Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka t'Isfel

L-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) iddeżinjat 83 Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-Amerka t'Isfel, li hawnhekk tirreferi għal ħdax-il pajjiż/stat membru: l-Arġentina, il-Brażil, il-Bolivja, iċ-Ċilì, il-Kolombja, l-Ekwador, il-Perù, il-Paragwaj, is-Suriname, il-Venezwela u l-Urugwaj.

Il-lista separata ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-Amerka Ċentrali tkopri ż-żoni kontinentali iktar lejn it-Tramuntana. Il-Brażil għandu l-ikbar ammont ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, b'25 sit, filwaqt li l-Paragwaj għandu l-inqas ammont ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fir-reġjun, b'sit wieħed biss.

Kull sena, il-Kumitat tal-Wirt Dinji tal-UNESCO jista' jiddeżinja siti ġodda fil-lista, jew ineħħi s-siti li ma jissodisfawx iktar il-kriterji tal-għażla tal-UNESCO. L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali. Is-siti "mħallta" huma siti li jissodisfaw kriterji bħala sit kulturali u bħala sit naturali.

Il-Kumitat tal-Wirt Dinji jista' jispeċifika wkoll li sit jinsab fil-periklu, u jikkwota "kundizzjonijiet li jheddu l-istess karatteristiċi tal-għażla tal-UNESCO li wasslu biex is-sit jitniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO".

 Siti ta' Wirt Dinji 
NB: * Siti transnazzjonali (bl-asterisk)
SitStampaPostKriterji tal-GħażlaErja f'ettari (akri)Sena tad-deżinjazzjoniDeskrizzjoniRiżervi tal-Foresti Atlantiċi tax-Xlokkħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Teresopolis-DedoDeus2.jpg|alt=Forested mountains topped by rocks.|150x150pxParaná u São Paulo, il-Brażilnaturali:
(vii), (ix), (x)1999Dan is-sit jinkludi wħud mill-aħħar Foresti Atlantiċi li għad fadal u fih bijodiversità kbira b'bosta speċijiet rari u endemiċi. B'hekk huwa ta' interess kbir għax-xjenzati u għall-konservazzjoni.Brażiljaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TheSymbolofBrasiliaByXavierDonat.jpg|alt=Human sculptures and a hyperbolic shaped modern building with white ribs and glass.|150x150pxDistrett Federali, il-Brażilkulturali:
(i), (iv)—1987Ippjanata u żviluppata minn Lúcio Costa u Oscar Niemeyer fl-1956, Brażilja nħolqot ex nihilo sabiex il-belt kapitali tiġi ttrasferita minn Rio de Janeiro għal pożizzjoni iktar ċentrali. Flimkien ma'  Chandigarh fl-Indja hija l-unika post fejn il-prinċipji tad-disinn urban ta' Le Corbusier ġew applikati fuq skala kbira.Gżejjer Atlantiċi Brażiljani: ir-Riżervi ta' Fernando de Noronha u l-Gżejjer tal-Qroll ta' Rocasħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fernando_de_Noronha_-_dois_Irm%C3%A3os_-_praia_do_sancho.jpg|alt=Rocky coast interspersed by sand beaches.|150x150pxPernambuco u Rio Grande do Norte, il-Brażilnaturali:
(vii), (ix), (x)2001Bħala wieħed mill-ftit ħabitats fin-Nofsinhar tal-Atlantiku, is-sit huwa essenzjali bħala post tan-nutrizzjoni u tar-riproduzzjoni għall-organiżmi tal-baħar, inkluż speċijiet fil-periklu ta' estinzjoni u mhedda, l-iktar il-fekruna tal-baħar Eretmochelys imbricata.Kumpless ta' Konservazzjoni tal-Amażonja Ċentraliħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:NEO_lake_jau_big.jpg|alt=Satellite image of a wide river and smaller meandering tributaries running through a light green landscape.|150x150pxAmazonas, il-Brażilnaturali:
(ix), (x)2000Bħala l-ikbar żona protetta fil-baċir tax-xmara tal-Amazzonja, is-sit huwa notevoli għall-bijodiversità kbira tiegħu, għall-firxa ta' ħabitats bħall-foresti várzea u igapó u għadd ta' speċijiet fil-periklu ta' estinzjoni. Ir-reġjun ġie rikonoxxut minn diversi aġenziji tal-konservazzjoni bħala wieħed ta' prijorità għolja.Żoni Protetti ta' Cerrado: Parks Nazzjonali ta' Chapada dos Veadeiros u ta' Emasħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Veadeiros1_leofleck.jpg|alt=Rocky mountain landscape and valley.|150x150pxGoiás, il-Brażilnaturali:
(ix), (x)2001Iż-żewġ parks huma karatteristiċi taż-żona ta' Cerrado, waħda mill-eqdem ekosistemi tropikali fid-dinja u refuġju importanti għall-ispeċijiet fi żminijiet ta' tibdil fil-klima.Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskopertiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Panorama,_Parque_Nacional_e_Hist%C3%B3rico_do_Monte_Pascoal.JPG|alt=View of vast forested landscape.|150x150pxBahia u Espírito Santo, il-Brażilnaturali:
(ix), (x)1999Is-sit jinkludi wħud mill-aħħar Foresti Atlantiċi li għad fadal u fih bijo diversità kbira b'bosta speċijiet rari u endemiċi. B'hekk huwa ta' interess kbir għax-xjenzati u għall-konservazzjoni.Ċentru Storiku ta' Salvador de Bahiaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Salvador-CCBY-2.jpg|alt=Large three-storied buildings with facades painted in bright colors: light blue and yellow.|150x150pxBahia, il-Brażilkulturali:
(iv), (vi)—1985Ir-raħal kolonjali antik tal-ewwel belt kapitali tal-Brażil u l-ewwel raħal tas-suq tal-iskjavi fid-Dinja l-Ġdida, ippreserva bosta djar Rinaxximentali b'kuluri jgħajtu u mżejna bl-istukko tas-sekli 16 sa 18.Ċentru Storiku ta' São Luísħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Reviver.JPG|alt=A cobblestone street of old single-storied brightly colored houses.|150x150pxMaranhão, il-Brażilkulturali:
(iii), (iv), (v)1997São Luís ippreserva l-pjanta rettangolari sħiħa tar-raħal u bosta binjiet storiċi. B'hekk huwa eżempju mill-aqwa ta' raħal kolonjali Portugiż.Ċentru Storiku tar-Raħal ta' Diamantinaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Igreja_Matriz,_Diamantina.jpg|alt=Old church, cobble stone streets and two-storied houses with white facades.|150x150pxMinas Gerais, il-Brażilkulturali:
(ii), (iv)1999Dan ir-raħal kolonjali tas-seklu 18 huwa eżempju ppreservat sew ta' arkitettura Barokka. Ġie stabbilit f'ambjent ostili ta' muntanji tal-blat u sar ċentru tal-estrazzjoni tad-djamanti fis-sekli 18 u 19.Ċentru Storiku tar-Raħal ta' Goiásħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Boamorte.jpg|alt=Facade of a two-storied stone church, largely painted white/beige with red/brownish window frames.|150x150pxGoiás, il-Brażilkulturali:
