Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja

Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. L-Indja rratifikat il-Konvenzjoni fl-14 ta' Novembru 1977, u b'hekk is-siti indikattivi tagħha setgħu jitqiesu biex jiżdiedu mal-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

B'kollox l-Indja għandha 43 Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, 35 kulturali, seba' naturali u wieħed imħallat. L-ewwel erba' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO mill-Indja żdiedu fl-1983: l-Għerien ta' Ajanta, l-Għerien ta' Ellora, il-Forti ta' Agra, u t-Taj Mahal. L-iżjed sit li żdied reċentement mill-Indja huma l-Moidams – is-Sistema tat-Tumbati Funebri tad-Dinastija Ahom, fl-2024. Fi żminijiet differenti, żewġ siti tniżżlu fil-lista tas-siti fil-periklu: is-Santwarju tan-Natura Selvaġġa ta' Manas tniżżel bejn l-1992 u l-2011 minħabba l-insib u l-attivitajiet tal-milizji Bodo, u l-monumenti f'Hampi tniżżlu bejn l-1999 u l-2006 minħabba riskji miż-żieda fit-traffiku u l-kostruzzjonijiet ġodda fil-madwar. Sit ta' Wirt Dinji wieħed huwa transnazzjonali, ix-Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier, li huwa kondiviż ma' sitt pajjiżi oħra.

 Siti ta' Wirt Dinji 
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.

NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)
SitRitrattPostKriterji tal-GħażlaErja
f'ettari (akri)Sena tad-deżinjazzjoniDeskrizzjoniGħerien ta' Ajantaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cave_26,_Ajanta.jpg|alt=Cave with carved columns and a shrine in the middle|150x150pxMaharashtrakulturali: (i), (ii), (iii), (vi)—1983L-Għerien ta' Ajanta jirrappreżentaw kollezzjoni ta' arti Buddista minn żewġ perjodi. L-ewwel monumenti jmorru lura għas-sekli 2 u 1 Q.K. u nħolqu mill-prattikanti tal-Buddiżmu Teravada. Iktar monumenti żdiedu fis-sekli 5 u 6 W.K., matul id-dinastija Vakataka, mill-prattikanti tal-Buddiżmu Maħajana. Il-monumenti huma kapulavuri tal-arti Buddista u kellhom influwenza qawwija fl-Indja u fir-reġjun usa', speċjalment f'Ġava.Għerien ta' Elloraħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kailasa_temple_overview,_Ellora.jpg|alt=Tourists visiting a temple cut in rock|150x150pxMaharashtrakulturali: (i), (iii), (vi)—1983L-Għerien ta' Ellora jinkludu 34 tempju u monasteru li tħaffru f'irdum tal-bażalt twil żewġ kilometri (1.2 mil) bejn is-sekli 7 u 11. Peress li nbnew mill-prattikanti tal-Buddiżmu, tal-Induiżmu u tal-Ġainiżmu, joħorġu fid-dieher it-tolleranza reliġjuża tal-perjodu meta nbnew. L-ikbar tempju huwa t-Tempju ta' Kailasa (fl-istampa), li huwa mżejjen b'mod elaborat bl-iskulturi u bil-pitturi.Forti ta' Agraħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Uttar-Pradesh-Agra-Agra-Fort-Jahangiri-mahal-Apr-2004-00.JPG|alt=Building in red stone with decorations|150x150pxUttar Pradeshkulturali: (iii)—1983Il-Forti ta' Agra huwa fortizza imperjali tal-Mugal tas-seklu 16 f'Agra. Ingħata l-konfigurazzjoni attwali tiegħu taħt l-Imperatur Akbar. Il-kumpless fih diversi palazzi (fl-istampa jidher il-Jahangiri Mahal), swali tal-udjenzi, u żewġ moskej. Stilistikament, huwa wieħed mill-ogħla espressjonijiet tal-arkitettura Indo-Iżlamika, b'influwenzi mill-arkitettura Persjana u Timurida.Taj Mahalħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Taj_Mahal_main_building.jpg|alt=Taj Mahal, a domed building in white marble with four surrounding minarets|150x150pxUttar Pradeshkulturali: (i)—1983It-Taj Mahal huwa l-ifjen eżempju tal-arkitettura Indo-Iżlamika. Inbena f'Agra max-xatt tax-xmara Yamuna bħala mawżolew ta' Mumtaz Mahal, il-mara Persjana tal-imperatur Mugal Shah Jahan, bejn l-1631 u l-1648. Ġie ddisinjat minn Ustad Ahmad Lahori u nbena bl-irħam abjad ingastat b'ħaġar prezzjuż u semiprezzjuż. Il-qabar huwa mdawwar b'erba' minareti weqfin għalihom. Il-kumpless jinkludi