Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Armenja

Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. Il-wirt kulturali jikkonsisti minn monumenti (bħal xogħlijiet arkitettoniċi, skulturi monumentali, jew inċiżjonijiet), gruppi ta' binjiet, u siti (fosthom siti arkeoloġiċi). Il-wirt naturali jinkludi karatteristiċi naturali (li jikkonsistu minn formazzjonijiet fiżiċi u bijoloġiċi), ġeoloġiċi u fiżjografiċi (inkluż il-ħabitats ta' speċijiet mhedda ta' annimali u pjanti), u siti naturali li huma importanti mill-puntdivista tax-xjenza, tal-konservazzjoni jew tas-sbuħija naturali. L-Armenja rratifikat il-Konvenzjoni fil-5 ta' Settembru 1993, u b'hekk is-siti indikattivi tagħha setgħu jitqiesu biex jiżdiedu mal-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Mill-2021, l-Armenja għandha tliet Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, kollha kemm huma monasteri, knejjes jew siti reliġjużi relatati. L-ewwel Sit ta' Wirt Dinji tal-Armenja li tniżżel fil-lista tal-UNESCO kien il-Monasteru ta' Haghpat, fl-1996. Fis-sena 2000, is-sit ġie estiż biex jinkludi l-Monasteru ta' Sanahin ukoll. Fis-sena 2000 żdiedu żewġ siti oħra, il-Katidral u l-Knejjes ta' Echmiatsin flimkien mas-sit arkeoloġiku ta' Zvartnots, u l-Monasteru ta' Geghard u l-Wied Superjuri ta' Azat. It-tliet siti huma kollha siti kulturali.

 Siti ta' Wirt Dinji 
L-UNESCO tiddeżinja s-siti abbażi ta' għaxar kriterji tal-għażla; kull sit irid jissodisfa mill-inqas wieħed mill-għaxar kriterji. Il-kriterji (i) sa (vi) huma kulturali, filwaqt li l-kriterji (vii) sa (x) huma naturali.

NB: * Siti transnazzjonali (bl-ikħal)
SitStampaPostSena tad-deżinjazzjoniKriterji tal-GħażlaDeskrizzjoniMonasteri ta' Haghpat u ta' Sanahinħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Armenia_Haghbat.jpg|alt=Haghbat Monastery, church buildings in stone|150x150pxProvinċja ta' Lori1996ii, iv (kulturali)Il-monasteri ta' Haghpat u ta' Sanahin inbnew fit-tieni nofs tas-seklu 10 taħt il-patroċinju tar-Reġina Khosrovanush, il-mara tar-Re Ashot III. Binjiet addizzjonali ġew miżjuda fiż-żewġ kumplessi sas-seklu 13. Arkitettonikament, il-monasteri jikkombinaw il-karatteristiċi tal-arkitettura ekkleżjastika Biżantina mal-istil vernakolari reġjonali tal-Kawkasu. Il-Monasteru ta' Haghpat (fl-istampa) tniżżel bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1996, filwaqt li l-Monasteru ta' Sanahin żdied fis-sena 2000.Monasteru ta' Geghard u n-Naħa ta' Fuq tal-Wied ta' Azatħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Monasterio_de_Geghard,_Armenia,_2016-10-02,_DD_92.jpg|alt=A church in Armenian style|150x150pxProvinċja ta' Kotayk2000ii (kulturali)Il-Monasteru ta' Geghard jinsab fil-fondoq tax-xmara Azat. Skont it-tradizzjoni, San Girgor l-Illuminatur stabbilixxa l-monasteru fis-seklu 4. Dan ħabat mal-introduzzjoni tal-Kristjaneżmu bħala r-reliġjon statali fl-Armenja. Il-kumpless prinċipali jmur lura għas-seklu 13. Jinkludi knejjes imħaffrin fil-blat, oqbra, ċelel residenzjali, u diversi khachkars (steli Armeni ta' mafkar bi slaleb imżejnin). Il-monasteru kien ċentru ekkleżjastiku u kulturali importanti tal-Armenja Medjevali.Katidral u Knejjes ta' Echmiatsin u s-Sit Arkeoloġiku ta' Zvartnotsħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Etchmiadzin_cathedral.jpg|alt=Etchmiadzin Cathedral, a large building complex in stone|150x150pxProvinċja ta' Armavir2000ii, iii (kulturali)Dan is-sit ikopri knejjes li juru l-evoluzzjoni u l-iżvilupp tal-arkitettura ekkleżjastika Armena. Il-knejjes f'Etchmiadzin (illum imsejħa Vagharshapat) jinkludu l-Katidral ta' Etchmiadzin (stabbilit fit-301; tal-istampa), il-Knisja ta' San Gayane (630), il-Knisja ta' San Hripsime (618), u l-Knisja ta' Shoghakat (li nbniet fl-1694 fuq kappella tas-seklu 4). Il-Knisja ta' Zvartnots inbniet fis-seklu 7 iżda nqerdet fis-seklu 10, x'aktarx minħabba xi terremot.

 Referenzi 

Kategorija:Listi ta' Siti ta' Wirt Dinji
Kategorija:Armenja