjoni tal-arloġġi. Wara n-nirien li ħakmu l-irħula fis-seklu 19, iż-żewġ irħula ġew rikostruwiti biex isostnu din l-industrija unika. Il-produzzjoni  artiġjanali ta' industrija bid-djar rurali żviluppat fl-industrija tal-fabbriki tal-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tas-seklu 20. Ir-raħal ta' La Chaux-de-Fonds, bid-diviżjoni tax-xogħol fl-industrija tal-produzzjoni tal-arloġġi, ġiet studjata minn Karl Marx bħala "raħal enormi tal-fabbriki" fil-ktieb tiegħu Das Kapital.Abbazija taċ-Ċisterċensi ta' Fontenayħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Abbaye_de_Fontenay-Eglise.jpg|alt=A corridor enclosed by large pillars, which ends with a small doorway.|150x150pxMarmagne, Côte-d'Or, Franzakulturali:
(iv)1981Il-monasteru ġie stabbilit minn San Bernard fl-1119.  L-abbazija nbniet b'tali mod li tkun awtosuffiċjenti u iżolata mid-dinja ta' barra. Minbarra l-knisja u l-kwartieri tal-patrijiet, kien hemm forn tal-ħami u forn għall-produzzjoni tal-ħadid sabiex tassew tkun indipendenti għalkollox.Belt ta' Bathħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Royal.crescent.aerial.bath.arp.jpg|150x150pxBath, Somerset, l-Ingilterra, ir-Renju Unitkulturali: (ii), (iv)1987Stabbilita mir-Rumani bħala spa, ċentru importanti tal-industrija tas-suf fil-perjodu Medjevali, u raħal bi spa fis-seklu 18, Bath għandha storja varjata. Il-belt ippreservat il-fdalijiet Rumani u l-arkitettura Palladjana tagħha.Belt ta' Graz – iċ-Ċentru Storiku u l-Palazz ta' Eggenbergħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:16-07-06-Rathaus_Graz_Turmblick-RR2_0275.jpg|150x150pxStyria, l-Awstrija kulturali:
(ii), (iv)1999Fergħa tal-familja Asburga għexet fi Graz għal sekli sħaħ. L-Asburgi u nobbli lokali oħra sebbħu u kabru l-belt ta' Graz tul is-sekli, u ttrasformawha f'belt b'binjiet grandjużi b'għadd ta' stili.Belt tal-Lussemburgu: il-Kwartieri Antiki u l-Fortifikazzjonijiet tagħhaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Luxembourg_Grund_from_Verlorenkost_01.jpg|alt=Luxembourg panorama|150x150pxil-Belt tal-Lussemburgu, il-Lussemburgukulturali: (iv)1994Il-Belt tal-Lussemburgu żviluppat madwar fortizza li nbniet fis-seklu 10 fuq blata kważi inaċċessibbli. Minħabba l-pożizzjoni strateġika tagħha, għaddiet minn taħt idejn diversi setgħat Ewropej kbar diversi drabi, u l-fortifikazzjonijiet ġew immodernizzati u msaħħa b'mod kostanti. Kienet waħda mill-ikbar fortizzi fl-Ewropa. Il-fortifikazzjonijiet prinċipali jmorru lura mis-seklu 16 sal-1867, meta ġew parzjalment imġarrfa.Weimar Klassikaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundesarchiv_Bild_102-00667,_Weimar,_Nationaltheater.jpg|alt=A grayscale image of a small museum with a statue of two men in front.|150x150pxGermanyThüringen, il-Ġermanjakulturali:
(iii), (vi)1998Weimar saret ċentru kulturali fl-aħħar tas-seklu 18 u fil-bidu tas-seklu 19. Fost il-bosta artisti u kittieba, il-belt ospitat lil Goethe u lil Schiller. Matul dan il-perjodu nbnew bosta binjiet u parks eleganti f'Weimar.Climats u terroirs ta' Bourgogneħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Frankreich-Burgund-Weinberg_direkt_bei_Beaune.jpg|alt=|150x150pxCôte-d'Or, Franza kulturali:
(iii), (v)2015Eżempju straordinarju ta' kultivazzjoni tal-għeneb u ta' produzzjoni tal-inbid żviluppati matul il-Medju Evu Aħħari.Knisja Kolleġjali, Kastell u Ċentru Storiku ta' Quedlinburgħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Quedlinburg_asv2018-10_img11_Markt.jpg|alt=A town square with four visible buildings and a few tourists.|150x150pxGermanyHarz, il-Ġermanjakulturali:GerHar
(iv)1994Il-preservazzjoni taċ-ċentru storiku ta' Quedlinberg tippermetti lit-turisti jaraw id-djar bl-oqfsa tal-injam tas-sekli 16 u 17 u jimxu tul it-toroq Medjevali, filwaqt li jgawdu l-kastell u l-katidral Rumanesk, fejn indifnu Enriku I u martu.Katidral ta' Kölnħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:K%C3%B6lner_Dom_von_Osten.jpg|alt=A large, brightly lit cathedral sits in the middle of a skyline at night.|nofs|150x150pxGermanyKöln, il-Ġermanjakulturali:GerCol
(i), (ii), (iv)1996Għalkemm ix-xogħol tal-kostruzzjoni tal-Katidral ta' Köln beda fl-1248, il-katidral baqa' ma tlestiex sa żmien il-Prussjani, li temmew il-kostruzzjoni fl-1880. Ġie bbumbardjat sew fit-Tieni Gwerra Dinjija, iżda permezz tar-restawr irnexxielu jsir l-iżjed attrazzjoni li jżuruha nies fil-Ġermanja, b'saħansitra 6.5 miljun viżitatur fis-sena mill-2011.Abbazija ta' Sankt Gallenħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aerial_View_of_the_Monastry_of_Sankt_Gallen_14.02.2008_14-48-17.JPG|alt=A large cathedral with two distinct summits|150x150pxSankt Gallen, l-Iżvizzerakulturali:
(ii), (iv)1983L-Abbazija Karolinġja ta' Sankt Gallen ġiet stabbilita fis-seklu  8 u ġiet sekolarizzata fl-1805. Kienet wieħed mill-iżjed monasteri importanti fl-Ewropa. Il-librerija tagħha hija waħda mill-eqdem u l-iżjed rikki fid-dinja u fiha għadd ta' manuskritti prezzjużi, bħall-Pjanta ta' Sankt Gallen. Partijiet mill-binja ġew rikostruwiti bl-istil Barokk fis-seklu 18.Pajsaġġ tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Cornwall u l-Punent ta' Devonħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Crowns_peh.jpg|150x150pxil-Lbiċ tal-Ingilterra, ir-Renju Unitkulturali:UniSouCor
(ii), (iii), (iv)2006L-estrazzjoni tal-landa u tar-ram f'Devon u f'Cornwall kienet fl-aqwa tagħha fis-sekli 18 u 19, meta kienu jiġu prodotti żewġ terzi tar-ram dinji. It-tekniki u t-teknoloġija involuti fl-estrazzjoni fil-fond żviluppati f'Devon u f'Cornwall intużaw mad-dinja kollha.Grotta Mpittra ta' Pont d’Arc, magħrufa bħala Grotte Chauvet-Pont d’Arc, Ardècheħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chauvethorses.jpg|alt=Prehistoric drawing showing the heads and fore quarters of four horses, drawn in black and ocher|150x150pxVallon-Pont-d'Arc, Franza kulturali:FraDec
(i), (iii)2014L-iżjed tpinġijiet figurattivi antiki u ppreservati sew fid-dinja.Linji tal-Ilma Difensivi  Olandiżiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Muizenfort.jpg|alt=A small fortified building across a small footbridge.|150x150pxAmsterdam, in-Netherlandskulturali:NetAmsDef
(ii), (iv), (v)1996Il-linja difensiva ta' Amsterdam inbniet bejn l-1883 u l-1920. Il-fortifikazzjoni hija bbażata fuq il-prinċipju tal-kontroll tal-ilmijiet madwar il-belt. Tinkludi network ta' 45 forti armat u tista' tgħerreq il-polders temporanjament. In-network huwa estiż fuq 135 kilometru (84 mil) madwar Amsterdam. Is-sit oriġinarjament ġie elenkat bħala l-Linja Difensiva ta' Amsterdam fl-1996. Fl-2021, is-sit ġie estiż sabiex jiġu inklużi l-istrutturi difensivi f'total ta' 9 postijiet u ngħata l-isem ġdid ta' Linji tal-Ilma  Difensivi Olandiżi.Fabbriki tal-Wied ta' Derwentħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Arkwright_Masson_Mills.jpg|150x150pxWied ta' Derwent, Derbyshire, l-Ingilterra, ir-Renju Unitkulturali:UniDer
(ii), (iv)2001Il-Fabbriki tal-Wied ta' Derwent kienu l-post fejn twieldet is-sistema tal-fabbriki; l-innovazzjonijiet fil-wied, inkluż l-iżvilupp tad-djar tal-ħaddiema – bħal fi Cromford – u l-magni bħal dik tal-għażil, kienu importanti fir-Rivoluzzjoni Industrijali. Il-Fabbriki tal-Wied ta' Derwent influwenzaw l-Amerka ta' Fuq u l-Ewropa.Kosta ta' Dorset u tal-Lvant ta' Devonħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gad_cliff_dorset.jpg|150x150pxDorset u Devon, l-Ingilterra, ir-Renju Unitnaturali:UniEasDev
(viii)2001L-irdumijiet tal-kosta ta' Dorset u tal-Lvant ta' Devon huma sit importanti għall-fossili u jipprovdu rekord kontinwu tal-ħajja fuq l-art u fil-baħar fl-inħawi minn 185 miljun sena ilu.Droogmakerij de Beemster (il-Polder ta' Beemster)ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:A_Beemsterlants_Caerte_Dani%C3%ABl_van_Breen_1658.jpg|alt=Historical map of the polder with clearly seen rectangular grid|150x150pxBeemster, it-Tramuntana tal-Olanda, in-Netherlandskulturali:
(i), (ii), (iv)1999Il-Polder ta' Beemster huwa l-ewwel polder li nħoloq bl-irkupru tal-art minn lag. Id-drenaġġ sar fl-1612, u dan sar possibbli bis-saħħa tal-avvanzi fit-teknoloġija tal-imtieħen. Il-polder ġie stabbilit bi pjanta ġeometrika, skont il-prinċipji tal-ippjanar Rinaxximentali. Il-pjanta bażika hija rettangolari, 180 metru (590 pied) b'900 metru (3,000 pied). In-network tat-toroq u tal-mogħdijiet tal-ilma huwa orjentat mit-Tramuntana għan-Nofsinhar u mil-Lvant għall-Punent. Il-polder għadu jintuża għall-agrikoltura.Kastell u Katidral ta' Durhamħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Durham_Cathedral_and_Castle.jpg|150x150pxDurham, il-Kontea ta' Durham, l-Ingilterra, ir-Renju Unitkulturali:UniDur
(ii), (iv), (vi)1986Il-Katidral ta' Durham huwa "l-ikbar u l-ifjen" eżempju ta' arkitettura Normanna fl-Ingilterra u l-volti tal-katidral kienu parti mill-istabbilment tal-arkitettura Gotika. Il-katidral jospita r-relikwi ta' San Cuthbert u San Bede. Il-kastell tan-Normanni kien ir-residenza tal-prinċpijiet-isqfijiet ta' Durham.Lake Districtħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glenridding,_Cumbria,_England_-_June_2009.jpg|150x150pxCumbria, l-Ingilterra, Ir-Renju Unitkulturali:
ii, v, vi2017Famuż għall-pajsaġġ xeniku ta' muntanji, lagi, djar, ġonna u parks, il-Lake District ġie ċċelebrat permezz tal-arti  viżiva pittoreska u Romantika u tal-letteratura mis-seklu 18 'il quddiem.Belt Episkopali ta' Albiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:(Albi)_North_views_of_the_Ste_C%C3%A9cile_Cathedral_and_the_Old_Bridge.jpg|alt=A distant view of a small city in the background and a narrow bridge hidden by a few trees along a river.|150x150pxTarn, Franzakulturali:
(iv), (v)2010Albi ġiet stabbilita bħala belt agrikola msaħħa bil-fortifikazzjonijiet u gradwalment inbidlet għal bixra iktar Rinaxximentali klassika li għadha teżisti bħala xhieda ta' żewġ eri fl-istorja tal-bniedem.Reġjun tal-Estrazzjoni tal-Minerali ta' Erzgebirge/Krušnohoří*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Schr_1498-1500.jpg|alt=Front and back of a silver coin.|150x150pxGermanySachsen, il-Ġermanja u
r-Repubblika Ċekakulturali:GeOre
(ii), (iii), (iv)2019Il-muntanji fix-Xlokk tal-Ġermanja u fil-Majjistral taċ-Ċekja kienu sors tal-metalli, fosthom il-fidda, il-landa u l-uranju mill-bidu tas-seklu 12. Il-pajsaġġ kulturali tar-reġjun issawwar bl-innovazzjonijiet tal-estrazzjoni u tat-tidwib.Fabbrika ta' Fagus f'Alfeldħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fagus_Gropius_Hauptgebaeude_200705_wiki_front.jpg|alt=A very long building with a semi-circular roof.|150x150pxGermanyAlfeld, il-Ġermanjakulturali:GerAlf