wkoll id-daħla prinċipali, moskea, binja għall-mistednin u l-ġonna ta' madwar.Tempju tax-Xemx ta' Konarakħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Konarka_Temple.jpg|alt=A large Hindu temple in stone|150x150pxOdishakulturali: (i), (iii), (vi)—1984It-tempju Induista nbena fis-seklu 13 u huwa wieħed mill-ifjen eżempji tal-arkitettura Kalinga. Jirrappreżenta l-karru tad-divinità tax-xemx Surja: fuq il-partijiet esterni għandu 24 rota, imnaqqxin fil-ġebel u mżejnin b'mod mirqum, u huwa miġbud minn sitt żwiemel. Motivi dekorattivi oħra jinkludu iljuni, mużiċisti, żeffiena, u xeni erotiċi.Grupp ta' Monumenti ta' Mahabalipuramħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shore_Temple_-Mamallapuram_-Tamil_Nadu_-N-TN-C55.jpg|alt=A Hindu temple in stone|150x150pxTamil Nadukulturali: (i), (ii), (iii), (vi)—1984Il-monumenti madwar ir-raħal ta' Mamallapuram inbnew fis-sekli 7 u 8, taħt id-dinastija Pallava. Hemm tipi differenti ta' monumenti: rathas, li huma tempji b'għamla ta' karru (Dharmaraja Ratha), mandapas (tempji mħaffrin fil-blat), riljievi fil-blat, inkluż in-Niżla Kbira tax-Xmara Ganges, it-Tempju tax-Xatt (fl-istampa) u tempji u fdalijiet arkeoloġiċi oħra. L-espressjoni artistika tal-monumenti kienet influwenti fir-reġjun usa', inkluż fil-Kambodja, fil-Vjetnam u f'Ġava.Park Nazzjonali ta' Kazirangaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Beauty_of_Kaziranga_National_Park.jpg|alt=A rhino at a water edge|150x150pxAssamnaturali: (ix), (x)—1985Il-Park Nazzjonali ta' Kaziranga jinsab fil-pjanuri fejn tfur ix-xmara Brahmaputra. Huwa wieħed mill-aqwa santwarji tal-organiżmi selvaġġi fid-dinja, u fih l-ikbar popolazzjoni ta' rinoċeronti Indjani (fl-istampa), kif ukoll tigri, iljunfanti Asjatiċi, bufli selvaġġi tal-ilma, u dniefel tax-xmara Ganges. L-artijiet mistagħdra huma importanti għall-ispeċijiet tal-għasafar tal-passa.Santwarju tan-Natura Selvaġġa ta' Manasħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Herd_of_Elephant_in_Manas.jpg|150x150px|A herd of Wild elephants in the parkAssamnaturali: (vii), (ix), (x)—1985Is-santwarju tul ix-xmara Manas ikopri l-bwar tal-ħaxix fil-pjanuri tal-għargħar u l-foresti fl-artijiet baxxi u fl-għoljiet. Iż-żona għandha bijodiversità rikka u tospita diversi speċijiet fil-periklu ta' estinzjoni, fosthom ir-rinoċeronti Indjani, l-iljunfanti Asjatiċi (fl-istampa), il-bufli selvaġġi tal-ilma, it-tigri, l-orsijiet Asjatiċi, iċ-ċingjali nani, il-langurs ta' Gee, u l-florikan tal-Bengal. Il-foresti jiġġeddu b'mod kostanti wara l-għargħar u l-bidliet fil-flussi tax-xmara. Bejn l-1992 u l-2011, is-sit tniżżel fil-lista tas-siti fil-periklu minħabba l-insib u l-attivitajiet tal-milizji Bodo.Park Nazzjonali ta' Keoladeoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bar-headed_Geese-_Bharatpur_I_IMG_8335.jpg|alt=A group of Bar Headed Geese and Demoiselle cranes flying together in the Sanctuary|150x150pxRajasthannaturali: (x)—1985Il-Park Nazzjonali ta' Keoladeo inizjalment kien riżerva għall-kaċċa tal-papri għall-Maharaja. Huwa art mistagħdra artifiċjali u miżmuma tajjeb. Il-park huwa importanti kemm għall-għasafar residenti kif ukoll għall-għasafar tal-passa, speċjalment l-għasafar tal-ilma. Iżjed minn 350 speċi ta' għasafar ġew irreġistrati fil-park, inkluż 15-il speċi ta' russetti, il-grawwi Siberjan, u l-ajkla l-kbira tat-tikek. Fl-istampa jidher grupp ta' wiżż Indjani u damiġelli jtiru flimkien fil-park. Il-park huwa protett ukoll fil-qafas tal-Konvenzjoni Ramsar.Knejjes u Kunventi ta' Goaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Basilika_Bom_Jesus.jpeg|alt=A church in red brick and an adjacent building in white|150x150pxGoakulturali: (ii), (iv), (vi)—1986Iċ-ċentru storiku ta' Goa kien il-belt kapitali tal-Indja Portugiża, kolonja li damet 450 sena sal-1961. Is-sit jinkludi seba' knejjes u kunventi