Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun

Is-Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun: Ħadid u Azzar, Bini tal-Vapuri u Estrazzjoni tal-Faħam (bil-Ġappuniż: 明治日本の産業革命遺産 製鉄・鉄鋼、造船、石炭産業, Meiji nihon no sangyōkakumei isan: seitetsu, tekkō, zōsen, sekitan sangyō) huma grupp ta' siti storiċi li kellhom rwol importanti fl-industrijalizzazzjoni tal-Ġappun fil-perjodi ta' Bakumatsu u Meiji (mis-snin 50 tas-seklu 19 sal-1910), u jagħmlu parti mill-wirt industrijali tal-Ġappun. Fl-2009 il-monumenti tressqu b'mod konġunt biex isiru Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO. Is-siti ġew aċċettati fid-39 sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji, bil-kundizzjoni li "jwasslu għal fehim li kien hemm għadd kbir ta' Koreani u oħrajn li nġabu kontru r-rieda tagħhom u ġew imġiegħla jaħdmu f'kundizzjonijiet ibsin...", u dawn il-miżuri għadhom iridu jiġu implimentati.

 Sit ta' Wirt Dinji 
Is-Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun: Ħadid u Azzar, Bini tal-Vapuri u Estrazzjoni tal-Faħam ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2009.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".

 Komponenti u Żoni 
Ġew irreġistrati tmien żoni, b'total ta' 23 komponent.

 Żona Nru 1: Hagi in Yamaguchi 
Is-siti protoindustrijali ta' Hagi u l-ambjent kulturali tal-perjodu ta' Tokugawa; Hagi, il-Prefettura ta' Yamaguchi:
SitKummentiRitrattForn Reverberatorju ta' Hagi (bil-Ġappuniż: 萩反射炉, Hagi hansharo)
(ID 1484-001)Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hagi_Reverberatory_furnaces.JPG|250x250pxTarzna ta' Ebisugahana (bil-Ġappuniż: 恵美須ヶ鼻造船所跡, Ebisugahana zōsensho ato)
(ID 1484-002)Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Heisin_Maru.jpg|250x250pxImpjant tal-Ħadid ta' Ohitayama Tatara (bil-Ġappuniż: 大板山たたら製鉄遺跡, Ōitayama tatara seitetsui ato)
(ID 1484-003)Sit Storiku Prefetturaliħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ohitayama-tatara_Iron_Works_04_Smelter.JPG|250x250pxIr-raħal tal-Kastell ta' Hagi (bil-Ġappuniż: 萩城下町, Hagi jōkamachi)
(ID 1484-004)Sit Storiku; Grupp ta' Binjiet Tradizzjonaliħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hagi_old_town.jpg|250x250pxL-Akkademja ta' Shōkasonjuku (bil-Ġappuniż: 松下村塾, Shōkason juku)
(ID 1484-005)Immexxi minn Yoshida Shōin; Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E6%9D%BE%E4%B8%8B%E6%9D%91%E5%A1%BE.jpg|250x250px

 Żona Nru 2: Kagoshima 
Il-kumpless tal-fabbrika pijuniera ta' Shūseikan; Kagoshima, il-Prefettura ta' Kagoshima:
SitKummentiRitrattL-eks Shūseikan (bil-Ġappuniż: 旧集成館, kyū Shūseikan)
(ID 1484-006)Fdalijiet tal-Fran Reverbatorji ta' Shūseikan (bil-Ġappuniż: 旧集成館反射炉跡, Shūseikan hansyaro ato)Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E4%BB%99%E5%B7%8C%E5%9C%92%E5%8F%8D%E5%B0%84%E7%82%89%E8%B7%A1.JPG|250x250pxFabbrika tal-magni ta' Shūseikan (bil-Ġappuniż: 旧集成館機械工場, Shūseikan kikai kōjō)mibnija fl-1865; Proprjetà Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kagoshima_Syuseikan.jpg|250x250pxResidenza tal-eks inġinier tal-għażil ta' Kagoshima (bil-Ġappuniż: 旧鹿児島紡績所技師館, kyū Kagoshima hōsekijo gishi-kan)mibnija fl-1867; Proprjetà Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kagoshima_Ijinkan.jpg|250x250pxForn tal-Faħam tal-Kokk ta' Terayama (bil-Ġappuniż: 寺山炭窯跡, Terayama sumigama ato)
(ID 1484-007)mibnija fl-1858, Sit StorikuDaħla tad-Diga ta' Sekiyoshi f'Yoshino leat (bil-Ġappuniż: 関吉の疎水溝, Yoshino no sosuikō)
(ID 1484-008)mibnija fl-1852

 Żona Nru 3: Nirayama f'Shizuoka 
Il-forn reverberatorju protoindustrijali ta' Nirayama; Izunokuni, il-Prefettura ta' Shizuoka:
SitKummentiRitrattForn Reverberatorju ta' Nirayama (bil-Ġappuniż: 韮山反射炉, Niirayama hansharo)
(ID 1484-009)beda jinbena fl-1853, tlesta fl-1855, Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Reverberatory_furnace_of_Nirayama.jpg|250x250px

