Yazd

Yazd (bil-Persjan: یزد [jæzd]), li qabel kienet magħrufa bħala Yezd, hija l-belt kapitali tal-Provinċja ta' Yazd, fl-Iran. Il-belt tinsab 270 kilometru (170 mil) fix-Xlokk ta' Esfahan. Skont iċ-ċensiment tal-2016, il-popolazzjoni tal-belt kienet ta' 529,673 ruħ. Fl-2017 il-belt storika ta' Yazd tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Minħabba ġenerazzjonijiet sħaħ ta' adattamenti fl-ambjent ta' deżert tal-madwar, Yazd għandha arkitettura Persjana unika. Hija mlaqqma bħala l-"Belt tat-Torrijiet tar-Riħ" (bil-Persjan: شهر بادگیرها, b'ittri Rumani: Shahr-e Badgirha) minħabba l-bosta eżempji ta' torrijiet tar-riħ fil-belt. Hija magħrufa sew ukoll għat-tempji tan-nar tagħha taż-Żoroastrijaniżmu, għall-ab anbars (ċisterni), għall-qanats (kanali taħt l-art), għall-yakhchal (postijiet tat-tkessiħ), għall-artiġjanat Persjan, għad-drappijiet minsuġa bl-idejn (termeh Persjan), għall-insiġ tal-ħarir, għall-ħelu Persjan qisu tajjar, u għad-dolċeriji antiki tagħha. Yazd hija magħrufa wkoll bħala l-Belt tar-Roti, minħabba l-istorja antka tagħha ta' ċiklisti, u l-ogħla għadd ta' roti per capita fl-Iran. Huwa rrapportat li l-kultura tar-roti fl-Iran oriġinat f'Yazd bħala riżultat tal-kuntatt mal-viżitaturi u mat-turisti Ewropej f'dan l-aħħar seklu.

 Etimoloġija 
Yazd tfisser "safja" u "sagra"; il-Belt ta' Yazd tfisser il-"Belt Sagra [jiġifieri ta' Alla]". Fl-imgħoddi l-belt kienet magħrufa wkoll bħala Kath jew Isatis.

 Storja 
L-evidenza arkeoloġika 12-il kilometru fit-Tramuntana ta' Yazd tissuġġerixxi li l-inħawi ilhom popolati minn żmien l-Imperu Akemenid (550 Q.K.-330 Q.K.).Choksy, Jamsheed K. (2020). "Yazd: a "Good and Noble City" and an "Abode of Worship"". In Durand-Guédy, David; Mottahedeh, Roy; Paul, Jürgen (eds.). Cities of Medieval Iran. Brill. p. 222. ISBN 978-90-04-43433-2. Fl-Istorja Naturali tiegħu, Plinju x-Xiħ (li miet fid-79 W.K.) isemmi raħal fl-Imperu Partiku (247 Q.K.-224 AD) jismu "Issatis", li x'aktarx kien marbut mal-isem ta' Asagarta/Istachae/Sagartjani.Choksy, Jamsheed K. (2020). "Yazd: a "Good and Noble City" and an "Abode of Worship"". In Durand-Guédy, David; Mottahedeh, Roy; Paul, Jürgen (eds.). Cities of Medieval Iran. Brill. pp. 222-223. ISBN 978-90-04-43433-2. B'hekk, xi studjużi ssuġġerew li isem Yazd oriġina minn Issatis (trażlitterata wkoll bħala Isatichae, Ysatis jew Yasatis), u li dan l-isem tal-aħħar beda jintuża fi żmien il-Medjani jew l-Akemenidi.Choksy, Jamsheed K. (2020). "Yazd: a "Good and Noble City" and an "Abode of Worship"". In Durand-Guédy, David; Mottahedeh, Roy; Paul, Jürgen (eds.). Cities of Medieval Iran. Brill. pp. 223. ISBN 978-90-04-43433-2.