(ii), (iv)2011Mibnija minn Walter Gropius fl-1910, il-fabbrika ddisinjata għall-manifattura tal-forom tal-injam għall-produzzjoni taż-żraben kienet rinomata għar-ridefinizzjoni tal-valuri dekorattivi ta' dak iż-żmien, b'mod partikolari fl-użu mifrux tal-ħġieġ biex il-binja tkun iktar omoġenja, bħala prekursur għax-xogħlijiet li ġew wara mill-Moviment tal-Bauhaus.Pajsaġġ Kulturali ta' Fertő / Neusiedlersee*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Neusiedler_See_im_Winter.jpg|150x150pxBurgenland, l-Awstrija u l-Kontea ta' Győr-Moson-Sopron, l-Ungerija 
 kulturali:
(v)2001Iż-żona ta' Fertő/Neusiedlersee ġiet okkupata minn popli differenti għal tmien millenji. In-network oriġinali tal-irħula u tal-villaġġi jmur lura għas-sekli 12 u 13. Inbnew seba' palazzi fis-sekli 18 u 19. Is-sit huwa kondiviż mal-Ungerija.Béguinages Fjammingiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Leuven-Groot-Begijnhof.jpg|150x150px|View of the Groot Begijnhof in Leuven, BelgiumFjandri, il-Belġjukulturali:
(ii), (iii), (iv)1998Il-Béguinages (bil-Franċiż) jew il-begijnhoven (bl-Olandiż) huma ġabra ta' binjiet żgħar li kienu jintużaw mill-Beguines. Dawn kienu diversi għaqdiet lajċi tal-Knisja Kattolika Rumana, stabbiliti fis-seklu 13 fil-Pajjiżi l-Baxxi, inkluż nisa reliġjużi li riedu jaqdu lil Alla mingħajr ma jirtiraw mid-dinja. Il-lista tinkludi 13-il béguinages: Bruges, Dendermonde, Diest, Ghent (Klein Begijnhof, Groot Begijnhof), Hoogstraten, Kortrijk, Leuven (Groot Begijnhof), Lier, Mechelen (Groot Begijnhof), Sint-Truiden, Tongeren u Turnhout.Pont ta' Forthħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Forth_Bridge_(6858076258).jpg|150x150pxEdinburgu, Inchgarvie u Fife, l-Iskozja, ir-Renju Unitkulturali:UniFor
(i), (iv)2015Il-Pont ta' Forth huwa pont ferrovjarju fuq il-Firth of Forth fil-Lvant tal-Iskozja, 9 mili (14-il kilometru) fil-Punent taċ-ċentru ta' Edinburgu. Jitqies bħala struttura ikonika u simbolu tal-Iskozja. Ġie ddisinjat mill-inġinieri Ingliżi Sir John Fowler u Sir Benjamin Baker u nbena minn Sir William Arrol minn Glasgow li bena wkoll Tower Bridge f'Londra.Fortifikazzjonijiet ta' Vaubanħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Citadelle_Besan%C3%A7on.jpg|alt=An aerial view of a large building and several other smaller buildings surrounded by a reinforced wall.|150x150pxdiversi siti fi Franza kulturali:
(i), (ii), (iv)2008Dan is-sit ikopri 12-il grupp ta' binjiet iffortifikati fi Franza ddisinjati minn Sébastien Le Prestre de Vauban, li ħadem taħt Lwiġi XIV fis-seklu 17.L-Erba' Liftijiet tal-Canal du Centre u l-Ambjent tal-Madwar tagħhom, La Louvière u Le Roeulxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:01_Houdeng-Goegnies_050323_(3).JPG|alt=Two medium-sized boats float in front of a large iron structure.|150x150pxLa Louvière, il-Belġju kulturali:
(iii), (iv)1998Il-liftijiet tal-Canal du Centre antik huma sensiela ta' erba' liftijiet idrawliċi tad-dgħajjes qrib ir-raħal ta' La Louvière fil-wied industrijali tal-Wallonja. Tul medda partikolari ta' 7 kilometri (4.3 mili) tal-Canal du Centre, li jikkollega l-baċiri tax-xmajjar Meuse u Scheldt, il-livell tal-ilma jogħla b'66.2 metru (217-il pied). Sabiex tingħeleb din id-differenza, il-lift ta' 15.4-il metru f'Houdeng-Goegnies infetaħ fl-1888, u t-tliet liftijiet l-oħra, kollha kemm huma b'għoli ta' 16.93-il metru (55.5 pied), infetħu fl-1917.Fruntieri tal-Imperu Ruman*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hadrian's_wall_at_Greenhead_Lough.jpg|alt=A very long wall separating two large plains.|150x150pxGermanyCentral Lowlands, it-Tramuntana tal-Ingilterra, ir-Renju Unit, u n-Nofsinhar tal-Ġermanjakulturali:GerCen(ii), (iii), (iv)1987Il-Ħajt ta' Adrijanu nbena fil-122 W.K. u l-Ħajt ta' Anton inbena fil-142 W.K. biex l-Imperu Ruman jiġi difiż mill-"barbari". Dan is-Sit ta' Wirt Dinji qabel kien jinkludi l-Ħajt ta' Adrijanu biss, iżda iktar 'il quddiem ġie estiż biex jinkludi l-Fruntieri tal-Imperu Ruman fis-seklu 2 W.K., inkluż il-Ħajt ta' Anton fit-Tramuntana u l-Ħajt ta' Trajanu fil-Lvant tal-Ewropa.Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitzħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:W%C3%B6rlitzer_See_mit_St._Petri.jpg|alt=A small row boat navigates a wide river, while a forest stands in the background, hiding a large tower.|150x150pxSachsen-Anhalt, il-Ġermanjakulturali:GerSax1
(ii), (iv)2000Ir-Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitz huwa eżempju straordinarju tal-applikazzjoni tal-prinċipji filosofiċi tal-Illuminiżmu fid-disinn ta' pajsaġġ li jintegra l-arti, l-edukazzjoni u l-ekonomija b'mod kumplessiv armonjuż.Mogħdija tal-Ġgant u l-Kosta tal-Mogħdija tal-Ġgantħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Causeway-code_poet-4.jpg|150x150pxil-Kontea ta' Antrim, l-Irlanda ta' Fuq, ir-Renju Unitnaturali:UniCouAnt
(vii), (viii)1986Il-mogħdija hija magħmula minn 40,000 kolonna tal-bażalt li jibqgħu ħerġin 'il barra lejn il-baħar. Inħolqot minn attività vulkanika fil-perjodu Terzjarju. Kienet ispirazzjoni għal-leġġendi u kienet is-sit tal-iżvilupp fil-ġeoloġija matul dawn l-aħħar 300 sena.Grand-Place, Brussellħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brussels_floral_carpet_B.jpg|150x150px|The Grand-Place, decorated with a floral carpetBrussell, il-Belġju kulturali:
(ii), (iv)1998Il-Grand Place hija l-pjazza ċentrali ta' Brussell. Hija mdawra bil-binjiet tax-xirkiet, il-Muniċipju tal-belt, u l-Binja tal-Furnar. Il-pjazza hija l-iżjed destinazzjoni turistika u l-iżjed attrazzjoni importanti fi Brussell. Il-qisien tagħha huma 68 metru b'110 metri (223 pied bi 361 pied).Golf ta' Porto: Calanche ta' Piana, Golf ta' Girolata, Riżerva ta' Scandolaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:0_Scandola_Osani_JPG01.jpg|alt=A large rock formation pierces through the ocean's surface.|150x150pxKorsika, Franza naturali:(vii), (viii), (x)1983Il-Golf ta' Porto jagħmel parti mill-Park Reġjonali ta' Korsika, li jospita varjetà ta' speċijiet tal-baħar u għasafar, kif ukoll artijiet bl-arbuxxelli.Pajsaġġ Kulturali ta' Hallstatt–Dachstein / Salzkammergutħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hallstatt_-_Zentrum_.JPG|alt=Hallstatt town at the lake|150x150pxSalzkammergut,
l-Awstrija kulturali:
(iii), (iv)1997L-estrazzjoni tad-depożiti tal-melħ, sfruttati mit-tieni millenju Q.K., wasslu għal prosperità fir-reġjun. Ir-raħal ta isem il-kultura ta' Hallstatt, soċjetà ta' Żmien il-Ħadid. Ir-reġjun huwa magħruf ukoll għall-ktajjen muntanjużi u għall-għerien. L-itwal għerien huma twal 81 kilometru.Belt Anseatika ta' Lübeckħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:L%C3%BCbeck_Holstentor.jpg|alt=A courtyard behind a large building with two cone-shaped summits holds flowers and trees on its sides.|150x150pxSchleswig-Holstein, il-Ġermanjakulturali:
(iv)1987Lübeck kienet il-belt kapitali kummerċjali tal-Lega Anseatika influwenti, li kellha monopolju tal-kummerċ fil-biċċa l-kbira tat-Tramuntana tal-Ewropa. Għalkemm għoxrin fil-mija tal-belt inqerdet fit-Tieni Gwerra Dinjija, il-biċċa l-kbira tal-arkitettura tas-seklu 12 għadha intatta.Qalba Neolitika tal-Gżejjer Orkneyħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Orkney_Skara_Brae.jpg|alt=A small depression in the ground reveals a well-preserved excavation site with walls made of rock.|150x150pxOrkney, l-Iskozja, ir-Renju Unitkulturali:
(i), (ii),
(iii), (iv)1999Is-sit huwa ġabra ta' siti Neolitiċi bi skopijiet li jvarjaw minn abitazzjonijiet għal ċerimonji. Jinkludi l-insedjament ta' Skara Brae, il-qabar bil-kompartimenti ta' Maes Howe u ċ-ċrieki tal-ġebel ta' Stenness u Brodgar.Ċentru Storiku ta' Avignon: Palazz Papali, Kumpless Episkopali u Pont ta' Avignonħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Avignon-palais-des-papes.jpg|alt=A large castle-like building from the front.|nofs|150x150pxVaucluse, Franza kulturali:(i), (ii), (iv)1995Ċentru Storiku ta' Brugesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bruegge_huidenvettersplein.jpg|150x150px|View of Bruges' city centreBruges, il-Fjandri tal-Punentkulturali:BelWes
(ii), (iv), (vi)2000Bruges hija l-belt kapitali u l-ikbar belt tal-provinċja tal-Fjandri tal-Punent fil-Majjistral tal-Belġju. Flimkien ma' bliet oħra bil-kanali fit-Tramuntana, bħal Amsterdam, xi kultant tiġi mlaqqma bħala "l-Venezja tat-Tramuntana". Bruges saret importanti ekonomikament bis-saħħa tal-port. Fl-imgħoddi kienet meqjusa minn uħud bħala "l-belt kummerċjali ewlenija" tad-dinja.Ċentru Storiku tal-Belt ta' Salzburgħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Old_Town_Salzburg_across_the_Salzach_river.jpg|alt=A distant view of a city sitting atop a hill, overlooking a river at dawn.|150x150pxSalzburg, l-Awstrija kulturali:
(ii), (iv), (vi)1996Salzburg kellha rwol kruċjali fl-interskambju bejn il-kulturi Taljani u Ġermaniżi, li rriżulta biex tkattru ż-żewġ kulturi bi skambju dejjiemi bejniethom, li huwa viżibbli speċjalment fl-arkitettura Barokka. Salzburg hija l-iprem eżempju ta' belt-stat ekkleżjastika Ewropea, li rriżultat f'bosta binjiet importanti, kemm sekolari kif ukoll reliġjużi, mill-perjodu Gotiku sas-seklu 20. Il-belt hija magħrufa wkoll għar-rabtiet tagħha mal-arti, speċjalment mal-kompożitur Wolfgang Amadeus Mozart.Ċentru Storiku ta' Vjennaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wien10Hofburg24.JPG|alt=A large statue depicting a soldier riding a horse stands in the middle of a park.|150x150pxVjenna, l-Awstrija kulturali:
(ii), (iv), (vi)2001Vjenna, il-belt kapitali tal-Imperu Asburgu, ilha rikonoxxuta bħala l-kapitali mużikali tal-Ewropa. Iċ-ċentru storiku huwa rikk b'kumplessi arkitettoniċi b'diversi stili, inkluż kastelli u ġonna Barokki, kif ukoll ir-Ringstraße tal-aħħar tas-seklu 19. Fl-2017, is-sit tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-Periklu minħabba l-ippjanar ta' binjiet moderni għoljin ġodda.Ċentri Storiċi ta'  Stralsund u Wismarħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:WismarAlterSchwede.jpg|alt=A brick building with a roof tapering dramatically toward the top via large square windows.|nofs|150x150pxMecklenburg-Vorpommern, il-Ġermanja kulturali:
(ii), (iv)2002Iż-żewġ bliet kienu ċentri kummerċjali ewlenin tal-Lega Anseatika fis-sekli 14 u 15. Imbagħad servew bħala ċentri difensivi u amministrattivi għall-Iżvezja mitejn sena wara, l-iktar matul il-Gwerra tat-Tletin Sena. L-istili arkitettoniċi ta' dawn iż-żewġ perjodi huma preżenti u huma ppreservati sew.Belt Iffortifikata Storika ta' Carcassonneħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Carcasonneouterwall.jpg|alt=A medieval castle-style wall sits on a heavy incline alongside flora.|150x150pxAude, Franza kulturali:
(ii), (iv)1997Sit storiku ta' Lyonħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vieuxlyon_saintjean_toits.jpg|nofs|100x100pxRhône, Franza kulturali:
(ii), (iv)1998Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Woudaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Woudagemaal-the-Netherlands.jpg|alt=A large building stands behind a big pool of water, which enters the former through six gratings.|150x150pxLemmer,
in-Netherlands kulturali:
(i), (ii), (iv)1998L-Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Wouda huwa impjant li jaħdem bl-istim sabiex jipprevjeni l-għargħar fiż-żoni baxxi ta' Friesland. L-impjant beda jopera fl-1920. Meta nbena, kien l-ikbar impjant li jaħdem bl-istim u l-iżjed wieħed avvanzat teknoloġikament  fid-dinja. L-impjant għadu jiffunzjona.Fondoq ta' Ironbridgeħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ironbridge002.JPG|alt=A tall iron bridge stands above a small gorge.|150x150pxShropshire, l-Ingilterra, ir-Renju Unit kulturali:
(i), (ii),
(iv), (vi)1986Il-Fondoq ta' Ironbridge jinkludi l-minjieri, il-fabbriki, id-djar tal-ħaddiema, u l-infrastruttura tat-trasport li nħolqu fil-fondoq matul ir-Rivoluzzjoni Industrijali. L-iżvilupp tal-produzzjoni tal-kokk fl-inħawi għen biex tibda r-Rivoluzzjoni Industrijali. Il-pont tal-ħadid kien l-ewwel pont fid-dinja li nbena bil-ħadid u kien ferm influwenti arkitettonikament u teknoloġikament.Osservatorju ta' Jodrell Bankħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lovell_Telescope.jpg|alt=Jodrell Bank Experimental Station.|150x150pxCheshire, l-Ingilterra,
ir-Renju Unit kulturali:
(i), (ii),
(iv), (vi)2019L-osservatorju jinsab f'żona rurali fil-Majjistral tal-Ingilterra, ħieles mir-radjuintereferenzi, u huwa wieħed mill-osservatorji ewlenin fid-dinja fil-qasam tar-radjuastronomija. Fil-bidu li beda jintuża, fl-1945, is-sit kien jospita r-riċerka dwar ir-raġġi kożmiċi individwati bl-eki tar-radar. Dan l-osservatorju, li għadu operattiv, jinkludi diversi radjuteleskopji u binjiet tax-xogħol, inkluż binjiet tal-inġinerija u l-Binja tal-Kontroll. L-Osservatorju ta' Jodrell Bank kellu impatt xjentifiku sostanzjali f'oqsma bħall-istudju tal-metjoriti u tal-qamar, l-iskoperta tal-kważars, l-ottika kwantistika, u l-intraċċar tal-inġenji spazjali. Dan il-kumpless teknoloġiku eċċezzjonali joħroġ fid-dieher it-tranżizzjoni mill-astronomija ottika tradizzjonali għar-radjuastronomija (is-snin 40 sas-snin 60 tas-seklu 20), li wasslet għal bidliet radikali fil-fehim tal-univers.Ġurisdizzjoni ta' Saint-Émilionħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Saint-Emilion-2008.jpg|alt=A view of a town with cramped houses and a church.|150x150pxGironde,
Franza kulturali:
(iii), (iv)1999Il-kultivazzjoni tad-dwieli ddaħħlet fir-reġjun mir-Rumani għall-ħabta tas-27 Q.K. u saret parti b'saħħitha mill-ekonomija matul l-eluf ta' snin ta' wara, minkejja l-gwerer u l-bidliet fit-tmexxija. Il-vinji jokkupaw 67.5 % tal-komun kollu, u jakkumpanjaw lill-monumenti storiċi u lill-binjiet storiċi bħala xhieda tal-istorja monokulturali tal-komunità.Network tal-Imtieħen f'Kinderdijk-Elshoutħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:KinderdijkMolens02.jpg|alt=Five windmills along the left bank of a canal|150x150pxAlblasserdam u Nieuw-Lekkerland,
in-Netherlands kulturali:
(i), (ii), (iv)1997Dan is-sit huwa eżempju ta' pajsaġġ magħmul mill-bniedem permezz tad-drenaġġ tal-ilma mill-polders. Il-kostruzzjoni ta' impjanti idrawliċi bdiet fil-Medju Evu sabiex tinħoloq l-art għall-agrikoltura u għall-insedjamenti. Il-wirt teknoloġiku jinkludi kanali baxxi u għoljin tad-drenaġġ u tat-trasport għall-ilma żejjed tal-polders, meded tal-art irkuprati, digi, tliet impjanti tal-ippompjar, żewġ digi ta' skariku, żewġt idjar tal-Bord tal-Ilma, u 19-il mitħna tad-drenaġġ, li l-maġġoranza tagħhom inbnew bejn l-1738 u l-1740.Vinji Mtarrġa ta' Lavauxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lake_Geneva_Lavaux.jpg|alt=Vineyard terraces rise above Lake Geneva|150x150pxVaud, l-Iżvizzera kulturali:(iii), (iv), (v)2007Il-Vinji Mtarrġa ta' Lavaux huma estiżi għal madwar 30 kilometru (19-il mil) tul ix-xtut tat-Tramuntana li jħarsu lejn in-Nofsinhar tal-Lag ta' Ġinevra mill-Kastell ta' Chillon sal-limiti tal-Lvant ta' Lausanne. Imorru lura għas-seklu 11, meta ż-żona kienet ikkontrollata mill-monasteri Benedittini u taċ-Ċisterċensi. L-inbid kien importanti għall-ekonomija lokali matul is-sekli. Iż-żona protetta tinkludi l-villaġġi, il-binjiet individwali, it-toroq u l-mogħdijiet bil-mixi.Le Havre, il-Belt Rikostruwita minn Auguste Perretħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Le_Havre_Vue_Plage_14_07_2005.jpg|alt=A distant view of a large city bordered by a beach.|150x150pxSeine-Maritime,
Franza kulturali:
(ii), (iv)2005Il-belt ġiet rikostruwita bejn l-1945 u l-1964 mill-Atelier de Reconstruction du Havre d'Auguste Perret.Il-Wied ta' Loire bejn Sully-sur-Loire u Chalonnesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Azay_le_rideau.jpg|alt=An ornate white castle in the middle of a pond or moat.|150x150pxil-Wied ta' Loire,
Franza kulturali:
(i), (ii), (iv)2000Pajsaġġ kulturali straordinarju ta' sbuħija kbira, li jinkludi l-irħula u l-villaġġi storiċi, il-monumenti arkitettoniċi kbar (ix-châteaux), u l-artijiet ikkultivati ffurmati wara bosta sekli ta' interazzjoni bejn il-popolazzjoni u l-ambjent fiżiku tagħhom, primarjament ix-xmara Loire stess.Imfakar Luterani f'Eisleben u f'Wittenbergħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:La2-martinluther.jpg|alt=A statue of a man holding a book stands in front of a white building.|150x150pxSachsen-Anhalt, il-Ġermanja kulturali:
(iv), (vi)1996Dawn iż-żewġ irħula f'Sachsen-Anhalt huma assoċjati mal-ħajja ta' Martin Luteru u r-riformista sieħbu Melanchthon. Fost l-imfakar Luterani inklużi nsibu d-dar ta' Melanchthon f'Wittenberg, id-djar f'Eisleben fejn Luteru twieled fl-1483 u fejn miet fl-1546, il-kamra tiegħu f'Wittenberg, il-knisja lokali u l-knisja-kastell fejn fil-31 ta' Ottubru 1517, Luteru waħħal il-"95 Teżi" famużi tiegħu, li nedew ir-Riformazzjoni u era ġdida ta' storja politika u reliġjuża fid-dinja tal-Punent.Siti Ewlenin tal-Estrazzjoni fil-Wallonjaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bois_du_Cazier_2.jpg|alt=|150x150pxil-Wallonja,
il-Belġju kulturali:
(ii), (iv)2012Matul ir-Rivoluzzjoni Industrijali fis-seklu 19, l-estrazzjoni u l-industriji tqal li kienu jiddependu fuq il-faħam kienu jiffurmaw parti ewlenija mill-ekonomija tal-Belġju. Il-biċċa l-kbira tal-estrazzjoni u tal-industrija kienu jseħħu fis-sillon industriel ("wied industrijali"), medda ta' art tul il-wisgħa tal-pajjiż fejn jinsabu bosta mill-ikbar bliet fil-Wallonja. Is-siti li huma parti mis-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO jinsabu kollha fis-sillon industriel jew fil-qrib. L-attivitajiet tal-estrazzjoni fl-inħawi majnaw matul is-seklu 20, u llum il-ġurnata l-erba' minjieri elenkati ma għadhomx operattivi iżda huma miftuħa għall-viżitaturi bħala mużewijiet.Djar Ewlenin ta' Victor Horta fi Brussellħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tassel_House_stairway.JPG|150x150px|Internal staircase of the Tassel House, BrusselsBrussell,
il-Belġju kulturali:
(i), (ii), (iv)2000L-arkitett Victor Horta kien magħruf għall-ħolqien ta' binjiet bl-istil tal-Art Nouveau li kien moda fi żmienu. Erba' mill-iżjed xogħlijiet notevoli eżistenti tiegħu, Hôtel Tassel, Hôtel Solvay, Hôtel van Eetvelde u Maison & Atelier Horta, tniżżlu bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.Teatru tal-Opri Margravjali ta' Bayreuthħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bayreuth_Fassade.jpg|alt=|150x150pxGermanyBayreuth, il-Bavarjakulturali:GerMar
(i), (iv)2012It-teatru tal-opri Barokk fir-raħal ta' Bayreuth inbena bejn l-1745 u l-1750. Huwa wieħed mill-ftit teatri eżistenti ta' dak il-perjodu fl-Ewropa u ġie rrestawrat b'mod estensiv.Greenwich Marittimaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Royal_Naval_College_2008.jpg|alt=A view of a city coastline populated by white buildings with renaissance-era influences.|150x150pxLondra, l-Ingilterra,
ir-Renju Unit kulturali:
(i), (ii),
(iv), (vi)1997Minbarra l-preżenza tal-ewwel eżempju ta' arkitettura Palladjana fl-Ingilterra, u opri ta' Christopher Wren u Inigo Jones, l-inħawi tas-sit huma sinifikanti għall-Osservatorju Rjali fejn żviluppa l-fehim tal-astronomija u tan-navigazzjoni.Kumpless tal-Monasteru ta' Maulbronnħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Maulbronn_Hof_und_Kirche.jpg|alt=Monastery courtyard with the gothic church on the left and monastery buildings on the right|150x150pxGermanyMaulbronn, il-Ġermanjakulturali:GerMau
(ii), (iv)1993Il-Monasteru ta' Maulbronn jitqies bħala kumpless monastiku taċ-Ċisterċensi li huwa l-iżjed komplut u li huwa ppreservat l-aħjar fost il-kumplessi monastiċi Medjevali fit-Tramuntana tal-Alpi. Il-binjiet prinċipali nbnew bejn is-sekli 12 u 16, flimkien mal-ħitan tal-monasteru. Il-knisja tal-monasteru, l-iktar bi stil Gotiku Tranżizzjonali, għenet biex jinfirex l-istil Gotiku madwar it-Tramuntana tal-Ewropa u l-Ewropa Ċentrali. Il-monasteru kellu wkoll sistema elaborata tal-ġestjoni tal-ilma.Sit tal-Fossili tal-Foss ta' Messelħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MesselFossilPit081310.JPG|alt=An open quarry pit in the middle of rolling, shrub covered hills|150x150pxGermanyMessel, il-Ġermanjanaturali:GerMes
(viii)1995Il-Foss ta' Messel huwa l-iżjed sit rikk fid-dinja għall-fehim tal-ambjent fl-Eoċen, bejn 57 miljun u 36 miljun sena ilu. B'mod partikolari, juri l-istadji bikrin tal-evoluzzjoni tal-mammiferi u jinkludi fossili ppreservati tajjeb ħafna ta' mammiferi. Uħud mill-iżjed skoperti notevoli jinkludu skeletri artikolati għalkollox u l-kontenut aħħari fl-istonku tal-annimali.Minjieri ta' Rammelsberg, Ċentru Storiku ta' Goslar u s-Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma tal-Muntanji Superjuri tal-Harzħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Teiche_Buntenbock.jpg|alt=An aerial view showing several dammed lakes within a forested and urban landscape|150x150pxGermanyGoslar u l-Muntanji Superjuri tal-Harz, il-Ġermanjakulturali:GerGos