li nbnew fis-sekli 16 u 17 bi stili Gotiċi, Manwelini, Manjeristi u Barokki, iżda ġew adattati wkoll għat-tekniki u għar-riżorsi lokali. Kienu influwenti fit-tifrix tal-influwenzi arkitettoniċi lejn pajjiż fl-Asja fejn ġew stabbiliti l-missjonijiet Kattoliċi. Il-Bażilika ta' Bom Jesus, fejn huwa midfun il-qaddis San Franġisk Xavier, tidher fl-istampa.Grupp ta' Monumenti ta' Khajurahoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lakshmana_Temple_24.jpg|alt=Stone carvings representing people in different situations|150x150pxMadhya Pradeshkulturali: (i), (iii)—1986Dan is-sit huwa magħmul minn 23 tempju, kemm Induisti kif ukoll Ġain, li nbnew fis-sekli 10 u 11, matul id-dinastija Chandela. It-tempji nbnew bl-istil Nagara. Ġew imżejna b'mod rikk bit-tinqix u bl-iskulturi tal-ġebel b'motivi sagri u lajċi, inkluż xeni tal-ħajja domestika, mużiċisti, żeffiena u koppji ta' maħbubin. Fl-istampa jidher dettall tat-Tempju ta' Lakshmana.Grupp ta' Monumenti ta' Hampiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_elegant_stone_chariot.jpg|alt=A stone chariot in Dravidian style in Hampi|150x150pxKarnatakakulturali: (i), (iii), (iv)—1986Hampi kienet il-belt kapitali tal-Imperu Vijayanagara sa ma ġiet abbandunata wara li r-rikkezzi tagħha nsterqu mis-sultanati tad-Dekkan fl-1565. Għal madwar 200 sena, kienet belt multikulturali prosperuża b'diversi monumenti bi stil Dravidjan kif ukoll Indo-Iżlamiku. Il-fdalijiet jinkludu binjiet reliġjużi u lajċi kif ukoll strutturi difensivi. It-Tempju ta' Virupaksha jidher fl-istampa. Fl-2012 saret bidla żgħira fiż-żona ta' lqugħ tas-sit. Bejn l-1999 u l-2006, is-sit tniżżel fil-lista tas-siti fil-periklu minħabba r-riskji taż-żieda fit-traffiku u l-kostruzzjonijiet ġodda.Fatehpur Sikriħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fatehput_Sikiri_Buland_Darwaza_gate_2010.jpg|alt=A large gate in red stone in Mughal style|150x150pxUttar Pradeshkulturali: (ii), (iii), (iv)—1986Għal madwar għaxar snin fit-tieni nofs tas-seklu 16, Fatehpur Sikri kienet il-belt kapitali tal-Imperu tal-Mugal taħt l-Imperatur Akbar, sa ma l-kapitali tressqet lejn Lahore fl-1585 u l-belt fil-biċċa l-kbira ġiet abbandunata. Is-sit jinkludi kollezzjoni kbira ta' monumenti u tempji bl-istil tal-Mugal, bħall-Jama Masjid (id-Daħla għall-Moskea, il-Buland Darwaza, fl-istampa), il-palazz tal-Panch Mahal, u l-Qabar ta' Salim Chishti.Grupp ta' Monumenti ta' Pattadakalħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pattadakal_000.JPG|alt=A Hindu temple in light-coloured stone|150x150pxKarnatakakulturali: (iii), (iv)—1987Dan is-sit jinkludi disa' tempji Induisti u tempju Ġain li nbnew fis-sekli 7 u 8 taħt id-dinastija Chalukya. Inbnew bl-istil Chalukya ta' Badami li jagħmel fużjoni tal-influwenzi mit-Tramuntana u min-Nofsinhar tal-Indja. Fl-istampa jidher it-Tempju ta' Virupaksha.Għerien ta' Elephantaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Trimurti,_Cave_No._1,_Elephanta_Caves_-_1.jpg|alt=Stone carvings representing Shiva and religious scenes|150x150pxMaharashtrakulturali: (i), (iii)—1987Il-kumpless ta' għerien, li jinsab fil-Gżira ta' Elephanta fil-Port ta' Mumbai, inbena b'mod prinċipali fis-sekli 5 u 6, bi fdalijiet ta' okkupazzjoni umana li jmorru lura għas-seklu 2 Q.K. It-tempji huma ddedikati lil Xiva. L-għerien huma mżejna b'tinqix fuq il-blat u wħud minnhom huma kolossali. Fl-istampa tidher statwa ta' Trimurti Shiva, bid-dvarapalas ma' kull naħa.Tempji Ħajjin Kbar taċ-Ċolaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Airavatesvara_Temple_Chariot.jpg|alt=A highly decorated stone Hindu temple|150x150pxTamil Nadukulturali: (ii), (iii)—1987Dan is-sit jinkludi tliet tempji Induisti li nbnew fis-sekli 11 u 12 taħt id-dinastija taċ-Ċola. Dawn jirrappreżentaw uħud mill-aqwa eżempji ta' arkitettura Dravidjana ta' żmien iċ-Ċola. Huma