Il-Kappell Tiroljan

daqsminuri| It- Tyrolean Rifles libsin stili ta’ kpiepel tradizzjonali bħala parti mill-kostum ta' raħalhom, xellug għall-lemin: Bolzano (Bozen), Tirol N.; Lienz, Tirol L.; Abfaltersbach, Tirol L.; Kaltern, Tirol N.; Jenesien, Tirol N. (kmandanti)
daqsminuri| Kappell Tiroljan b' rixa gamsbart stravaganti
Il-kappell Tiroljan ( bil-Ġermaniż: Tirolerhut, bit-Taljan capello Alpino ), jisejjaħ ukoll il-kappell Bavarjan jew il-kappell Alpin, huwa tip ta' xedd ir-ras li oriġinarjament ġie mit- Tirol fl- Alpi, f'dik li llum hija parti mill -Awstrija, il-Ġermanja, l-Italja u l-Isvizzera . Huwa element essenzjali u distintiv tal-kostum folkloristiku lokali, jew tracht .

 Deskrizzjoni 
Il-kappell tipiku Tiroljan huwa magħmul minn feltru aħdar, li oriġinarjament kellu kuruna li tiġi għall-ponta u pizz bejn wieħed u ieħor wisa' t' id, xi ħaġa li kienet speċjalment komuni f' wied Tiroljan fl-Awstrija jismu Zillertal. "[T]he pointed, green, felt hat with a hand-wide brim, which came from South Tyrol, especially from the Ziller valley, earned such a reputation that it was referred to as a Tyrolean hat." Heinrich Heine: Reisebilder II: 1828-1831: Kommentar, Volume 6. Akademie Verlag, 2003, p. 232 (N.B.: the Ziller valley lies in North Tyrol)

Minbarra li jvarjaw fil-forma u l-wisa' tal-pizz, il-kpiepel huma mżejna b' mod karatteristiku b' faxxa tal-kpiepel ikkulurita u magħmula mill-lazz u bukkett ta' fjuri, rix jew "pinzell" fil-ġenb tal-kuruna. Il-“pinzell” tradizzjonali, magħruf bħala gamsbart, huwa magħmul mid-daqnet il-mogħża tal-kamoxxa. "Pinzell"  kbir u li jispikka jista’ jkun fih eluf ta’ xagħar individwali, u jiswa bejn $2,500 u $3,000.  Genuine Gamsbart
$2,790.00, Ernst Licht Imports, May 27, 2021 Jista' jinstab f' varjetà ta' forom, u spiss jista' jiġi mħallat mar-rix. Kilgour, Ruth Edwards (1958). A Pageant of Hats Ancient and Modern. R. M. McBride Company.

 Storja 
Fis-sekli 19 u 20, il-kostumi Tiroljani żviluppaw ċertu grad t' uniformità fid-dehra tagħhom. Fil-kostumi tar-raħal lokali tat-Tirol, id-diversi stili ta’ kpiepel Tiroli baqgħu jeżistu mis-snin 1830/1840, għalkemm simili għal dawk tal-moda kontemporanja. Dawn il-forom oriġinali jvarjaw mill-kpiepel twal u b' pizzi relattivament dojoq tat-Tirol tat-Tramuntana li kellhom il-parti ta' fuq  mgħaffġa, sal-kpiepel żgħar u b' pizz wiesgħa fl-inħawi mgħarufa għall-inbid fit-Tirol tan-Nofsinhar.

Aktar tard il-kappell tat-Tirol sar l-immaġini tal-"kultura tat-Tirol" bħala simbolu turistiku, popolari ħafna f' laqgħat folkloristiċi u festi tal-birra, bħall-Oktoberfest ta' Munich, u influwenzat mill-baned tal-mużika folkloristika mlibbsin ilbies "lokali" mżejjen. Il-mużiċist Billy Mo kiteb kanzunetta fl-1962 bl-isem " Ich kauf' mir lieber einen Tirolerhut " ("Nippreferi Nixtri Kappell tat-Tirol"), li saħħet ir-rabta bejn il-kappell u l-mużika folkloristika tradizzjonali Alpina (brass band). Fl-1965, dehret kummiedja musikali taħt l-istess titlu. Ich kauf mir lieber einen Tirolerhut. Moviepilot.de

Il-kappell tat-Tirol sar magħruf aktar bis-saħħa ta’ Edward VIII tal-Gran Brittanja, li wara l-abdikazzjoni tiegħu, spiss kien joqgħod fl -Istirja Awstrijaka u spiss kien jilbes kappell bi stil Tiroljan, anke jekk l-istil ma kienx tal-post. Lexikon der Herrenmode, Musterschmidt, 1960 Jingħad li l-kappell Tiroljan kien l-ispirazzjoni għall- homburg,  stil popolarizzat lil hinn mir-reġjun Ġermaniku nattiv tiegħu minn nannuh, Edward VII . 

 Referenzi 

Kategorija:Awstrija
Kategorija:Folklor