Tim nazzjonali tal-futbol ta' Malta

It-tim nazzjonali tal-futbol ta' Malta hu t-tim nazzjonali tad-dixxiplina sportiva tal-futbol ta' Malta u hu kkontrollat mill-Malta Football Association. Iffurmat fil-bidu tas-seklu għoxrin, it-tim naqas li javvanza għal xi fażi finali ta' kompetizzjoni internazzjonali. Sa Settembru 2011, in-nazzjonal Malti rnexxielu jikseb biss erba' rebħiet kompetittivi. Minkejja prestazzjonijiet qalbiena kontra timijiet iktar kwotati, speċjalment matul is-snin sebgħin u tmenin, ir-rendiment tat-tim fis-snin riċenti naqas drastikament, b'Malta titlef diversi postijiet fil-klassifika dinjija tal-FIFA.

 Storja 
Is-snin tal-bidu

L-infiltrazzjoni tal-logħba tal-futbol ġewwa l-Gżejjer Maltin taf il-bidu tagħha matul iż-żmien meta Malta kienet kolonja Brittanika. Jidher li l-ewwel partita ntlagħbet fl-4 ta' Marzu 1882 bejn is-suldati tal-gwarniġjon u l-inġiniera rjali. Aktar ma bdew jintlagħbu logħbiet, flimkien mal-fundazzjoni ta' klabbs ġodda bħall-Floriana u St. George's, dan kollu għen biex il-futbol ikompli jikseb ċerta popolarità. Wara li l-federazzjoni Maltija tal-futbol ġiet stabbilita biex tkun tista' tikkontrolla l-attivitajiet sporitvi li jikkonċernaw il-futbol, din il-federazzjoni tat il-ħajja lit-tazza nazzjonali. Iż-żmien ta' qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, jibqa' mfakkar għan-numru ta' klabbs prominenti li żaru l-gżejjer matul iż-żmien tal-Milied għat-turnej li ġew ospitati f'Malta.

Is-snin ħamsin raw id-debutt tat-tim nazzjonali Malti fix-xena internazzjonali, meta Malta lagħbet l-ewwel partita internazzjonali kontra l-Awstrija, nhar il-Ħadd 24 ta' Frar 1957. Il-federazzjoni Maltija ħatret lil Joe Griffiths bħala l-kowċ nazzjonali għal dan l-ewwel konfront, u għamlet stedina lir-referi internazzjonali Taljan Vincenzo Orlandini (li kien irrefja l-finali tat-Tazza tad-Dinja tal-1954) sabiex jikkontrolla l-logħba. Quddiem attendenza uffiċjali ta' 17,421 persuna ġewwa l-Empire Stadium tal-Gżira, it-tim Malti mar 3–0 minn taħt bi tnax-il minuta mit-tmiem. Rimonta fl-aħħar minuti wassal biex Malta tnaqqas id-distakk għal gowl wieħed biss, b'żewġ gowls fi tliet minuti ta' Tony Cauchi u Sammy Nicholl. Finalment, l-Awstrijaċi irreżistew l-aħħar assalti biex ħarġu rebbieħa 3–2.

  Victor ScerriĠużi BonniciLolly BorgNinu Calleja 13px|ħolqa=Kaptan (futbol) Salvinu SchembriTony CauchiJoe CiliaJoe CiniLolly DebattistaPullu DemanueleSammy NichollGħad-dispożizzjoni:George Jones  FormazzjonijietBruno EngelmeierIgnaz PusnikLeopold BarschandErnest KozlicekKarl StotzKarl KollerPaul Halla Erich HofTheodor Wagner 13px|ħolqa=Kaptan (futbol)Paul KozlicekWalter HaummerGħad-dispożizzjoni: Hans Buzek  

Wara serje ta' partiti ta' ħbiberija li fost oħrajn kienu jinkludu l-pari prestiġjużi ta' 0–0 u 1–1 mat-tim nazzjonali Tuneżin u dak Norveġiż rispettivament, flimkien mar-rebħa ta' 1–0 kontra l-istess Tuneżija, il-federazzjoni Maltija ssieħbet mal-assoċjazzjoni internazzjonali tal-FIFA (1959) u mal-UEFA (1960). Dawn is-sħubiji taw stampa ġdida lill-futbol Malti.

Kampjonati Ewropej 1964

Malta applikat biex tieħu sehem fil-Kampjonati Ewropej u d-debutt f'kompetizzjoni internazzjonali wasal il-Ħamis 28 ta' Ġunju 1962 meta lagħbet kontra d-Danimarka. Bis-sistema wżata dakinhar kienet dik ta' żewġ partiti (barra u ġewwa darek) bir-rebbieħ jgħaddi għar-rawnd suċċessiv, Malta sofriet f'Kopenħagen, telfa ta' 6–1, waqt li ġewwa l-Gżira, Malta tilfet bl-iskor minimu ta' 3–1. Id-Danimarka għaddiet għar-rawnd tal-aħħar sittax bi skor aggregat ta' 9–2.