magħmula mill-ġebel u huma mżejna bil-ġebel u bl-iskulturi tal-bronż. Inizjalment, it-Tempju ta' Brihadisvara (fl-istampa) biss kien tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, imbagħad żdiedu żewġ tempji oħra u t-Tempju ta' Airavatesvara fl-2004 u s-sit ingħata t-titlu attwali.Park Nazzjonali tas-Sundarbansħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sundarban_Tiger.jpg|alt=A tiger at the water margin|150x150pxPunent tal-Bengalnaturali: (ix), (x)—1987Il-park nazzjonali jkopri l-parti Indjana tas-Sundarbans, id-delta tax-xmajjar Ganges u Brahmaputra. Il-park huwa l-ikbar foresta tal-mangrovji fid-dinja u l-iżjed waħda rikka, fejn ġew irreġistrati madwar 78 speċi ta' mangrovji. Il-park għandu bijodiversità kbira u jospita popolazzjoni kbira ta' tigri tal-Bengal (fl-istampa), u huwa wkoll ħabitat importanti għad-dniefel tax-xmajjar Irrawaddy u Ganges, diversi speċijiet ta' għasafar u fkieren tal-baħar. Fil-Bangladesh, is-Sundarbans huwa mniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO separat.Parks Nazzjonali ta' Nanda Devi u tal-Wied tal-Fjuri ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Valley_of_flowers_uttaranchal_full_view.JPG|alt=Flowers in a mountain valley|150x150pxUttarakhandnaturali: (viii), (x)—1988Dan is-sit huwa magħmul minn żewġ parks nazzjonali fil-Punent tal-Himalayas, il-Park Nazzjonali tal-Wied tal-Fjuri (fl-istampa) u l-Park Nazzjonali ta' Nanda Devi. Hemm tipi differenti ta' ħabitats f'altitudni għolja, minn qċaċet għoljin tal-muntanji bħal Nanda Devi, li tlaħħaq is-7,817-il metru (25,646 pied), li hija t-tieni l-ogħla muntanja fl-Indja, għal mergħat Alpini. Apparti l-bosta speċijiet tal-pjanti tal-muntanji, fl-inħawi jgħix l-ors iswed Asjatiku, il-leopard tal-borra, l-ors kannella u l-baral. Il-Park Nazzjonali ta' Nanda Devi oriġinarjament tniżżel waħdu fl-1988 u l-Park Nazzjonali tal-Wied tal-Fjuri żdied fl-2005.Monumenti Buddisti ta' Sanchiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sanchi1_N-MP-220.jpg|alt=A large stupa in stone with an elaborate gate in front|150x150pxMadhya Pradeshkulturali: (i), (ii), (iii), (iv), (vi)—1989Sanchi huwa wieħed mill-eqdem santwarji Buddisti eżistenti u kien strumentali fit-tifrix tar-reliġjon fis-subkontinent Indjan. Sar importanti taħt l-Imperatur Ashoka tal-Imperu Mawrjan fis-seklu 3 Q.K. Il-fdalijiet ta' pilastru minn dak iż-żmien ġew ippreservati. Stupi (fl-istampa tidher l-Istupa nru 1), palazzi, tempji u monasteri ġew ippreservati fi stati differenti ta' konservazzjoni, u l-biċċa l-kbira jmorru lura għas-sekli 2 u 1 Q.K. Il-belt naqset fl-importanza tagħha fis-seklu 12.Qabar ta' Humayun, Delhiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Humayun's_tomb_by_Shagil_Kannur_4.jpg|alt=Look at a mausoleum in white and red stone through a gate|150x150pxDelhikulturali: (ii), (iv)—1993Il-qabar tal-imperatur Mugal Humayun inbena fis-snin 60 tas-seklu 16 u jirrappreżenta l-ewwel eżempju ta' qabar-ġnien fis-subkontinent Indjan, u daħħal elementi tal-ġonna Persjani. Il-mawżolew monumentali b'żewġ koppli jirrappreżenta qabża fl-arkitettura Mugal u huwa l-predeċessur arkitettoniku tat-Taj Mahal. Il-kumpless jinkludi diversi oqbra iżgħar ta' dak iż-żmien. Fl-2016 saret modifika minuri fiż-żona ta' lqugħ tas-sit.Qutb Minar u l-Monumenti tiegħu, Delhiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Qutab_Minar_mausoleum.jpg|alt=A tall minaret and a mausoleum, both in red and white stone|173x173pxDelhikulturali: (iv)—1993Il-kumpless jinkludi diversi monumenti tal-Indja Iżlamika bikrija tas-sekli 13 u 14, meta s-Sultanat ta' Delhi stabbilixxa l-poter fil-pajjiż. Jinkludi l-Qutb Minar, minaret għoli 72.5 metru (238 pied)(fl-istampa), id-daħla magħrufa bħala Alai Darwaza, il-Moskea ta' Quwwat-ul-Islam fejn diversi pilastri tal-ġebel minn tempi Induisti preċedenti ntużaw mill-ġdid