Copa América

Il-Copa América (bl-Ispanjol u l-Portugiż għal "Tazza Amerikana") hi l-kompetizzjoni għat-timijiet nazzjonali tal-irġiel taħt il-konfederazzjoni tal-CONMEBOL (Amerika t'Isfel). Din il-kompetizzjoni hi l-eqdem kompetizzjoni tal-futbol fid-dinja hekk kif din tmur lura lejn l-1916. Il-pajjiżi parteċipanti huma l-Arġentina, il-Brażil, il-Bolivja, iċ-Ċili, l-Ekwador, il-Kolombja, il-Paragwaj, il-Perù, l-Urugwaj u l-Veneżwela. Żewġ timijiet minn konfederazzjonijiet oħra ikomplu l-kwadru ta' tnax-il tim parteċipant: il-Messiku hu pajjiż regolari f'din il-kompetizzjoni wara l-ewwel invit fl-1993. M'hemm l-ebda fażi ta' kwalifikazzjoni: l-għaxar timijiet tal-CONMEBOL jikkompetu bi dritt, u oħrajn b'invit. L-aqwa tim klassifikat fil-kompetizzjoni u li hu membru tal-CONMEBOL għandu d-dritt li jipparteċipa fl-edizzjoni suċċessiva tat-Tazza tal-Konfederazzjonijiet tal-FIFA, imma mhuwiex obbligat li jagħmel dan.

 Storja 
Il-Copa América hi l-iktar kompetizzjoni qadima u li għadha attiva fl-istorja tal-kompetizzjonijiet tal-futbol madwar id-dinja. L-ewwel edizzjoni saret nhar it-2 ta' Lulju u s-17 ta' Lulju u kienet mirbuħa mill-Urugwaj, bħala parti mill-kommemorazzjonijiet għaċ-ċentinarju mill-Indipendenza tal-Arġentina. Il-CONMEBOL ġiet iffurmata fil-ġurnata tal-indipendeza tal-Arġentina (9 ta' Lulju). Il-kompetizzjoni kienet tkun ospitata normalment kull sentejn (imma l-intervalli xi kultant inbidlu) sakemm fl-2007, il-CONMEBOL ddeċiedet li l-kompetizzjoni issir kull erba' snin.

Il-kampjonat kien għall-bidu magħruf bħala Campeonato Sudamericano de Selecciones (Kampjonat Sud-Amerikan tat-Timijiet Nazzjonali). Dan l-isem kien użat sal-1975. Bejn l-1975 u fl-1983 il-kompetizzjoni ma ġietx ospitata fl-ebda pajjiż. Il-CONMEBOL fl-1984 iddeċidiet li kull pajjiż li hu parti mill-assoċjazzjoni għandu jospita l-kompetizzjoni. L-ewwel rotazzjoni ġie kompluta fil-Copa América 2007 li ġiet ospitata fil-Veneżwela. It-tieni rotazzjoni ġiet imfassla għas-sena 2011, bil-pajjiżi ospiti jintgħażlu skont l-ordni alfabetiku, fejn jibdew bl-Arġentina.

Mill-1993, żewġ timijiet minn konfederazzjonijiet differenti (preferibilment il-CONCACAF, minħabba l-qagħda ġeografika tagħha) bdew jiġu invitati. Il-pajjiżi invitati kienu l-Kosta Rika (1997, 2001, 2004), il-Ħonduras (2001), il-Ġappun (1999), il-Messiku (1993, 1995, 1997, 1999, 2001, 2004, 2007) u l-Istati Uniti (1993, 1995, 2007).

 Riżultati 

SenaOspituKlassifika finali tal-gruppRebbieħFinalista telliefIt-tielet postIr-raba' post1916Dettalji(3)1917Dettalji1919Dettalji1920Dettalji1921Dettalji1922Dettalji1923Dettalji1924Dettalji1925Dettalji(1)n/a1926Dettalji1927Dettalji1929Dettalji1935Dettalji(4)1937Dettalji1939Dettalji1941Dettalji(4)1942Dettalji1945Dettalji(4)1946Dettalji(4)1947Dettalji1949Dettalji1953Dettalji1955Dettalji1956Dettalji(4)1957Dettalji1959Dettalji1959Dettalji(4)1963Dettalji1967Dettalji
SenaOspituFinaliPartita għat-tielet postRebbieħRiżultatFinalista telliefIt-tielet postRiżultatIr-raba' post1975Dettalji—0 - 1 / 2 - 0Play-off 1 - 0n\a(2)1979Dettalji—3 - 0 / 0 - 1Play-off 0 - 0n/a(2)1983Dettalji—2 - 0 / 1 - 1n/a(2)1987Dettalji1 - 02 - 11989Dettalji1 - 00 - 01991Dettalji3 - 21 - 11993Dettalji2 - 11 - 01995Dettalji1 - 15-3 pen4 - 11997Dettalji3 - 11 - 01999Dettalji3 - 02 - 12001Dettalji1 - 02 - 25-4 pen2004Dettalji2 - 24-2 pen 2 - 12007Dettalji 3 - 03 - 12011Dettalji3 - 04 - 12015Dettalji 0 - 04-1 pen2 - 02016Dettalji 0 - 04-2 pen1 - 02019Dettalji 3 - 12 - 12021Dettalji 1 - 03 - 2