(ii), (iv)2001Stabbilit fl-1727 mill-esploratur Bartolomeu Bueno da Silva, Goiás ippreserva l-biċċa l-kbira tal-wirt kolonjali tiegħu u huwa eżempju ta' insedjament Ewropew fin-naħa ta' ġewwa tal-Amerka t'Isfel.Ċentru Storiku tar-Raħal ta' Olindaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mosteiro_de_S%C3%A3o_Bento_-_Olinda_-_Pernambuco_-_Brasil.jpg|alt=White stone church with red tile roof near the sea.|150x150pxPernambuco, il-Brażilkulturali:
(ii), (iv)1982Ir-raħal ġie stabbilit fl-1537 u stagħna bħala ċentru tal-produzzjoni tal-kannamiela. Wara li nsterqulu r-rikkezzi tiegħu mill-Olandiżi fis-seklu 17, iċ-ċentru storiku jmur lura l-iktar għas-seklu 18 b'taħlita armonjuża ta' binjiet, ġonna, knejjes, kunventi u kappelli.Raħal Storiku ta' Ouro Pretoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ouro_Preto_November_2009-7.jpg|alt=Two-storied white buildings with red roof tiles lining a square. At the end of the square there is a prominent building with a clock tower.|150x150pxMinas Gerais, il-Brażilkulturali:
(i), (iii)—1980Il-prosperità tar-raħal bħala ċ-ċentru tal-kilba għad-deheb fil-Brażil fis-seklu 18 hija riflessa fil-bosta knejjes, pontijiet u funtani ppreservati tagħha ddisinjati mill-iskultur Barokk Aleijadinho.Park Nazzjonali ta' Iguaçuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cataratas_do_Igua%C3%A7u_0_2.jpg|alt=A large horseshoe shaped waterfall.|150x150pxParaná, il-Brażilnaturali:
(vii), (x)1986Flimkien mal-Park Nazzjonali ta' Iguazú fl-Arġentina, il-park Brażiljan jipproteġi l-Kaskati ta' Iguazu, waħda mill-ikbar kaskati fid-dinja, fejn jgħixu bosta speċijiet rari u fil-periklu ta' estinzjoni bħall-wikkiel ġgantesk tan-nemel jew il-lontra ġganteska. Is-sit tqiegħed fil-lista tas-siti fil-periklu fl-1999-2001 minħabba li kienet infetħet triq illegalment minn ġol-park, kienu nbnew digi max-xmara Iguazu u bdew jiġu organizzati titjiriet bil-ħelikopter.Missjonijiet tal-Ġiżwiti fost il-Guarani: San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Señora de Loreto u Santa Maria Mayor (l-Arġentina), il-Fdalijiet ta' Sao Miguel das Missoes (il-Brażil)*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ru%C3%ADnas_1.jpg|alt=Ruins of a stone church facade and tower.|150x150pxRio Grande do Sul, il-Brażil
u Misiones, l-Arġentina kulturali:
(iv)—1984Fis-sekli 17 u 18, il-Ġiżwiti bnew diversi missjonijiet għand il-poplu Guaraní. Il-fdalijiet ta' ħames missjonijiet huma komponenti ta' Sit ta' Wirt Dinji wieħed. Fl-1983 żdiedet il-missjoni fil-Brażil u fl-1984 is-sit sar transnazzjonali għaliex żdiedu l-erba' missjonijiet fl-Arġentina. Il-missjonijiet għandhom konfigurazzjonijiet differenti u l-istat ta' konservazzjoni tagħhom ivarja minn missjoni għal oħra. Tipikament jinkludu l-fdalijiet ta' knejjes u ta' kunventi, pjantaġġuni, u l-pedamenti ta' abitazzjonijiet tal-indiġeni. Fl-istampa tidher il-Missjoni ta' San Ignacio Miní.Kumpless Modern ta' Pampulhaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Igreja_de_S%C3%A3o_Francisco_de_Assis_-_Lagoa_da_Pampulha.jpg|alt=White modernist building in front of a lake.|150x150pxMinas Gerais, il-Brażilkulturali:
(i), (ii), (iv)2016Dan is-sit jikkonsisti minn proġett urban li nħoloq fl-1940 f'Belo Horizonte, Minas Gerais. Ġie ddisinjat madwar lag artifiċjali, il-Lag ta' Pampulha, u jinkludi każinò, sala tal-ballu, il-Golf Yacht Club u l-Knisja ta' San Franġisk t'Assisi. Il-binjiet ġew iddisinjati mill-arkitett Oscar Niemeyer, b'kollaborazzjoni mal-arkitett pajsaġġistiku Roberto Burle Marx u artisti Brażiljani tal-Moderniżm.Żona ta' Konservazzjoni ta' Pantanalħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pantanal,_south-central_South_America_5170.jpg|alt=Plain with forests, grassland, rivers and many lakes.|150x150pxMato Grosso u Mato Grosso do Sul, il-Brażilnaturali:
(vii), (ix), (x)2000Is-sit jinkludi erba' żoni protetti, li jinkludu waħda mill-ikbar ekosistemi tal-artijiet mistagħdra u tal-ilma ħelu fid-dinja, fejn jgħixu għadd abbundanti u firxa wiesgħa ta' speċijiet.Paraty u Ilha Grande, Kultura u Bijodiversitàħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paraty_09_2007_59.JPG|alt=Plain with old buildings, forests, moutains and palm trees.|150x150pxRio de Janeiro, il-Brażilimħallat:
(v), (x)2019Dan il-pajsaġġ kulturali, li jinsab bejn il-katina muntanjuża ta' Serra da Bocaina u l-Oċean Atlantiku, jinkludi ċ-ċentru storiku ta' Paraty, wieħed mill-iżjed irħula kostali ppreservati sew tal-Brażil, kif ukoll erba' żoni naturali protetti tal-Foresta Atlantika Brażiljana, wieħed mill-ħames siti ewlenin ta' bijodiversità fid-dinja. F'Paraty hemm diversità impressjonanti ta' speċijiet, uħud minnhom mhedda, bħall-ġagwar (Panthera onca), il-ħanżir tax-xofftejn bojod (Tayassu pecari) u diversi speċijiet ta' primati, inkluż ix-xadina sufija (Brachyteles arachnoides), li hija speċi emblematika tas-sit. Fl-aħħar tas-seklu 17, Paraty kien l-aħħar punt tal-Caminho do Ouro (Rotta tad-Deheb), li minnha kien jiġi ttrasportat id-deheb lejn l-Ewropa. Il-port tiegħu serva bħala punt ta' dħul għall-għodod u għall-iskjavi Afrikani, li kienu jintbagħtu jaħdmu fil-minjieri. Inbniet sistema ta' difiża biex tipproteġi l-ġid tal-port u tar-raħal. Iċ-ċentru storiku ta' Paraty ikkonserva l-pjanta tiegħu tas-seklu 18 u l-biċċa l-kbira tal-arkitettura kolonjali tiegħu tas-seklu 18 u tal-bidu tas-seklu 19.Rio de Janeiro: Pajsaġġi Carioca bejn il-Muntanji u l-Baħarħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Christ_on_Corcovado_mountain.JPG|alt=Human sculptures and a hyperbolic shaped modern building with white ribs and glass.|150x150pxRio de Janeiro, il-Brażilkulturali:
(v), (vi)2012Is-sit jikkonsisti minn ambjent urban eċċezzjonali iktar milli wirt mibni. Iħaddan l-elementi naturali ewlenin li sawru u ispiraw l-iżvilupp tal-belt: mill-ogħla punt tal-muntanji tal-Park Nazzjonali ta' Tijuca sal-baħar. Dawn jinkludu wkoll il-Ġonna Botaniċi li ġew stabbiliti fl-1808, il-Muntanja ta' Corcovado bl-istatwa famuża ta' Kristu Redentur u l-għoljiet madwar il-Bajja ta' Guanabara, inkluż il-pajsaġġ estensiv tul il-Bajja ta' Copacabana li kkontribwixxa għall-kultura tal-għajxien fil-beraħ ta' din il-belt spettakolari. Rio de Janeiro hija magħrufa wkoll għall-ispirazzjoni artistika li pprovdiet lill-mużiċisti, lill-pajsaġġisti u lill-urbanisti.Santwarju ta' Bom Jesus de Matosinhosħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sanctuary_of_Bom_Jesus_do_Congonhas.jpg|alt=Stairs leading to a white stone church with two towers. Sculptures are placed on walls in front of the church.|150x150pxMinas Gerais, il-Brażilkulturali:
(i), (iv)—1985Is-sit inbena fis-seklu 18 u jinkludi knisja, taraġ fil-beraħ u seba' kappelli, imżejna bi statwi magħmula minn Aleijadinho.Pjazza ta' San Franġisk fir-Raħal ta' São Cristóvãoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flickr_-_Minist%C3%A9rio_da_Cultura_-_Pra%C3%A7a_S%C3%A3o_Francisco_-_S%C3%A3o_Crist%C3%B3v%C3%A3o_(SE)_(6).jpg|alt=White church on a square.|150x150pxSergipe, il-Brażilkulturali:
(ii), (iv)2010Il-pjazza hija mdawra b'żewġ knejjes, palazz u binjiet oħra ta' perjodi storiċi differenti, li joħorġu fid-dieher l-arkitettura Franġiskana fil-Grigal tal-Brażil.Park Nazzjonali ta' Serra da Capivaraħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Serra_da_Capivara_-_Painting_7.JPG|alt=Rock painting in red of a four legged animal, a smaller four legged animal and a human figure.|150x150pxPiauí, il-Brażilkulturali:
(iii)—1991Is-sit jinkludi waħda mill-eqdem komunitajiet umani fl-Amerka t'Isfel, u fih għadd kbir ta' tpittir fl-għerien. Uħud minnhom imorru lura saħansitra sa 25,000 sena ilu.Sit Arkeoloġiku tal-Maħżen ta' Valongoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cais_do_Valongo_e_da_Imperatriz.jpg|150x150pxRio de Janeiro, il-Brażilkulturali:
(vi)2017Il-maħżen antik tal-ġebel jinsab fl-eks żona tal-port ta' Rio de Janeiro u nbena għall-iżbark tal-iskjavi Afrikani li waslu fil-kontinent tal-Amerka t'Isfel mill-1811 'il quddiem. Huwa stmat li 900,000 Afrikan waslu fl-Amerka t'Isfel f'Valongo.Sítio Roberto Burle Marxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:S%C3%ADtio_Roberto_Burle_Marx_31.jpg|150x150pxRio de Janeiro, il-Brażilkulturali:
(ii), (iv)2021Dan is-sit huwa proprjetà f'Barra de Guaratiba tal-arkitett pajsaġġistiku Roberto Burle Marx. Huwa ħoloq ġnien hemmhekk b'madwar 3,500 speċi ta' pjanti.Park Nazzjonali ta' Los Glaciaresħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Perito_Moreno_Glacier_Patagonia_Argentina_Luca_Galuzzi_2005.JPG|alt=Perito Moreno Glacier entering the lake|150x150pxSanta Cruz, l-Arġentinanaturali: (vii), (viii)—1981Il-formazzjonijiet tal-art tal-park nazzjonali joħorġu fid-dieher kif l-avvanzar u l-irtirar kontinwi tal-glaċjazzjoni fil-perjodu Kwaternarju qed isawru l-pajsaġġ. L-ikbar għata polari tas-silġ fl-Amerka t'Isfel fiha l-ikbar glaċieri konnessi ma' lagi glaċjali. L-iżjed glaċier magħruf huwa dak ta' Perito Moreno (fl-istampa) li minnu jitqaċċtu icebergs fil-Lag ta' Argentino.Park Nazzjonali ta' Iguazúħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Iguazu_National_Park_Falls.jpg|alt=Iguazu Falls|150x150pxMisiones, l-Arġentinanaturali: (vii), (x)—1984Il-park nazzjonali huwa ċċentrat madwar il-Kaskati spettakolari ta' Iguazu (fl-istampa), li nħolqu bil-fluss tax-xmara Iguazu River nieżel fuq kaskati tal-bażalt li jimmarkaw il-fruntiera bejn l-Arġentina u l-Brażil. L-inħawi tal-madwar jinkludu l-foresta subtropikali ta' Paranese, li hija parti mill-Foresta Atlantika. Il-foresta għandha bijodiversità kbira, b'iktar minn 2,000 speċi ta' pjanti vaskulari u annimali kbar bħat-tapir, il-wikkiel ġgantesk tan-nemel, ix-xadina tal-ispeċi Alouatta, il-leopard tal-Amerka t'Isfel, il-ġagwar u l-kajman. Fuq in-naħa Brażiljana, il-Park Nazzjonali ta' Iguaçu tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO separat fl-1986.Cueva de las Manos, Río Pinturasħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|alt=Hands painted on a wall|150x150pxSanta Cruz, l-Arġentinakulturali: (iii)—1999Il-Cueva de las Manos, litteralment "l-għar tal-idejn", f'Río Pinturas fih ġabra eċċezzjonali ta' arti preistorika fl-fl-għerien maħluqa mill-komunitajiet ta' kaċċaturi u ġemmiegħa. Minbarra l-ħafna tpittir tal-kontorn ta' idejn ta' bnedmin, hemm ukoll tpittir ta' nies, pjanti, xeni tal-kaċċa u annimali, b'mod partikolari tal-gwanako li għadhom preżenti fir-reġjun. L-eqdem arti fl-għar tmur lura għall-għaxar millenju Q.K., filwaqt li l-iżjed traċċi reċenti ta' abitanti fis-sit imorru lura għall-ħabta tas-700 W.K.Peniżola Valdésħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Robben-001.jpg|alt=A group of South American sea lions on the beach|150x150pxChubut, l-Arġentinanaturali: (x)—1999Il-peniżola, estiża mill-Patagonja lejn l-Oċean Atlantiku, hija kkaratterizzata minn irdumijiet tal-blat, laguni, bajjiet baxxi, għaram, artijiet imtajna tal-marea, gżejriet, u artijiet mistagħdra, li wħud minnhom huma protetti mill-Konvenzjoni tar-Ramsar. Iż-żona hija importanti għall-konservazzjoni tal-mammiferi tal-baħar. Hija l-post tat-tnissil tal-balieni tan-Nofsinhar u bis-saħħa tal-isforzi ta' konservazzjoni din l-ispeċi li qabel kienet tiġi kkaċċjata ferm issa qed tirkupra. Hemm ukoll kolonji ta' foki iljunfanti tan-Nofsinhar u iljun tal-baħar tal-Amerka t'Isfel (fl-istampa).Parks Naturali ta' Ischigualasto / Talampayaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Valle_Pintado_1_-_Parque_Provincial_Ischigualasto.jpg|alt=Badlands landscape in Ischigualasto|150x150pxSan Juan, La Rioja, l-Arġentinanaturali: (viii)—2000Iż-żewġ parks fihom sitt formazzjonijiet ġeoloġiċi li jkopru l-perjodu Triassiku kollu (245-208 miljun sena ilu). Il-ġabra ta' fossili jiddokumentaw is-sekwenza kompluta ta' annimali u ta' pjanti li għexu tul madwar 50 miljun sena. Fost il-fossili nstabu d-dinosawri bikrin, bħall-Eoraptor, rettili, anfibji, l-antenati tal-mammiferi, u ħut. Mill-inqas 100 speċi ta' pjanti ġew identifikati wkoll. Dan joffri ħjiel uniku rigward il-ħajja fit-Triassiku.Kumpless u l-Estancias tal-Ġiżwiti ta' Córdobaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AltaGracia.jpg|alt=A church at the Alta Gracia Estancia|150x150pxCórdoba, l-Arġentinakulturali: (ii), (iv)—2000Għal madwar 150 sena fis-sekli 17 u 18, il-Ġiżwiti kienu jieħdu ħsieb sensiela ta' insedjamenti b'enfasi fuq xogħol missjunarju u edukattiv. Il-Kumpless tal-Ġiżwiti fil-belt ta' Córdoba, l-eks