b'funzjonijiet oħra, il-pilastru tal-ħadid, u diversi oqbra u monumenti oħra.Linji Ferrovjarji tal-Muntanji tal-Indjaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:KSR_Train_on_a_big_bridge_05-02-12_71.jpeg|alt=A train crossing a bridge with several arches|150x150pxPunent tal-Bengal, Tamil Nadu, Himachal Pradeshkulturali: (ii), (iv)—1999Dan is-sit huwa magħmul minn tliet linji ferrovjarji tal-muntanji li nbnew fl-aħħar tas-seklu 19 u fil-bidu tas-seklu 20 biex jagħtu aċċess għall-irħula fl-artijiet għoljin. Jirrappreżentaw trasferiment tat-teknoloġija, f'ambjent kolonjali, u l-kostruzzjoni kienet tinvolvi l-bini ta' pontijiet u ta' mini biex il-linji setgħu jgħaddu minn fuq art tassew imħarbta. Il-linji ferrovjarji pprovdew sostenn għal insedjament uman ulterjuri fl-inħawi kull fejn kien hemm il-kollegamenti u għadhom operattivi għalkollox. Il-Linja Ferrovjarja ta' Darjeeling għall-ewwel tniżżlet waħedha fl-1999. Fl-2005 żdiedet il-Linja Ferrovjarja ta' Nilgiri u fl-2008 żdiedet il-Linja Ferrovjarja ta' Kalka-Shimla (fl-istampa).Kumpless tat-Tempju ta' Mahabodhi f'Bodh Gayaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mahabodhitemple.jpg|alt=A large stone Buddhist temple|200x200pxBiharkulturali: (i), (ii), (iii), (iv), (vi)—2002Il-kumpless tat-tempju Buddist jimmarka s-sit fejn jingħad li l-Buddha kiseb l-illuminiżmu taħt is-Siġra tal-Bodhi. Dan it-tempju jmur lura għas-sekli 5 u 6 W.K. (matul il-perjodu tal-Gupta) u nbena fuq struttura preċedenti kkummissjonata mill-Imperatur Ashoka fis-seklu 3 Q.K. It-tempju huwa għoli 50 metru (160 pied) u huwa magħmul bil-brikks. Kellu influwenza sostanzjali fuq l-iżvilupp tal-arkitettura fis-sekli ta' wara. Wara sekli ta' abbandun u ta' telqa, it-tempju ġie rrestawrat b'mod estensiv fis-seklu 19.Blat Imkenni ta' Bhimbetkaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rock_Shelter_8,_Bhimbetka_02.jpg|alt=Rock paintings depicting people and animals|150x150pxMadhya Pradeshkulturali: (iii), (v)—2003Dan is-sit jinkludi ħames raggruppamenti ta' blat imkenni fl-għoljiet ta' qabel il-katina muntanjuża ta' Vindhya. Jinkludu tpittir fuq il-blat mis-soċjetajiet ta' kaċċaturi-ġemmiegħa tal-Mesolitiku sal-perjodu storiku. Il-villaġġi fil-qrib għad għandhom xi prattiki kulturali li huma simili għal dawk li jidhru fit-tpittir fuq il-blat.Stazzjon ta' Chhatrapati Shivaji (li qabel kien l-Istazzjon ta' Vitorja)ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chhatrapati_shivaji_terminus,_esterno_01.jpg|alt=A large heavily decorated railway station building|150x150pxMaharashtrakulturali: (ii), (iv)—2004L-istazzjon ferrovjarju storiku f'Mumbai nbena fl-aħħar tas-seklu 19. Ġie ddisinjat minn Frederick William Stevens bl-istil Gotiku Vitorjan, u silet influwenzi mill-arkitettura Gotika Taljana u żewwiġhom flimkien mal-influwenzi mill-binjiet tradizzjonali Indjani. Kien simbolu tal-ġid ta' Mumbai bħala port kummerċjali ewlieni fi ħdan il-Commonwealth Brittanika.Park Arkeoloġiku ta' Champaner-Pavagadhħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jama_masjid_in_Champaner.JPG|alt=A mosque in brown stone|150x150pxGujaratkulturali: (ii), (iv), (v), (vi)—2004Is-sit jinkludi diversi fdalijiet minn diversi perjodi, mill-Kalkolitiku sal-fdalijiet ta' Champaner, belt kapitali għal żmien qasir tas-Sultanat ta' Gujarat fis-seklu 16. Fost il-binjiet importanti nsibu t-tempju Induista ta' Kalika Mata, it-tempji Ġain, u l-Moskea tal-Ġimgħa (fl-istampa) b'elementi arkitettoniċi Induisti u Iżlamiċi, kif ukoll il-fdalijiet ta' sistemi tal-immaniġġjar tal-ilma, fortifikazzjonijiet u tempji tas-seklu 14.Kumpless tal-Forti l-Aħmarħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Red_Fort_in_Delhi_03-2016_img1.jpg|alt=Fortress walls and a gate in red stone|150x150pxDelhikulturali: (ii), (iii), (vi)—2007Il-Forti l-Aħmar inbena taħt