Ċentru Storiku ta' Macao

Iċ-Ċentru Storiku ta' Macao (bil-Portugiż: Centro Histórico de Macau, biċ-Ċiniż: 澳門歷史城區) huwa ġabra ta' iktar minn għoxrin post li huma xhieda ta' assimilazzjoni unika u ta' koeżistenza tal-kultura Ċiniża u tal-kultura Portugiża f'Macao, li hija eks kolonja Portugiża. Jirrappreżenta l-legati arkitettoniċi tal-wirt kulturali tal-belt, u jinkludi monumenti bħal pjazez urbani, toroq, knejjes u tempji.

 Sit ta' Wirt Dinji 
Fl-2005, iċ-Ċentru Storiku ta' Macao ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, u b'hekk dak iż-żmien sar il-31 Sit ta' Wirt Dinji taċ-Ċina.
xellug|daqsminuri|246x246px|Il-Fanal ta' Guia.
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' erba' kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

 Lista ta' siti 
Iċ-Ċentru Storiku ta' Macao huwa magħmul minn żewġ żoni separati fiċ-ċentru tal-belt ta' Macao fil-peniżola ta' Macao. Dawn iż-żewġ żoni huma protetti kull waħda permezz ta' żona ta' lqugħ madwarhom.

 Żona 1 
Iż-żona 1 hija l-medda dejqa bejn l-Għolja tal-Muntanja u l-Għolja ta' Barra.

 Binjiet 
IsemPożizzjoniNotiRitrattTempju ta' A-MaPjazza ta' BarraBuilt in 1488, the temple is dedicated to Matsu, the goddess of seafarers and fishermen. The name Macau is thought to be derived from the name of the temple.ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Templo_de_A-Ma.jpg|nofs|150x150pxBarrakki Għarabħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Moorish_Barracks.jpg|nofs|150x150pxVilla Ċiniżaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MacaoMandarinsHouse.jpg|nofs|150x150pxKnisja ta' San Lawrenzħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St._Lawrence's_Church_(Macau)_01.JPG|nofs|150x150pxSeminarju u Knisja ta' San Ġużeppħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St_Joseph's_Church,_Macau.jpg|nofs|150x150pxTeatru ta' Dom Pedro VPjazza Santu Wistinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Teatro_Don_Pedro_V,_Macao,_2013-08-08,_DD_02.jpg|nofs|179x179pxLibrerija ta' Sir Robert Ho TungPjazza Santu Wistinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sir_Robert_Ho_Tung_Library_01.JPG|nofs|150x150pxKnisja ta' Santu Wistin3, Pjazza Santu Wistinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Igreja_de_Santo_Agostinho_(Macau)_01.JPG|nofs|150x150pxBinja ta' Leal SenadoPjazza Senadoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Macao_Edificio_do_Leal_Senado.jpg|nofs|150x150pxSam Kai Vui Kun
(Tempju ta' Kuan Tai)10 Rua Sul do Mercado de São Domingosħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sam_Kai_Vui_Kun_Temple.JPG|nofs|150x150pxDar Imqaddsa tal-ĦnienaPjazza Senadoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Santa_Casa_da_Misericordia.jpg|nofs|150x150pxKatidral tan-Natività tal-Madonnaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Macau_Largo_da_S%C3%A9_1.JPG|nofs|150x150pxVilla ta' Lou Kauħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Casaloukao.JPG|nofs|200x200pxKnisja ta' San DuminkuPjazza San Duminkuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:StDominicsMacau.JPG|nofs|150x150pxFdalijiet tal-Knisja ta' San Pawlħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:20091003_Macau_Cathedral_of_Saint_Paul_6542.jpg|nofs|150x150pxTempju ta' Na Tchaħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Na_Tcha_Temple_1.jpg|nofs|150x150pxSezzjoni tas-Swar Antiki tal-Beltħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Templo_Na_Tcha,_Macao,_2013-08-08,_DD_01.jpg|nofs|150x150pxMonte Forteħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fortaleza_do_Monte_IMG_5420.JPG|nofs|150x150pxKnisja ta' Sant'Antninħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:IgrejaDeSaoAntonioDeMacau1.jpg|nofs|150x150pxCasa Gardenħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Casa_Garden.JPG|nofs|150x150pxĊimiterju Protestant Antik u l-kwartieri ġenerali antiki tal-Kumpanija tal-Indji tal-Lvant Brittaniċiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Macao_Protestant_Cemetery.jpg|nofs|150x150px

 Pjazez 
IsemPożizzjoniPhotoPjazza ta' Barra
媽閣廟前地

Largo do Pagode da Barraħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MacaoBarraSq.jpg|nofs|150x150pxPjazza ta' Lilau

亞婆井前地

Largo do Lilauħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LilauSqareMacao.JPG|nofs|150x150pxPjazza Santu Wistin

崗頂前地

Largo de Santo Agostinhoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Film_crew_along_Largo_de_Santo_Agostinho,_Macau_-_20070503.jpg|nofs|150x150pxPjazza Senado

議事亭前地

Largo do Senadoħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Largo_do_Senado.jpg|nofs|150x150pxPjazza San Duminku

板樟堂前地

Largo do São Domingosħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:St_Dominic's_Church.jpg|nofs|200x200pxPjazza tal-Katidral

大堂前地

Largo da Séħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Igreja_da_S%C3%A9_2011b.JPG|nofs|150x150pxPjazza tal-Kumpanija ta' Ġesù

耶穌會紀念廣場

Largo da Companhia de JesusThe square in front of the Ruins of St. Paul's.ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:View_From_the_Ruins_of_the_Church_of_St_Paul_(1386829855).jpg|nofs|150x150pxPjazza Camoes

白鴿巢前地

Praça de Luís de Camõesħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Waterfall_at_Pra%C3%A7a_de_Lu%C3%ADs_de_Cam%C3%B5es.jpg|nofs|150x150px

 Żona 2 
Iż-żona hija protetta b'żona ta' lqugħ madwarha li tkopri park u żona urbana fil-qrib.