belt kapitali tal-provinċja tal-Ġiżwiti, fih il-knisja, il-binjiet residenzjali, u l-binjiet tal-Università Nazzjonali ta' Córdoba. Kull waħda mill-ħames estancias (ranches) fir-reġjun kellhom knisja, binjiet residenzjali, żoni għax-xogħol, impjanti tal-immaniġġjar tal-ilma, irziezet, u art għar-ragħa tal-bhejjem. Dawn joħorġu fid-dieher il-fużjoni tal-istil Barokk u Manjerist mal-kulturi tal-popli indiġeni u l-iskjavi Afrikani. Fl-istampa tidher Alta Gracia.Quebrada de Humahuacaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AR378-Quebrada_de_Humahuaca.jpg|alt=Arid landscape with cacti|150x150pxJujuy, l-Arġentinakulturali: (ii), (iv), (v)—2003Quebrada de Humahuaca huwa fondoq maħluq mix-xmara Rio Grande. Jibda fuq il-promontorju tad-deżert biered fl-Andes Għoljin u jintemm madwar 150 kilometru (93 mil) lejn in-Nofsinhar, fil-pjanuri. Matul l-aħħar għaxar millenji, il-wied intuża bħala rotta kummerċjali minn popli differenti, bħala l-iżjed kollegament importanti bejn il-muntanji u l-pjanuri. Fdalijiet ta' materjali wrew li l-wied kien jintuża mill-komunitajiet ta' kaċċaturi u ta' ġemmiegħa u mill-bdiewa bikrin, u kien hemm ukoll irħula u villaġġi ta' qabel l-Inka, insedjamenti tal-Imperu Inka (is-sekli 15 u 16), kif ukoll insedjamenti Spanjoli u repubblikani.Qhapaq Ñan, Sistema tat-Toroq tal-Inka*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jujuy_Secci%C3%B3n_Quebrada_Grande-Las_Escaleras,_Foto_1_(14960178156)_(2).jpg|alt=Paved path in the mountains|200x200pxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Peru.svg|bordura|45x45px il-Perù ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Bolivia.svg|bordura|45x45px il-Bolivja ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Argentina.svg|bordura|45x45px l-Arġentina ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Chile.svg|bordura|45x45px iċ-Ċili
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Colombia.svg|bordura|45x45px il-Kolombja ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Ecuador.svg|bordura|45x45px l-Ekwadorkulturali: (ii), (iii), (iv), (vi)—2014Dan is-sit huwa network estensiv ta' toroq tal-Inka għall-komunikazzjoni, għall-kummerċ u għad-difiża, li jkopri 30,000 kilometru. Dan in-network straordinarju nbena mill-Inka matul diversi sekli u huwa parzjalment ibbażat fuq infrastruttura ta' qabel l-Inka. In-network jgħaddi minn wieħed mit-territorji ġeografiċi l-iktar imħarbta tad-dinja u jikkollega l-qċaċet miksijin bil-borra tal-Andes – f'altitudni ta' iktar minn 6,000 metru – mal-kosta. Jgħaddi minn foresti tropikali sħan, widien għammiela u deżerti. In-network laħaq l-espansjoni massima fis-seklu 15, meta nfirex fit-tul u fil-wisa' tal-Andes. Is-sit fih 273 komponent mifruxa fuq iktar minn 6,000 kilometru li ntgħażlu biex jiġu enfasizzati l-kisbiet soċjali, politiċi, arkitettoniċi u tal-inġinerija tan-network, flimkien mal-infrastruttura assoċjata miegħu għall-kummerċ, għall-akkomodazzjoni u għall-ħżin, kif ukoll is-siti ta' importanza reliġjuża.Ix-Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier, Kontribut Straordinarju għall-Moviment Modernist*ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Curutchet.jpg|alt=Curutchet House, a modernist building in several stories|225x225pxBuenos Aires, l-Arġentinakulturali: (i), (ii), (vi)—2016Dan is-sit transnazzjonali (kondiviż ma' Franza, mal-Belġju, mal-Iżvizzera, mal-Ġermanja, mal-Indja, u mal-Ġappun) jinkludi 17-il binja tal-arkitett Franċiż-Żvizzeru Le Corbusier. Le Corbusier kien rappreżentant importanti tal-moviment tal-Moderniżmu, li introduċa tekniki arkitettoniċi ġodda sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet tas-soċjetà li kienet qed tinbidel. Id-Dar ta' Curutchet (fl-istampa) tinsab fl-Arġentina.Park Nazzjonali ta' Los Alercesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lago_Cisne_-_Parque_Nacional_Los_Alerces_-_Chubut_-_Argentina_-_panoramio.jpg|alt=Mountain lake surrounded by trees|200x200pxChubut, l-Arġentinanaturali: (vii), (x)—2017Il-park nazzjonali jipproteġi sezzjonijiet kontinwi kważi mhux mimsusa tal-Foresta tal-Patagonja. Din hija waħda mill-ħames tipi ta' foresti miti fid-dinja u hija influwenzata mill-foresti Valdivjani miti. Il-park issemma għas-siġra ta' Alerce, li hija siġra konifera endemika tal-Amerka t'Isfel li tibqa' tgħix fit-tul. Il-park huwa magħruf ukoll għas-sbuħija naturali tiegħu, b'mod partikolari madwar il-Lag ta' Menéndez.Park Nazzjonali ta' Chiribiquete– "Il-Maloca tal-Ġagwar"ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chiribiquete_view.jpg|alt=A tepui within the Chiribiquete National Park.|150x150pxDipartimenti ta' Caquetá u ta' Guaviare, il-Kolombjaimħallat:
(iii), (ix), (x)2018Pajsaġġ Kulturali tal-Kafè tal-Kolombjaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chinchin%C3%A1_cafetal.jpg|150x150pxDipartimenti ta' Caldas, ta' Quindío u ta' Risaralda, il-Kolombjakulturali:
(v), (vi)2011Ċentru Storiku ta' Santa Cruz de Mompoxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Santa_barbara_dia.JPG|150x150pxDipartiment ta' Bolívar, il-Kolombjakulturali:
(iv), (v)01995Park Nazzjonali ta' Los Katíosħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Giant_anteater_(4531346746).jpg|150x150pxDipartimenti ta' Antioquia u ta' Chocó, il-Kolombjanaturali:
(ix), (x)1994Santwarju tal-Fawna u tal-Flora ta' Malpeloħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Malpelo_island_NOAA.jpg|150x150pxDipartiment ta' Valle del Cauca, il-Kolombjanaturali:
(vii), (ix)2006Park Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Tierradentroħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tombs_in_Tierra_Dentro.jpg|150x150pxDipartiment ta' Cauca, il-Kolombjakulturali:
(iii)01995Port, Fortizzi u Grupp ta' Monumenti ta' Cartagenaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:71_-_Carthag%C3%A8ne_-_D%C3%A9cembre_2008.jpg|150x150pxDipartiment ta' Bolívar, il-Kolombjakulturali:
(iii)01984Park Arkeoloġiku ta' San Agustínħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Parque_Arqueol%C3%B3gico_de_San_Agust%C3%ADn_-_Tumb_with_deity.jpg|150x150pxDipartiment ta' Huila, il-Kolombjakulturali:
(iii)01995Park Nazzjonali ta' Rapa Nuiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Moai_Rano_raraku.jpg|alt=Moai Rano Raraku|200x200pxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Valparaiso_Region,_Chile.svg|bordura|45x45px Reġjun ta' Valparaíso, Rapa Nui, iċ-Ċilikulturali: (i), (iii), (v)—1995Rapa Nui, l-isem indiġenu tal-Gżira tal-Għid (bl-Ingliż: Easter Island; bl-Ispanjol: Isla de Pascua), hija xhieda ta' fenomenu kulturali uniku. Soċjetà ta' oriġini Polineżjana li insedjat il-gżira għall-ħabta tat-300 W.K stabbilew tradizzjoni qawwija, immaġinattiva u oriġinali ta' skultura u arkitettura monumentali, ħielsa minn kwalunkwe influwenza esterna. Mis-seklu 10 sas-seklu 16, din is-soċjetà bniet santwarji u figuri enormi tal-ġebel magħrufa bħala moai, li ħolqu pajsaġġ kulturali uniku li għadu jsaħħar lin-nies minn madwar id-dinja kollha.Knejjes ta' Chiloéħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Iglesia_de_Nerc%C3%B3n.JPG|alt=Nercón Church|150x150pxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Los_Lagos_Region,_Chile.svg|bordura|45x45px Reġjun ta' Los Lagos, Provinċja ta' Chiloé, iċ-Ċilikulturali: (ii), (iii)—2000Il-Knejjes ta' Chiloé jirrappreżentaw eżempju uniku fl-Amerka Latina ta' forma straordinarja ta' arkitettura ekkleżjastika bl-injam. Jirrappreżentaw tradizzjoni li nbdiet mill-Missjoni Peripatetika tal-Ġiżwiti fis-sekli 17 u 18, li tkompliet u ġiet imsaħħa mill-Franġiskani matul is-seklu 19, u li għadha prevalenti sal-lum il-ġurnata. Dawn il-knejjes jirrappreżentaw ir-rikkezza intanġibbli tal-Arċipelagu ta' Chiloé, u joħorġu fid-dieher il-fużjoni ta' suċċess tal-kultura indiġena u tal-kultura Ewropea, l-integrazzjoni sħiħa tal-arkitettura tiegħu fl-ambjent u fil-pajsaġġ, kif ukoll il-valuri spiritwali tal-komunitajiet.Kwartier Storiku tal-Belt Portwali ta' Valparaísoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cerro_Concepcion.jpg|alt=Concepcion Hill|150x150pxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Valparaiso_Region,_Chile.svg|bordura|45x45px Reġjun ta' Valparaíso, Provinċja ta' Valparaíso, iċ-Ċilikulturali: (iii)—2003Il-belt kolonjali ta' Valparaíso hija eżempju eċċellenti tal-iżvilupp urban u arkitettoniku tal-aħħar tas-seklu 19 fl-Amerka Latina. Fl-ambjent tagħha qisu ta' anfiteatru naturali, il-belt hija kkaratterizzata minn nisġa urbana vernakolari adattata għax-xaqlibiet tal-għoljiet li huma miżgħuda b'varjetà kbira ta' kampnari tal-knejjes. Toħloq kuntrast mal-konfigurazzjoni ġeometrika fil-pjanura. Il-belt ippreservat sew l-infrastruttura industrijali bikrija tagħha, pereżempju l-bosta "liftijiet" max-xaqlibiet weqfin tal-għoljiet.Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Lauraħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Humberstone.jpg|alt=Humberstone|150x150pxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Tarapaca,_Chile.svg|bordura|45x45px Reġjun ta' Tarapaca, Provinċja ta'  Tamarugal, iċ-Ċilikulturali: (ii), (iii), (iv)—2005L-impjanti ta' Humberstone u ta' Santa Laura jinkludu iktar minn 200 eks impjant tan-nitrat tal-potassju fejn ħaddiema miċ-Ċilì, mill-Perù u mill-Bolivja ħadmu u għexu f'irħula tax-xogħol u sawru kultura komunali distintiva tal-pampinos. Dik il-kultura hija preżenti fil-lingwa, fil-kreattività, fis-solidarjetà, u fuq kollox fir-rwol ta' pijuniera li kellhom biex tħabtu għall-ġustizzja soċjali, li kellha impatt kbir fuq l-istorja soċjali. L-impjanti jinsabu fil-Pampas remot, wieħed mill-iżjed deżerti nexfin fid-Dinja, u minkejja l-ambjent ostili, il-pampinos għexu u ħadmu hemmhekk għal iktar minn 60 sena, mill-1880, sabiex jipproċessaw l-ikbar depożitu ta' nitrat tal-potassju fid-dinja, u pproduċew il-fertilizzant tan-nitrat tas-sodju li ttrasforma l-artijiet agrikoli fl-Amerka t'Isfel, fl-Amerka ta' Fuq u fl-Ewropa, u pproduċa ġid kbir għaċ-Ċilì. Minħabba l-vulnerabbiltà tal-istrutturi u l-impatt ta' terremot reċenti, is-sit tqiegħed ukoll fil-lista tas-siti fil-periklu sabiex jiġu mmobilizzati r-riżorsi għall-konservazzjoni. Fl-2019, is-sit tneħħa mil-lista tas-siti fil-periklu.Raħal tal-Estrazzjoni ta' Sewellħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chile,_Sewell_en_nieve_(2959968911).jpg|alt=Sewell|150x150pxħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_O'Higgins_Region,_Chile.svg|bordura|45x45px Reġjun ta' O'Higgins, Provinċja ta' Cachapoal, iċ-Ċilikulturali: (ii)—2006Ir-Raħal tal-Estrazzjoni ta' Sewell jinsab f'għoli ta' 2,000 metru fl-Andes, 60 kilometru fil-Lvant ta' Rancagua, f'ambjent immarkat minn klima estrema. Ir-raħal inbena mill-kumpanija tar-ram ta' Braden fl-1905 sabiex jilqa' l-ħaddiema f'dik li mbagħad saret l-ikbar minjiera tar-ram taħt l-art fid-dinja, il-minjiera ta' El Teniente. Ir-raħal huwa eżempju straordinarju tal-irħula tax-xogħol li mbagħad nibtu f'bosta partijiet remoti tad-dinja permezz tal-fużjoni tal-forza tax-xogħol lokali u r-riżorsi minn nazzjon industrijalizzat, għall-estrazzjoni u għall-ipproċessar ta' riżorsi naturali b'valur għoli. Ir-raħal inbena fuq art wieqfa wisq għall-vetturi bir-roti, u madwar taraġ ċentrali li jibda minn stazzjon ferrovjarju. Tul ir-rotta, pjazez formali b'għamliet irregolari u b'siġar u bi pjanti ornamentali kienu jikkostitwixxu l-ispazji pubbliċi prinċipali tar-raħal. Il-binjiet fit-toroq huma tal-injam u spiss kienu jinżebgħu b'aħdar, isfar, aħmar u blu jgħajtu. Fl-aqwa tiegħu, Sewell kellu 15,000 abitant, iżda ġie abbandunat għalkollox fis-snin 70 tas-seklu 20.Siti Arkeoloġiċi tal-Kultura ta' Chinchorroħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ChinchorroMummiesSanMiguelDeAzapa.jpg|alt=Mommies of Chichorro Culture|150x150pxiċ-Ċilikulturali: (iii), (v)—2021Għall-ħabta tas-sena 7000 Q.K., fit-Tramuntana nett taċ-Ċilì, xi gruppi ta' kaċċaturi mill-Andes bdew joqorbu lejn il-kosta u jużaw ir-riżorsi tal-Oċean Paċifiku, x'aktarx immotivati mit-tibdil fil-klima wara l-aħħar glaċjazzjonijiet. F'dan il-perjodu, imsejjaħ Arkajku, il-kaċċaturi bdew jisfruttaw l-ambjenti kostali u gradwalment bdew jadattaw l-għodod tagħhom. B'hekk, twieldu l-ewwel soċjetajiet ta' sajjieda, li kienu jużaw teknoloġija tas-sajd ibbażata fuq ganċ magħmul bil-qxur tal-frott tal-baħar tat-tip choro zapato. Il-kuluri tiegħu kienu jattiraw l-attenzjoni