l-Imperatur tal-Mugal Shah Jahan f'nofs is-seklu 17. Jirrappreżenta l-quċċata tal-arkitettura tal-Mugal, b'fużjoni ta' elementi tal-kultura Indo-Persjana ma' elementi Timuridi. L-arkitettura tiegħu kellha influwenza qawwija fuq il-palazzi u l-ġonna li nbnew wara fir-reġjun. Fil-Forti l-Aħmar seħħew ukoll diversi avvenimenti storiċi. Ir-rikkezzi tiegħu nsterqu u l-funzjoni tiegħu nbidlet parzjalment mill-Brittaniċi. Kien ukoll is-sit fejn ġiet iċċelebrata għall-ewwel darba l-indipendenza tal-Indja. Fl-istampa tidher id-Daħla ta' Delhi.Jantar Mantar, Jaipurħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Yantramandir01.jpg|alt=A collection of buildings for astronomical purposes|150x150pxRajasthankulturali: (iii), (vi)—2010Il-Jantar Mantar f'Jaipur huwa l-iżjed osservatorju astronomiku sinifikanti tal-Indja. Imur lura għall-bidu tas-seklu 18, mill-aħħar tal-perjodu tal-Mugal. Hemm madwar 20 strument astronomiku li ġew iddisinjati u nbnew għall-osservazzjonijiet bl-għajnejn tal-pożizzjonijiet tal-istilel u tal-pjaneti. Intuża wkoll bħala l-punt ta' lqugħ ta' kulturi xjentifiċi differenti.Gati tal-Punentħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pampadumshola.jpg|alt=A scenic view of Pampadumshola Mountains|150x150pxMaharashtra, Karnataka, Kerala, Tamil Nadunaturali: (ix), (x)—2012Il-Gati tal-Punent huma katina muntanjuża tul il-kosta tas-subkontinent Indjan li kienu miksija b'foresti muntanjużi. Fihom bijodiversità kbira u jilqgħu speċijiet fil-periklu ta' estinzjoni bħat-tigri tal-Bengal, il-makakki ta' Dhole, it-tar ta' Nilgiri u l-langurs ta' Nilgiri. F'termini ta' storja evoluzzjonarja, l-inħawi huma importanti fid-dawl tat-tkisser ta' Gondwana fil-Ġurassiku bikri. Wara, l-Indja kienet massa ta' art iżolata sal-ħabta mal-Plakka Tettonika Ewrasjatika. Is-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO jinkludi 30 komponent.Fortijiet fl-Għoljiet ta' Rajasthanħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amber_Fort_(%E0%A4%86%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B0_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE_).jpg|alt=A fortress in light-coloured stone above a river|150x150pxRajasthankulturali: (ii), (iii)—2013Dan is-sit huwa magħmul minn sitt fortijiet: il-Forti ta' Chittor, il-Forti ta' Kumbhalgarh, il-Forti ta' Ranthambore, il-Forti ta' Gagron, il-Forti ta' Amber (fl-istampa), u l-Forti ta' Jaisalmer, li nbnew bejn is-sekli 8 u 18 mir-renji tar-Rajput. Kellhom stil eklettiku, b'elementi tal-arkitettura tas-Sultanat u tal-Mugal, u kienu influwenti fuq l-istili suċċessivi tal-Imperu Marata. Jinsabu f'ambjenti differenti, pereżempju l-Forti ta' Ranthambore jinsab f'foresta, filwaqt li l-Forti ta' Jaisalmer jinsab f'deżert.Rani-ki-Vav (il-Bir Imtarraġ tar-Reġina) f'Patan, Gujaratħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rani_ki_vav_02.jpg|alt=A view of the stepwell with several decorated pillars|150x150pxGujaratkulturali: (i), (iv)—2014Rani-ki-Vav huwa wieħed mill-ifjen eżempji ta' bir imtarraġ, tip elaborat ta' bir fejn l-ilma tal-pjan jiġi aċċessat permezz ta' diversi livelli ta' taraġ. Inbena fis-seklu 11, matul id-dinastija Chaulukya, max-xtut tax-xmara Saraswati fil-belt ta' Patan. Fih seba' livelli, u kull wieħed huwa mżejjen b'tinqix u bi skulturi tal-ġebel, li juru temi u xogħlijiet letterarji reliġjużi u lajċi. Wara l-bidla fil-fluss tax-xmara fis-seklu 13, ma baqax jintuża u mtela' sedimenti, u bis-saħħa ta' dan baqa ppreservat.