(i), (ii), (iii), (iv)1992Is-sistema tal-ġestjoni tal-ilma tal-Muntanji Superjuri tal-Harz ġiet żviluppata tul perjodu ta' xi 800 sena sabiex tkun ta' għajnuna fit-tħaffir u fl-estrazzjoni tal-minerali. Il-minjieri u l-għadajjar tagħhom bdew taħt il-patrijiet Ċisterċensi fil-Medju Evu.  Madankollu, il-biċċa l-kbira tax-xogħlijiet inbnew mill-aħħar tas-seklu 16 sas-seklu 19. Hija magħmula minn sistema kumplessa ħafna ta' għadajjar artifiċjali, kanali żgħar, mini u passaġġi taħt l-art għad-drenaġġ. Il-minjieri kienu sit ewlieni għall-innovazzjoni tax-xogħol tat-tħaffir u tal-estrazzjoni fid-dinja tal-Punent.Gżira Monastika ta' Reichenauħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Reichenau_PeterPaul.jpg|alt=A grey and white stone church with two square towers, both capped with red, pyramidal roofs.|nofs|150x150pxGermanyBaden-Württemberg, il-Ġermanjakulturali:GerBad
(iii), (iv), (vi)2000Is-sit jinkludi traċċi tal-monasteru Benedittin, stabbilit fis-724, li kellu influwenza spiritwali, intellettwali u artistika notevoli fir-reġjun kollu tal-madwar. Il-knejjes ta' Santa Marija u ta' San Mark, ta' San Pietru u ta' San Pawl, u ta' San Ġorġ, inbnew l-iktar bejn is-sekli 9 u 11. Il-pitturi u t-tiżjin tagħhom mal-ħitan juru attività artistika impressjonanti.Mont Saint-Michel u l-Bajja tagħhaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mont_St_Michel_3,_Brittany,_France_-_July_2011.jpg|alt=The buildings of Mont Saint Michel sit on a rocky island that rises above the surrounding fields and bay|150x150pxManche, Franza kulturali:
(i), (iii), (vi)1979Fuq gżejra tal-blat qalb ix-xtut tar-ramel esposti għall-marej qawwijin bejn in-Normandija u l-Bretagne hemm abbazija Benedittini bi stil Gotiku, flimkien mal-villaġġ żgħir li kiber mal-ħitan tagħha. Kemm l-abbazija kif ukoll il-villaġġ kellhom jegħlbu għadd ta' sfidi minħabba d-daqs ċkejken tal-gżejra tal-blat. L-abbazija nbniet bejn is-sekli 11 u 16 bħala proġett tekniku u artistiku mill-aqwa.Monte San Giorgio*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lake_Lugano.jpg|alt=Monte San Giorgio, shown on the left in the background of Lake Lugano|150x150pxTicino, l-Italja u l-Iżvizzeranaturali:
(viii)2010Monte San Giorgio, faċċata tal-Lag ta' Lugano, jitqies bħala l-aqwa rekord ta' fossili tal-ħajja tal-baħar mill-Perjodu Triassiku (245-230 miljun sena ilu). F'dak il-perjodu, iż-żona kienet laguna tropikali, li kienet tiffjorixxi bir-rettili, bil-ħut, bil-bivalvi, bl-ammoniti, bl-ekinodermi, u bil-krustaċji. Il-fossili tal-annimali terrestri huma ppreservati wkoll, peress li l-laguna kienet qrib l-art. Il-parti tal-proprjetà fl-Iżvizzera ġiet elenkata fl-2003 u s-sit ġie estiż biex tiġi inkluża l-parti Taljana fl-2010.Museumsinsel (il-Gżira tal-Mużewijiet), Berlinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Berlin_Museumsinsel_Fernsehturm.jpg|alt=An ornate grey stone building on the point of an urbanized island. The building is connected by two bridges to the neighboring banks|150x150pxGermanyBerlin, il-Ġermanjakulturali:GerBer3
(ii), (iv)1999Il-ħames mużewijiet tal-Gżira tal-Mużewijiet f'Berlin, li nbnew bejn l-1824 u l-1930, huma kollezzjoni magħquda iżda diversifikata ta' kollezzjonijiet u binjiet ta' mużewijiet. Kull mużew inbena biex ikun integrat mal-kollezzjoni u jirrappreżenta l-estetika taż-żminijiet differenti.  Il-kollezzjonijiet jittraċċaw l-iżvilupp taċ-ċivilizzazzjonijiet tul iż-żminijiet.Park ta' Muskau/Mużakowski*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Das_Neue_Schloss_im_F%C3%BCrst-P%C3%BCckler-Park._IMG_9436WI.jpg|alt=A red, ornate neo-gothic castle in a park-like location, the main tower of the castle is located to the left and topped with an ornate round dome and spire|150x150pxBad Muskau, il-Ġermanja / Mużakowski, il-Polonjakulturali:GerUpp
(i), (iv)2004Dan il-park jinsab max-xmara Neisse u fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Ġermanja. Inħoloq mill-Prinċep Hermann von Puckler-Muskau mill-1815 sal-1844. Iddisinjat bħala "pittura bil-pjanti", uża l-pjanti lokali biex jittejjeb il-pajsaġġ eżistenti. Il-park huwa mifrux fir-raħal ta' Bad Muskau flimkien ma' parks u spazji ħodor oħra. Is-sit fih ukoll kastell rikostruwit, pontijiet u arboretum.Katidral ta' Naumburgħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Naumburg_Dom.jpg|alt=Naumburg Cathedral of St. Peter and St. Paul.|150x150pxGermanyNaumburg, il-Ġermanjakulturali:GerNau
(i), (ii)2018Il-katidral huwa eks katidral tal-Veskovat ta' Naumburg-Zeitz. Il-binja tal-knisja, li l-biċċa l-kbira tagħha tmur lura għas-seklu 13, hija għeliem rinomat tar-Rumanesk Aħħari Ġermaniż.Fabbrika ta' Van Nelleħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rotterdam_van_nelle_fabriek.jpg|alt=A white, modern building|150x150pxRotterdam,
in-Netherlands kulturali:
(ii), (iv)2014Il-fabbrika nbniet fis-snin 20 tas-seklu 20 bħala impjant tal-ipproċessar tal-ikel u tal-imballaġġ tal-kafè, tat-te u tat-tabakk. Ġiet iddisinjata minnLeendert van der Vlugt u tirrappreżenta kunċett ġdid ta' fabbrika, simbolu tal-kultura tal-Moderniżmu u tal-Funzjonaliżmu tal-perjodu bejn il-gwerer dinjin. Il-faċċati huma magħmulin mill-azzar u mill-ħadid, biex il-ħaddiema jkollhom kemm jista' jkun dawl binhar. L-attivitajiet industrijali fil-fabbrika waqfu għalkollox fis-snin 90 tas-seklu 20, u l-proprjetà issa hija ġestita minn sid ġdid.Minjieri taż-Żnied Neolitiċi ta' Spiennesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mini%C3%A8res_n%C3%A9olithiques_de_silex_-_Spiennes_(1).jpg|150x150px|View of the inside of the Spiennes mineSpiennes,
il-Belġju kulturali:
(i), (iii), (iv)2000Il-minjieri taż-żnied Neolitiċi ta' Spiennes huma l-ikbar minjieri Neolitiċi u l-iżjed bikrin tal-Ewropa, u jinsabu qrib il-villaġġ ta' Spiennes, fix-Xlokk ta' Mons, fil-Wallonja. Il-minjieri kienu attivi matul in-Neolitiku Nofsani u Aħħari (4300-2200 Q.K.).New Lanarkħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:New_Lanark_buildings_2009.jpg|150x150pxNew Lanark, in-Nofsinhar ta' Lanarkshire, l-Iskozja, ir-Renju Unitkulturali:UniLanSco
(ii), (iv), (vi)2001Imqanqla mis-sistema tal-fabbriki ta' Richard Arkwright żviluppata fil-Wied ta' Derwent, il-komunità ta' New Lanark inħolqot sabiex jiġu pprovduti l-abitazzjonijiet lill-ħaddiema fil-fabbriki. Il-filantropu Robert Owen xtara s-sit u kkonvertih f'komunità mudell, li tipprovdi faċilitajiet pubbliċi u tal-edukazzjoni, u li tappoġġa r-riformi tal-fabbriki.Baċir tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Nord-Pas de Calaisħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Somain_-_Fosse_De_Sessevalle,_photochrome.jpg|alt=A photochrome showing a large factory with  two imposing smokestacks surrounded by bare landscape and miners houses.|150x150pxNord-Pas de Calais, Franza kulturali:
(ii), (iv), (vi)2012Pajsaġġ industrijali notevoli msawwar fi tliet sekli ta' estrazzjoni tal-faħam.Katidral ta' Notre-Dame f'Tournaiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tournai_pan.jpg|alt=A grey stone cathedral with a central square tower flanked by 4 square towers. Surrounded by the red roofs of the old city.|150x150pxTournai,
il-Belġju kulturali:
(ii), (iv)2000Il-Katidral tal-Madonna ta' Tournai huwa knisja Kattolika Rumana, fid-Djoċesi ta' Tournai. Beda jinbena fis-seklu 12 fuq pedamenti saħansitra iktar antiki, u jikkombina x-xogħol ta' tliet perjodi ta' disinn b'effett li tassew jispikka: in-natura tqila u severa tan-navata Rumaneska tikkuntrasta ferm max-xogħol Tranżizzjonali tat-transett u l-Gotiku żviluppat għalkollox tal-kor. It-transett huwa l-iżjed parti distintiva tal-binja, bir-raggruppament ta' ħames kampnari u bi truf apsidali (semiċirkolari).Belt Antika ta' Bernħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bern_luftaufnahme.png|alt=Bern's old city as seen from across the Aare River|150x150pxBern,
l-Iżvizzera 
 kulturali:
(iii)1983Bern ġiet stabbilita fis-seklu 12 fuq għolja mdawra mix-xmara Aare minn tliet naħat. Matul is-sekli, il-belt żviluppat skont kunċett tal-ippjanar eċċezzjonalment koerenti, u b'hekk żammet il-karattru oriġinali tagħha. Il-belt Medjevali esperjenzat l-introduzzjoni tal-funtani tal-ilma fis-seklu 16 u r-rinnovament u rikostruzzjoni tal-binjiet antiki fis-seklu 18.Ċentru Storiku u Ġdid ta' Edinburguħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Looking_down_Royal_Mile,_Edinburgh.jpg|200x200pxEdinburgu, l-Iskozja, ir-Renju Unitkulturali:
(ii), (iv)1995Iċ-ċentru storiku antik ta' Edinburgu ġie stabbilit fil-Medju Evu, u ż-żona l-ġdida ġiet żviluppata fl-1767-1890. Hemm kuntrast bejn il-konfigurazzjoni tal-insedjamenti tal-Medju Evu u tal-perjodu modern. Il-konfigurazzjoni u l-arkitettura taż-żona l-ġdida, li d-disinjaturi tagħha kienu jinkludu lil William Chambers u lil William Playfair, influwenzaw id-disinn urban Ewropew fis-sekli 18 u 19.Ċentru Storiku ta' Regensburg bl-iStadtamhofħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Regensburg_Panorama.jpg|alt=Several early modern or medieval townhouses. From right to left, a pale green house, a large red house filling most of the picture, and a white house.|150x150pxGermanyRegensburg, il-Ġermanjakulturali:GerBavReg(ii), (iii), (iv)2006Din il-belt Medjevali fiha bosta binjiet notevoli li nbnew matul kważi żewġ millenji u jinkludu binjiet Rumani antiki, Rumaneski u Gotiċi. L-arkitettura tas-sekli 11 sa 13 ta' Regensburg ħolqot belt b'toroq dojoq u b'diversi binjiet għoljin. Tinkludi d-djar patrizjani u t-torrijiet Medjevali, għadd kbir ta' knejjes u monasteri, kif ukoll il-Pont tal-Ġebel tas-seklu 12. Regensburg kienet ċentru kummerċjali Ewropew fil-Medju Evu u ċentru politiku tal-Imperu Ruman Sagru li kkonverta għall-Protestantiżmu.Palazz u Ġonna ta' Schönbrunnħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Schloss_Sch%C3%B6nbrunn_Wien_2014_(Zuschnitt_2).jpg|150x150pxVjenna,
l-Awstrija kulturali:
(i), (iv)1996Il-Palazz ta' Schönbrunn  kien ir-residenza tal-imperaturi Asburgi mis-seklu 18 sal-1918. Inbena bl-istil Rokokò bħala proġett unifikat waħdieni. Ġie ddisinjat mill-arkitetti Johann Bernhard Fischer von Erlach u Nicolaus Pacassi u huwa s-sit bl-iktar żu li ilu jopera b'mod kontinwu fid-dinja.Palazz u Park ta' Fontainebleauħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chateau_Fontainebleau.jpg|alt=A long three- and four-story ornate building with manicured lawns in front.|150x150pxFontainebleau, Franza kulturali:
(ii), (vi)1981Il-loġġa tal-kaċċa rjali Medjevali ta' Fontainebleau, li kienet tintuża mir-rejiet ta' Franza mis-seklu 12, ġiet ittrasformata, imkabbra u mżejna fis-seklu 16 minn François I, li ried jikkonvertiha f'"Ruma ġdida". Il-binja hija mdawra b'park enormi u żżewweġ flimkien elementi artistiċi Rinaxximentali u Franċiżi.Palazz u Park ta' Versaillesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Versailles_Palace.jpg|alt=A courtyard with two wings of the ornate, two-story brick-and-stone palace coming from the right and left with the third side of the palace in the center.|150x150pxVersailles,
Franzakulturali:
(i), (ii), (vi)1979Il-Palazz ta' Versailles kien ir-residenza prinċipali tar-rejiet Franċiżi minn żmien Lwiġi XIV sa żmien Lwiġi XVI. Ġie mżejjen minn diversi ġenerazzjonijiet ta' arkitetti, skulturi u arkitetti pajsaġġistiċi, u serva bħala mudell ta' residenza rjali ideali fl-Ewropa għal iżjed minn seklu.Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:P1190390_Potsdam_sans_souci_rwk-2.jpg|alt=Single story pale yellow ornate palace stretching from the left foreground to the right background.|150x150pxBerlin u Potsdam, il-Ġermanjakulturali:GerBer4(i), (ii), (iv)1990Dan is-sit fih 500 ettaru ta' parks u 150 binja li nbnew bejn l-1730 u l-1916. Huwa estiż fid-distrett ta' Berlin-Zehlendorf, bil-palazzi u l-parks tul ix-xtut tax-xmara Havel u l-Lag ta' Glienicke. Voltaire qagħad fil-Palazz ta' Sans-Souci, li nbena taħt Federiku II bejn l-1745 u l-1747.Pariġi, ix-Xtut tax-Xmara Seineħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Seine_as_seen_from_the_Eiffel_Tower,_June_2002.jpg|nofs|100x100pxPariġi,
Franza kulturali:
(i), (ii), (iv)1991Ix-xmara Seine tgħaddi mill-qalba ta' Pariġi. Maż-żewġ naħat tax-xtut tax-xmara hemm bosta mill-attrazzjonijiet l-iktar famużi ta' Pariġi, inkluż il-Louvre, it-Torri Eiffel, Place de la Concorde, il-Katidral ta' Notre-Dame, is-Sainte Chapelle u l-Grand u l-Petit Palais. L-arkitettura u d-disinn ta' Haussmann bi pjazez u b'toroq wesgħin bis-siġar influwenzaw l-ippjanar tal-bliet tas-sekli 19 u 20 fid-dinja kollha.Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wiesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wieskirche_Luftaufnahme_(2020).jpg|alt=Ornate church interior, looking toward the entrance. The interior is white, the doors flanked by two pairs of columns which stretch to the richly painted ceiling. Above the entrance is the church's pipe organ.|150x150pxGermanySteingaden, il-Ġermanjakulturali:GerSte
(i), (iii)1983Il-Knisja ta' Wies (1745-1754) hija frott ix-xogħol tal-arkitett Dominikus Zimmermann u hija kapulavur tar-Rokokò Bavarjan.Place Stanislas, Place de la Carrière u Place d'Alliance f'Nancyħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nancy,_Place_Stanislas,_E.H%C3%A9r%C3%A9,_1752-60.jpg|alt=Ornate stone buildings with one two-story building from the left, foreground to the left midground. A two-story building covers the background.|150x150pxNancy,
Franza kulturali:
(i), (iv)1983Nancy hija l-eqdem eżempju ta' belt kapitali mibnija b'mod sħiħ u fuq prinċipji moderni. Inbniet bejn l-1752 u l-1756 minn tim brillanti mmexxi mill-arkitett Héré u hija famuża għal għadd armonjuż ta' spazji assjali li żviluppa, estiżi minn Place Stanislas sal-Palais du Gouvernement.Kumpless ta' Plantin-Moretusħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Library_of_Plantin-Moretus_Museum_in_Antwerp.jpg|alt=Library with dark wood bookcases and scattered stone busts.|150x150pxAnversa, il-Belġju kulturali:
(ii), (iii),
(iv), (vi)2005Il-Mużew ta' Plantin-Moretus huwa mużew f'Anversa dwar l-istampar bikri u modern inġenerali u l-istampaturi famużi Christophe Plantin u Jan Moretus b'mod partikolari. Il-binja hija l-eks residenza tagħhom u stabbiliment tal-istampar, l-Istamperija ta' Plantin, fil-Vrijdagmarkt (is-Suq tal-Ġimgħa).Akkwedott u Kanal ta' Pontcysyllteħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:WalesC0047.jpg|150x150pxTrevor, Wrexham, Wales u Shropshire, l-Ingilterra, ir-Renju Unitkulturali:UniWreWal
(i), (ii), (iv)2009L-akkwedott inbena għall-Kanal ta' Ellesmere fuq il-Wied ta' Dee. L-akkwedott tlesta matul ir-Rivoluzzjoni Industrijali u ġie ddisinjat mill-inġinier Skoċċiż Thomas Telford, bl-użu innovattiv tal-ħadid ferrobattut u fondut, li influwenza l-inġinerija ċivili madwar id-dinja.Pont du Gard (akkwedott Ruman)ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pont_du_Gard_BLS.jpg|alt=A stone aqueduct consisting of three levels with many arches crosses a river.|150x150pxVers-Pont-du-Gard,
Franza kulturali:
(i), (iii), (iv)1985Il-Pont du Gard inbena ftit qabel l-era Kristjana f'Ruma sabiex l-akkwedott ta' Nîmes (li hu twil kważi 50 kilometru (31 mil)) ikun jista' jaqsam ix-xmara Gard. L-arkitetti u l-inġinieri idrawliċi Rumani li ddisinjaw dan il-pont ħolqu kapulavur tekniku u artistiku. Il-pont huwa twil kważi 50 metru (160 pied) fuq tliet livelli; l-itwal minnhom huwa 275 metru (902 piedi).Siti Preistoriċi bil-Puntali madwar l-Alpi*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:D-BW-Uhldingen-M%C3%BChlhofen_-_Pfahlbaumuseum_-_Haus_Schussenried.jpg|alt=Reconstruction of a pile house at the Pfahlbau Museum Unteruhldingen on Lake Constance in Germany|150x150pxl-Awstrija, Franza, il-Ġermanja, l-Italja, is-Slovenja u l-Iżvizzerakulturali:
(iv), (v)2011Dan is-sit transnazzjonali (kondiviż bejn l-Awstrija, Franza, l-Italja, il-Ġermanja, is-Slovenja u l-Iżvizzera) fih 111-il sit individwali bil-fdalijiet ta' abitazzjonijiet preistoriċi bil-puntali ta' insedjamenti preistoriċi madwar l-Alpi, li nbnew mill-5000 sal-500 Q.K. f'xifer il-lagi, ix-xmajjar jew l-artijiet mistagħdra. Fihom minjiera ta' informazzjoni dwar il-ħajja u l-kummerċ fil-kulturi agrarji Neolitiċi u ta' Żmien il-Bronż fl-Ewropa Alpina.Siti Preistoriċi u Għerien Impittra tal-Wied ta' Vézèreħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lascaux2.jpg|alt=Cave painting of a dun horse.|150x150pxLascaux, Franza kulturali:
(i), (iii)1979Il-Wied ta' Vézère fih 147 sit preistoriku li jmorru lura għall-Paleolitiku u 25 għar imżejjen. L-iżjed skoperti interessanti huma l-għerien impittra, speċjalment dak ta' Lascaux. L-iskoperta tiegħu fl-1940 kienet ta' importanza kbira għall-istorja tal-arti preistorika. Ix-xeni tal-kaċċa juru xi 100 figura ta' annimali b'kuluri u b'dettalji notevoli.Provins, ir-Raħal tal-Fieri Medjevaliħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Provins_Tour_Cesar.jpg|alt=A grey stone castle rises above a stone retaining wall. The central, octagonal tower is flanked by two round towers.|150x150pxProvins,
Franza kulturali:
(ii), (iv)2001Ir-raħal Medjevali ffortifikat ta' Provins jinsab fl-eks territorju tal-Kontijiet setgħana ta' Champagne. Kien ċentru ta' fieri internazzjonali u tal-industrija tas-suf. Ħafna partijiet mir-raħal inbnew speċjalment għall-fieri u għas-swieq.Pirenej-Monte Perdido*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Monteperdido_y_Cilindro.jpg|alt=Monte Perdido (left) and Cilindro de Marboré (right)|150x150pxHautes-Pyrénées, Franza u l-Provinċja ta' Huesca, Spanjaimħallat:
(iii), (iv), (v),
(vii), (viii)1997Is-sit jinkludi l-katina muntanjuża tal-Pirinej tul il-fruntiera bejn Spanja u Franza. Il-parti Spanjola fiha tnejn mill-ikbar kanjons fl-Ewropa, filwaqt li n-naħa Franċiża fiha tliet cirques kbar. Dan huwa sit transnazzjonali kondiviż ma' Spanja.Il-Linji tal-Kumpanija Ferrovjarja Retika fil-Pajsaġġi ta' Albula / Bernina*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:GlacierAlbula.jpg|alt=The Glacier Express train in the Albula Valley.|150x150pxGraubünden, l-Iżvizzera u Tirano, l-Italja 
 kulturali:
(ii) (iv)2008Il-linji tal-Kumpanija Ferrovjarja Retika fil-pajsaġġi ta' Albula u Bernina huma żewġ linji ferrovjarji storiċi li jaqsmu l-Alpi Żvizzeri. Inbnew fil-bidu tas-seklu 20 biex jipprovdu rottat rapida u faċli lejn bosta insedjamenti Alpini li qabel kienu iżolati. Sabiex il-linji ferrovjarji nbnew, kellhom jingħelbu sfidi tekniċi permezz ta' pontijiet, galleriji u mini. Is-sit huwa kondiviż mal-Iżvizzera.Dar ta' Rietveld Schröderħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rietveld_Schr%C3%B6derhuis_HayKranen-20.JPG|alt=Modern house of white and grey flat, angular concrete surfaces. The modern house is attached to several older, traditional houses.|150x150pxUtrecht, in-Netherlands kulturali:
(i), (ii)2000Id-Dar ta' Rietveld Schröder inbniet fl-1924. Ġiet ikkummissjonata minn Truus Schröder-Schräder u ġiet iddisinjata minn Gerrit Thomas Rietveld. Id-dar hija waħda mill-iżjed eżempji magħrufa tal-moviment De Stijl. Tesa' familja żgħira waħda u għandha arranġament spazjali intern flessibbli, li kien jippermetti li jsiru bidliet gradwali maż-żmien skont il-bidliet fil-funzjonijiet. Fis-snin 70 u 80 tas-seklu 20 ġiet irrestawrata bir-reqqa għall-istat oriġinali tagħha u minn dak iż-żmien 'l hawn ġiet ippreservata bħala mużew.Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trierħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Porta_Nigra_morgens_(100MP).jpg|alt=Ruins of brick bath house, only one wall and about a dozen arches are still visible|150x150pxGermanyTrier, il-Ġermanjakulturali:GerTri
(i), (iii),(iv), (vi)1986Il-kolonja Rumana fi Trier ġiet stabbilita fis-seklu 1 W.K. Kibret f'belt ewlenija u saret waħda mill-bliet kapitali tat-Tetrarkija fl-aħħar tas-seklu 3. Ħafna mill-istrutturi ta' żmien ir-Rumani għadhom preżenti fi Trier. Il-katidral huwa l-eqdem knisja fil-Ġermanja, peress li nbena fuq il-fdalijiet tal-binjiet Rumani ta' Massiminu ta' Trier fit-329-346.Teatru Ruman u l-Madwar u l-"Arkata Trijonfali" ta' Orangeħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:3755_DSC_0425.JPG|alt=A mostly intact Roman amphitheater with a large wall behind the stage.|150x150pxOrange,
Franza kulturali:
(iii), (vi)1981It-teatru antik ta' Orange huwa wieħed mill-iżjed ippreservati tajjeb fost it-teatri Rumani l-kbar madwar id-dinja. It-teratru għandu faċċata intatta ta' 103 metri (338 pied). L-arkata Rumana nbniet bejn l-10 W.K. u l-25 W.K. bħala arkata trijonfali matul ir-renju ta' Awgustu.Rotot ta' Santiago de Compostela fi Franzaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cathedrale_Saint_Andre_Bordeaux.jpg|alt=A cathedral in white stone. The west façade has a single entrance with a monumental rose window above it. The entrance and rose window are flanked on each side by a gothic bell tower and spire.|150x150pxdiversi siti madwar Franza kulturali:
(ii), (iv), (vi)1998Is-sit jikkonsisti minn għadd ta' knejjes u sptarijiet li huma postijiet marbuta mal-pellegrinaġġ ta' San Ġakbu lejn Santiago de Compostela fil-Punent ta' Spanja.Ġonna Botaniċi Rjali ta' Kewħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kew_Gardens_Palm_House,_London_-_July_2009.jpg|alt=A large greenhouse with rounded ends and sides sits in the middle of groomed grass and flower beds.|150x150pxLondra, l-Ingilterra,
ir-Renju Unit kulturali:
(ii), (iii), (iv)2003Maħluqa fl-1759, il-Ġonna ta' Kew influwenti ġew iddisinjati minn Charles Bridgeman, William Kent, Capability Brown, u William Chambers. Il-ġonna ntużaw għall-istudju tal-botanika u tal-ekoloġija u avvanzaw il-fehim tagħhom.Mis-Salini l-Kbar ta' Salins-les-Bains għas-Salini Rjali ta' Arc-et-Senans, il-Produzzjoni tal-Melħ fis-Saliniħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:France_arc_et_senas_saline_royal_main_building_1.jpg|alt=A large neo-classical white stone building, the triangular pediment is supported by six rough pillars.|150x150pxArc-et-Senans u
Salins-les-Bains, Franza kulturali:
(i), (ii), (iv)1982Dan is-sit jikkonsisti minn żewġ salini. Is-Salini Rjali ta' Arc-et-Senans inbnew fl-1775 matul ir-renju ta' Lwiġi XVI.  Inbnew skont il-prinċipji tal-Illuminiżmu, b'organizzazzjoni u b'konfigurazzjoni razzjonali. Is-Salini l-Kbar ta' Salins-les-Bains kienu attivi għal mill-inqas 1,200 sena sal-1962. Dawn is-salini tal-aħħar għandhom gallerija taħt l-art mis-seklu 13 flimkien ma' pompa idrawlika u binja għall-bojler tas-seklu 19. Mill-1780 sal-1895, l-ilma mielaħ tas-salini kien jgħaddi minn 21 kilometru (13-il mil) ta' pajpijiet tal-injam biex jasal sas-Salini Rjali ta' Arc-et-Senans.Saltaireħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Saltaire_from_Leeds_and_Liverpool_Canal.jpg|150x150pxSaltaire, Shipley, il-Punent ta' Yorkshire, l-Ingilterra, ir-Renju Unitkulturali:United Kingdom
(ii), (iv)2001Saltaire ġie stabbilit mis-sid tal-fabbrika Titus Salt bħala villaġġ mudell għall-ħaddiema tiegħu. Is-sit, li jinkludi l-Fabbrika ta' Salts, joħroġ fid-dieher binjiet pubbliċi għall-abitanti u kien eżempju tal-paternaliżmu tas-seklu 18.Schokland u l-inħawi tal-madwarħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Schokland_luchtfoto.jpg|alt=Partially flooded fields, view from above|150x150pxNoordoostpolder, Flevoland, in-Netherlandskulturali:
(iii), (v)1,306 (3,230)1995Schokland toħroġ fid-dieher kif in-nies tan-Netherlands kienu qed jitħabtu kontra l-baħar. Hija peniżola li kienet ġiet abitata fiż-żminijiet preistoriċi, saret gżira fis-seklu 15, sa ma nbelgħet għalkollox miz-Zuiderzee fl-1859. In-Noordoostpolder inħoloq fis-snin 40 tas-seklu 20 u b'konsegwenza ta' dan Schokland ġiet irkuprata.Linja Ferrovjarja ta' Semmeringħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Breitenstein_-_Semmeringbahn,_Viadukt_Kalte_Rinne.JPG|150x150pxGloggnitz, Semmering, Styria, l-Awstrijakulturali:
(ii), (iv)156 (390)1998Il-linja ferrovjarja ta' Semmering inbniet bejn l-1848 u l-1854 u tkopri 41 kilometru ta' ktajjen muntanjużi. Dan il-proġett twettaq fil-bidu tal-perjodu tal-kostruzzjoni tal-linji ferrovjarji u kellu bżonn għadd ta' innovazzjonijiet. Il-mini, il-vijadotti u xogħlijiet oħra għadhom jintużaw sa żminijietna.Kanali ta' Amsterdam tas-seklu 17 fis-Singelgrachtħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amsterdam_airphoto.jpg|alt=Channels of Amsterdam from above|150x150pxAmsterdam,
in-Netherlandskulturali:
(i), (ii), (iv)198 (490)2010Id-Distrett tal-Kanali ta' Amsterdam ġie ddisinjat fl-aħħar tas-seklu 16 u nbena fis-seklu 17, bħala belt portwali artifiċjali ġdida għalkollox. Il-kanali huma stabbiliti bħala arki konċentriċi, b'intersezzjonijiet ta' mogħdijiet tal-ilma u ta' toroq radjali. Il-maġġoranza tad-djar li nbnew fis-sekli 17 u 18 ġew ippreservati, filwaqt li l-istrutturi ċivili u idrawliċi antiki ġeneralment ġew sostitwiti. Fis-sekli 17 u 18, Amsterdam kienet meqjusa bħala mudell ta' referenza għal diversi proġetti madwar id-dinja.Skellig Michaelħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Skellig_Michael03(js).jpg|alt=Skellig Michael, a rocky islet in the sea|150x150pxil-Kontea ta' Kerry, l-Irlandakulturali:
(iii), (iv)22 (54)1996Il-monasteru Ċeltiku, li jinsab kważi fil-quċċata ta' gżira tal-blat b'għamla ta' piramida, x'aktarx li ġie stabbilit fis-seklu 7. Għal 600 sena kien ċentru tal-ħajja monastika għall-patrijiet Kristjani Irlandiżi. Minħabba li huwa tassew remot, qabel dan l-aħħar ma tantx kienu jżuruh viżitaturi, u għalhekk is-sit ġie ppreservat tajjeb ħafna. Il-kundizzjonijiet ferm spartani fil-monasteru juru l-istil ta' ħajja axxetiku pprattikat mill-Kristjani Irlandiżi bikrin. Il-patrijiet kienu jgħixu f'għorfiet tal-ġebel b'għamla ta' "xehda"(clocháns), li jinsabu fil-quċċata ta' rdumijiet kważi vertikali.Speicherstadt u d-Distrett ta' Kontorhausħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hamburg-090613-0266-DSC_8363-Speicherstadt.jpg|150x150pxAmburgu,
il-Ġermanjakulturali:
(iv)26 (64)2015L-iSpeicherstadt u d-distrett ta' Kontorhaus fil-qrib huma żewġ żoni urbani b'densità ta' bini fiċ-ċentru tal-belt portwali ta' Amburgu. L-iSpeicherstadt, oriġinarjament żviluppata fuq grupp ta' gżejjer dojoq fix-xmara Elbe bejn l-1885 u l-1927, ġiet parzjalment mibnija mill-ġdid mill-1949 sal-1967. Hija waħda mill-ikbar kumplessi storiċi koerenti ta' mħażen portwali fid-dinja.Katidral ta' Speyerħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Speyer_-_Altstadt_-_Dom_-_Ansicht_der_Ostfassade.jpg|alt=Looking toward the choir of a brick Romanesque cathedral. The twin bell towers, the transept crossing dome, and the roof are green copper.|150x150pxGermanySpeyer, il-Ġermanjakulturali:GerSpe
(ii)—1981Il-Katidral Rumanesk ta' Speyer ġie stabbilit minn Konrad II fl-1030 u ġie mmudellat mill-ġdid fl-aħħar tas-seklu 11. Kien wieħed mill-iżjed katidrali Rumaneski grandjużi fl-Imperu Ruman Sagru u l-post tad-dfin tal-imperaturi Ġermaniżi għal kważi 300 sena.St. Kildaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St_Kilda_Village_Bay.jpg|150x150pxSt Kilda, l-Iskozja,
ir-Renju Unitimħallat:(iii), (v),(vii),
(ix), (x)24,201 (59,800)1986Għalkemm abitat għal iktar minn 2,000 sena, l-arċipelagu iżolat ta' St. Kilda ilu ma jkollu residenti permanenti mill-1930. Il-wirt uman tal-gżejjer jinkludi diversi karatteristiċi arkitettoniċi mill-perjodi storiċi u preistoriċi. St. Kilda huwa post tat-tnissil għal bosta speċijiet ta' għasafar tal-baħar importanti, inkluż l-ikbar kolonja ta' suli u sa 136,000 par ta' purċinelli tal-baħar.Katidral ta' Santa Marija u l-Knisja ta' San Mikiel f'Hildesheimħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hildesheimer_Dom_2015.JPG|alt=A romanesque stone cathedral, view of the north side. The green copper dome over the transept crossing is visible.|150x150pxGermanyHildesheim, il-Ġermanjakulturali:GerHil
(i), (ii), (iii)0.58 (1.4)1985Is-sit jikkonsisti minn żewġ knejjes f'Hildesheim. Il-Knisja Rumaneska Ottonjana ta' San Mikiel inbniet bejn l-1010 u l-1020. Fuq ġewwa l-knisja mżejna b'saqaf tal-injam notevoli, xogħol impitter tal-istukko, u bil-Kolonna ta' Bernward. It-teżori tal-Katidral Rumanesk ta' Hildesheim jinkludu l-Bibien ta' Bernward, il-kandilabru ta' Hezilo, il-kandilabru ta' Azelin u teżori oħra.Palazz ta' Stocletħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Woluwe-St-Pierre_-_Hoffmann_050917_(1).jpg|150x150px|Exterior of the Stoclet PalaceBrussell,
il-Belġju kulturali:
(i), (ii)2009Il-Palazz ta' Stoclet kien villa privata li nbniet mill-arkitett Josef Hoffmann bejn l-1905 u l-1911 fi Brussell, għall-bankier li kien iħobb l-arti, Adolphe Stoclet. Kienet waħda mill-iżjed djar privati lussużi u raffinati tas-seklu 20 u ġiet imżejna b'mod lussuż fuq ġewwa, inkluż b'xogħlijiet tal-artist Gustav Klimt.Stonehenge, Avebury u Siti Assoċjatiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stonehenge_back_wide.jpg|150x150pxWiltshire, l-Ingilterra,
ir-Renju Unit kulturali:
(i), (ii), (iii)1986Is-siti Neolitiċi ta' Avebury u ta' Stonehenge huma tnejn mill-ikbar monumenti megalitiċi u l-iktar famużi fid-dinja. Huma marbuta mal-interazzjoni tal-bniedem mal-ambjent. L-iskop tal-monumenti megalitiċi ilu sors ta' spekulazzjoni, b'suġġerimenti li jvarjaw minn skopijiet ċerimonjali għall-interpretazzjoni kożmika. Is-"siti assoċjati" jinkludu Silbury Hill, Beckhampton Avenue, u West Kennet Avenue.Strasburgu – Mill-Grande Île san-Neustadtħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Absolute_ponts_couverts_02.jpg|alt=A pair of rectangular medieval stone towers guard both banks of a river and the stone bridge that stretches between them.|150x150pxStrasburgu,
Franza kulturali:
(i), (ii), (iv)1988Il-Grande Ile (Gżira Kbira) hija ċ-ċentru storiku tal-belt kapitali tal-Alsace u tinkludi għadd ta' binjiet storiċi. Uħud mill-iktar notevoli jinkludu l-katidral, l-erba' knejjes antiki u l-Palais Rohan (l-eks residenza tal-prinċpijiet-isqfijiet).Park Irjali ta' Studley inkluż il-Fdalijiet tal-Abbazija ta' Fountainsħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fountains_Abbey,_Yorkshire,_UK_-_Diliff.jpg|150x150pxNorth Yorkshire, l-Ingilterra,
ir-Renju Unit kulturali:
(i), (iv)1986Qabel ix-Xoljiment tal-Monasteri f'nofs is-seklu 16, l-Abbazija ta' Fountains kienet waħda mill-ikbar abbaziji Ċisterċensi u l-iżjed rikki fir-Renju Unit u hija waħda mill-ftit li għadhom jeżistu mis-seklu 12. Il-ġnien li nħoloq wara, li jinkorpora l-abbazija, għadu jeżisti fil-biċċa l-kbira bid-disinn oriġinali tiegħu u influwenza d-disinn tal-ġonna fl-Ewropa.Alpi Żvizzeri ta' Jungfrau-Aletschħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Switzerland_-_Aletsch_Glacier_1.jpg|alt=A glacier, mountains in the background|150x150pxKanton ta' Bern u Kanton ta' Valais, l-Iżvizzera, 
 naturali:
(vii), (viii), (ix)2007Dan is-sit jinkorpora waħda mill-ogħla żoni bil-glaċieri fl-Alpi, bi qċaċet bħal Eiger, Mönch, u Jungfrau. Jipprovdi rekord ġeomorfoloġiku tal-proċessi li sawru l-Alpi Għoljin, kif ukoll ħabitat għal diversità ta' annimali u ta' pjanti, li żviluppa f'suċċessjoni ta' avvenimenti wara li rtiraw il-glaċieri. Il-pajsaġġ kellu rwol importanti fl-iżvilupp tat-turiżmu Alpin u tat-tixbit, kif ukoll tal-letteratura u tal-arti. Oriġinarjament, dan is-sit ġie elenkat fl-2001, u fl-2007 il-konfini tas-sit twessgħu.Arena Tettonika Żvizzera ta' Sardonaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Martinsloch.jpg|alt=Martinsloch (Martins hole) is visible in the center of the Tschingelhörner in the Glarus Alps|150x150pxGlarus, Sankt Gallen u Graubünden, l-Iżvizzera 
 naturali:
(viii)2008L-Alpi ta' Glarus huma kkaratterizzati minn fenomenu ġeoloġiku ewlieni fejn il-blat l-iktar antik tela' fuq is-saffi iktar reċenti fil-proċess tal-formazzjoni tal-muntanji. Peress li din iż-żona hija aċċessibbli ferm, kellha rwol importanti fl-istudji tal-proċessi tettoniċi u tax-xjenzi ġeoloġiċi mis-seklu 18.Tliet Kastelli, Ħajt Difensiv u s-Swar tar-Raħal Merkantili ta' Bellinzonaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Castelli.JPG|alt=Montebello and Sasso Corbaro castles above Bellinzona|150x150pxBellinzona,
l-Iżvizzera 
 kulturali:
(iv)2000Il-fortifikazzjonijiet ta' Bellinzona pproteġew id-daħla għall-wied ta' Ticino kif ukoll l-aċċess għal waħda mill-iżjed mogħdijiet muntanjużi importanti tal-Alpi, li twassal għat-Tramuntana tal-Italja. Il-biċċa l-kbira tal-fortifikazzjonijiet imorru lura għas-seklu 15, għalkemm xi partijiet imorru lura għal sekli sħaħ. Is-sit jinkludi żewġ kastelli, Castelgrande u Montebello, li huma kkollegati bi swar, u t-tielet kastell, Sasso Corbaro, li nbena fuq promontorju tal-blat iżolat. Is-sit jinsab f'qagħda eċċellenti ta' konservazzjoni.Torri ta' Londraħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tower_of_London,_Traitors_Gate.jpg|150x150pxLondra, l-Ingilterra,
ir-Renju Unit kulturali:
(ii), (iv)1988Mibdi minn William il-Konkwistatur fl-1066 matul il-konkwista Normana tal-Ingilterra, it-Torri ta' Londra huwa simbolu tal-poter u eżempju tal-arkitettura militari Normanna li kienet mifruxa mal-Ingilterra kollha. Permezz ta' żidiet minn Enriku III u Dwardu I fis-seklu 13, il-kastell sar wieħed mill-iżjed binjiet influwenti fl-Ingilterra.Il-Muniċipju u l-Istatwa ta' Roland fil-Pjazza tas-Suq ta' Bremenħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RathausBremen-01-1.jpg|alt=A dark stone gothic building in a paved town square.|150x150pxBremen,
il-Ġermanja kulturali:
(iii), (iv), (vi)2004Is-sit jikkonsisti mill-muniċipju u mill-istatwa ta' Roland maġenbu.  Il-muniċipju nbena fis-seklu 15 meta Bremen issieħbet fil-Lega Anseatika. Ġie rinnovat fis-seklu 17, u muniċipju ġdid inbena fil-qrib fil-bidu tas-seklu 20. Taħt l-Imperu Ruman Sagru, Bremen kellha awtonomija estensiva u b'hekk il-belt kibret u l-muniċipju kien iċ-ċentru tal-poter tagħha.  Il-muniċipju l-antik u l-muniċipju l-ġdid ħelsuha ħafif waqt il-bumbardamenti tat-Tieni Gwerra Dinjija. L-istatwa ta' Roland inbniet fl-1404 u hija għolja 5.5 metri (18-il pied).Raħal ta' Bambergħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bamberg,_Altes_Rathaus_20170128-010.jpg|alt=A stone cathedral with two towers on the west façade and two towers flanking the choir, all four towers are topped with slender, pointed metal roofs.|150x150pxBamberg,
il-Ġermanja kulturali:
(ii)(iv)1993Fl-1007, Bamberg sar iċ-ċentru ta' djoċesi li kienet maħsuba biex tgħin il-Kristjaneżmu jinfirex fost is-Slavi.  Matul is-seklu 12 l-Isqfijiet ta' Bamberg bdew programm ta' kostruzzjoni pubblika monumentali. L-arkitettura li żviluppat influwenzat il-kostruzzjoni fit-Tramuntana tal-Ġermanja u fl-Ungerija. Fis-seklu 18 sar iċ-ċentru tal-IIluminiżmu meta kittieba bħal Hegel u Hoffmann marru jgħixu hemmhekk.Wied Superjuri tar-Renu Nofsaniħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St.Goarshausen_Loreley_Burg_Katz_2016-03-27-17-13-57.jpg|alt=A river winds between high cliffs and hills, with a castle in the midground.|150x150pxGermanyRheinland-Pfalz u Hesse, il-Ġermanjakulturali:GerRhi
(ii), (iv), (v)2002Medda ta' 65 kilometru (40 mil) tal-Wied Superjuri tar-Renu Nofsani fil-Ġermanja tospita bosta kastelli, irħula storiċi u vinji u kienet sors ta' ispirazzjoni għal bosta kittieba, artisti u kompożituri.Vézelay, Knisja u Għoljaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Basilique_%C3%A0_V%C3%A9zelay.jpg|alt=A grey stone church with a tower on the right side of the building.|150x150pxVézelay,
Franza kulturali:
(i), (vi)1979L-abbazija Benedittina ta' Vézelay ilha teżisti mis-seklu 9 u ilha sit importanti tal-pellegrinaġġi minn dak iż-żmien. Bernard ta' Clairvaux ipprietka u qanqal il-folla biex tibda t-Tieni Kruċjata fl-1146 f'Vézelay. Il-mexxejja tat-Tielet Kruċjata Rikkardu l-Qalbieni u Filippu II ta' Franza nġabru fl-abbazija qabel ma marru għall-Kruċjata.Fabbrika tal-Azzar ta' Völklingenħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:FrontViewofIronworks.jpg|alt=View from a train of numerous smoke stacks, tanks and pipes.|150x150pxVölklingen,
il-Ġermanja kulturali:
(ii), (iv)1994Il-fabbrika tal-azzar li ngħalqet dan l-aħħar hija l-unika eżempju intatt fil-Punent tal-Ewropa u fl-Amerka ta' Fuq ta' fabbrika ta' din ix-xorta li nbniet fis-sekli 19 u 20.Pajsaġġ Kulturali ta' Wachauħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stift_melk_001.jpg|150x150pxWachau,
l-Awstrija kulturali:
(ii), (iv)2000Il-Wied ta' Wachau huwa twil 40 kilometru tul ix-xmara Danubju bejn Melk u Krems.  Il-wied ġie insedjat fil-preistorja u kien reġjun importanti minn dak iż-żmien sa issa. Fih għadd ta' rħula, villaġġi, monasteri, kastelli u fdalijiet storiċi.Baħar ta' Wadden*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Morze_Wattowe.png|alt=A map showing the coast of the Netherlands, Germany and Denmark. The land is green, the Wadden Sea is dark blue and the ocean is light blue.|150x150pxMedda li tmiss mad-Danimarka, mal-Ġermanja u man-Netherlandsnaturali:
(viii), (ix), (x)2009Il-Baħar ta' Wadden jinkludi ż-Żona ta' Konservazzjoni tal-Baħar ta' Wadden fin-Netherlands, il-Parks Nazzjonali Ġermaniżi tal-Baħar ta' Wadden ta' Niedersachsen u ta' Schleswig-Holstein, u l-medda tad-Danimarka. Il-linja tal-kosta ġeneralment hija waħda ċatta u fiha artijiet bassasa, artijiet bit-tajn, imraġ u duni. Is-sit ikopri żewġ terzi tal-Baħar ta' Wadden u jospita bosta speċijiet ta' pjanti u ta' annimali.  Fih jitnisslu sa 12-il miljun għasfur fis-sena u jappoġġa iktar minn 10 fil-mija tal-popolazzjoni ta' 29 speċi. Ġie estiż fl-2011 biex jinkludi l-Park Nazzjonali Ġermaniż tal-Baħar ta' Wadden ta' Amburgu u fl-2014 ġiet inkluża l-parti Daniża wkoll tal-Baħar ta' Wadden.Kastell ta' Wartburgħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wartburg_Eisenach_DSCN3512.jpg|alt=A castle perched along the edge of a wooded hill. The castle has grown in several stages and consists of sections in dark stone, lighter stone, white plaster and half-timber.|150x150pxEisenach, il-Ġermanja kulturali:(iii), (vi)1999Il-Kastell ta' Wartburg jinsab fuq irdum ta'  410 metri (1,230 pied) fuq Eisenach. Tkabbar f'diversi sezzjonijiet u għad fadal uħud biss mis-sezzjonijiet Medjevali. Il-kastell inbena fis-seklu 19 għad-dehra attwali tiegħu. Martin Luteru ttraduċa t-Testment il-Ġdid bil-Ġermaniż meta kien eżiljat fil-Kastell ta' Wartburg.Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburgħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kraftwerk_Meitingen01.JPG|alt=A white power plant with numerous windows with water flowing below the building|150x150pxAugsburg,
il-Ġermanja kulturali:
(ii), (iv)2019Is-sistemi tal-ġestjoni tal-ilma ta' Augsburg inbnew bejn is-seklu 14 u s-seklu 21. Network ta' kanali, torrijiet tal-ilma, tagħmir tal-ippompjar u stazzjonijiet idroelettriċi ilhom jipprovdu ilma tax-xorb u enerġija għall-belt għal sekli sħaħ.Palazz ta' Westminster u l-Abbazija ta' Westminster inkluż il-Knisja ta' Santa Margaritaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palace_of_Westminster.jpg|150x150pxLondra, l-Ingilterra,
ir-Renju Unit kulturali:
(i), (ii), (iv)1987Is-sit ilu involut fl-amministrazzjoni tal-Ingilterra mis-seklu 11, u iktar 'il quddiem tar-Renju Unit. Mill-inkurunazzjoni ta' William il-Konkwistatur, il-monarki Ingliżi u Brittaniċi kollha ġew inkurunati fl-Abbazija ta'  Westminster. Il-Palazz ta' Westminster, li jospita l-Parlament Brittaniku, huwa eżempju tal-arkitettura Gotika Vittorjana; il-Knisja ta' Santa Margerita hija l-knisja parrokkjali tal-palazz, u għalkemm hija eqdem mill-palazz u nbniet fis-seklu 11, imbagħad ġiet rikostruwita.Residenza ta' Würzburg bil-Ġonna u l-Pjazzaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2004-06-27-Germany-Wuerzburg-Lutz_Marten-Residenz_side_view_1.jpg|alt=An ornate building on the left side of the picture. In the midground the center of the building projects out, with columns surrounding the main entrance. The right side of the picture is covered in gardens.|150x150pxWürzburg,
il-Ġermanja kulturali:
(i), (iv)1981Il-palazz Barokk kbir u lussuż inħoloq taħt il-patroċinju tal-prinċpijiet-isqfijiet Lothar Franz u Friedrich Carl von Schönborn. Huwa wieħed mill-ikbar palazzi fil-Ġermanja.Kumpless Industrijali tal-Minjieri tal-Faħam ta' Zollvereinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zeche_Zollverein_abends.jpg|alt=A orange metal tower with several flywheels above a building with Zollverein written in golden gothic script letters.|150x150pxEssen,
il-Ġermanja kulturali:
(ii), (iii)2001Il-kumpless industrijali ta' Zollverein fin- Nordrhein-Westfalen jinkludi t-tagħmir kollu ta' minjiera storika tal-faħam li bdiet topera madwar 150 sena ilu.  Uħud mill-binjiet tas-seklu 20 huma pjuttost notevoli.L-Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Spa_JPG01.jpg|150x150px|Spa JPG01l-Awstrija, il-Belġju, iċ-Ċekja, Franza, il-Ġermanja, l-Italja u r-Renju Unit kulturali:
(ii), (iii)2021L-Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa jinkludu 11-il raħal bi spa f'seba' pajjiżi Ewropej fejn l-ilmijiet minerali kienu jintużaw għall-fejqan u għal skopijiet terapewtiċi qabel l-iżvilupp  tal-mediċini industrijali fis-seklu 19. Ir-raħal ta' Spa huwa l-komponent tal-Belġju.Kolonji tal-Benevolenza*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Grote_Hoeve,_Kapelstraat,_Merksplas.jpg|150x150px|View of the Grote Hoeve at Merksplasin-Netherlands u Wortel, Anversa, il-Belġjukulturali:
(ii), (iv)2021Wara l-Gwerer ta' Napuljun fl-Ewropa, sezzjonijiet kbar tal-popolazzjoni tal-Pajjiżi l-Baxxi spiċċaw ftaqru. Sabiex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet soċjali, is-Soċjetà tal-Benevolenza ġiet stabbilita fl-1818 u, taħt is-superviżjoni ta' Johannes van den Bosch, inbnew seba' kolonji agrikoli għall-familji, għall-iltiema, għat-tallaba, u għall-persunal militari rtirat. Dan l-approċċ kien innovattiv b'kombinament ta' edukazzjoni, kura tas-saħħa u xogħol (sfurzat) sabiex tiġi żgurata l-awtosuffiċjenza tal-kolonja. Erba' kolonji tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, tlieta fin-Netherlands u Wortel fil-Belġju.Fanal ta' Cordouanħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2014-09-27_Le_Verdon,_Gironde,_phare_de_Cordouan_(3).JPG|nofs|128x128pxNouvelle-Aquitaine, Franzakulturali:
