Quebrada de Humahuaca

Quebrada de Humahuaca huwa wied muntanjuż dejjaq li jinsab fil-Provinċja ta' Jujuy fil-Majjistral tal-Arġentina, 1,649 kilometru (1,025 mil) fit-Tramuntana tal-belt kapitali Buenos Aires (koordinati: 23°11′59″S 65°20′56″W). Huwa twil madwar 155 kilometru (96 mil), huwa orjentat mit-Tramuntana għan-Nofsinhar, u miegħu jmissu l-pjanura għolja fil-Punent u fit-Tramuntana, l-għoljiet ta' qabel l-Andes in the east, u l-widien sħan ta' Valles Templados fin-Nofsinhar.

L-isem quebrada (litteralment "imkisser") ifisser wied fond jew fondoq, filwaqt li t-tieni parti ġejja minn isem il-belt żgħira ta' Humahuaca, bi 11,000 abitant. Ix-xmara Río Grande, li tkun niexfa fix-xitwa, tnixxi qalb il-wied ta' Quebrada de Humahuaca fis-sajf.

Ir-reġjun dejjem kien salib it-toroq importanti għall-komunikazzjoni ekonomika, soċjali u kulturali. Ilu popolat għal mill-inqas 10,000 sena, mill-insedjament tal-ewwel kaċċaturi-ġemmiegħa, li ġie kkonfermat minn fdalijiet preistoriċi sostanzjali. B'mod partikolari, bosta artijiet agrikoli mtarrġa u mirfuda b'ħitan tas-sejjieħ, li huwa maħsub li oriġinaw iktar minn 1,500 sena ilu, jinsabu fir-reġjun kollu u għadhom jintużaw sal-lum. Is-sistema tal-għelieqi tikkollega sensiela ta' rħula ffortifikati msejħa pucaras. Iktar 'il quddiem il-wied kien jintuża bħala rotta tal-karovani għall-Imperu tal-Inka fis-seklu 15. Imbagħad sar kollegament importanti bejn il-Viċirè ta' Río de la Plata u l-Viċirè tal-Perù, kif ukoll sit ta' bosta battalji tal-Gwerra tal-Indipendenza Spanjola.

Quebrada de Humahuaca ġie ddeżinjat bħala pajsaġġ protett fis-sena 2000. Tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fit-2 ta' Lulju 2003.

 Sit ta' Wirt Dinji 
Quebrada de Humahuaca ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2003.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

 Gallerija 

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fl-Arġentina
Kategorija:Widien
Kategorija:Preistorja
Kategorija:Arġentina