tal-ħut mistada dak iż-żmien. Dawn il-gruppi popolaw pampa qisha deżert bejn is-6000 u l-2000 Q.K. Dan it-territorju kien estiż sal-baħar u kien ikopri min-Nofsinhar tal-Perù sar-reġjun ta' Antofagasta fiċ-Ċilì. L-aqwa evidenza ta' dan l-iżvilupp instab fil-bokka tax-xmara Camarones. Il-gruppi tal-kultura ta' Chinchorro baqgħu jikkaċċjaw fil-postijiet fil-qrib u baqgħu jisfruttaw ir-riżorsi, iżda peress li l-ikel prinċipali tagħhom kien jiġi mill-baħar, huma insedjaw il-kosta, u kienu jgħixu fi djar mibnija fuq spazji tondi mħaffra fil-ħamrija u magħhom kienu jitwaħħlu lqugħ għall-kenn mir-riħ. Qrib id-djar tagħhom, huma ddepożitaw l-iskart tagħhom, speċjalment qxur tal-frott tal-baħar, u difnu ħafna mill-mejtin tagħhom, li xtaqu jippreservawlhom il-katavri tagħhom. Għaldaqstant, 3,000 sena qabel l-Eġittu, dawn in-nies żviluppaw teknika ta' mummifikazzjoni, u ħolqu tradizzjoni li damet madwar 4,000 sena, magħrufa bħala l-kultura ta' Chinchorro.Belt ta' Cuzcoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cathedral_at_Cuzco.jpg|150x150px|Cathedral of CuzcoCuzco, il-Perùkulturali: (iii), (iv)—1983Cuzco ġiet żviluppata mir-re tal-Inka Pachacutec, li rrenja fir-Renju ta' Cuzco meta kiber u sar l-Imperu tal-Inka fis-seklu 15. Saret l-iżjed belt importanti tal-Imperu tal-Inka, maqsuma f'żoni distinti għall-użu reliġjuż u amministrattiv, u mdawra b'sistema organizzata ta' użi agrikoli, artiġjanali u industrijali. L-Ispanjoli ħakmu l-imperu fis-seklu 16. Huma bnew knejjes u binjiet Barokki fuq il-fdalijiet tal-Inka. Cuzco hija waħda mill-ogħla bliet fid-dinja.Santwarju Storiku ta' Machu Picchuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:80_-_Machu_Picchu_-_Juin_2009_-_edit.2.jpg|150x150px|Machu PicchuCuzco, il-Perùimħallat: (i), (iii), (vii), (ix)—1983Is-sit ta' Machu Picchu, f'għoli ta' 2,340 metru (7,680 pied) 'il fuq mil-livell tal-baħar, inbena fuq territorju muntanjuż estiż għall-ħabta ta' nofs is-seklu 15, u ġie abbandunat madwar 100 sena wara. Jinkludi ħitan, raba' mtarraġ, u binjiet mibnija minn blat reżistenti għat-terremoti. Il-belt kellha popolazzjoni ta' madwar 1,200 ruħ, l-iktar patrijiet, nisa, u tfal. Ġie abbandunat qabel il-wasla tal-Ispanjoli f'Cuzco x'aktarx minħabba tifqigħa ta' ġidri.Sit Arkeoloġiku ta' Chavínħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chav%C3%ADn_de_Hu%C3%A1ntar.JPG|150x150px|Chavín de HuantarAncash, il-Perùkulturali: (iii)—1985Il-kultura ta' Chavín żviluppat fl-artijiet għoljin tal-Andes bejn l-1500 u t-300 Q.K. Is-sit issa huwa magħruf bħala Chavín de Huantar, li serva bħal ċ-ċentru. Is-sit jikkonsisti minn kumpless ta' raba' mtarraġ u rqajja' kwadri mħaffra fil-blat. Huwa maħsub li l-kultura ta' Chavín primarjament kienet soċjetà bbażata fuq ir-reliġjon, iktar milli fuq it-tkabbir aggressiv.Park Nazzjonali ta' Huascaránħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Taulliraju.JPG|150x150px|Taulliraju Mountain in Huascarán National ParkAncash, il-Perùnaturali: (vii), (viii)—1985Il-Park Nazzjonali ta' Huascarán jinsab fil-katina muntanjuża tal-Cordillera Blanca tal-Andes. Jinsab madwar Huascarán, l-ogħla quċċata fil-Perù. L-ambjent fiżiku jinkludi glaċieri, irdumijiet u lagi, filwaqt li fil-park jgħixu diversi speċijiet ta' annimali reġjonali. Il-park nazzjonali mhux abitat, għalkemm għadd ta' llama u alpaka jirgħu fl-artijiet baxxi.Żona Arkeoloġika ta' Chan Chanħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chanchan_fishnet_ruins.JPG|150x150px|Chan ChanLa Libertad, il-Perùkulturali: (i), (iii)—1986Il-belt ta' Chan Chan kienet il-belt kapitali tal-kultura ta' Chimú. Ir-Renju ta' Chimú żviluppa tul il-kosta tat-Tramuntana tal-Perù. Chan Chan hija maqsuma f'disa' unitajiet imdawra bil-ħitan li jindikaw diviżjoni politika u soċjali. Il-poplu Chimú nħakem mill-Inka Fl-1470. Is-sit tniżżel fil-lista tas-siti fil-periklu malli tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, peress li l-kostruzzjonijiet tat-tajn u tal-brikks iġarrbu ħsarat faċilment bix-xita qliel u bl-erożjoni.Park Nazzjonali ta' Manúħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manu_riverbank.jpg|150x150px|Manú National ParkCuzco, il-Perùnaturali: (ix), (x)—1987Il-park huwa mifrux fuq 1,500,000 ettaru (5,800 mil kwadru) u fuq għoli minn 150 metru (490 pied) sa 4,200 metru (13,800 pied) 'il fuq mil-livell tal-baħar. Fil-Park Nazzjonali ta' Manú jgħixu 1,000 speċi ta' għasafar, iktar minn 200 speċi ta' mammiferu (100 minnhom huma friefet il-lejl), u iktar minn 15,000 speċi ta' pjanti li jarmu l-fjuri. Madwar il-park nazzjonali kollu ntlemħu l-ġagwari. Il-lontra u l-armadillo ġganteski huma biss uħud mill-ispeċijiet rari preżenti fil-park nazzjonali. Qabel ma ġie rikonoxxut bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1987, il-park ġie ddeżinjat bħala riżerva ta' bijosfera fl-1977.Ċentru Storiku ta' Limaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Plaza_de_Armas,_Lima.jpg|150x150px|Plaza de Armas, LimaProvinċja ta' Lima, il-Perùkulturali: (iv)—1988Lima ġiet stabbilita minn Francisco Pizarro fl-1535 bħala La Ciudad de los Reyes (il-Belt tar-Rejiet). Sa nofs is-seklu 18, kienet l-iżjed belt importanti fl-Amerka t'Isfel Spanjola. L-arkitettura u t-tiżjin jabbinaw l-istil kemm tal-popolazzjoni loali kif ukoll tal-Ewropa, pereżempju fil-Monasteru ta' San Franġisk. Inbnew ukoll sptarijiet, skejjel u universitajiet. L-Università ta' San Marcos inbniet fl-1551. Il-ħajja soċjali u kulturali tal-belt ġiet organizzata fi ħdan dawn il-postijiet, u b'hekk Lima kellha bixra ta' kunvent li kkaratterizzat il-profil urban tagħha sa nofs is-seklu 20.Park Nazzjonali ta' Rio Abiseoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cataratas_del_Breo.jpg|200x200px|Cataratas del BreoSan Martín, il-Perùimħallat: (iii), (vii), (ix), (x)—1990Il-park inħoloq fl-1983 sabiex jiġi protett il-ħabitat tal-foresti tropikali tar-reġjun. Fil-park jgħixu ħafna speċijiet endemiċi bħax-xadini sufija ta' denbhom isfar, li kienu maħsuba li kienu estinti. Is-sit tniżżel ukoll abbażi ta' kriterji kulturali, peress li ġew skoperti iktar minn 30 sit Pre-Kolombjan mill-1985.Linji u Ġeoglifċi ta' Nazca u ta' Pampas de Jumanaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nazca_monkey.jpg|159x159px|Nazca monkeyIca, il-Perùkulturali: (i), (iii), (iv)—1994Huwa maħsub li d-disinni l-kbar fid-Deżert ta' Nazca nħolqu mill-kultura ta' Nazca bejn l-400 u s-650 W.K. Inħolqu billi ngirfu linji fuq wiċċ l-art. Fost id-disinni hemm annimali bħal xadina u kolibrì, pjanti, u għamliet ġeometriċi fuq skala kbira. Huwa maħsub li dawn kellhom skop ritwali.