Iż-żona li tinkludi lil Yazd bdiet tikseb prominenza għall-ewwel darba fl-Antikità Aħħarija, l-iktar taħt l-Imperu tas-Sassanidi (224-651). Taħt Yazdegerd I (li rrenja bejn it-399 u l-420), ġiet stabbilita zekka f'Yazd (bil-marka taz-zekka "YZ" fuq il-muniti), li turi kemm il-belt kienet kisbet importanza.Choksy, Jamsheed K. (2020). "Yazd: a "Good and Noble City" and an "Abode of Worship"". In Durand-Guédy, David; Mottahedeh, Roy; Paul, Jürgen (eds.). Cities of Medieval Iran. Brill. pp. 227. ISBN 978-90-04-43433-2. Skont il-kronaka Persjana l-ġdida Tarikh-i Yazd ("L-Istorja ta' Yazd") tal-1441, Yazd ġiet stabbilita mill-ġdid minn "Yazdegerd, iben Bahram", jiġifieri Yazdegerd II (li rrenja fl-438-457).Choksy, Jamsheed K. (2020). "Yazd: a "Good and Noble City" and an "Abode of Worship"". In Durand-Guédy, David; Mottahedeh, Roy; Paul, Jürgen (eds.). Cities of Medieval Iran. Brill. pp. 225. ISBN 978-90-04-43433-2. Il-kelma yazd tfisser Alla.Steingass, Francis Joseph. A Comprehensive Persian-English dictionary, including the Arabic words and phrases to be met with in Persian literature. Londra: Routledge & K. Paul, 1892. Wara l-ħakma Musulmana tal-Persja, bosta Żoroastrijani wettqu migrazzjoni lejn Yazd mill-provinċji ġirien. Permezz tal-ħlas ta' imposta, Yazd tħalliet tibqa' Żoroastrijana anke wara l-ħakma, u l-Iżlam sar ir-reliġjon dominanti tal-belt maż-żmien biss.

Minħabba l-pożizzjoni remota tagħha fid-deżert u d-diffikultà tal-aċċess, Yazd fil-biċċa l-kbira ma ġietx affettwata minn battalji kbar u mill-qerda u t-tifrik tal-gwerra. Pereżempju, kienet post għall-kenn għal dawk li kienu jaħarbu mill-qerda f'partijiet oħra tal-Imperu Persjan matul l-invażjoni tal-Mongoli. Fl-1272 Marco Polo żar il-belt u enfasizza l-industrija tal-insiġ tal-ħarir fin tal-belt. Fil-ktieb Il-Vjaġġi ta' Marco Polo, huwa ddeskriva lil Yazd b'dan il-mod:Hija belt twajba u nobbli, u għandha kummerċ kbir. Hawnhekk jinsġu kwantitajiet ta' tessut partikolari tal-ħarir magħruf bħala ta' Yazd, li l-merkanti jieħdu f'bosta kwartieri biex jiddisponu minnu. Meta tiġi biex titlaq minn din il-belt biex tkompli l-vjaġġ tiegħek, iddum tivvjaġġa għal sebat ijiem fil-pjanuri kbar, u ssib il-kenn jilqgħek fi tliet postijiet biss. F'din it-triq hemm ħafna boskijiet fini li jipproduċu t-tamal, pjuttost aċċessibbli; u fihom wieħed jista' jikkaċċja u jiddeverti bl-arti tal-falkunerija, peress li hemm bosta ħaġliet u summien, kif ukoll abbundanza ta' annimali tal-kaċċa; b'hekk il-merkanti li jgħaddu minn hemm jistgħu jgħaddu ż-żmien b'diversi modi. Hemm ukoll ħmir selvaġġi, ħlejqiet tassew ħelwin. U fl-aħħar, wara dawk is-sebat ijiem ta' vvjaġġar fil-pjanura, tasal f'renju fin imsejjaħ Kerman. (traduzzjoni mhux uffiċjali)
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tower_of_Silence,_Yazd_11.jpg|daqsminuri|It-Torri tas-Silenzju ta' Yazd.
Għal żmien qasir, Yazd kienet il-belt kapitali tad-dinastija Mużaffarida fis-seklu 14, u ġiet assedjata bla suċċess fl-1350-1351 mill-Inġuwidi taħt Shaikh Abu Ishaq. Il-Moskea tal-Ġimgħa (jew Kongregazzjonali), x'aktarx l-ikbar attrazzjoni arkitettonika tal-belt, kif ukoll binjiet importanti oħra, imorru lura għal dan il-perjodu. Matul id-dinastija Qajar (is-seklu 18), il-belt ġiet immexxija mill-Khan Bakhtiari.

