Stećak

Stećak (biċ-Ċirilliku Serbjan: Стећак, pronunzjata [stěːtɕak]) jew Stećci fil-plural (biċ-Ċirilliku Serbjan: Стећци, pronunzjata [stěːtɕtsi]) huwa l-isem mogħti lill-oqbra Medjevali monumentali li jinsabu mifruxa madwar il-Bożnija-Ħerzegovina, u partijiet fil-fruntiera tal-Kroazja, tal-Montenegro u tas-Serbja. Huwa stmat li 60,000 stećak jinsabu fi ħdan il-fruntieri tal-Bożnija-Ħerzegovina moderna u l-10,000 stećak l-oħra jinsabu fit-territorji attwali tal-Kroazja (4,400), tal-Montenegro (3,500), u tas-Serbja (2,100), f'iktar minn 3,300 sit differenti, b'iżjed minn 90 % minnhom f'kundizzjoni mwiegħra.

Tfaċċaw f'nofs is-seklu 12, bl-ewwel fażi fis-seklu 13, id-drawwa tal-qtugħ u tal-użu tal-istećci laħqet il-qofol tagħha fis-sekli 14 u 15, qabel ma spiċċat għalkollox fil-bidu nett tas-seklu 16 matul il-ħakma Ottomana tal-Bożnija-Ħerzegovina. L-istećci kienu tradizzjoni komuni fost il-fidili Kattoliċi u Ortodossi Bożnijaċi, u kienu jintużaw kemm mill-popolazzjoni Slava kif ukoll minn dik Vlach.Lovrenović, Dubravko (2013). Stećci: Bosansko i humsko mramorje srednjeg vijeka [Stećci: Bosnian and Hum marbles from Middle Age] (bil-Kroat). Ljevak. ISBN 978-9533035468. pp. 52, 72, 176, 307.Trako, Redžo (2011). "Stećci: Božanska igra brojki i slova" [Stećci: Divine game of numbers and letters]. Socijalna Ekologija (in Croatian). Zagreb: Croatian Sociological Society, Institute of Sociology at Faculty of Philosophy, University of Zagreb. 20 (1): 71–84. pp. 71-72, 73-74.
 Sit ta' Wirt Dinji 
daqsminuri|It-tinqix imbuzzat ta' qabar partikolari f'Radimlja, il-Bożnija-ĦerzegovinaIċ-Ċimiterji tal-Oqbra Medjevali magħrufa bħala Stećci ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fil-15 ta' Lulju 2016, b'għażla ta' madwar 4,000 qabar individwali, miġbura f'diversi nekropoli fi 28 sit: 22 sit fil-Bożnija-Ħerzegovina, żewġ siti fil-Kroazja, tliet siti fil-Montenegro, u tliet siti fis-Serbja. L-iżjed sit li għandu kollezzjoni ppreservata tajjeb ta' dawn l-oqbra huwa dak ta' Radimlja, fil-Punent ta' Stolac fil-Bożnija-Ħerzegovina.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (vi) "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".

Din li ġejja hija l-lista ta' ċimiterji jew nekropoli li jiffurmaw parti mis-Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO:
KodiċiSitPostPajjiżŻona protettaŻona ta' lqugħKoordinatiRitratt1504-001RadimljaStolacBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:13st_Radimlja.jpg|150x150px1504-002Grčka glavica fil-villaġġ ta' BiskupKonjicBożnija-Ħerzogovina1504-003Kalufi f'KrekoviNevesinjeBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Ste%C4%87ak_Krekovi_-_Nevesinje.jpg|150x150px1504-004Borak fil-villaġġ ta'  BuratiRogaticaBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%9B%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BA_(%D0%A5%D0%B0%D0%BD-%D1%81%D1%82%D1%98%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B8_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BE),_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8_01.jpg|150x150px1504-005MaculjeNovi TravnikBożnija-Ħerzogovina1504-006Dugo polje qrib BlidinjeJablanicaBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Ste%C4%87ak_11,_Dugopolje.jpg|150x150px1504-007GvoznoKalinovikBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Ste%C4%87ak_na_Gvoznom_polju.jpg|150x150px1504-008Grebnice f'Radmilovića Dubrava, BaljciBilećaBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Nekropola_Grebnice_-_Bun%C4%8Di%C4%87i_(Bile%C4%87a)_04.jpg|150x150px1504-009BijačaLjubuškiBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Nekropola_Bijaca_(16).JPG|150x150px1504-010OlovciKladanjBożnija-Ħerzogovina1504-011Mramor f'MusićiOlovoBożnija-Ħerzogovina1504-012Kučarin f'HrančićiGoraždeBożnija-Ħerzogovina1504-013BoljuniStolacBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Boljuni_1_,_Stolac,_Bosnia_and_Herzegovina.jpg|200x200px1504-014Dolovi fil-villaġġ ta' UmoljaniTrnovoBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Ste%C4%87ci,_Umoljani.jpg|150x150px1504-015Luburića poljeSokolacBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D1%81%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%9B%D1%86%D0%B8%D0%BC%D0%B0_%D1%83_%D0%9B%D1%83%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B8%D1%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%99%D1%83_-_%D0%A1%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%86.jpg|150x150px1504-016Potkuk f'BitunjaBerkovićiBożnija-Ħerzogovina1504-017BečaniŠekovićiBożnija-Ħerzogovina1504-018Mramor f'VrbicaFočaBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Ste%C4%87ci_u_%C4%8Celebi%C4%87ima_Fo%C4%8Da_1.jpg|150x150px1504-019Čengića BaraKalinovikBożnija-Ħerzogovina1504-020Ravanjska VrataKupresBożnija-Ħerzogovinaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Necropolis_of_Ravanjska_Vrata_-_ste%C4%87ci_of_the_western_section_4.jpg|150x150px1504-021Velika u Mala CrljivicaCista ProvoKroazjaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Ste%C4%87ci,_croatian_medieval_tombstones.JPG|150x150px1504-022Santa Barbara f' DubravkaKonavleKroazja1504-023Grčko grobljeŽabljakMontenegroħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Grcko_groblje_P1010129mod.jpg|150x150px1504-024Bare ŽugićaŽabljakMontenegro1504-025Grčko grobljePlužineMontenegro1504-026Mramorje f'PerućacBajina BaštaSerbjaħolqa=https://it.wikipedia.org/wiki/File:Mramorje_3.JPG|150x150px1504-027Mramorje f'RastišteBajina BaštaSerbja1504-028Grčko groblje f'HrtaPrijepoljeSerbja

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Bożnija u Ħerżegovina
Kategorija:Kroazja
Kategorija:Montenegro
Kategorija:Serbja
Kategorija:Oqbra
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija u Ħerzegovina
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Montenegro
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fis-Serbja