Żona ta' Konservazzjoni tal-Park Nazzjonali tal-Himalayas il-Kbarħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Great_Himalayan_National_Park_Mountain_View.jpg|alt=Snow-covered mountains and trees|150x150pxHimachal Pradeshnaturali: (x)—2014Il-park nazzjonali jkopri ħabitats mill-qċaċet Alpini tal-Himalayas 'il fuq minn 6,000 metru (20,000 pied) sal-mergħat Alpini u l-foresti qrib ix-xmajjar taħt l-2,000 metru (6,600 pied). B'kollox hemm 25 tip ta' foresta rreġistrata, li jħaddnu fihom raggruppamenti rikki ta' flora u ta' fawna, inkluż bosta speċijiet ta' għasafar, mammiferi, rettili u insetti. Fil-park jgħixu wkoll speċijiet fil-periklu ta' estinzjoni bħat-tragopan tal-Punent u ċ-ċriev tal-misk.Sit Arkeoloġiku ta' Nalanda Mahavihara f'Nalanda, Biharħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Temple_No.-_3,_Nalanda_Archaeological_Site.jpg|alt=Ruins of brick buildings|150x150pxBiharkulturali: (iv), (vi)—2016Nalanda Mahavihara kienet istituzzjoni Buddista antika tat-tagħlim ta' livell għoli li ġiet stabbilita fis-seklu 5 u li damet sas-serq tar-rikkezzi tagħha fis-seklu 13, għalkemm hemm xi fdalijiet arkeoloġiċi li jmorru lura wkoll għas-seklu 3 Q.K. Il-fdalijiet jinkludu santwarji u stupi, vihara (binjiet residenzjali u edukattivi), u opri tal-arti b'materjali differenti. Is-soluzzjonijiet arkitettoniċi u l-approċċi edukattivi kienu influwenti fuq istituzzjonijiet oħra fir-reġjun usa'.Park Nazzjonali ta' Khangchendzongaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Abhishek532_SamitiReflections.jpg|alt=Snow-covered mountains and a lake in front|150x150pxSikkimimħallat: (iii), (vi), (vii), (x)—2016Il-park nazzjonali jinsab madwar il-Muntanja ta' Khangchendzonga, it-tielet l-ogħla muntanja fid-dinja (8,586 metru (28,169 pied)). Hija muntanja sagra fil-Buddiżmu Tibetan, u żona titqies bħala beyul, art sagra moħbija. Fiha jgħixu komunitajiet etniċi diversi ħafna ta' Sikkim. Minn perspettiva naturali, iż-żona tinkludi bosta ħabitats, minn muntanji għoljin bil-glaċieri għal foresti primordjali antiki, u fiha bosta speċijiet ta' annimali u ta' pjanti.Ix-Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier, Kontribut Straordinarju għall-Moviment Modernist*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palace_of_Assembly_Chandigarh_2006.jpg|150x150px|A modernist concrete building, a pond in frontChandigarhkulturali: (i), (ii), (vi)—2016Dan is-sit transnazzjonali (kondiviż bejn l-Arġentina, il-Belġju, Franza, l-Iżvizzera, il-Ġermanja, l-Indja, u l-Ġappun) jinkludi 17-il binja tal-arkitett Franċiż-Żvizzeru Le Corbusier. Le Corbusier kien rappreżentant importanti tal-moviment tal-Moderniżmu, li introduċa tekniki arkitettoniċi ġodda sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet tas-soċjetà li kienet qed tinbidel.Belt Storika ta' Ahmadabadħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sidi_Saiyyed_Mosque,_Ahmedabad.jpg|alt=An intricately carved Jali Design on Sidi Saiyyed Mosque|150x150pxGujaratkulturali: (ii), (v)—2017Il-belt ta' Ahmedabad ġiet stabbilita minn Ahmad Shah I fl-1411, sabiex isservi bħala l-belt kapitali tas-Sultanat ta' Gujarat. Kienet il-punt ta' lqugħ ta' bosta reliġjonijiet (l-Induiżmu, l-Iżlam, il-Buddiżmu, il-Ġainiżmu, il-Kristjaneżmu, iż-Żoroastrijaniżmu u l-Ġudaiżmu), u rriżultat f'nisġa urbana unika. L-arkitettura hija bbażata fuq l-injam, u l-kwartieri tipiċi jissejħu pols, u huma ppakkjati ferm bi djar tradizzjonali u b'toroq bix-xatbiet. Fost il-binjiet importanti mill-perjodu tas-Sultanat hemm is-swar tal-Forti ta' Bhadra, il-Moskea ta' Sidi Saiyyed (fl-istampa) u bosta moskej, oqbra u santwarji.Binjiet Gotiċi Vittorjani u tal-Art Deco ta' Mumbaiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mumbai_03-2016_40_Bombay_High_Court.jpg|alt=A brick building in neo-gothic style|150x150pxMaharashtrakulturali: (ii), (iv)—2018Is-sit jinkludi żewġ raggruppamenti ta' binjiet f'Mumbai mill-era tal-Imperu Brittaniku. Il-binjiet pubbliċi bl-istil Gotiku Vitorjan mit-tieni nofs tas-seklu 19 adatta elementi Neo-Gotiċi għall-klima Indjana, u ġew introdotti karatteristiċi bħal gallariji u verandi. Fl-istampa tidher il-binja tal-Qorti Superjuri ta' Bombay. Il-binjiet tal-Art Deco imorru lura