Taħt it-tmexxija tas-Safavidi (is-seklu 16), xi nies wettqu migrazzjoni minn Yazd u insedjaw żona li llum il-ġurnata tinsab fil-fruntiera bejn l-Iran u l-Afganistan. L-insedjament, imsejjaħ Yazdi, kien jinsab f'dik li issa hija magħrufa bħala l-belt ta' Farah fil-provinċja bl-istess isem fl-Afganistan. Sal-lum il-ġurnata, in-nies minn dawn l-inħawi jitkellmu b'aċċent li jixbah ħafna lil dak tal-poplu ta' Yazd.

Waħda mill-affarijiet notevoli dwar Yazd hi l-kultura tagħha ċċentrata fuq il-familja. Skont l-istatistika uffiċjali mill-Organizzazzjoni Nazzjonali għar-Reġistru Ċivili tal-Iran, Yazd hija fost it-tliet bliet bl-iżjed rata baxxa ta' divorzji fl-Iran.

 Sit ta' Wirt Dinji 
Il-Belt Storika ta' Yazd ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2017.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".

 Demografija 
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87_%DB%8C%D8%B2%D8%AF_2.jpg|daqsminuri|300x300px|Atash Behram.

 Lingwa u gruppi etniċi 
Il-maġġoranza tan-nies f'Yazd huma Persjani. Jitkellmu bil-Persjan b'aċċent ta' Yazd, li huwa differenti mill-aċċent Persjan ta' Tehran.

 Reliġjon 
Il-biċċa l-kbira tan-nies f'Yazd huma Musulmani Xiiti. Yazd hija belt konservattiva, tradizzjonalista u tassew reliġjuża.Michael M. J. Fischer (2003). University of Wisconsin Press (ed.). Iran: From Religious Dispute to Revolution. p. XV. ISBN 9780299184735. Diversi tradizzjonijiet tal-belt huma marbuta ma' festi u okkażjonijiet Musulmani tal-ġemgħa, li b'mod prinċipali huma purċissjonijiet imsejħa azadari li jsiru biex ifakkru l-avvenimenti li esperjenzaw il-martri Iżlamiċi ewlenin u figuri importanti oħra. Dawn l-avvenimenti pubbliċi kbar ħolqu sensiela ta' spazji, li peress li l-biċċa l-kbira huma qrib monumenti urbani importanti, jintużaw fi żminijiet oħra bħala ċentri li minnhom il-viżitaturi jistgħu jesploraw l-attrazzjonijiet prinċipali tal-belt.

Fil-belt hemm popolazzjoni mdaqqsa ta' Żoroastrijani. Fl-2013, Sepanta Niknam ġie elett fil-kunsill tal-belt ta' Yazd u sar l-ewwel kunsillier Żoroastrijan fl-Iran. Is-santwarju ta' Pir-e-Naraki huwa waħda mid-destinazzjonijiet importanti tal-pellegrinaġġi Żoroastrijani, fejn issir kongregazzjoni annwali u matul is-sena jsiru żjarat frekwenti; is-santwarju issa sar attrazzjoni turistika tal-belt ukoll. Il-ġrajja tal-aħħar prinċep Persjan li żar Yazd qabel il-wasla tal-Iżlam iżżid l-importanza tas-sit. Tali trasformazzjoni seħħet diversi drabi.

Fl-imgħoddi kien hemm ukoll komunità relattivament kbira ta' Lhud f'Yazd, madankollu, wara l-ħolqien ta' Iżrael, bosta marru jgħixu hemmhekk għal raġunijiet differenti. L-eks President ta' Iżrael Moshe Katsav huwa eżempju minnhom.

 Popolazzjoni 
Skont iċ-ċensiment tal-2006, il-popolazzjoni tal-belt ta' Yazd kienet ta' 423,006 ruħ f'114,716-il unità domestika. Skont iċ-ċensiment ta' wara, tal-2011, il-popolazzjoni tal-belt kienet ta' 486,152 ruħ f'141,572 unità domestika. Fiċ-ċensiment tal-2016, il-popolazzjoni żdiedet għal 529,673 ruħ f'158,368 unità domestika.