Kampjonati Ewropej 1972

It-tim nazzjonali Malti kellu jistenna tmien snin oħra biex jidher għal darb'oħra fix-xena internazzjonali. Dan wasal dejjem fil-fażi ta' kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej 1972. Din kienet l-ewwel darba li Malta ħadet sehem f'fażi tal-gruppi, li kienet ġiet adottata mill-UEFA għall-ewwel darba fil-kwalifiki għall-edizzjoni tal-1968. Malta spiċċat fi grupp tqil li kien jinvolvi lill-qawwa tal-Ingilterra, li kienet għadha kemm ġejja minn eliminazzjoni fil-kwarti tal-finali fit-Tazza tad-Dinja 1970, il-Greċja, li bħal Malta kienet qatt ma dehret f'ebda fażi finali, u l-Iżvizzera, li minkejja li fil-kwalifiki tat-Tazza tad-Dinja kienet dejjem tkun fost dawk kwalifikati, f'dik Ewropea dejjem ħassitha diffiċli. L-ewwel sett ta' tliet partiti taw riżultati prestiġjużi, fejn minkejja li kisbet biss punt wieħed, laqtet biss erba' gowls u skorjat tnejn. Però l-folja nbidlet mal-bidu tat-tieni rawnd, hekk kif Malta sofriet tliet telfiet u laqtet tnax-il gowl mingħajr ma tagħti ebda risposta. Malta spiċċat l-aħħar b'punt wieħed biss miksub fl-ewwel partita kontra l-Griegi.

Poż.TimPtiLRPTGFGK 1  11 6 5 1 0 15 3  2  9 6 4 1 1 12 5  3  3 6 1 1 4 3 8  4  1 6 0 1 5 2 16 

Tazza tad-Dinja 1974

Din kienet l-ewwel parteċipazzjoni ta' Malta f'fażi ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja, bil-fażi finali kienet se tiġi ospitata fil-Ġermanja. Malta ittellgħet fi Grupp A flimkien mal-Awstrija, l-Iżvezja u l-Ungerija. Din il-kampanja ma tantx kienet ta' suċċess hekk kif Malta ma ġabet ebda punt u skurjat gowl wieħed fl-aħħar logħba.

Poż.TimPtiLRPTGFGKDG 1=  8 6 3 2 1 14 7 7 1=  8 6 3 2 1 15 8 7  3  8 6 2 4 0 12 7 5  4  0 6 0 0 6 1 20 −19 

Kampjonati Ewropej 1976

It-tielet parteċipazzjoni ta' Malta fil-fażi preliminarja tal-Kampjonati Ewropej waslet għall-edizzjoni tal-1976. Il-Grupp 8 ta' Malta kien jinvolvi lill-Ġermanja tal-Punent, li kienet għadha kemm ġejja mit-trijonf fit-Tazza tad-Dinja tal-1974 u aktar qabel ir-rebħ tal-Kampjonati Ewropej tal-1972, u kif ukoll għat-tieni darba konsekuttiva f'din il-kompetizzjoni mal-Greċja u l-Bulgarija. Din il-fażi tibqa' memorabbli għal Malta fejn minbarra prestazzjonijiet tajbin ġewwa darhom, huma rnexxielhom jiksbu l-ewwel rebħa kompettiva fl-istorja, u din waslet nhar it-23 ta' Frar 1975 kontra l-Griegi. Kienet f'din il-fażi wkoll li Malta sofriet telfa umiljanti kontra l-Ġermanja tal-Punent, li sa dakinhar kienet l-ikbar telfa sofferta.

Poż.TimPtiLRPTGFGK 1  9 6 3 3 0 14 4  2  7 6 2 3 1 12 9  3  6 6 2 2 2 12 7  4  2 6 1 0 5 2 20

Tazza tad-Dinja 1978

Minkejja serje ta' telfiet f'dawn il-fażijiet preliminarji, Malta ġewwa darha wriet li kienet taf iżżomm l-avversarju tagħha. Għal darb'oħra fil-grupp ta' kwalifika għat-Tazza tad-Dinja 1978 Malta spiċċat fil-grupp flimkien mal-Awstrija, u anki mal-Ġermanja tal-Lvant u t-Turkija. It-tim nazzjonali Malti ma rnexxielux itejjeb ir-rekord deludenti li kellu f'din il-kompetizzjoni, fejn baqa' jsofri u ma jirrispondix lura – jispikkaw l-iktar iż-żewġ telfiet indentiċi ta' 9–0 sofferti kontra l-Ġermanja tal-Lvant u l-Awstrija.