 Żona Nru 4: Kamaishi f'Iwate 
Is-sit tal-estrazzjoni u tat-tidwib tal-ħadid ta' Hashino; Kamaishi, il-Prefettura ta' Iwate:
SitKummentiRitrattIs-sit tal-estrazzjoni u tat-tidwib tal-ħadid ta' Hashino (bil-Ġappuniż: 橋野鉄鉱山, Hashino tekkōzan)
(ID 1484-010)influwenza lil Yawata (ara hawn taħt); Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hashino-sanbankouroato.jpg|250x250px

 Żona Nru 5: Saga 
It-tarzna ta' Mietsu; Saga, il-Prefettura ta' Saga:
SitKummentiRitrattTarzna Navali ta' Mietsu (bil-Ġappuniż: 三重津海軍所跡, Mietsu kaigunsho ato) (ID 1484-011)mibnija fl-1858, Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mietsu_Naval_Dock_view_south.JPG|250x250px

 Żona Nru 6: Nagasaki 
Il-faċilitajiet tal-bini tal-vapuri, il-gżejjer tal-estrazzjoni tal-faħam u s-siti assoċjati ta' Nagasaki, il-Prefettura ta' Nagasaki:
SitKummentiRitrattBaċir bl-Iskal ta' Kosuge (bil-Ġappuniż: 小菅修船場跡, Kosuge shūsenba ato)
(ID 1484-012)tlestew fl-1868, Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kosuge_Ship_Repair_Dock_01.jpg|250x250pxBaċir Nru 3 ta' Mitsubishi (bil-Ġappuniż: 三菱長崎造船所 第三船渠, Mitsubishi Nagasaki Zōsenjyo Daisan Senkyo)
(ID 1484-013)tlesta fl-1905Dar ta' Senshokaku ta' Mitsubishi (bil-Ġappuniż: 長崎造船所 占勝閣, Nagasaki Zōsenjyo Senshōkaku)
(ID 1484-014)tlesta fl-1904Krejn Ġgantesk tal-Irfigħ ta' Mitsubishi (bil-Ġappuniż: 長崎造船所 ジャイアント・カンチレバークレーン, Nagasaki Zōsenjyo)
(ID 1484-015)stabbilit fl-1909ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Big_Cranes_Mitsubishi.jpg|376x376pxEks Ħanut tal-Mudelli ta' Mitsubishi (bil-Ġappuniż: 長崎造船所 旧木型場, Nagasaki Zōsenjyo Kyuu Kigataba)
(ID 1484-016)tlesta fl-1898Minjiera tal-Faħam ta' Takashima (bil-Ġappuniż: 高島炭鉱, Takashima tankō)
(ID 1484-017)it-tħaffir beda fl-1868, Sit Muniċipali u StorikuMinjiera tal-Faħam ta' Hashima  (端島炭坑, Hashima tankō)
(ID 1484-018)it-tħaffir beda fl-1870, Sit Storikuħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hasima.jpg|250x250pxDar u Uffiċċju tal-Ġnien ta' Glover (bil-Ġappuniż: 旧グラバー住宅, kyū Gulabā jūtaku)
(ID 1484-019)inbnew fl-1863; Proprjetà Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glover_Garden_04.jpg|250x250px

 Żona Nru 7: Miike f'Fukuoka u Kumamoto 
Il-minjieri tal-faħam, il-linja ferrovjarja u l-portijiet ta' Miike; Ōmuta, il-Prefettura ta' Fukuoka, Arao u Uki, il-Prefettura ta' Kumamoto:
SitKummentiRitrattMinjiera tal-Faħam ta' Miike u l-Port ta' Miike (bil-Ġappuniż: 三池炭鉱、三池港, Miike tankō, Miike-kō)
(ID 1484-020)Foss ta' Miike tankō Miyanohara (bil-Ġappuniż: 三池炭鉱 宮原坑, Miike tankō Miyahara kou)il-foss nru 1 tlesta fl-1898, il-foss nru 2 tlesta fl-1901, Proprjetà Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miyaharakou.JPG|250x250pxFoss ta' Miike tankō Manda (bil-Ġappuniż: 三池炭鉱 万田坑, Miike tankō Manda kou)il-foss nru 1 tlesta fl-1902, il-foss nru 2 tlesta fl-1908, Proprjetà Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mandakou.JPG|250x250pxLinja ferrovjarja industrijali tal-minjiera tal-faħam ta' Miike tankō (bil-Ġappuniż: 三池炭鉱 専用鉄道敷跡, Miikekō ・Miike tankō senyō tetsudō ato)infetħet fl-1891, ġiet estiża sal-Port ta' Miike fl-1905, Proprjetà Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Miike_map_circa_1930.PNG|250x250pxPort ta' Miike (bil-Ġappuniż: 三池港, Miike-kō)infetaħ fl-1887, Proprjetà Kulturali Importanti, Pajsaġġ Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E4%B8%89%E6%B1%A0%E6%B8%AF%E9%96%98%E9%96%80%EF%BC%93.JPG|250x250pxIl-Port tal-Punent ta' Misumi (bil-Ġappuniż: 三角西港, Misumi nishi-kō)
(ID 1484-021)inbena fl-1887, Proprjetà Kulturali Importantiħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Misumi-West-port_Uki_Kumamoto.JPG|250x250px

