Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Etjopja

Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. L-Etjopja kienet minn tal-ewwel li rratifikat il-Konvenzjoni fis-6 ta' Lulju 1977, u b'hekk is-siti indikattivi tagħha setgħu jitqiesu biex jiżdiedu mal-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

L-ewwel Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO li tniżżlu mill-Etjopja kienu l-Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibela u l-Park Nazzjonali ta' Simien fl-1978. L-iżjed siti li żdiedu reċentement mill-Etjopja huma l-Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Bale u l-Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeo, fl-2023, u Melka Kunture u Balchit: Siti Arkeoloġiċi u Paleontoloġiċi fl-Artijiet Għoljin tal-Etjopja. L-Etjopja b'kollox għandha tnax-il Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, għaxra kulturali u tnejn naturali.

 Siti ta' Wirt Dinji 
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.

NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)
SitRitrattPostKriterji tal-GħażlaErja
f'ettari (akri)Sena tad-deżinjazzjoniDeskrizzjoniAksumħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Axum_northern_stelea_park.jpg|alt=A large site containing several very high tombs.|150x150pxReġjun ta' Tigraykulturali: (i), (iv)1980Il-fdalijiet tal-belt ta' Aksum, li jmorru lura għas-seklu 13, jimmarkaw il-qalba tal-Etjopja tal-qedem u dak li kien "l-iżjed stat setgħan bejn l-Imperu Ruman tal-Lvant u l-Persja". Fost il-fdalijiet hemm obeliski monolitiċi, steli ġganteski, oqbra rjali u fdalijiet ta' kastelli tal-qedem.Fasil Ghebbi, ir-Reġjun ta' Gondarħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fasilides_Palace_02.jpg|alt=A picture of a four-storey stone castle surrounded by a grassy lawn and four cylindrical towers.|150x150pxReġjun ta' Amharakulturali: (ii), (iii)1979Il-fortizza kienet ir-residenza tal-imperaturi Etjopjani matul is-sekli 16 u 17. Il-fdalijiet tal-belt, b'binjiet b'influwenzi Induisti u Għarab, iktar 'il quddiem ġew immudellati mill-ġdid bi stil arkitettoniku Barokk mill-missjunarji Ġiżwiti.Harar Jugol, ir-Raħal Storiku Ffortifikatħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Harar,_porta_di_buda_03.jpg|alt=The Harar city wall (jugol).|150x150pxReġjun ta' Hararikulturali: (iv), (v)2006Il-belt tinsab fuq promontorju u hija mdawra bi fniedaq u bis-savanna. Fiha 82 moskea, 102 santwarju, u disinn uniku fuq ġewwa tad-djar. Jingħad li Harar hija r-raba' l-eqdes belt tal-Iżlam.Pajsaġġ Kulturali ta' Konsoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Waga_01.jpg|alt=A Konso Waga sculpture.|150x150pxReġjun tan-Nazzjonijiet tan-Nofsinharkulturali: (iii), (v)2011Is-sit fih 55 kilometru (34 mil) ta' raba' mtarraġ bil-ħitan tas-sejjieħ u insedjamenti ffortifikati fl-artijiet għoljin ta' Konso fl-Etjopja.Wied t'Isfel tal-Awashħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Awash_river.jpg|alt=A picture of a waterfall to the right, shooting water into the side of a rapid flowing river.|150x150pxReġjun ta' Afarkulturali: (ii), (iii), (iv)1980Il-fdalijiet Paleontoloġiċi li nstabu ta' mill-inqas erba' miljun sena ilu, bħal dawk ta' Lucy, huma evidenza tal-evoluzzjoni umana.Wied t'Isfel tal-Omoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Omo_River.jpg|alt=A view of a lightly muddy river.|150x150pxReġjun tan-Nazzjonijiet tan-Nofsinharkulturali: (iii), (iv)1980Fis-sit preistoriku qrib il-Lag ta' Turkana nstabu bosta fossili, fost l-oħrajn tal-Homo gracilis.Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibelaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lalibela,_san_giorgio,_esterno_24.jpg|alt=A picture of a pick-coloured building intact inside of a large, square hole.|150x150pxReġjun ta' AmharaIs-sit jinkludi tnax-il knisja Medjevali mħaffra fil-blat tas-seklu 13.Park Nazzjonali ta' Simienħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Semien_Mountains_02.jpg|alt=A mountain landscape with deep precipices.|150x150pxReġjun ta' Amharanaturali: (vii), (x)1978Il-promontorju Etjopjan imnawwar fih qċaċet muntanjużi ppuntati, widien fondi u rdumijiet weqfin li jibqgħu neżlin sa madwar 1,500 metru (4,900 pied). It-tnaqqis fil-popolazzjonijiet tal-mogħża tal-barr ta' Walia, tal-għażżiela żgħar, u taċ-ċingjali Afrikani, kif ukoll iż-żieda tal-popolazzjoni umana fil-park wasslu biex il-Kumitat tal-Wirt Dinji jniżżel is-sit fil-lista tas-siti fil-periklu fl-1996.Tiyaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tiya_vue_d'ensemble.JPG|alt=A view of several tombstones lined up side by side.|150x150pxReġjun tan-Nazzjonijiet tan-Nofsinharkulturali: (i), (iv)1980Is-sit arkeoloġiku jinkludi 36 monument, fosthom 32 stela mnaqqxa mimlijin simboli li diffiċli biex jiġu dekodifikati.Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Balenofs|bla_tilarnaturali: (vii), (x)2023Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeonofs|bla_tilarkulturali: (iii), (v)2023Melka Kunture u Balchit: Siti Arkeoloġiċi u Paleontoloġiċi fl-Artijiet Għoljin tal-Etjopjaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pierre_taill%C3%A9e_Melka_Kunture_%C3%89thiopie.jpg|alt=Three stone chopper tools on black background, museum photo|150x150pxkulturali: (iii), (iv), (v)2024

 Referenzi 

Kategorija:Listi ta' Siti ta' Wirt Dinji
Kategorija:Etjopja