Poż.TimPtiLRPTGFGKDG 1  10 6 4 2 0 14 2 12 2  9 6 3 3 0 15 4 11  3  5 6 2 1 3 9 5 4  4  0 6 0 0 6 0 27 −27

Kampjonati Ewropej 1980

Malta spiċċat fi Grupp 7 tal-fażi ta' kwalifika fejn għat-tieni darba konsekuttiva kellhom jaffaċċjaw lill-Ġermanja tal-Punent u lit-Turkija, u għall-ewwel darba ma' Wales. Ġewwa darhom, il-Maltin irnexxielhom iżommu riżultati rispettabbli però sofrew bil-kbir barra minn darhom. Fost dawn kien hemm it-telfiet deludenti ta' 7–0 fl-ewwel partita kontra Wales, u telfa oħra kbira kontra l-Ġermanja tal-Punent din id-darba 8–0, wara li fil-Gżira, Malta kienet irnexxielha tikseb pari prestiġjuż kontra dan tal-aħħar.

Poż.TimPtiLRPTGFGK 1  10 6 4 2 0 17 1  2  7 6 3 1 2 5 5  3  6 6 3 0 3 11 8  4  2 6 0 1 5 2 21

Tazza tad-Dinja 1982

Fi grupp magħmul minn tliet timijiet, Malta reġgħet impressjonat ġewwa darha, imma sofriet barra minn darha. Fl-ewwel partita li ntlagħbet fil-Belt Valletta kontra l-Polonja, din kellha tiġi abbandunata wara problemi ta' ġlied fil-grawnd, u dan il-konfront ġie abbandunat bil-Polonja 2−0 fil-vantaġġ. Il-forma barra minn darhom dehret fiż-żewġ konfronti li kellha kontra l-Ġermanja tal-Lvant u l-Polonja, Malta sofriet ħdax-il gowl u skurjat biss gowl wieħed.

Poż.TimPtiLRPTGFGKDG 1  8 4 4 0 0 12 2 10 2  4 4 2 0 2 9 6 3 3  0 4 0 0 4 2 15 −13

Kampjonati Ewropej 1984

Għat-tieni darba infila Malta spiċċat fi Grupp 7 tal-fażi ta' kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej tal-1984 li kienu se jsiru fi Franza. Barra Malta, kien hemm Spanja, friska mill-ospitazzjoni tal-aħħar edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja 1982, l-Olanda, li minkejja li kienet naqset li tikkwalifika għat-Tazza tad-Dinja li saret fi Spanja, kienet għadha bit-togħma tal-finali mitlufa tat-Tazza tad-Dinja 1978 u tat-tielet post fil-Kampjonati Ewropej 1976. L-Irlanda u l-Iżlanda, iż-żewġ timijiet l-oħra li kienu jkomplu l-grupp, kienu għadhom ma waslux sal-fażi finali ta' ebda kompetizzjoni internazzjonali.

Malta bdiet din il-kampanja bl-aqwa tal-modi, b'rebħa ta' 2–1 fuq l-Iżlanda, partita li ntlagħbet ġewwa Messina, b'din ir-rebħa tkun it-tieni waħda kompetittiva fl-istorja. Fil-partita ta' wara, sitt xhur wara din ir-rebħa storika, Malta ngħatat lezzjoni mit-tim Olandiż li ġewwa Aachen (fil-Ġermanja), ħareġ rebbieħ 6–0. Il-prestazzjonijiet tat-tim nazzjonali Malti ġewwa daru bdew kull ma jmorru jitjiebu, u kellu jkun gowl fid-89 minuta ta' Francis Stapleton li xellef il-konfront f'favur l-Irlandiżi, ġewwa Ta' Qali. Wirja oħra ta' kuraġġ intweriet ġewwa Ta' Qali, fejn il-viżitaturi Spanja ħarġu trijunfanti b'rebħa ta' 3–2, fejn sas-60 minuta Malta kienet qed tiggwida l-partita 2–1 b'doppjetta tal-leġġendarju Carmel Busuttil. Però, wara l-pari, gowl fl-84 minuta ta' Rafael Gordillo ta t-tliet punti u r-raba' rebħa minn erba' partiti lit-tim Spanjol. Il-partita ta' ritorn kontra l-Iżlanda, rat lill-Iżlandiżi jieħdu t-tielet punt f'din il-fażi b'rebħa ta' 1–0. L-aħħar tliet partiti raw waqgħa fil-forma tat-tim Malti, fejn barra minn daru safa' ddominat u umiljat. Wara t-telfa ta' 8–0 kontra l-Irlandiżi ġewwa Dublin, ġewwa Rotterdam Malta sofriet telfa oħra ta' 5–0 kontra l-Olanda. Però, nhar il-21 ta' Diċembru 1983, it-tim nazzjonali Malti kellu jsofri l-ikbar telfa ta' kull żmien. Spanja kellha bżonn li tirbaħ bi ħdax-il gowl biex jegħlbu d-differenza tal-gowls u l-medja tal-gowls tal-Olanda biex jassiguraw kwalifikazzjoni. Ġewwa Sivilja, wara l-ftuħ tal-iskor minn Santillana u l-gowl tal-pari tal-Maltin minn Michael Degiorgio, Spanja rat il-ħolma li jilħqu t-Tazza tad-Dinja issir aktar reali, b'Santillana u Hipólito Rincón jiskorjaw erba' gowls kull wieħed, bil-partita tintemm f'telfa ta' 12–1.