 Żona Nru 8: Yahata f'Fukuoka 
L-impjanti tal-azzar ta' Yawata; Kitakyūshū u Nakama, il-Prefettura ta' Fukuoka:
SitKummentiRitrattL-Impjant Imperjali tal-Azzar tal-Ġappun (bil-Ġappuniż: 旧官営八幡製鐵所関連施設, kyū kanei Yahata seitetsusho kanren shisetsu)
(ID 1484-022)id-deċiżjoni politika li jiġi stabbilit ittieħdet fl-1897, beda jopera fl-1901, "Wirt tal-Modernizzazzjoni Industrijali" skont il-METI.ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Governmental_Yawata_Iron_&_Steel_Works.JPG|330x330pxL-Uffiċċju tal-Impjant Imperjali tal-Azzar (bil-Ġappuniż: 八幡製鐵所 旧本事務所, Yahata seitetsusho kyū-jimusyo)inbena fl-1899ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E5%85%AB%E5%B9%A1%E8%A3%BD%E9%89%84%E6%89%80%E6%97%A7%E6%9C%AC%E4%BA%8B%E5%8B%99%E6%89%80.JPG|250x250pxIl-Fabbrika tat-Tiswijiet tal-Impjant Imperjali tal-Azzar (bil-Ġappuniż: 八幡製鐵所 修繕工場, Yahata seitetsusho syūzen-kōjou)inbniet fl-1900, l-eqdem struttura tal-azzar fil-Ġappun, u għadha topera.Il-Fabbrika tal-Ħaddieda tal-Impjant Imperjali tal-Azzar (bil-Ġappuniż: 八幡製鐵所 旧鍛冶工場, Yahata seitetsusho kyū-kaji-kōjou)inbniet fl-1900Impjant tal-Ippumpjar tax-xmara Onga (bil-Ġappuniż: 遠賀川水源地ポンプ室, Onga-gawa suigenchi ponpu-shitsu)
(ID 1484-023)inbena fl-1910, u għadu jopera.ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E9%81%A0%E8%B3%80%E5%B7%9D%E6%B0%B4%E6%BA%90%E5%9C%B0%E3%83%9D%E3%83%B3%E3%83%97%E5%AE%A4%EF%BC%91.JPG|250x250px

 Kontroversja 
L-inklużjoni ta' wħud minn dawn il-komponenti bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO qajmet tħassib u oġġezzjonijiet mill-Korea t'Isfel, minħabba li nies ċivili Koreani u priġunieri tal-gwerra Ċiniżi kienu mġiegħla jaħdmu f'kundizzjonijiet ibsin f'seba' minn dawn il-komponenti bis-saħħa tal-politiki ta' mobilizzazzjoni tal-Ġappun matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Hemm riċerka li tixħet dubji dwar il-konformità tal-gvern Ġappuniż mar-rekwiżiti u mar-regolamenti tal-UNESCO fir-rigward tas-sit tal-Minjiera tal-Faħal ta' Hashima.Palmer, David (January 1, 2018). "Gunkanjima / Battleship Island, Nagasaki: World Heritage Historical Site or Urban Ruins Tourist Attraction?". The Asia-Pacific Journal: Japan Focus. 16 (1)

Għalkemm il-perjodu li fih kien hemm ix-xogħol sfurzat ma għandux x'jaqsam mal-perjodu tar-rivoluzzjoni industrijali tal-Meiji, il-kritika feġġet abbażi tal-ħsieb li r-rivoluzzjoni industrijali tal-Meiji kienet "inseparabbli mill-bini tal-imperu fis-seklu 20, li wassal ineżorabbilment għall-kolonjaliżmu Ġappuniż u għall-Gwerra bejn l-Asja u l-Paċifiku". Il-Korea t'Isfel sostniet li r-rikonoxximent uffiċjali ta' dawk is-siti kienet "tikser id-dinjità ta' dawk li ġew imġiegħla jaħdmu hemmhekk u għadhom ħajjin, kif ukoll tikser l-ispirtu u l-prinċipji tal-Konvenzjoni tal-UNESCO", u sostniet ukoll li s-"Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO għandhom ikunu ta' valur universali straordinarju u aċċettabbli mill-popli kollha madwar id-dinja". Iċ-Ċina ħarġet stqarrija simili li l-"applikazzjoni għal Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO għandha tħaddan il-prinċipju u l-ispirtu tal-promozzjoni tal-paċi mgħożża mill-UNESCO".

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġappun
Kategorija:Industrija
Kategorija:Ġappun