Ajruport Internazzjonali ta' Malta

L-Ajruport Internazzjonali ta' Malta (         huwa l-uniku ajruport f'Malta, u jaqdi l-Gżejjer Maltin kollha. Hija tinsab fil- gżira ta' Malta, fil-Lbiċ tal-kapitali Maltija, il-Belt Valletta, fil-belt ta' Ħal Luqa, u tokkupa l-post ta' dik li qabel kienet RAF Luqa . L-ajruport iservi bħala l- hub ewlieni għal KM Malta Airlines u Medavia minbarra li huwa bażi operattiva għal Ryanair u s-sussidjarja tagħha Malta Air . Hija wkoll id-dar taċ- Ċentru tal-Kontroll taż-Żona u tospita l- Malta Airshow annwali. L-ajruport huwa operat minn Malta International Airport plc.

Ilu ċ-ċentru ta’ KM Malta Airlines minn Marzu 2024 u ċ-ċentru tal-predeċessur tagħha, l-Air Malta, mill-1974 sal-2024.

 Storja 

 Snin bikrin 
L-ewwel airfield ċivili nbena f'Ta ' Qali, segwit minn oħrajn f'Ħal Far ( RAF Hal Far ) u Ħal Luqa. [ <span title="The time period mentioned near this tag is ambiguous. (September 2016)">?</span> ] Matul it- Tieni Gwerra Dinjija, l-airfields f'Ta' Qali u Ħal Far kienu msawwta ħafna u l-operazzjonijiet ċivili sussegwentement iċċentraw fuq l-Ajruport ta' Ħal Luqa. 

Iż-żieda fl-immaniġġjar tal-passiġġieri u l-movimenti tal-inġenji tal-ajru ħtieġet il-bini ta’ terminal tal-ajru ċivili. It-tħejjijiet bdew fl-1956, u l-Gvern Ingliż ffinanzja l-aktar dak li dak iż-żmien kien proġett ta’ £300,000.It-terminal tal-ajru l-ġdid tal-passiġġieri ta’ Malta f’Ħal Luqa ġie inawgurat fil-31 ta’ Marzu 1958 minn dak iż-żmien il-Gvernatur ta’ Malta Sir Robert Laycock. It-terminal tal-ajru kien jikkonsisti f’żewġ sulari inklużi xi faċilitajiet bażiċi bħal ristorant, uffiċċju postali, uffiċċju tal-kejbil u wireless u gallarija tal-wiri għall-pubbliku.

F'Ottubru 1977, ġiet imnedija runway ġdida u itwal u bdew ix-xogħlijiet fuq l-estensjoni u r-rranġament tal-air terminal.  Żdiedu sala tal-wasliet u sala oħra ddedikata għall-VIPs u l-parti oriġinali tal-bini tat-terminal intużat għat-tluq.

Dan ir-rranġament ma kienx biżżejjed peress li kien għadu nieqes minn ċerti faċilitajiet essenzjali. Immedjatament wara bidla fil-gvern fl-1987, l-amministrazzjoni l-ġdida ddeċidiet li t-terminal ta’ 35 sena kien għadda żmienu (Terminal ta’ Ħal Luqa) u għalhekk tat il-dawl aħdar għall-bini ta’ air terminal ġdid tul Park 9 (issa jinsab f’ Gudja).[ ċitazzjoni meħtieġa ] 

Sakemm tlesta l-bini tal-air terminal il-ġdid, il-Gvern imbarka fuq titjib ulterjuri tal-air terminal l-antik. Il-faċilitajiet introdotti kienu jinkludu arja kundizzjonata, karusels ġodda tal-bagalji, monitors tal-informazzjoni dwar it-titjiriet, skrivaniji kompjuterizzati taċ-check-in, wiċċ ġdid tal-art u ħwienet tal-bejgħ bl-imnut ġodda inkluż żona akbar mingħajr dazju.

 Żvilupp mis-snin disgħin 
L-ewwel ġebla tal-air terminal preżenti fil-Gudja tpoġġiet f’Settembru tal-1989 u ġiet inawgurata fi żmien rekord 29 xahar wara, fi Frar tal-1992. L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta beda jopera bis-sħiħ fil-25 ta’ Marzu 1992, u t-terminal tal-passiġġieri l-antik ta’ Ħal Luqa kien effettivament magħluq wara 35 sena.  F’Novembru 1995, il-Balkan Bulgarian Airlines introduċiet titjira minn Sofia lejn New York City li waqfet Malta. Is-servizz fuq Boeing 767s irriżulta minn sħubija bejn Balkan u l-Air Malta .   

L-għadd ta' passiġġieri tiegħu żdied minn 3.5 miljun fl-2011 għal 6 miljun fl-2017.  Iż-żieda fin-numru tal-passiġġieri hija prinċipalment dovuta għaż-żieda fin-numru ta’ rotot moqdija minn trasportaturi low-cost. Ryanair bbażat ajruplan wieħed f'Malta minn Mejju 2010, li żdied għal tnejn f'Mejju 2012, tlieta f'Marzu 2016, erbgħa f'Marzu 2017, ħamsa f'Marzu 2018 u aktar għal sitta f'April 2019.  L-akbar ajruplan li jżur l-Ajruport Internazzjonali ta' Malta regolarment huwa l- Emirates Boeing 777-300 ta' kuljum. L-ajruport irċieva żjarat okkażjonali mill- Airbus A380, normalment għal żebgħa mill-ġdid f'waħda mill-faċilitajiet lokali ta 'manutenzjoni. 

 Faċilitajiet 
daqsminuri| Żona tal-wasliet
daqsminuri| Veduta tal-fardal tal-bini prinċipali

 Ħarsa ġenerali 
L-ajruport għandu terminal wieħed tal-passiġġieri li sar kompletament operattiv fil-25 ta' Marzu 1992. Dan ħa post it-terminal l-antik ta’ Ħal Luqa li sal-2020 jintuża l-aktar għall-merkanzija. L-operazzjonijiet tat-terminal tal-ajru tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta jinkludu servizzi ġenerali tal-passiġġieri, u l-operat ta’ firxa estensiva ta’ servizzi tal-bejgħ bl-imnut fl-ajruport, ħwienet tal-ajru u tal-art, ristoranti, u ħwienet oħra, li huma kollha operati fuq ftehimiet ta’ konċessjoni. L-ajruport joffri sala VIP waħda, il-La Valette Club.  L-ajruport jospita wkoll diversi faċilitajiet ta’ manutenzjoni inklużi dawk operati minn Lufthansa Technik u SR Technics.[ ċitazzjoni meħtieġa ]

 Faċilitajiet oħra 
L-uffiċċju ewlieni ta ' Medavia jinsab fil-proprjetà tal-ajruport. 

Jinsabu fil-grawnds tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta, iċ-Ċentru tan-Negozju huwa l-ewwel bini f’Malta li applika għal BREEAM (BRE Environmental Assessment Method) biex isir l-ewwel park tal-uffiċini ta’ Grad A tal-gżira. L-uffiċċju ewlieni tal- Air Malta jinsab fil-Livell 2 taċ-Ċentru tan-Negozju Skyparks. 

Il-MetOffice tal-Ajruport ta’ Malta huwa parti mill-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta u jipprovdi l-funzjoni ta’ servizz meteoroloġiku nazzjonali għal Malta. Għalkemm jaqdu primarjament l-avjazzjoni huma jservu wkoll lis-settur pubbliku. It-tagħmir kollu, minbarra d-Doppler Weather Radar, huwa msaħħaħ minn stazzjonijiet tat-temp awtomatiċi, li minnhom tmienja jinsabu f’Malta u Għawdex. Fl-istess ħin sistema ta' osservazzjoni tat-temp tal-ajrudrom tinsab fl-ajruport. Il-MetOffice jista’ jikseb informazzjoni mill-Agencia Estatal de Meteorología f’Madrid u l-Met Office tar-Renju Unit flimkien ma’ mudelli numeriċi tat-temp bħal dawk ipprovduti miċ-Ċentru Ewropew għat-Tbassir tat-Temp fuq Medda Medja f’Reaing, l-Ingilterra.

 Użu militari 
Il- Wing tal-Ajru tal-Forzi Armati ta’ Malta hija bbażata fl-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta. It-terminal Air Wing jikkonsisti f'sitt hangars. L-Air Wing topera total ta’ erba’ inġenji tal-ajru b’ġwienaħ fissi, sitt ħelikopters  u UAV . 