Poż.TimPtiLRPTGFGK 1  13 8 6 1 1 24 8  2  13 8 6 1 1 22 6  3  9 8 4 1 3 20 10  4  3 8 1 1 6 3 13  5  2 8 1 0 7 5 37

 Impjanti 

Il-logħob interni tat-tim nazzjonali Malti jintlagħbu ġewwa l-Grawnd Nazzjonali ta' Ta' Qali. Preċedentament kien jiġi wżat l-Empire Stadium, impjant ġewwa l-Gżira li kien jesa' madwar 30,000 spettatur. Fih ospita numru ta' logħbiet importanti fosthom l-ewwel logħba uffiċjali tan-nazzjonal kontra l-Awstrija tal-24 ta' Frar 1957. L-art ramlija ta' dan il-grawnd hija sinonimu mal-era inizzjali tat-tim nazzjonali. Aktar tard, bil-bini tal-Grawnd Nazzjonali, l-Empire Stadium ospita l-aħħar logħba fih fl-1981.

 Skwadra attwali 
It-22 plejers li ġejjin kienu msemmija għall-logħba ta' kwalifika tat-Tazza tad-Dinja kontra d-Danimarka fis-6 ta' Settembru 2013. Preżenzi u gowls huma korretti sal-14 ta' Awwissu 2013.

 Sejħiet riċenti 
Dawn il-plejers ġew imsejħa fl-iskwadra Maltija fl-aħħar 12-il xahar.

 Plejers 
Plejers miktubin b'tipa ħoxna juri li għandhom attivi.

 L-aktar preżenzi 
Plejers bl-istess numru ta' preżenzi huma klassifikati skont min għamel l-ewwel dehra.

#IsemKarrieraPreżenziGowls1David Carabott1987–2005122132Gilbert Agius1993–201011983Carmel Busuttil1982–2001113234Joseph Brincat1988–200410355John Buttigieg1984–20009716Brian Said1996–2009915Michael Mifsud2000–91368Silvio Vella1988–20009019Michael Degiorgio1981–199277310Hubert Suda1988–200370811David Cluett1987–1996690Jeffrey Chetcuti1994–200569013Mario Muscat1997–2009680Luke Dimech1999–68115Kristian Laferla1986–1998656George Mallia1997–655

 L-aqwa skorers 

#IsemKarrieraGowlsPreżenziMedja/partita1Michael Mifsud2000–36912Carmel Busuttil1982–2001231133David Carabott1987–2005131224Gilbert Agius1993–20108119Hubert Suda1988–20038706Kristian Laferla1986–19986657Joseph Brincat1988–20045103George Mallia1999–565Brian Said1996–2009591Raymond Xuereb1971–1985544

 Kowċis 

KowċPerjoduLogħobRebħietPariTelfiet% Rebħiet Joe A. Griffiths1957–19616222 Carm Borg1961–19649027 Janos Bedl19662200 Tony Formosa196610118 Joe Attard19691001 Saviour Cuschieri19701010 Victor Scerri19732101 Terenzio Polverini1974–19769126 John Calleja1976–197811218 Victor Scerri1978–1983263320 Guentcho Dobrev1984–1987211416 Horst Heese1988–1991363825 Pippo Psaila1991–199317548 Pietro Ghedin1993–1995244515 Robert Gatt19963012 Milorad Kosanović1996–1997150213 Josif Ilić1997–2001415432 Sigfried Held2001–2003214512 Horst Heese2003–2005151212 Horst Heese20054031 Dušan Fitzel2006–2009263320 John Buttigieg2009–2011212316 Robert Gatt20121100 Pietro Ghedin2012–2017487635 Tom Saintfiet2017–1001

 Noti 

 Referenzi 

 Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali tal-Malta Football Association
 Arkivju tar-riżultati internazzjonali mill-1957 fuq RSSSF

Malta
Kategorija:Futbol f'Malta