Freġju

lemin|daqsminuri|Freġju ta' annimali, episodji mitoloġiċi fil-bażi tat-tempju ta' Hoysaleswara, l-Indja.
lemin|daqsminuri|Dak li huwa deskritt bħala "freġju" fuq in-naħa ta' fuq tal-Yankee Stadium.

Fl-arkitettura klassika, il-freġju (bl-Ingliż: frieze) huwa s-sezzjoni ċentrali wiesgħa ta' tablatura u jista' jkun sempliċi fl-ordni Joniku jew Doriku, jew imżejjen b'bassoriljievi. Normalment jintużaw ukoll paterae biex iżejnu l-freġji. Anke meta la kolonni u lanqas pilastri ma jkunu espressi, fuq ħajt astylar jinsab fuq l-arċitravu ("travu prinċipali") u tkun mgħottija mill-forom tal-gwarniċ. Freġju jista' jinstab fuq ħafna bini Grieg u Ruman, fosthom l-iktar famuż li huwa l-Freġju tal-Akropoli, li x'aktarx huwa l-aktar wieħed elaborat. 

Fuq ġewwa tal-bini, il-freġju ta' kamra huwa s-sezzjoni tal-ħajt bħala bordura u normalment jinstab taħt xi stukko jew gwarniċ mas-soqfa. B'estensjoni, freġju huwa medda twila ta' dekorazzjoni miżbugħa, skolpita jew saħansitra kaligrafika f'tali pożizzjoni, normalment 'il fuq, mil-livell tal-għajnejn. Dekorazzjonijiet bi freġju jistgħu juru xeni f'sekwenza ta' panewijiet diskreti. Il-materjal li minnu jkun magħmul il-freġju jista' jkun ġibs, injam minqux jew mezz dekorattiv ieħor.

Inġenerali, freġju kultant jirreferi għal kwalunkwe strixxa orizzontali kontinwa ta' dekorazzjoni fuq ħajt, li jkun fiha motivi figurattivi jew ornamentali. Bħala eżempju ta' freġju arkitettoniku fuq il-faċċata ta' binja, it-Torri ottagonali tal-Irjieħ fl-agora Rumana f'Ateni fih skulturi ta' riljiev tat-tmien irjieħ fuq il-freġju tiegħu.

Freġju pulvinat (jew pulvino) ikun konvessi f'sezzjoni. Freġji bħal dawn kienu karatteristiċi tal-Manjeriżmu tat-Tramuntana tas-seklu 17, speċjalment f'freġji sussidjarji, u kienu jintużaw ħafna fl-arkitettura ta' ġewwa u fl-għamara.

Il-kunċett ta' freġju ġie ġeneralizzat fil-kostruzzjoni matematika ta' mudelli freġju.

 Referenzi 

Kategorija:Arkitettura