Lingwa Qbajlija

Il-Lingwa Qbajlija (isem indiġenu: Taqbaylit , IPA: θɐqβæjlɪθ), hija lingwa Berberija mitkellma min-nies Qbajel fit-tramuntana u l-grigal tal-Alġerija . Mitkellma primarjament fil-Qabilja, fil-Lvant tal-belt kapitali Alġier u f'Alġier infisha.

L-istimi tan-numru ta' nies li jitkellmuha jvarjaw minn ħames miljun għal madwar miljun kelliema madwar id-dinja, l-akbar fl-Alġerija, skont INALCO.

 Klassifikazzjoni 

Il-Qbajli huwa wieħed mill-ilsna Berberi, familja fi ħdan l-Afro-Asjatiku. Huwa maħsub li beda kmieni ħafna mill-proto-Berbrija.

 Alfabet Qbajli 

 Alfabet Qbajliabčcḍdefǧgɛhḥijklmnopqɣrṣsṭtttuvwxyzzz Alfabet Maltiabċxddefġggħhħixklmnopqgħrssttżuvwḥjżz

 Eżempju ta' test 

Fil-MOULIERAS (Auguste), les fourberies de si Djeh'a.

  Aqerruy n tixsi  Ras ta' Nagħġa  Yiwen wass, Ǧeḥḥa yefka-yas baba-s frank, akken ad d-yaɣ aqerruy n tixsi. Yuɣ-it-id, yečča akk aksum-is. Yeqqim-d uceqlal d ilem, yewwi-yas-t-id i baba-s. Ihi, mi t-iwala yenna-yas: "acu-t wa?" yenna-yas: "d aqerruy n tixsi".

-A ccmata, anida llan imeẓẓuɣen-is?
-Tella d taɛeẓẓugt.
-Anida llan wallen-is?
-Tella d taderɣalt.
-Anida yella yiles-is?
-Tella d tagugamt.
-I weglim n uqerruy-is, anida yella?
-Tella d taferḍast. Jum wieħed, missier Ġeħħa tah ċenteżmu, biex jixtri ras ta' nagħġa. Huwa xtraha, u kililha l-laħam kollu. Baqa' karkassa vojta u ġabha għand missieru. Meta missieru raha, qal: "X'inhu dik?" Ġeħħa qallu: "ras ta' nagħġa".

- Ja vili, fejn huma l-widnejha ?
 - Kienet truxa.
- Fejn huma għajnejha?
 - Kienet għamja.
- Fejn hu lsienha?
 - Kienet muta.
- U l-ġilda ta' rasha, fejn hi?
 Kienet qargħija.
  Traskrizzjoni tal-IPA :   Bl-alfabet Malti  jiwən wæss, dʒəħħæ jəfkæ-jæs βæβæ-s frank, ækkən æ d-jæʁ æqərruj ən θiχsi. juʁ-iθ-id, yətʃtʃæ ækʷ æçsum-is. jəqqim-d uʃəqlæl ð iləm, jəwwi-jæs-θ-id i βæβæ-s. ihi, mi θ-iwælæ jənnæ-jæs: "æʃu-θ wæ?" jənnæ-jæs: "ð æqərruj ən θiχsi".

-æ ʃʃmætæ, ænidæ llæn iməz̴z̴uʁn-is?
-θəllæ ts aʕəz̴z̴uɡt.
-ænidæ llæn wælln-is?
-θəllæ ts æðərʁælθ.
-ænidæ jəllæ jils-is?
-θəllæ ts æʝuʝæmθ.
-i wəʝlim ən uqərruj-is, ænidæ jəllæ?
-θəllæ ts æfərðˤast.  Jiwen wass, Ġeħħa jefka-jas baba-s frank, akken ad d-jagħ' aqerruj n tiħ'si. Yugħ-it-id, jeċċa akk aksum-is. Jeqqim-d uxeqlal d ilem, jewwi-jas-t-id i baba-s. Ihi, mi t-iwala jenna-jas: "axu-t wa?" jenna-jas: "d aqerruj n tiħ'si".

-A xxmata, anida llan imeżż'ugħ'en-is?
-Tella d tagħeżż'ugt.
-Anida llan wallen-is?
-Tella d tadergħ'alt.
-Anida jella jiles-is?
-Tella d tagugamt.
-I weglim n uqerruj-is, anida jella?
-Tella d taferd'ast.

Kategorija:Lingwi Berberi
Kategorija:Qbajlija
Kategorija:Lingwa Qbajlija