Fi żmien il-Qajar, parti kbira mit-tribù Kord-Qeshlaqi Kurda f'Piranshahr fil-Majjistral tal-Iran ġiet ittrasferita lejn il-bliet ta' Yazd u ta' Mehriz u l-kwartieri tagħhom imsejħa "Kordmahaleh" għadhom preżenti fil-partijiet l-iktar antiki taż-żewġ bliet.
+Popolazzjoni storikaSenaPop.±% p.a.1986230,483—    1991275,298 +3.62%1996326,776 +3.49%2006432,194 +2.84%2011486,152 +2.38%2016529,673 +1.73%Sors:

 Siti storiċi 
Yazd hija ċentru importanti tal-arkitettura Persjana. Minħabba l-klima tagħha, għandha wieħed mill-ikbar networks ta' qanats (sistemi tal-provvista tal-ilma taħt l-art) fid-dinja, u l-bennejja tal-qanats minn Yazd jitqiesu bħala dawk bl-ikbar ħiliet fl-Iran.

Sabiex jindirizzaw is-sjuf estremament sħan, bosta binjiet antiki f'Yazd għandhom torrijiet tar-riħ mill-isbaħ kif ukoll żoni kbar taħt l-art.

Il-belt fiha wkoll eżempji mill-aqwa ta' yakhchals, li kienu jintużaw għall-ħżin tas-silġ mill-glaċieri fil-muntanji fil-qrib. Yazd hija wkoll waħda mill-ikbar bliet li nbniet kważi għalkollox mit-tajn.

Il-wirt ta' Yazd bħala ċentru taż-Żoroastrijaniżmu huwa importanti wkoll. Fil-periferiji hemm Torri tas-Silenzju, u l-belt għandha ateshkadeh b'ħuġġieġa li jingħad li ilha mixgħula kontinwament mill-470 W.K. Iż-Żoroastrijani huma minoranza sinifikanti tal-popolazzjoni tal-belt, madwar 20,000-40,000 ruħ jew 5 sa 10 fil-mija.

Il-mawżolew tal-brikks tas-seklu 11 u s-santwarju ta' Davāzdah Imām huwa l-eqdem binja fil-belt.Anisi, Alireza (2009). "The Davāzdah Imām Mausoleum at Yazd: A Re-Examination". Iran. 47: 57–68.

Mibnija fis-seklu 12 u għadha tintuża, il-Moskea tal-Ġimgħa ta' Yazd hija eżempju tal-ifjen mużajk Persjan u ta' arkitettura eċċellenti. Il-minareti tagħha huma l-ogħla fil-pajjiż. Qrib il-moskea hemm ukoll il-Qabar ta' Sayyed Rukn ad-Din.

