Monza

Monza hija muniċipalità Taljana ta’  abitant, kapitali tal-provinċja ta’ Monza u Brianza fil-Lombardija u ċentrali ta’ waħda mill-aktar żoni produttivi fl-Ewropa. Hija t-tielet l-akbar muniċipalità fir-reġjun tal-Lombardija skond il-popolazzjoni, preċeduta minn Milan u Brescia.

Fi żmien ir-Rumani kien attestat bħala Moguntiacum (Joannes Georgius Graevius, Thesaurus antiquitatum et historiarum Italiae: Ligurum et Insubrum, seu Genuensium et Mediolanensium ), iżda awturi oħra jirrappurtaw il- vicus ta’ Modicia, anke jekk instabet evidenza ta’ preżenzi umani kbar ħafna f’ iż-żona ta’ Monza.quddiem. Monza kienet tinsab fuq il- Via Aurea jew Via Spluga, triq konsulari Rumana lejn Como u l-pass Spluga .

Il-belt esperjenzat perjodu ta' importanza politika partikolari u żvilupp artistiku intens matul is- seklu 7, meta kienet il-kapitali tas-sajf tar- Renju Lombard ; sussegwentement il-belt daħlet fid-dominji tal- Imperu Ruman Qaddis, għalkemm b'marġini kbar ta' awtonomija, u finalment, mis- seklu 11, daħlet fl-orbita ta' Milan . Monza kienet ukoll taħt il-lord tad-dar illustri tal- Prinċpijiet Morigia alleati mal- Visconti . Muniċipalità ħielsa fis- seklu 13, fis- seklu 14 Monza daħlet fid-dominji tal- Visconti ta 'Milan, li d-destin tagħhom segwa, imbagħad għaddiet taħt il-ħakma tal-familja qawwija Durini ta' Milan f'nofs l- okkupazzjoni Spanjola . Id-Durini taw lill-belt u lit-territorju estiż kollu tagħha spinta ekonomika u kulturali ta’ importanza kbira, bnew bini importanti kkummissjonat mill-aktar periti importanti ta’ dak iż-żmien, taw ħajja lil kampanji dekorattivi kbar fil-palazzi tagħhom kif ukoll fil- Katidral, li fiha huma stess ħadmu artisti magħżula mid-Durini għall -palazz sumptuous f'Milan fi via Durini . Id-Durini kienu deċiżivi mhux biss għar-relazzjonijiet li żammew mal- Absburgi u għall-prestiġju tal-qorti tagħhom li kellhom f’Monza ta’ artisti u intellettwali biex jinfluwenzaw l-għażla ta’ Maria Teresa tal-Awstrija li ġġib il-qorti tal-Absburg f’din il-belt, billi tibniha. għalhekk il-villa arċidukali, issa msejħa Villa Reale . Id-Durini ddominaw il-belt u t-territorju tagħha sat-tmiem tar-reġim feudali. Monza mbagħad baqgħet taħt il-ħakma Awstrijaka, sakemm saret parti mir-Renju ta' Sardinja (imbagħad ir-Renju tal-Italja mill- 1861 ) fl- 1859 .

Fid-29 ta’ Lulju 1900, ir-re tal-Italja Umberto I kien maqtul f’Monza f’idejn l-anarkista Gaetano Bresci . Fl-1910 tlestiet il- Kappella Spjatorja, mibnija biex tfakkar l-għaxar anniversarju mill-qtil tas-sovran.

Fid-direzzjonijiet kollha tan-nukleu oriġinali tal-belt, miġbura madwar il- katidral ta’ San Ġwann Battista u l- Arengario, reċentement ħarġu żoni residenzjali u industrijali. Monza, diġà ċentru tat-tessuti u artiġjanali li jispeċjalizza fil -fabbriki tal-kpiepel, issa sar ċentru industrijali importanti (inġinerija, elettriku, ikel, karta, plastik u ħwejjeġ u industriji tat-tessuti) u servizzi, b'mod partikolari ċentri kummerċjali.

Huwa wkoll partikolarment magħruf għall-preżenza tal- Awtodromu Nazzjonali, fejn isir il-Grand Prix Taljan tal-Formula 1.

 Referenzi 

Kategorija:Bliet tal-Italja