Kappella ta' Santa Marija Maddalena, Ħad-Dingli

Il-Kappella ta' Santa Marija Maddalena' hija kappella Kattolika Rumana fil-limiti ta' Ħad-Dingli, Malta, iddedikata lil Marija Maddalena. Il-binja tagħti fuq l-Irdumijiet ta’ Ħad-Dingli, u għalhekk komunement magħrufa bħala l-kappella tal-irdum . Il-kappella nbniet fl-1646 fuq il-post fejn qabel kien hemm oħra, li kienet teżisti mill-inqas mis-seklu 15. L-arkitettura sempliċi tagħha hija tipika tal-kappelli Maltin fil-kampanja.

 Storja 
xellug|daqsminuri| Il-kappella minn ġewwa fiha artal maġġur
Mhux magħruf eżatt meta nbniet din il-kappella, iżda l-eqdem referenza għall-binja hija fl-1446. Hija tinsab fuq l-Irdumijiet ta' Ħad-Dingli, bogħod mir-raħal innifsu, u kienet tintuża l-aktar mill-bdiewa li kienu jgħixu fl-irziezet ta' dik in-naħa. Il-kappella kienet tinstab fi stat ħażin sal-1575 u ftit wara ġġarrfet. Inbniet mill-ġdid fis-seklu 17, u nfetħet għal darb' oħra mill-Isqof Miguel Juan Balaguer Camarasa fil-15 ta' April 1646. Ir-rikostruzzjoni hija kkommemorata fi skrizzjoni bil-Latin li hemm inċiża fuq id-daħla prinċipali.

Fl-1777, ġiet installata plakka li tgħid non gode l'immunita ecclesias ħdejn il-bieb biex tindika li l-kappella ma kellhiex immunità ekkleżjastika.
lemin|daqsminuri| Il-kappella tinsab f'waħda mill-ftit żoni tal-gżejjer Maltin li mhumiex milquta ħafna mit-tniġġis tad-dawl bil-lejl, it-Triq ta' Sant' Anna tidher warajha f'lejl ċar
Il-kappella ġiet dekonsagrata mill-Isqof Gaetano Pace Forno fis-seklu 19, iżda aktar tard ġiet ikkonsagrata mill-ġdid. Fl-4 ta’ Frar 1936 ntlaqtet minn sajjetta, li għamlet ħsara lit-tieqa ċirkolari fuq il-faċċata, iżda din ġiet imsewwija aktar tard.

F’Mejju 2005, il-kappella bdiet tiġi restawrata mir-Restoration Unit tal-Ministeru tar-Riżorsi u l-Infrastruttura, taħt is-superviżjoni tal-perit David Vassallo. Ix-xogħlijiet ta’ restawr kienu jinkludu t-tisħiħ tas-saqaf, il-bdil tas-siment antik bil-ġir idrawliku, u l-installazzjoni ta’ pavimentar ġdid għall-kappella u ż-zuntier tagħha. Ġiet installata wkoll plakka replika non gode l'immunita ecclesias, wara li l-oriġinal kien insterqet. Il-parroċċa ta’ Ħad-Dingli kkummissjonat ukoll artal ġdid, filwaqt li Dun Ġwann Abela u l-familja tiegħu għamlu donazzjoni ta’ artal. Il-kappella restawrata ġiet inawgurata fl-20 ta’ Mejju 2007.

Il-kappella reġgħet intlaqtet minn sajjetta waqt maltempata bir-ragħad fl-10 ta’ Diċembru 2014, li għamlet ħsara lit-tieqa u fil-parti ta’ fuq tal-faċċata. Xi debris laqat l-artal, u saritlu xi ħsara. Il-ħsara sussegwentement ġiet imsewwija mid-Direttorat tar-Restawr, u l-kappella reġgħet infetħet f'April 2015.

Il-kappella hija mniżżla fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin . 

 Arkitettura 
xellug|daqsminuri| Il-kappella li tagħti fuq l-Irdumijiet ta’ Ħad-Dingli
Il-Kappella ta’ Santa Marija Maddalena għandha disinn sempliċi, tipiku tal-kappelli Maltin fil-kampanja. Għandha struttura rettangolari, u il-faċċata fiha bieb wieħed u tieqa ċirkolari. Iskrizzjoni bil-Latin tinsab eżatt fuq il-bieb, filwaqt li ċangatura li oriġinarjament fiha stemma tinsab fuq it-tieqa. A zuntier żgħir jinsab barra l-knisja, u puġġaman fil-qrib jipproteġi lill-viżitaturi tal-kappella milli jaqgħu mill-irdumijiet.

Il-knisja għandha artal mibni bil-ġebla tal-franka Maltija. Il-kwadru titulari huwa Kristu Rxoxt'' ta' Pawlu Camilleri Cauchi, li juri lil Ġesù jaħfer lil Marija Maddalena penitenti wara l-qawmien tiegħu mill-mewt.

 Referenzi 

Kategorija:Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin
Kategorija:Knejjes tal-ġebel tal-ġir f'Malta
Kategorija:Ħad-Dingli