(timijiet invitati huma miktuba fil-korsiv)
1 Tliet timijiet biss ipparteċipaw fit-turnew. 
2 Ma kinitx tintlagħab il-partita għat-tielet post; it-tielet post kien jiġi maqsum.
3 Ma kien ingħata l-ebda trofew fl-ewwel edizzjoni, li ingħata għall-ewwel darba fl-edizzjoni suċċessiva. 
4 Edizzjoni straordinarja tal-Copa América, bl-ebda trofew ma jingħata lir-rebbieħ, però ikkunsidrata bħala uffiċjali mill-CONMEBOL.

 Leġġenda:
 pen - wara l-għoti tal-penalties

 Statistika 

 Rebbieħa 
200px|thumb|right|Mappa ikkulurita tal-pajjiżi tal-CONMEBOL skont in-numru ta' edizzjoni tal-Copa América mirbuħa
DrabiPajjiżSena/Snin  14-il darba   1916, 1917, 1920, 1923, 1924, 1926, 1935, 1942, 1956, 1959, 1967, 1983, 1987, 1995  14-il darba   1921, 1925, 1927, 1929, 1937, 1941, 1945, 1946, 1947, 1955, 1957, 1959, 1991, 1993 8 darbiet   1919, 1922, 1949, 1989, 1997, 1999, 2004, 2007 darbtejn   1953, 1979 darbtejn   1939, 1975 darba   2015 darba   2001 darba   1963 

 Apparenzi fil-kompetizzjoni 

ApparenziPajjiż  42   40   37    35   34   30   26   25    20    16   9   3   1    

 Ospiti 

DrabiPajjiżiSena/Snin 9 darbiet   1916, 1921, 1925, 1929, 1937, 1946, 1959, 1987, 2011 7 darbiet   1917, 1923, 1924, 1942, 1956, 1967, 1995 7 darbiet   1920, 1926, 1941, 1945, 1955, 1991, 2015 6 darbiet   1927, 1935, 1939, 1953, 1957, 2004 4 darbiet   1919, 1922, 1949, 1989 3 darbiet   1947, 1959, 1993 darbtejn   1963, 1997  darba   2001 darba   1999 darba   2007 3 darbiet  Ebda ospitu 1975, 1979, 1983

 L-aqwa skorers (ta' kull żmien) 

17-il gowl
  Norberto Méndez
  Zizinho

15-il gowl
  Severino Varela
  Teodoro Fernández

13-il gowl
  Gabriel Batistuta
  Ademir
  Jair da Rosa Pinto
  Héctor Scarone
  José Manuel Moreno

12-il gowl
  Ángel Romano

11-il gowl
  Herminio Masantonio
  Víctor Ugarte
  Ronaldo

10 gowls
  Óscar Gómez
  Héctor Castro
  Didi
  Enrique Hormazábal
  Arnoldo Iguarán
  Ángel Labruna

 Statistika ġenerali 

TimPtiLRPTGFGKDiffRend13681751123231431168+26370.1%23421861043052386212+17461.3%3315167953042387191+19662.9%4214153613161242269-2746.6%5187163532882248297-4938.2%6167132413255193220-2742.2%712899362043121174-5343.1%88210219255897257-16026.8%961381710115544+1153.5%1061108141975113297-18418.8%111549293834155-12110.2%1211113261221-933.3%1310631275+255.6%148122271121-1022.2%151301238-511.1%

 Referenzi 

 Ħoloq esterni 

 Arkivju fuq RSSSF – jinkludi wkoll rapporti estensivi tal-logħob

Kategorija:Kompetizzjonijiet tal-futbol
Kategorija:CONMEBOL