Ċentru Storiku tal-Belt ta' Arequipaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fa%C3%A7ana_de_la_catedral_d'Arequipa.jpg|150x150px|Cathedral of ArequipaArequipa, il-Perùkulturali: (i), (iv)—2000Arequipa nbniet primarjament fuq il-blat tat-tip sillar, blat vulkaniku abjad, il-prodott tal-vulkan El Misti fil-qrib. L-arkitettura tal-belt hija magħrufa għat-taħlita ta' stili indiġeni tradizzjonali mat-tekniki ġodda tal-insedjaturi kolonjali Ewropej.Belt Sagra ta' Caral-Supeħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aspero.jpg|150x150px|CaralLima, il-Perùkulturali: (ii), (iii), (iv)—2009Is-sit arkeoloġiku kien proprjetà taċ-ċivilizzazzjoni Chico tat-Tramuntana li abitat l-inħawi matul il-perjodu Arkajku Aħħari. Caral huwa wieħed minn 18-il insedjament urban kumpless fir-reġjun u fih bosta monumenti u piramidi. Caral huwa l-iżjed insedjament Amerikan bikri magħruf. Quipu rkuprat mis-sit juri l-influwenza tas-sit fuq il-kulturi tal-Andes li ġew wara.Kumpless Arkeoastronomiku ta' Chankilloħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ThirteenTowersOfChanquilloFromFortress.JPG|150x150px|ChankilloAncash, il-Perùkulturali: (i), (iv)—2021Il-Kumpless Arkeoastronomiku ta' Chankillo huwa sit preistoriku (250-200 Q.K.) li jinsab fil-Wied ta' Casma, u jinkludi sett ta' kostruzzjonijiet li kienu jiffunzjonaw bħala strument kalendarju. Possibbilment iddedikat lil setta li kienet tadura lix-xemx, is-sit kien jintuża biex jiġu ddefiniti d-dati matul is-sena bl-użu tax-xemx. Il-kumpless kapaċi jimmarka s-solstizji, l-ekwinozji, u d-dati kollha tas-sena bi preċiżjoni ta' jum-jumejn żmerċ.Belt ta' Potosíħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Potosi1.jpg|alt=City of small simple houses in front of a large conical red mountain.|150x150pxPotosí, Dipartiment ta' Potosí,
il-Bolivjakulturali:
(ii), (iv), (vi)1987Wara l-iskoperta tal-ikbar riżervi tal-fidda tad-Dinja l-Ġdida f'nofs is-seklu 16, Potosí bdiet titqies bħala l-ikbar kumpless industrijali fid-dinja ta' dak iż-żmien. Is-sit jinkludi l-faċilitajiet industrijali ta' Cerro Rico, flimkien ma' arkitettura pubblika u residenzjali kolonjali.Fuerte de Samaipataħolqa=link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fuerte_de_Samaipata1.jpg|150x150pxProvinċja ta' Florida, Dipartiment ta' Santa Cruz,
il-Bolivjakulturali:
(ii), (iii)—1998Il-Forti ta' Samaipata jikkonsisti mill-fdalijiet ta' raħal, u b'mod iktar prominenti blata kbira skolpita (tas-sekli 14 sa 16) li hija maħsuba li kienet iċ-ċentru ċerimonjali ta' kultura pre-Ispanika.Belt Storika ta' Sucreħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_Recoleta.jpg|alt=View through an arch onto a paved square with a fountain in the center and a white church on the far side|150x150px|Historic City of SucreProvinċja ta' Oropeza, Dipartiment ta' Chuquisaca,
il-Bolivjakulturali:
(iv)1991Founded by the Spanish in 1538, Sucre has retained many of its 16th century religious buildings showing the fusion of local and European architectural styles.Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' Chiquitosħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Concepcion_church.JPG|alt=A wooden bell-tower and a church in three-quarter view. The bell-tower consists of a roof-covered platform supported by four columns with twisted fluting. Clocks are attached to the platform and a spiral staircase leads to it. The facade of the church is white and decorated with orange paintings. The church roof is rather large.|150x150pxDipartiment ta' Santa Cruz,
il-Bolivjakulturali:
(iv), (v)—1990Sitt insedjamenti f'Chiquitania ġew ippreservati bħala wirt ħaj tal-imgħoddi bħala missjonijiet tal-Ġiżwiti tas-sekli 17 u 18. Il-knejjes tagħhom ġew rinnovati sew fl-aħħar tas-seklu 20 u huma fużjoni ta' tradizzjonijiet arkitettoniċi indiġeni u Ewropej.Tiwanaku: Ċentru Spiritwali u Politiku tal-Kultura ta' Tiwanakuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zonnepoort_tiwanaku.jpg|alt=Simple stone gate decorated with a flat repeating checkered pattern of small figures and a larger figure in relief at the center top.|150x150pxProvinċja ta' Ingavi, Dipartiment ta' La Paz,
il-Bolivjakulturali:
(iii), (iv)—2000Park Nazzjonali ta' Noel Kempff Mercadoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cataratas_Arcoiris_Bolivia.png|alt=Large waterfall among rocks covered with vegetation.|150x150pxDipartiment ta' Santa Cruz,
il-Bolivjanaturali:
(ix), (x)2000Belt ta' Quitoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Catedral_metropolitana_Quito.jpg|alt=A square with a large white church with one tower and several cuppolas.|150x150pxQuito, Kanton ta' Quito, Provinċja ta' Pichincha,
l-Ekwadorkulturali:
(ii), (iv)1978Mibnija bi stil kolonjali Spanjol, il-belt kapitali attwali kienet l-eks belt kapitali tal-Audiencia Rjali ta' Quito. Iċ-Ċentru Storiku ta' Quito huwa l-iżjed ċentru storiku oriġinali u ppreservat sew ta' dan it-tip fl-Amerka Latina.Ċentru Storiku ta' Santa Ana de los Ríos de Cuencaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Catedral_de_la_Inmaculada_Concepcion,_Cuenca,_Ecuador.jpg|alt=Roofs and towers of a small white church and a larger brown brick church with three large white-blue cuppolas.|150x150pxProvinċja ta' Azuay,
l-Ekwadorkulturali:
(ii), (iv), (v)1999Stabbilita fl-1557 bi pjanta ortogonali, il-belt ta' Cuenca hija espressjoni tal-fużjoni ta' soċjetajiet differenti u toħroġ fid-dieher id-disinn urban Rinaxximentali tal-Amerka Latina.Park Nazzjonali ta' Sangayħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ecuador_SanguayNationalPark.JPG|alt=Forested mountain landscape.|150x150pxMorona Santiago, Provinċji ta' Chimborazo u ta' Tungurahua,
l-Ekwadornaturali:
(vii), (viii), (ix), (x)1983Is-sit tniżżel fil-lista tas-siti fil-periklu bejn l-1992 u l-2005.Gżejjer Galápagosħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Galapagos.jpg|alt=Landscape with little vegetation, rocks and an isthmus.|150x150pxProvinċja ta'Galápagos, l-Ekwadornaturali:
(vii), (viii), (ix), (x)1978Dan l-arċipelagu remot ta' gżejjer vulkaniċi huwa magħruf għal livell għoli ta' endemiżmu u huwa assoċjat ma' Charles Darwin. L-osservazzjonijiet ta' Darwin hawnhekk taw kontribut għat-tfassil tat-teorija tal-evoluzzjoni ta' Darwin permezz tas-selezzjoni naturali. Is-sit kien tniżżel fil-lista tas-siti fil-periklu għal diversi raġunijiet bejn l-2007 u l-2010.Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' La Santísima Trinidad de Paraná u Jesús de Tavarangueħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Trinidad_(Paraguay).JPG|alt=Ruins of stone buildings.|150x150pxil-Paragwajkulturali:
(iv)—1993Il-fdalijiet ta' dawn il-missjonijiet tal-Ġiżwiti huma xhieda tal-attivitajiet missjunarji, soċjali u ekonomiċi tal-Giżwiti fil-Baċir ta' Rio de la Plata fis-sekli 17 u 18.Ċentru Storiku ta' Paramariboħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paramaribowaterkant.jpg|alt=Street with two storied wooden houses. Many of the houses have a balcony along the street side.|150x150pxDistrett ta' Paramaribo,
is-Surinamekulturali:
(ii), (iv)2002Stabbilita bħala raħal kolonjali Olandiż fis-seklu 17, Paramaribo ppreservat il-pjanta unika tat-toroq tagħha b'binjiet li juru l-influwenza gradwali tat-tradizzjonijiet arkitettoniċi Olandiżi.Riżerva Naturali tas-Suriname Ċentraliħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amazon_jungle_from_above.jpg|alt=Densely wooded mountain landscape.|150x150pxDistrett ta' Sipaliwini,
is-Surinamenaturali:
(ix), (x)2000Is-sit jinkludi medda kbira mhux mimsusa ta' foresti tropikali b'bijodiversità kbira u bosta speċijiet endemiċi u mhedda. Minħabba t-topografija u l-firxa ta' kundizzjonijiet differenti tal-ħamrija, fis-sit hemm diversi ekoreġjuni.Sit Arkeoloġiku ta' Jodensavanne: l-Insedjament ta' Jodensavanne u ċ-Ċimiterju tal-Qala ta' Cassiporanofs|bla_tilaris-Surinamekulturali: (iii)—2023Pajsaġġ Kulturali-Industrijali ta' Fray Bentosħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Entre_Maquinas.JPG|alt=Aisle between sets of industrial machinery on a factory floor|150x150pxDipartiment ta' Río Negro,
l-Urugwajkulturali:
(ii), (iv)2015Kwartier Storiku tal-Belt ta' Colonia del Sacramentoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Colo_do_sac_1.jpg|alt=Stone wall with gate and draw bridge.|150x150pxDipartiment ta' Colonia,
l-Urugwajkulturali:
(iv)1995Stabbilit fl-1680 mill-Portugiżi, ir-raħal għadda minn taħt ir-riedni tal-Ispanjoli u tal-Portugiżi bosta drabi matul is-sekli 17 u 18 u finalment spiċċa għand l-Ispanjoli. Il-pajsaġġ ippreservat sew tiegħu huwa xhieda tal-fużjoni tal-istili kolonjali Spanjoli u Portugiżi.Ix-Xogħol tal-Inġinier Eladio Dieste: il-Knisja ta' Atlántidanofs|bla_tilarl-Urugwajkulturali: (iv)—2021Belt Universitarja ta' Caracasħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Biblioteca_de_la_Universidad_Central_de_Venezuela.jpg|alt=Abstract sculpture in front of a 20th-century tall building partially painted red.|150x150pxMuniċipalità ta' Libertador, Caracas,
il-Venezwelakulturali:
(i), (iv)—2000Iddisinjat minn Carlos Raúl Villanueva, il-kampus tal-università jitqies bħala kapulavur tal-arkitettura u tal-ippjanar urban tal-bidu tas-seklu 20. Jispira ruħu mit-tradizzjonijiet kolonjali, u jipprovdi soluzzjoni tajba għaċ-ċirkolazzjoni tal-arja li hija adattata sew għall-klima tropikali.Coro u l-Port tiegħuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Calle_en_Coro_2.JPG|alt=A street with single-storied colorful houses.|150x150pxFalcón, il-Venezwelakulturali:
(iv), (v)1993Stabbilit fl-1527, Coro kien wieħed mill-iżjed irħula kolonjali bikrin fl-Amerki. Il-kostruzzjonijiet tal-brikks tiegħu huma l-unika eżempju eżistenti ta' fużjoni bejn l-arkitettura tal-Karibew u l-arkitettura Olandiża u Mudéjar Spanjola. Is-sit tqiegħed fil-lista tas-siti fil-periklu mill-2005 wara l-ħsara mġarrba mix-xita qliel u l-kostruzzjoni ta' diversi strutturi fiż-żona ta' lqugħ.Park Nazzjonali ta' Canaimaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kukenan_Tepuy_at_Sunset.jpg|alt=Table mountain, grassland and forest.|150x150pxBolívar,
il-Venezwelanaturali:
(vii), (viii), (ix), (x)1994Il-park huwa kkaratterizzat minn muntanji bi qċaċet ċatti (tepui) li jkopru 65 % tal-park u huma ta' interess ġeoloġiku u bijoloġiku. Fihom jgħixu għadd kbir ta' speċijiet endemiċi. Il-Kaskati tal-Anġli, l-ogħla kaskati fid-dinja, jinsabu f'dan il-park.Mużew u s-Sit tal-Memorja tal-ESMA – l-Eks Ċentru Klandestin ta' Detenzjoni, Tortura u Sterminjuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ESMA_2.JPG|alt=White building with the inscription Navy school of mechanics in Spanish|150x150pxBuenos Aires, l-Arġentinakulturali: 
(vi)—2023Matul id-dittatura militar bejn l-1976 u l-1983, il-binja tal-Iskola Navali tal-Mekkanika (ESMA) intużat bħala Ċentru Klandestin tad-Detenzjoni, tat-Tortura u tal-Isterminju. Iktar minn 5,000 raġel u mara ntefgħu l-ħabs, ġew ittorturati u nqatlu mill-Forza Navali. In-nisa tqal kienu jinżammu ħajjin sa ma jwelldu u t-trabi tagħhom kienu jinsterqulhom. Fil-2015, il-binja reġgħet infetħet bħala mużew. L-isforz biex jinstabu t-trabi li kienu nsterqu kkontribwixxa għall-iżvilupp tal-ittestjar ġenetiku biex jiġu identifikati n-nanniet.Park Nazzjonali ta' Lençóis Maranhensesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Len%C3%A7%C3%B3is_Maranhenses_2018_(cropped).jpg|alt=|150x150pxMaranhãonaturali: (vii), (viii)156,5622024Dan il-park nazzjonali nħoloq fl-1981 u huwa kkaratterizzat mill-ikbar medda ta' għaram tar-ramel fl-Amerka t'Isfel. 90,000 ettaru mis-sit jikkonsistu minn għaram mobbli u laguni ffurmati minn dawn l-għaram. Is-sit jinsab mal-kosta tal-Lvant tal-istat ta' Maranhão u huwa żona federali protetta.Kanjon tax-Xmara Peruaçuħolqa=https://mt.wikipedia.org/wiki/Stampa:Eram%20os%20deuses%20astronaustas?.JPG|nofs|bla_tilarMinais Geraisnaturali: (vii), (viii)—2025

 Referenzi 

Kategorija:Listi ta' Siti ta' Wirt Dinji
Kategorija:Amerika t'Isfel