 Ġeografija 

 Klima 
Yazd għandha klima sħuna tad-deżert (BWh skont il-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen). Hija l-iżjed belt kbira niexfa fl-Iran, b'preċipitazzjoni fis-sena ta' 60 millimetru (2.4 pulzieri) u 14-il jum biss bil-preċipitazzjoni. It-temperaturi tas-sajf spiss jaqbżu l-40 °C (104 °F) meta x-xemx tkun fl-aqwa tagħha, b'umdità baxxa. Anke billejl, it-temperaturi fis-sajf ikunu pjuttost għoljin. Fix-xitwa, il-jiem jibqgħu miti u xemxin, iżda filgħodu l-arja u s-sħab baxx jikkawżaw temperaturi kesħin li xi kultant jinżlu sew taħt iż-0 °C (32 °F).
Data klimatika għal Yazd (1951-2010, temp. normali u rekord fl-1951-2020)XaharJanFraMarAprMejĠunLulAwwSetOttNovDiċSenaTemp. għolja rekord f'°C (°F)27.0
(80.6)29.4
(84.9)35.2
(95.4)38.0
(100.4)41.0
(105.8)44.1
(111.4)45.6
(114.1)45.6
(114.1)42.0
(107.6)36.4
(97.5)30.8
(87.4)28.5
(83.3)45.6
(114.1)Temp. għolja medja ta' kuljum f'°C (°F)12.7
(54.9)16.0
(60.8)21.0
(69.8)26.9
(80.4)32.5
(90.5)38.1
(100.6)39.6
(103.3)38.0
(100.4)34.5
(94.1)27.8
(82.0)19.9
(67.8)14.5
(58.1)26.8
(80.2)Temp. medja ta' kuljum f'°C (°F)6.4
(43.5)9.3
(48.7)14.2
(57.6)19.9
(67.8)25.3
(77.5)30.5
(86.9)32.3
(90.1)30.2
(86.4)26.3
(79.3)19.9
(67.8)12.7
(54.9)7.8
(46.0)19.6
(67.2)Temp. baxxa medja f'°C (°F) -0
(32)2.6
(36.7)7.4
(45.3)12.9
(55.2)18.0
(64.4)22.8
(73.0)24.9
(76.8)22.3
(72.1)18.1
(64.6)12.0
(53.6)5.5
(41.9)1.1
(34.0)12.3
(54.1)Temp. baxxa rekord f'°C (°F)−14
(7)−10.1
(13.8)−7
(19)0.0
(32.0)2.0
(35.6)11.0
(51.8)16.0
(60.8)12.0
(53.6)2.0
(35.6)−3
(27)−10
(14)−16
(3)−16
(3)Preċipitazzjoni medja f'mm (pulzieri)12.2
(0.48)7.6
(0.30)12.5
(0.49)7.3
(0.29)3.6
(0.14)0.3
(0.01)0.2
(0.01)0.1
(0.00)0.1
(0.00)1.2
(0.05)4.1
(0.16)10.0
(0.39)59.2
(2.32)Medja ta' jiem bil-preċipitazzjoni4.83.54.84.32.20.30.20.10.10.82.23.727Medja ta' jiem bil-borra2.10.80.20.00.00.00.00.00.00.00.10.84Umdità relattiva medja (%)54443732251817171927385032Medja ta' sigħat ta' xemx fix-xahar194.1210.3225.4246.2302.7343.1347.2346.1316.4286.9226.2200.33,244.9Sors 1:Sors 2:

 Ekonomija 
Yazd minn dejjem kienet magħrufa għall-kwalità tal-ħarir u tat-twapet tagħha u llum il-ġurnata l-belt hija waħda miċ-ċentri industrijali tal-Iran għall-produzzjoni tat-tessuti. Hemm ukoll industrija konsiderevoli taċ-ċeramika u tal-materjali tal-kostruzzjoni, kif ukoll tad-dolċeriji u tal-ġojjellerija. Parti sinifikanti mill-popolazzjoni tal-belt hija impjegata f'industriji oħra, inkluż l-agrikoltura, il-produzzjoni tal-prodotti tal-ħalib, il-metallurġija, u l-manifattura tal-makkinarju. Hemm għadd ta' kumpaniji involuti fl-industrija dejjem tikber tat-teknoloġija informatika, l-iktar fil-manifattura ta' materjali primarji bħal kejbils u konnetturi. Attwalment, Yazd tospita l-ikbar manifattur tal-fibra ottika fl-Iran.

Id-dolċeriji ta' Yazd huma magħrufa sew fl-Iran kollu u ilhom sors ta' turiżmu għall-belt. Il-ħwienet tad-dulċiera (khalifehs jew esperti) iżommu r-riċetti tagħhom sigrieti, u ħafna baqgħu jaħdmu f'negozju privat tal-familja għal bosta ġenerazzjonijiet. Il-baklava, il-ghotab u l-pashmak huma l-iżjed ħelu popolari fil-belt.

Fis-sena 2000, infetaħ il-Mużew tal-Ilma ta' Yazd li għandu għall-wiri reċipjenti tal-ħżin tal-ilma u teknoloġiji storiċi marbuta mal-ilma.

Yazd wessgħet iż-żoni industrijali tagħha mis-snin 80 tas-seklu 20. Bis-saħħa ta' mill-inqas tliet żoni industrijali prinċipali, b'iktar minn 70 fabbrika f'kull waħda, Yazd saret waħda mill-iżjed bliet avvanzati teknoloġikament tal-Iran.

 Trasport 
Apparti li hija kkollegata mal-bliet Iranjani ewlenin permezz tal-Linji Ferrovjarji Iranjani, Yazd hija moqdija wkoll mill-Ajruport ta' Shahid Sadooghi.