 Fortizza ta' Guia li tinkorpora l-Kappella ta' Guia u l-Fanal ta' Guia

 Ġestjoni 
Is-sjieda tal-biċċa l-kbira tal-binjiet hija f'idejn ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao (SAR) u huma ġestiti minn diversi dipartimenti jew awtoritajiet. L-Uffiċċju tal-Affarijiet Kulturali tal-Gvern tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao jiġġestixxi d-Dar taċ-Ċiniżi, il-Fdalijiet tal-Knisja ta' San Pawl, is-Sezzjoni tas-Swar l-Antiki, il-Fortizza tal-Għolja u l-Fortizza ta' Guia (inkluż il-Fanal u l-Kappella).

Il-Binja ta' Leal Senado huma ġestiti mill-Uffiċċju tal-Affarijiet Muniċipali filwaqt li ż-żewġ tempji b'sjieda tal-gvern, it-Tempju ta' A-Ma u t-Tempju ta' Na Tcha, huma ġestiti mill-Bord ta' Assoċjazzjoni tal-Karità tat-Tempju ta' A-Ma u mill-Bord ta' Ġestjoni tat-Tempju ta' Na Tcha rispettivament. Il-Barrakki Għarab huma ġestiti mill-Uffiċċju tal-Affarijiet tal-Baħar u tal-Ilma.

Il-kumplament tal-binjiet u tas-siti huma ġestiti mill-istituzzjonijiet rispettivi li għandhom s-sjieda tagħhom. Is-Seminarju u l-Knisja ta' San Ġużepp huma ġestiti mid-Djoċesi Kattolika ta' Macao li għandha s-sjieda tagħhom. Id-Dar Imqaddsa tal-Ħniena hija ġestita mill-Fondazzjoni tal-Karità tad-Dar Imqaddsa tal-Ħniena li għandha s-sjieda tagħha wkoll. It-Teatru ta' Dom Pedro V huwa ġestit mill-Bord ta' Ġestjoni tat-Teatru ta' Dom Pedro V li għandu s-sjieda tiegħu.

Il-binjiet iddeżinjati taċ-Ċentru Storiku huma protetti minn diversi liġijiet, inkluż il-Liġi Bażika tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao.

 Kontroversja 
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Guia_Fortress_in_Danger_(2).jpg|daqsminuri|Kostruzzjonijiet taħt l-Għolja ta' Guia fl-2017.
ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Guia_Fortress_in_Danger_(1).jpg|daqsminuri|Il-veduta tal-Fortizza ta' Guia hija imblukkata mill-kwartieri ġenerali.
Fl-2007, ir-residenti lokali ta' Macao kitbu ittra lill-UNESCO biex jilmentaw dwar il-proġetti tal-kostruzzjoni madwar il-Fanal ta' Guia (għoli fokali ta' 108 metri), inkluż il-kwartieri ġenerali tal-Uffiċċju tal-Komunikazzjoni ta' Macao (91 metru). L-UNESCO mbagħad ħarġet twissija lill-gvern ta' Macao, li wasslet biex l-eks Kap Eżekuttiv Edmund Ho jiffirma avviż li jirregola r-restrizzjonijiet fuq l-għoli tal-binjiet madwar is-sit.

Fl-2015, l-Assoċjazzjoni l-Ġdida ta' Macao ressqet rapport lill-UNESCO fejn sostniet li l-gvern kien naqas milli jipproteġi l-wirt kulturali ta' Macao mit-theddidiet tal-proġetti tal-iżvilupp urban. Wieħed mill-eżempji prinċipali tar-rapport hu l-kwartieri ġenerali tal-Uffiċċju tal-Komunikazzjoni tal-Gvern Popolari Ċentrali fir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Macao, li jinsabu taħt l-għolja ta' Guia u jimblokka l-veduta tal-Fortizza ta' Guia (waħda mis-simboli ta' Macao). Sena wara, Roni Amelan, kelliem mis-servizz tal-istampa tal-UNESCO, sostna li l-UNESCO kienet talbet liċ-Ċina għall-informazzjoni u kienet għadha qed tistenna tweġiba.Meneses, J. (2016). The Victory of Heritage. Macau Business, July 2016, pp. 72-73.

Fl-2016, il-gvern ta' Macao approva limitu ta' kostruzzjoni ta' 81 metru għall-proġett residenzjali, li jingħad li jmur kontra r-regolamenti tal-belt dwar l-għoli tal-binjiet madwar il-Fanal ta' Guia li hu parti mis-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Il-Professur Ming K.Chan (biċ-Ċiniż: 陳明銶) tal-Università ta' Stanford u l-Professur Eilo Yu (biċ-Ċiniż: 余永逸) tal-Università ta' Macao kkummentaw li l-każ tal-Fanal ta' Guia wera li l-gvern ta' Macao kien injora l-konservazzjoni tal-wirt fl-ippjanar urban.YU, Eilo W.Y.; CHAN, Ming K. (2014). China's Macao Transformed: Challenge and Development in the 21st Century. City University of HK Press. p. 316. ISBN 978-9629372071.

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Ċina
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina