Misġed il-Ħram

Il-Misġed il-Ħram (Għarbi: ٱَلْمَسْجِدُ ٱلْحَرَامُ, rum. al-Masġid al-Ħarām, "Il-Moskea Sagra"), magħruf ukoll bħala l-Moskea Sagra jew il-Moskea Kbira ta' Mekka, huwa moskea li jagħlaq il-viċinanza tal-Kagħba f'Mekka, fil-Provinċja ta' Mekka tal-Għarbija Sawdija. Huwa fost is-siti tal-pellegrinaġġ assoċjati bil-Ħaġġ, li kull Mislem għandu jwettaq mill-inqas darba f'ħajtu jekk jista'. Huwa wkoll is-sit ewlieni għall-eżekuzzjoni tal-Għomra, il-pellegrinaġġ iżgħar li tista' ssir f'kull żmien tas-sena. Ir-riti taż-żewġ pellegrinaġġi jinkludu tawaf (ċirkumambulazzjoni tal-Kagħba) ġewwa l-moskea. Il-Misġed il-Ħram jinkludi siti sinifikanti oħra importanti, bħall-Ħaġar l-Iswed, il-Bir Żemżem, il-Maqam ta' Ibrahim, u l-iġbla tas-Safa u l-Marwa.

Mill-2024, il-Moskea Sagra hija kemm l-akbar moskea fid-dinja, kif ukoll l-aktar bini għali fid-dinja. Matul is-snin għaddiet minn rinnovamenti u espansjonijiet kbar. Għaddiet mill-kontroll ta' diversi kalifi, slaten u rejiet, u issa tinsab taħt l-awtorità tar-Re tal-Għarbija Sawdija li huwa msejjaħ il-Ħaddiem il-Ħramejn (il-Kustodju taż-Żewġ Moskej Sagri).

 Storja 
daqsminuri|Il-Misġed il-Quba fil-Medina qabel Għarabja Sawdija.
Il-Moskea Sagra tikkompeti mal-Misġed is-Sħab (il-Moskea tas-Sħab [ta' Muħammad]) fil-belt Eritrea tal-Massawa u l-Misġed il-Quba fil-Medina bħala l-eqdem moskea. Skont it-tradizzjoni Iżlamika, l-Islam bħala reliġjon jippreċedi lil Muħammad,Esposito (2002b), pp. 4–5. li jirrappreżentaw profeti preċedenti bħal Abraham.  Abraham huwa kkreditat mill-Misilmin li bena l-Kagħba f'Mekka, u konsegwentement is-santwarju tagħha, li skont il-Misilmin hija meqjusa bħala l-ewwel moskea li qatt eżista. Skont studjużi oħra, l-Islam beda matul il-ħajja ta’ Muħammad fis-7 seklu WK, u l-istess għamlu komponenti arkitettoniċi bħall-moskea. F'dak il-każ, jew il-Misġed is-Sħieb jew il-Misġed il-Quba jkun l-ewwel moskea li nbniet fl-istorja tal-Islam.

 Ħaġġ u Għomra 

Il-Moskea Sagra hija l-ambjent ewlieni għall-pellegrinaġġi tal-Ħaġġ u l-Għomra li jseħħu fix-xahar id-Du l-Ħeġġa fil-kalendarju Iżlamiku u fi kwalunkwe żmien tas-sena, rispettivament. Il-Ħaġġ huwa wieħed mill-Ħames Pilastri tal-Islam, meħtieġ mill-Misilmin kollhom kapaċi li jifilħu l-vjaġġ. Fi żminijiet riċenti, aktar minn 5 miljun Misilmin jagħmlu l-Ħaġġ kull sena.<ref>Statistika ġenerali tal-istaġun tal-Umra tal-1436 WĦ sal-24:00 siegħa, 28/09/1436 WĦ Numru Totali tal-Mu`tamirin: 5,715,051 {{cite web |titlu=General statistics of the Umrah season of 1436 A.H. until 24:00 hours, 28/09/1436 A.H. Total Number of the Mu`tamirs: 5,715,051 |pubblikatur=The Ministry of Hajj, Kingdom of Saudi Arabia |lingwa=en-us|url=http://haj.gov.sa/en-us/Pages/default.aspx |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20150813004502/http://www.haj.gov.sa/en-us/Pages/default.aspx |arkivju-data=2015-08-01 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>

 Strutturi 
 Il-Kagħba hija binja b'forma ta' kubojde fiċ-ċentru tal-Misġed il-Ħram u l-aktar sit sagru fl-Islam.Wensinck, A. J; Ka`ba. Encyclopaedia of Islam IV p. 317 Hija l-punt fokali għar-ritwali Iżlamiċi bħat-talb u l-pellegrinaġġ.
 Il-Ħaġar l-Iswed huwa l-ħaġra fir-rokna fil-lvant tal-Kagħba u għandha rwol fil-pellegrinaġġ. Isimha 'ħaġar' billi fl-Għarbi ħaġar ifisser "ħaġra" bil-Malti, iżda l-isem 'il-Ħaġret is-Sewda' huwa aċċettabbli wkoll għax il-ħaġra kienet tkun f'biċċa waħda qabel maqsuma f'ħafna biċċiet.
 Il-Maqam ta' Ibrahim huwa blata li allegatament għandha impronta ta’ sieq Abraham u tinżamm f’koppla tal-kristall ħdejn il-Kagħba.M.J. Kister, "Maḳām Ibrāhīm," p.105, The Encyclopaedia of Islam (new ed.), vol. VI (Mahk-Mid), eds. Bosworth et al., Brill: 1991, pp. 104–107.
 Is-Safa u l-Marwa huma żewġ iġbla li bejniethom ġriet mart Abraham, Ħagar, tfittex l-ilma għal binha tarbija Ismael, ġrajja mfakkra fis-sagħi (Għarbi: سَعِي, "mixi" jew "isforz") ritwali tal-pellegrinaġġ.
 Il-Bir Żemżem huwa s-sors tal-ilma li, skont it-tradizzjoni, ħareġ b’mod mirakoluż wara li Ħagar ma setax isib l-ilma bejn is-Safa u l-Marwa.
 Fil-qrib hemm Librerija tal-Mekka l-Imkarrma. Peress li huwa maħsub li joqgħod fuq l-imkien fejn twieled Muħammad, huwa magħruf ukoll bħala Bejt il-Mewled'' (Dar l-Imwieled ta' Muħammad).

 Referenzi 

Kategorija:Iżlam
Kategorija:Terminoloġija Iżlamika
Kategorija:Moskej