 Politika 

 Lista ta' sindki ta' Yazd 

 Eskandar Aslani (għall-ħabta tal-1979);
 Muhammad-Ali Vahdati;
 Ali-Akbar Farshi;
 Muhammad-Hassan Khorshidnam;
 Hosseyn A'laii;
 Muhammad-Mahdi Sherafat;
 Ali-Akbar Aramun;
 Morteza Shayeq;
 Ali-Akbar Mirvakili;
 Mohammad Azim Zadeh (għall-ħabta tal-2017).

ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mohammad_Khatami_-_December_11,_2007.jpg|daqsminuri|Khatami.

 Residenti famużi 

 Mohammad Khatami, eks President tal-Iran, li twieled f'Ardakan;
 Mohammad Ali Jafari, kmandant tal-Armata tal-Gwardjani tar-Rivoluzzjoni Iżlamika tal-Iran;
 Mohammad Reza Aref, Viċi President tal-Iran mill-2001 sal-2005;
 Mirza Mohammad Farrokhi Yazdi, poeta u politiku;
 Vahshi Bafghi, poeta;
 Habibollah Bitaraf, eks Ministru għall-Enerġija;
 Moshe Katsav, eks President ta' Iżrael;
 Mohammad-Ali Eslami Nodooshan, awtur Iranjan;
 Mehdi Azar Yazdi, awtur tal-istejjer tat-tfal;
 Reza Amrollahi, Kap tal-Organizzazzjoni tal-Enerġija Atomika tal-Iran bejn l-1981 u l-1997;
 Iraj Afshar, biblijografu, storiku u figura ikonika fil-qasam tal-istudji Persjani;
 Ahmad Fardid, filosfu Iranjan prominenti u professur iddedikat u ta' ispirazzjoni;
 Sharaf ad-Din Ali Yazdi, storiku Persjan tas-seklu 15;
 Zia'eddin Tabatabaee, politiku Iranjan u Prim Ministru tal-Iran;
 Reza Ardakanian, professur, politiku u eks Ministru għall-Enerġija tal-Iran;
 Sems Kesmai, poeta;
 Ardeshir Jamshid Khosraviani, newrokirurgu Iranjan prominenti u tabib iddedikat u ta' ispirazzjoni.

 Edukazzjoni 
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Yazd_University.jpg|daqsminuri|L-Università ta' Yazd.
L-Università ta' Yazd ġiet stabbilita fl-1988. Għandha kulleġġ tal-arkitettura speċjalizzat fl-arti u fl-arkitettura Persjani tradizzjonali. Yazd u l-irħula tal-madwar fihom l-istituti tal-edukazzjoni għolja li ġejjin:

 l-Istitut tax-Xjenza u r-Riċerka ta' Yazd;
 l-Università ta' Yazd;
 l-Università Shahid Sadoughi tax-Xjenzi Mediċi u s-Servizzi tas-Saħħa;
 l-Università Payam e Nour ta' Yazd;
 l-Istitut tal-Edukazzjoni Għolja ta' Yazd (ACECR);
 l-Università Azad Iżlamika ta' Bafq;
 l-Università Azad Iżlamika ta' Maybod;
 l-Università Azad Iżlamika ta' Yazd;
 iċ-Ċentru ta' Informazzjoni Sampad ta' Yazd;
 il-Park tax-Xjenza u t-Teknoloġija ta' Yazd;
 l-Università tax-Xjenza Applikata ta' Yazd;
 il-Kulleġġ Universitarju tal-Imam Java;
 l-Iskola tal-Edukazzjoni Għolja ta' Barazande Muqadam (Tizhushan);
 l-Iskola tal-Edukazzjoni Għolja ta' Shahid Sadoughi (Tizhushan);
 l-Iskola Sekondarja ta' Shahid Sadoughi (Tizhushan);
 l-Iskola Sekondarja ta' Farzanegan (Tizhushan);
 l-Iskola tal-Edukazzjoni Għolja ta' Bahadori;
 l-Iskola tal-Edukazzjoni Għolja ta' Farzanegan (Tizhushan);
 l-Iskola tal-Edukazzjoni Għolja ta' Iranshahr.

 Ġemellaġġ 
Yazd hija ġemellata ma':

 Holguín, Kuba;
 Homs, is-Sirja;
 Jászberény, l-Ungerija;
 Poti, il-Georgia.

 Gallerija 

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Bliet tal-Iran
Kategorija:Iran
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fl-Iran