Serie A

Serie A jew Serie A TIM, hija kompetizzjoni professjonali tal-klabbs tal-futbol li jinsabu fil-quċċata tas-Sistema tal-Kampjonat tal-Futbol Taljan u ilha topera għal aktar minn 80 sena mill-istaġun 1929-30. Hija kienet ġiet organizzata minn Lega Calcio sal-2010 ,imma kampjonat ġdid, il-Lega Serie A, kienet maħluqa għall-istaġun 2010-11. Is-Serie A hija meqjusa bħala waħda mill-aqwa kampjonati tal-futbol fid-dinja. Is-Serie A kienet ikkunsidrata l-aqwa kampjonat fid-dinja fis-snin 90, sa nofs is-sena 2000.http://www.uefa.com/memberassociations/association=ita/honours/index.htmlIs-Serie A pproduċiet l-ogħla numru ta' finalisti tal-European Cup: il-Klabbs Taljani laħqu l-finali tal-kompetizzjoni fuq 26 rekord fuq okkażjonijiet differenti,u rebħu t-titolu tnax-il darba. Is-Serie A hija kklassifika r-4 fost il-kampjonati Ewropej skond il-UEFA's league coefficient wara l-Premier League Ingliża , La Liga Spanjola u l-Bundesliga Ġermaniża, li hija bbażata fuq il-prestazzjoni tal-klabbs Taljani fiċ-Champions League u l-Europa League. Hija wkoll kklassifikata il-5 fid-dinja skond l-ewwel tendenzi tar-rata tal-IFFHS. 

Fil-format attwali tagħha, l-Italian Football Championship ġiet riveduta minn wara rawnds reġjonali u interreġjonali, għal kampjonat b'rawnd wieħed mill-istaġun 1929–30 'il quddiem. It-titoli kampjonat li ntrebħu qabel l-1929 huma rikonoxxuti uffiċjalment mill-FIGC bħala l-istess kampjonat b'mod dawk minn dakinhar. Fl-istaġun 1945–46, meta l-kampjonat ntlagħab fuq żewġ gruppi ġeografiċi minħabba il-WWII, mhux statistikament meqjus, anki jekk it-titolu huwa kompletament uffiċjali.

Il-kampjonat jospita l-aktar 3 klabbs famużi fid-dinja li huma Juventus Football Club, Milan u l-Internazionale, kollha membri fundaturi tal-G-14, grupp li jirrappreżenta l-akbar klabbs prestiġjużi tal-futbol Ewropej; is-Serie A kienet l-unika kampjonat li pproduċiet tliet membri fundaturi. L-aktar plejers li rebħu l-unur tal-Ballon d'Or waqt li jilagħbu fi klabb tas-Serie A minn kwalunkwe kampjonat ieħor fid-dinja. Milan huwa wieħed mill-aktar żewġ klabbs li għandhu titoli internazzjonali uffiċjali fid-dinja. Juventus, l-aktar klabb ta 'suċċess fl-Italja tas-seklu 20  u l-aktar tim taljan suċċessiv, huwa marbut ir-raba fl-Ewropa u 8 fid-dinja fl-istess grad.

Il-klabb huwa l-uniku wieħed fid-dinja li rebaħ l-uffiċjal tal-kompetizzjonijiet kontinentali u titlu dinji.Minbarra, Juventus Football Club kien l-ewwel klabb f'assoċjazzjoni tal-istorja tal-futbol li rebeħ il-kompetizzjonijiet konfederattivi (eż kompetizzjonijiet internazzjonali organizzat mill-UEFA) u jibqgħu marbuta mal-Étoile Sportive du Sahel tat-Tuneżija bħala l-uniku fid-dinja biex jintlaħaq dan.  L-Internazionale, wara kisbiet tagħhom fil-istaġun 2009–10, li sar l-ewwel tim Taljan li kiseb it-tripletta.
Storja

Is-Serie A, kif hija strutturata illum, bdiet fl-1929. Mill-1898 sal-1922, il-kompetizzjoni kienet organizzata fi gruppi reġjonali. Minħabba li timijiet fil-kampjonati reġjonali bdew jikbru dejjem, il-FIGC qasmet il-CCI (Konfederazzjoni tal-Futbol Taljan) fl-1921. Fl-1926, minħabba l-kriżijiet interni tal-FIGC bidlu l-issettjar interni fit-timijiet tan-nofsinhar għad-diviżjonijiet nazzjonali li waslu għal ftehim finali tal-1929/1930. L-ebda titolu ngħata fl-1927 wara li Torino kienu barra mill-kampjonat tal-Federazzjoni tal-Futbol Taljan (FIGC). Torino kienu ddikjarati ċampjins fl-istaġun 1948-49 meta ġara l-kraxx ta' ajruplan qrib it-tmiem tal-istaġun li fih it-tim kollu miet.

Il-kampjonat tas-Serie A huwa spiss imsejjaħ bħala l-iscudetto (tarka żgħira) minħabba li l-istaġun 1924-25 it-tim rebbieħ kellhom kowt żgħira ta' armi bil-bandiera taljana fuq il-flokk. L-aktar tim taljan suċċessiv huwa Juventus Football Club bi 33 titlu, u warajhom hemm Milan (18), Internazionale (18), u Genoa (9). Mill-istaġun 2004–05 'il quddiem it-trofew reali ngħata lill-klabb fil-grawnd wara l-aħħar dawra tal-kampjonat. It-trofew, imsejjaħ Coppa Campioni d'Italia, sar uffiċjali mill-istaġun 1960-61, imma bejn l-1961 u l-2004 kien ikkunsinnat lill-klabbs rebbieħa fl-uffiċċju prinċipali tal-Lega Nazionale Professionisti.