(i), (iv)2021Il-Fanal ta' Cordouan jirrappreżenta l-istadji l-kbar tal-istorja arkitettonika u teknoloġika tal-fanali.Nizza, Raħal Turistiku tax-Xitwa tar-Rivjera Franċiżaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Le_Negresco.jpg|nofs|100x100pxNizza, Provence-Alpes-Côte d'Azur, Franzakulturali:
(ii)2021Nizza hija xhieda tal-evoluzzjoni tat-turiżmu tax-xitwa minħabba l-klima miti tal-belt u l-pożizzjoni tagħha qrib il-baħar u taħt l-Alpi.Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel*bla_tilaril-Ġermanja u n-Netherlandskulturali:
(ii)(iii)(iv)2021Il-Fruntieri Rumani Ġermaniċi T'Isfel (bil-Latin: limes ad Germaniam inferiorem, bl-Olandiż: Neder-Germaanse Limes, bil-Ġermaniż: Niedergermanischer Limes) huma l-eks fruntiera bejn il-provinċja Rumana ta' Germania Inferior u Germania Magna. Dawn il-fruntieri kienu jisseparaw dik il-parti tar-Rheinland fix-xellug tax-xmara Renu kif ukoll in-Netherlands, li kienu parti mill-Imperu Ruman, mir-reġjuni inqas ikkontrollati strettament fil-Lvant tar-Renu.Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt, Mathildenhöheħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hochzeitsturm_14.JPG|bla_tilarMathildenhöhe, Darmstadtkulturali:GerEss
(ii), (iv)2021Il-Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt f'Mathildenhöhe, l-ogħla elevazzjoni fuq il-belt ta' Darmstadt fil-Punent u ċ-ċentru tal-Ġermanja, ġiet stabbilita fl-1897 minn Ernst Ludwig, il-Gran Duka ta' Hesse, bħala ċentru għall-movimenti emerġenti ta' riforma fl-arkitettura, l-arti u l-artiġjanat. Il-binjiet tal-kolonja nħolqu mill-membri artisti tagħha bħala ambjenti tal-għajxien u tax-xogħol Modernist bikri ta' sperimentazzjoni. Il-kolonja tkabbret matul il-wirjiet internazzjonali suċċessivi fl-1901, fl-1904, fl-1908 u fl-1914. Illum il-ġurnata, toffri xhieda tal-arkitettura moderna bikrija, tal-ippjanar urban u tad-disinn tal-pajsaġġ urban, li kollha kemm ġew influwenzati mill-moviment tal-arti u tal-artiġjanat u mis-Seċessjoni ta' Vjenna. Is-sit jinkludi żewġ komponenti, magħmula minn 23 element, fosthom it-Torri tat-Tiġijiet (1908), is-Sala tal-Wirjiet (1908), l-Għalqa tal-Platani (1833, 1904-1914), il-Kappella Russa ta' Santa Marija Maddalena (1897-1899), il-Baċir tal-Ġilji, il-Mafkar ta' Gottfried Schwab (1905), il-Pergola u l-Ġnien (1914), il-Paviljun tal-Ġnien tat-"Tempju taċ-Ċinji" (1914), il-Funtana ta' Ernst Ludwig, u t-13-il dar u studjo tal-artisti li nbnew għall-Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt u għall-wirjiet internazzjonali. Grupp ta' Tlett Idjar, mibnija għall-wirja tal-1904, huma komponent addizzjonali.Bliet ShUM ta' Speyer, Worms u Mainzħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jewish_Courtyard_3_Speyer.JPG|bla_tilaris-sit Lhudi ta' Speyer, il-Ġermanja

iċ-ċimiterju Lhudi ta' Speyer, il-Ġermanja

il-kumpless tas-Sinagoga ta' Worms, il-Ġermanja

iċ-ċimiterju Lhudi antik ta' Mainz, il-Ġermanjakulturali:GerEss
(ii),(iii), (vi)2021L-eks bliet tal-katidrali imperjali ta' Speyer, Worms u Mainz, fil-Wied Superjuri tar-Renu, jinkludi s-Sit Lhudi ta' Speyer, bl-istrutturi tas-sinagoga u l-parti tas-sinagoga aċċessibbli għan-nisa, il-fdalijiet arkeoloġiċi tal-yeshiva (skola reliġjuża), il-bitħa u l-mikveh (banju tar-ritwali) ta' taħt l-art, li ppreservaw il-kwalità arkitettonika għolja tagħhom. Dan is-Sit ta' Wirt Dinji jinkludi wkoll il-Kumpless tas-Sinagoga ta' Worms, bir-rikostruzzjoni fil-post tas-sinagoga tas-seklu 12 li saret wara l-gwerra u l-parti tas-sinagoga aċċessibbli għan-nisa tas-seklu 13, is-sala komunitarja (Dar ta' Rashi), u l-mikveh monumentali tas-seklu 12. Barra minn hekk, jinkludi wkoll iċ-Ċimiterju Lhudi Antik ta' Mainz. Dawn il-komponenti jirriflettu b'mod tanġibbli d-drawwiet distintivi tal-Lhud Ashkenaz u l-iżvilupp u l-insedjament tal-komunitajiet ShUM, b'mod partikolari bejn is-sekli 11 u 14. Il-binjiet ta' dan is-sit servew bħala prototipi għall-binjiet komunitarji u reliġjużi tal-Lhud li nbnew wara kif ukoll għaċ-ċimiterji fl-Ewropa. L-akronimu ShUM jirrappreżenta l-inizjali bl-Ebrajk ta' Speyer, Worms u Mainz.Pajsaġġ tal-Lavanja tal-Majjistral ta' Walesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AngleseyBarracks.JPG|nofs|150x150pxGwynedd, Wales, ir-Renju Unitkulturali:
(ii), (v)2021Is-sitt żoni ewlenin, li kollha jinsabu f'Gwynedd, huma: il-Barriera tal-Lavanja ta' Penrhyn u ta' Bethesda, il-Wied ta' Ogwen sal-Port ta' Penrhyn; il-Pajsaġġ Muntanjuż tal-Barriera tal-Lavanja ta' Dinorwig; il-Pajsaġġ tal-Barriera tal-Lavanja tal-Wied ta'  Nantlle; il-Barrieri tal-Lavanja, il-Linji Ferrovjarji u l-Impjant ta' Gorseddau u tal-Prinċep ta' Wales; il-Minjieri u l-Barrieri tal-Lavanja ta' Ffestiniog, il-"belt tal-lavanja" u l-linji ferrovjarji sa Porthmadog; il-Barriera tal-Lavanja ta' Bryneglwys, il-Villaġġ ta' Abergynolwyn u l-Linja Ferrovjarja  ta' Talyllyn.Planetarju ta' Eisinga fi Franekernofs|bla_tilarFraneker, Friesland, in-Netherlandskulturali: (iv)2023Il-Planetarju Rjali ta' Eise Eisinga fi Franeker huwa l-eqdem planetarju li għadu jaħdem fid-dinja. Jinkludi mudell mekkaniku tas-Sistema Solari li nbena minn Eise Eisinga bejn l-1774 u l-1781 u li għadu operattiv għalkollox.Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tyne_Cot_Commonwealth_War_Graves_Cemetery.jpg|150x150px|Tyne Cot Commonwealth War Graves Cemeterydiversi siti, il-Belġju u Franzakulturali: (iii), (iv), (vi)2023Wirt Lhudi Medjevali ta' Erfurtħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alte_Synagoge_Erfurt.JPG|alt=An old stone building with a wooden roof|nofs|150x150pxThuringia, il-Ġermanjakulturali: (iv)2023Dan is-sit huwa magħmul minn tliet binjiet marbuta mal-komunità Lhudija Medjevali ta' Erfurt. Is-Sinagoga Antika (fl-istampa) inbniet għall-ewwel darba fl-aħħar tas-seklu 11 u ġiet rikostruwita darbtejn. Il-binja kbira u prestiġjuża tal-ħabta tal-1270 kienet tinkorpora partijiet mill-istrutturi preċedenti. Wara pogrom fl-1349, il-binja ntużat għal skopijiet oħra sal-aħħar tas-seklu 20, meta l-funzjoni oriġinali tagħha ġiet skoperta mill-ġdid u saru r-rinnovazzjonijiet. Il-fdalijiet ta' mikveh, banju ritwali Lhudi tal-ħabta tal-1250, ġew skoperti fl-2007. It-tielet binja hija dar tal-ġebel lajka ta' nofs is-seklu 13.Maison Carrée ta' Nîmesnofs|bla_tilarNîmes, Franzakulturali: (iv)2023Kumpless tar-Residenza ta' Schwerinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Schwerin_Castle_Aerial_View_Island_Luftbild_Schweriner_Schloss_Insel_See.jpg|alt=A castle in a middle of a lake|188x188pxMecklenburg-Vorpommern, il-Ġermanjakulturali: (iv)2024Il-kastell, li jinsab fuq gżira fil-Lag ta' Schwerin, ġie ddokumentat għall-ewwel darba bħala forti Slaviku fis-seklu 10 u ġie rikostruwit diversi drabi. Ingħata d-dehra attwali f'nofs is-seklu 19 meta ġie mmudellat mill-ġdid b'mod estensiv skont l-ideali tal-istoriċiżmu Romantiku. Il-pajsaġġ kulturali jinkludi wkoll parks, ġonna u diversi binjiet li juru l-aħħar tkattir tal-kultura tal-qorti fis-seklu 19.Insedjamenti tal-Knisja Moravjana*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:9._Herrnhut_-_Strasse.JPG|alt=Street in a town, a church building at the end|150x150pxSachsen, il-Ġermanja, id-Danimarka, ir-Renju Unit u l-Istati Unitikulturali: (iii), (iv)2024L-insedjamenti tal-Knisja Moravjana, denominazzjoni Protestanta, mit-tieni nofs tas-seklu 18 huma bliet ippjanati, li jirriflettu l-filosofija egalitarja tal-komunità. Għandhom konfigurazzjonijiet urbani simili, inkluż spazji miftuħa u ġonna, binja kongregazzjonali, ċimiterju, santwarju u djar għal għajxien komunali, isseparati skont l-età, il-ġeneru u l-istatus taż-żwieġ. Christiansfeld fid-Danimarka ilha li tniżżlet bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO mill-2015. Fl-2024 is-sit ġie estiż biex jinkludi d-Distrett ta' Bethlehem fl-Istati Uniti, Herrnhut (fl-istampa) fil-Ġermanja, u Gracehill fir-Renju Unit.Te Henua Enata – il-Gżejjer Marquesasbla_tilarPolineżja Franċiżaimħallat: (iii), (vi), (vii), (ix),(x)2024Dan is-sit jinsab fin-Nofsinhar tal-Oċean Paċifiku, u jixhed l-okkupazzjoni territorjali eċċezzjonali tal-arċipelagu tal-Gżejjer Marquesas minn ċivilizzazzjoni umana li waslet bil-baħar għall-ħabta tas-sena 1000 W.K. u żviluppat f'dawn il-gżejjer iżolati bejn is-sekli 10 u 19.Flow Countryħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sutherland_Flow_Country.jpg|150x150pxCaithness u Sutherland, l-Iskozja
58°20′53″N 3°59′0″W2024ix (kulturali)Is-sit jitqies bħala eżempju straordinarju ta' pajsaġġ dejjem jikber magħruf bħala blanket bog. Din l-ekosistema ta' art bil-pit, li ilha takkumula għall-aħħar 9,000 sena, tipprovdi diversità ta' ħabitats li jospitaw għadd ta' speċijiet ta' għasafar u fiha diversità ta' karatteristiċi uniċi fid-dinja.Ħaġar Megalitiku ta' Carnac u tal-kosta ta' Morbihannofs|bla_tilarCarnac u Morbihan, Bretanjamhux disponibbliKulturali2025Dan is-sit fil-Bretanja, Franza, jinkludi konċentrazzjoni densa ta' strutturi megalitiċi li nbnew fin-Neolitiku (għall-ħabta tal-5000–2300 Q.K.), u li ġew allinjati bir-reqqa mal-ġeomorfoloġija unika tal-inħawi.Il-Palazz tar-Re Luwiġi II tal-Bavarja: Neuschwanstein, Linderhof, Schachen u Herrenchiemseeħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Schloss_Neuschwanstein_2013.jpg|alt=Neuschwanstein castle, a fairy-tale style castle with many towers on the top of a hill|150x150pxBavarja, il-Ġermanjakulturali: (iv)2025Dan is-sit jinkludi tliet kumplessi u villa żgħira kkummissjonati minn Luwiġi II tal-Bavarja fit-tieni nofs tas-seklu 19. Imlaqqam ir-"re tal-ħrejjef", Luwiġi II li ma kellux poter politiku ried joħloq palazzi minn imgħoddi mbiegħed. Il-Kastell ta' Neuschwanstein (fir-ritratt) ġie ispirat mill-opri ta' Richard Wagner, Herrenchiemsee minn Versailles, u l-Palazz ta' Linderhof kemm minn binjiet Orjentali kif ukoll mid-dinja ta' Wagner. It-tliet kumplessi ġew ikkonvertiti f'mużewijiet, u b'hekk baqgħu ppreservati kważi għalkollox.

 Ara wkoll 

 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belġju
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Franza
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġermanja
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lussemburgu
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Irlanda
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvizzera
 Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Renju Unit

 Referenzi 

Kategorija:Listi ta' Siti ta' Wirt Dinji
Kategorija:Ewropa tal-Punent