 Linji tal-ajru u destinazzjonijiet 
Il-linji tal-ajru li ġejjin joperaw titjiriet regolari skedati u charter lejn u minn Malta: 
+Linji tal-ajruDestinazzjoniAegean AirlinesAteniAer LingusDublinAir FranceStaġjonali: Paris–Charles de GaulleAir SerbiaBelgradAirBalticStaġjonali: Riga, TallinnBritish AirwaysLondon–GatwickEasyJetLiverpool, London–Gatwick, Manchester
Staġjonali: Amsterdam, Basel/Mulhouse, Birmingham, Bristol, Ġenova, London-Luton, London–Southend,  Milan–Malpensa, Napli, NizzaEmiratesDubai–International, LarnacaEurowingsDüsseldorf
Staġjonali: Hamburg, StuttgartITA AirwaysStaġjonali:  Milan–Linate,  Ruma–FiumicinoJet2.comManchester
Staġjonali: Belfast–International,  Birmingham, Bristol, East Midlands, Edinburgh, Glasgow, Leeds/Bradford, Liverpool, London–Stansted, Newcastle upon TyneKM Malta AirlinesAmsterdam, Berlin, Brussell, Katanja, Düsseldorf, Londra–Gatwick, Londra–Heathrow, Lyon, Madrid, Milan–Linate, Munich, Paris–Charles de Gaulle, Paris–Orly, Praga, Ruma–Fiumicino, Vjenna, ZürichLOT Polish AirlinesVarsavja–ChopinLufthansaFrankfurt, MunichLuxairLussemburguMedSky AirwaysMisrata, Tripli–MitigaNorwegian Air ShuttleStaġjonali: Kopenħagen, Ħelsinki, OsloQatar AirwaysDohaRyanairAteni, Barċellona, ​​Bari, Belfast–International, Bergamo, Billund, Birmingham, Bolonja, Bordeaux, Bournemouth, Bratislava, Bukarest–Otopeni, Budapest, Cagliari, Katanja, Charleroi, Cologne/Bonn, Dublin, Edinburgu, Gdańsk, Katowice, Krakovja, Liżbona, Liverpool, Londra–Luton, Londra–Stansted, Lourdes, Madrid, Manchester, Marsilja, Memmingen, Milan–Malpensa, Nantes, Napli, Niš, Pisa, Porto, Poznan, Riga, Ruma–Fiumicino, Rzeszów, Sofija, Stokkolma–Arlanda, Tel Aviv, Tessaloniki, Toulouse, Trapani, Treviso, Trieste, Turin, Vjenna, Vilnius, Varsavja–Modlin, Wroclaw, Żagreb
Staġjonali: Beauvais, Chania, East Midlands, Eindhoven, Glasgow, Lamezia Terme, Lussemburgu, Norwich, Paphos, Parma, Perugia, Pescara, Sivilja, Shannon, ValenciaScandinavian AirlinesStaġjonali: KopenħagenSwiss International Air LinesStaġjonali: ZurichTransaviaStaġjonali: Nantes, Paris-OrlyTunisair ExpressTuneżTurkish AirlinesIstanbulUniversal AirPalermo, Pécs, Rimini, Salerno, Tripli–Mitiga
Staġjonali: Korfu, Ibiza, PragaVoloteaStaġjonali: BordeauxVuelingBarċellona
Staġjonali: BilbaoWizz AirBelgrad, Bukarest–Otopeni, Budapest, Katowice, Skopje, Varsavja–Chopin

 Statistika 
daqsminuri| Airfield ta’ Ħal Luqa fl-1941
daqsminuri| Airspeed Ambaxxatur G-ALZW tal -British European Airways, fl-ajruport ta' Ħal Luqa f'Ottubru 1956
daqsminuri| EgyptAir Boeing 707 fl-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta fl-1985
daqsminuri| C-130H Belġjan u Royal Navy Merlin HM.2 fil- Malta International Airshow 2015 . L-ajruport ilu jospita l-avveniment mis-snin disgħin.

 L-aktar rotot traffikużi (skond il-pajjiż) 
+L-aktar rotot internazzjonali traffikużi 'l barra mill-Ajruport Internazzjonali ta' Malta skont il-pajjiż (2022)  Rank Pajjiż Movimenti tal-Passiġġieri % Bidla (vs 2021) 1 l-Italja 1,321,371169.65 2  Ir-Renju Unit 1,059,286120.24 3  Franza 567,855137.05 4  il-Ġermanja 557,73680.51 5 Polonja 278,595115.74 6  Spanja 215,000125.20 7  Turkija 149,46687.25 8 il-Belġju 149,41579.24 9 L-Isvizzera 139,733107.08 10 L-Awstrija 133,40095.50

 Trasport fuq l-art 

 Xarabank 
L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta huwa moqdi wkoll minn diversi karozzi tal-linja operati minn gruppi ta’ trasport privati ​​u trasport pubbliku operat minn Malta Public Transport. Il-karozzi tal-linja tal-Malta Public Transport iservu l-ajruport. Taħlita ta' servizzi Express u lokali huma disponibbli.

 Karozza 
L-ajruport jinsab  lbiċ tal-kapitali, Valletta.

 Referenzi 
Kategorija:Luqa
Kategorija:Ajruporti ta' Malta
Kategorija:Sorsi CS1 bit-Taljan (it)
Kategorija:Sorsi CS1 bil-Ġermaniż (de)
Kategorija:Artikoli b'koordinati minn Wikidata