Fit-30 t'April 2009, is-Serie A kienet maqsuma mas-Serie B. 19 minn 20 klabb ivvota favur il-moviment fl-argument fuq id-drittijiet tat-televiżjoni. It-tim tar-relegazzjoni Lecce ivvuta kontra. Maurizio Beretta, l-eks kap tal-assoċjazzjoni prinċipali tal-Italja, kien il-president tal-kampjonat ġdid.Serie A clubs to set up their own league - Washington Post 

Ċampjins
 Klabb Rebbieħa Runners-up Staġuni Juventus 33 21 1905, 1925–26, 1930–31, 1931–32, 1932–33, 1933–34, 1934–35, 1949–50, 1951–52, 1957–58, 1959–60, 1960–61, 1966–67, 1971–72, 1972–73, 1974–75, 1976-77, 1977–78, 1980–81, 1981–82, 1983–84, 1985–86, 1994–95, 1996–97, 1997–98, 2001–02, 2002–03, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17 Milan 18 17 1901, 1906, 1907, 1950–51, 1954–55, 1956–57, 1958–59, 1961–62, 1967–68, 1978–79, 1987–88, 1991–92, 1992–93, 1993–94, 1995–96, 1998–99, 2003–04, 2010–11 Internazionale 18 15 1909–10, 1919–20, 1929–30, 1937–38, 1939–40, 1952–53, 1953–54, 1962–63, 1964–65, 1965–66, 1970–71, 1979–80, 1988–89, 2005-06, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2009–10 Genoa 9 4 1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1914–15, 1922–23, 1923–24 Torino 7  6 1927–28, 1942–43, 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1975–76 Bologna 7 4 1924–25, 1928–29, 1935–36, 1936–37, 1938–39, 1940–41, 1963–64 Pro Vercelli 7 1 1908, 1909, 1910–11, 1911–12, 1912–13, 1920–21, 1921–22 (CCI) Roma 3 13 1941–42, 1982–83, 2000–01 Lazio 2 7 1973–74, 1999–00 Fiorentina 2 5 1955–56, 1968–69 Napoli 2 5 1989–90 Cagliari 1 1 1969–70 Casale 1 - 1913–14 Novese 1 - 1921–22 (FIGC) Verona 1 - 1984–85 Sampdoria 1 - 1990–91
 It-titolu 1926–27 kien inizjalment mirbuħ minn Torino, iżda kien revokat minħabba x-xiri tal-logħob minn Allemandi.
 It-titolu 2004-2005 kien inizjalment mirbuħ minn Juventus,iżda kien revokat minħabba l-iskandlu tal-Calciopoli.
 It-titolu 2005-2006 scudetto kien temporanjament sub judice, qabel Internazionale kienet mogħtija t-titolu, mill-penalties bejn Juventus u Milan.Serie A Roll of Honour, Sit uffiċjali tas-Serie A
 Id-dekorazzjoni ngħata lill-Spezia Calcio fl-2002 mill-FIGC għall-kampjonat tal-1944 waqt il-gwerra. Madankollu, il-Federazzjoni qalet li ma tistax tiġi kkunsidrata bħala Scudetto'.
 Il-Bold jindika l-klabbs li bħalissa jilagħbu fl-ogħla diviżjoni.

 Klabbs tas-Serie A
Qabel l-1929, ħafna klabbs ikkompetew fl-ogħla livell tal-futbol Taljan bħala r-rawnds preċedenti kienu kkompetew sa 1922 fuq bażi ​​reġjonali imbagħad interreġjonali sa 1929. Hawn taħt hawn lista ta' klabbs tas-Serie A li kienu kkompetew fil-kompetizzjoni meta ġie format l-kampjonat (62 b'kollox).

Staġuni tas-Serie A

 84 staġuni: Internazionale
 83 staġuni: Juventus, Roma
 82 staġuni: Milan
 78 staġuni: Fiorentina
 73 staġuni: Lazio
 72 staġuni: Torino
 70 staġuni: Napoli
 69 staġuni: Bologna
 59 staġuni: Sampdoria
 55 staġuni: Atalanta
 49 staġuni: Genoa
 43 staġuni: Udinese
 36 staġuni: Cagliari
 30 staġuni: Bari, Vicenza
 28 staġuni: Palermo
 27 staġuni: Hellas Verona
 26 staġuni: Triestina
 24 staġuni: Parma
 22 staġuni: Brescia 18-il staġun: Livorno
 17-il staġun: Catania
 16-il staġun: Ascoli, Padova, SPAL
 15-il staġun: Lecce
 14-il staġun: Chievo
 13-il staġun: Alessandria, Cesena, Como, Modena, Novara, Perugia
 12-il staġun: Pro Patria, Venezia
 11-il staġun: Empoli, Foggia
 10 staġun: Avellino
 9 staġun: Reggina, Siena
 8 staġun: Lucchese, Piacenza
 7 staġun: Catanzaro, Cremonese, Mantova, Pisa, Varese
 6 staġun: Pescara, Pro Vercelli
 5 staġun: Liguria, Messina
 4 staġun: Casale
 3 staġun: Lecco, Legnano, Reggiana, Sampierdarenese, Sassuolo
 2 staġun: Ancona, Salernitana, Ternana
 staġun 1 : Carpi, Frosinone, Pistoiese, Treviso
It-timijiet bil-bold''' jikkompetu fis-Serie A bħalissa. Internazionale huwa l-uniku tim li minn dejjem jilgħab fis-Serie A.

Referenzi

Italja
Serie A
1