għall-bidu tas-seklu 20 u jinkludu swali taċ-ċinema u appartamenti.Belt ta' Jaipur, Rajasthanħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:20191218_Pa%C5%82ac_Wiatr%C3%B3w_w_Jaipurze_1129_9124.jpg|alt=A large palace in red and pink sandstone with many windows|150x150pxRajasthankulturali: (ii), (iv), (vi)—2019Jaipur ġiet stabbilita mill-mexxej tar-Rajput Jai Singh II fl-1727. Il-belt inbniet bi pjanta b'għamla ta' grilja, li ġiet ispirata mill-ideali Induisti antiki u tal-Punent, bħala tbegħid mill-arkitettura Medjevali tar-reġjun. Kienet ċentru kummerċjali b'saħħtu u fiha kienu jgħixu bosta artiġjani u artisti. Fost il-binjiet u s-siti importanti tal-belt hemm il-palazz tal-Hawa Mahal (fl-istampa), it-Tempju ta' Govind Dev Ji, il-Palazz tal-Belt, u l-Jantar Mantar, li huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO separat.Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara (Ramappa), Telanganaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ramappa_Temple_02.jpg|alt=A Hindu temple in red stone|150x150pxTelanganakulturali: (i), (iii)—2021It-tempju Induista ddedikat lil Xiva nbena fl-ewwel nofs tas-seklu 13 taħt id-dinastija Kakatiya. Huwa mżejjen b'tinqix fil-ġebel u bi skulturi tal-granit u tad-dolerit li juru d-drawwiet taż-żfin reġjonali. F'konformità mal-prattiki Induisti, it-tempju nbena b'armonija mal-ambjent ta' madwaru.Dholavira: Belt Harappanaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dholavira-1.jpg|alt=Archaeological site with some brick and stone walls|150x150pxGujaratkulturali: (iii), (iv)—2021Dholavira kienet waħda miċ-ċentri taċ-ċivilizzazzjoni Harappani bejn it-tielet millenju sa nofs it-tieni millenju Q.K, fi Żmien il-Bronż. Il-fdalijiet jinkludu belt iffortifikata u ċimiterju, u hemm fdalijiet ta' binjiet u ta' sistemi tal-immaniġġjar tal-ilma. Il-pożizzjoni tal-belt intgħażlet minħabba s-sorsi ta' minerali prezzjużi fil-qrib. Il-belt kellha rabtiet kummerċjali ma' bliet oħra fir-reġjun u saħansitra sal-Mesopotamja. Is-sit ġie skopert mill-ġdid fl-The site was rediscovered in 1968.Santiniketanħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Santiniketan_Prayer_Hall.jpg|alt=A building with elaborate facade behind a metal fence|150x150pxPunent tal-Bengalkulturali: (iv), (vi)—2023Santiniketan ġie stabbilit bħala  ashram minn Debendranath Tagore fit-tieni nofs tas-seklu 19 u mbagħad żviluppa bħala raħal universitarju tal-Università ta' Visva-Bharati. Huwa kkollegat mal-ħajja u mal-filosofija ta' iben Debendranath, Rabindranath Tagore, il-figura ewlenija tar-Rinaxximent Bengali. Fl-istampa tidher is-sala tat-talb.Kumplessi Sagri tal-Hoysalaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Le_temple_de_Chennakesava_(Somanathapura,_Inde)_(14465165685).jpg|alt=Hindu temple in Dravidian style|150x150pxKarnatakakulturali: (i), (ii), (iv)—2023Dan is-sit huwa magħmul minn żewġ raggruppamenti ta' monumenti (f'Belur u f'Halebidu), u t-Tempju ta' Keshava f'Somanathapura, li jmorru lura għal żmien l-Imperu tal-Hoysala, bejn is-sekli 11 u 14. L-arkitettura tal-Hoysala żżewweġ l-elementi tal-arkitettura Dravidjana mal-influwenzi mit-Tramuntana tal-Indja. It-tempji nbnew mis-segwaċi tal-Vixniżmu, tax-Xiviżmu, u tal-Ġainiżmu, u ġew imżejna b'mod rikk bi skulturi u b'tinqix fil-ġebel. It-Tempju ta' Chennakeshava f'Belur (fl-istampa) għadu sit importanti tal-pellegrinaġġi.Moidams – is-Sistemi tat-Tumbati Funebri tad-Dinastija Ahomħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Maidams_(N-AS-24).jpg|alt=Several tumuli in a forest, tourists walking around|150x150pxAssamkulturali: (iii), (iv)—2024Charaideo kienet il-belt kapitali tad-dinastija Ahom (1228–1826), u fit-tumbati funebri kienu jindifnu l-irjali u n-nobbli skont it-twemmin tal-poplu Tai-Ahom.

 Referenzi 

Kategorija:Listi ta' Siti ta' Wirt Dinji
Kategorija:Indja