Il-Ktieb ta' Mormon

Il-Ktieb ta' Mormon hu wieħed mit-testi sagri tal-Mormoniżmu, meqjus mill-Qaddisin tal-Aħħar Ġranet bħala ktieb rivelat. L-isem tal-ktieb ġej minn Mormon, profeta–storiku li, skont it-test stess, ikkompila ħafna mill-ktieb. Kien tradott u ppubblikat għall-ewwel darba mill-fundatur tal-Knisja ta' Ġesù Kristu tal-Qaddisin tal-Aħħar Ġranet, Joseph Smith, f'Palmyra, New York, fis-26 ta' Marzu tal-1830.

Flimkien mal-Bibbja, il-Ktieb ta' Mormon hi parti tal-kanoni ta' skrittura sagra tal-Knisja ta' Ġesù Kristu tal-Qaddisin tal-Aħħar Ġranet, il-Komunità ta' Kristu, u knejjes oħra li jqisu lil Joseph Smith bħala l-fundatur tagħhom. Is-sottotitlu "Testment ieħor ta' Ġesù Kristu", kien ġie miżjud fl-1982 fl-edizzjonijiet tal-ktieb pubblikati mil-Knisja ta' Ġesù Kristu tal-Qaddisin tal-Aħħar Ġranet, bl-iskop li tenfasizza t-testimonjanza tad-divinità ta' Ġesù Kristu.

 Traduzzjoni tat-twavel tad-deheb 
300px|thumb|left|Pittura li turi lil Joseph Smith jirċievi t-twavel tad-deheb mill-Anġlu Moroni, fit-22 ta' Settembru tal-1823 fl-għolja ta' Cumorah, Manchester, Stat ta' New York.
300px|thumb|left|Manuskritt oriġinali b'kopja ta' karattri bl-Eġizzjan riformat miktuba fit-twavel tad-deheb.
Skont ir-rakkont ta' Joseph Smith, il-Ktieb ta' Mormon hi t-traduzzjoni ta' test antik, miktub fuq twavel tad-deheb, li wassal għad-dehra ta' anġlu fl-1823. Dan il-messaġġier, bl-isem ta' Moroni, informa liż-żagħżugħ Joseph Smith li xi annali antiki kienu jinsabu midfunin taħt għolja bl-isem ta' Cumorah, sit fl-inħawi tar-razzett tal-famlija Smith, territorju ta' Palymra, New York. Skont ir-rakkont ta' Joseph Smith, u ta' persuni oħra li kienu skribi, ix-xogħol ta' traduzzjoni sar f'inqas minn disgħin ġurnata. Il-metodu ta' traduzzjoni għadu mhux magħruf, anki jekk hu probabbbli l-użu ta' oġġetti sagri, magħrufa aktar bħala Urim u Tummin (kwotati fil-Bibbja u fil-Ktieb ta' Mormon), u l-awżilju tal-poter tal-Ispirtu s-Santu. Ġew tradotti aktar minn 500 paġna, li jiddeskrivu l-istorja ta' zewġ ċiviltajiet għal perjodu kumplessiv ta' 2,600 sena. Total ta' ħdax-il xhud oħra iffirmaw dikjarazzjoni bil-miktub li huma raw u żammew f'idejhom it-twavel tad-deheb. Ħafna jistaqsu dwar l-affidabilità tad-dikjarazzjonijiet tagħhom. It-twavel kienu miktuba b'Eġizzjan riformat, lingwa li l-Mormoni jqisuha bħala forma ta' ġeroglìfiku. Fl-1838 it-twavel reġgħu ngħataw lill-anġlu Moroni minn Joseph Smith stess.

 L-importanza teoloġika tal-Ktieb ta' Mormon 
L-għan tal-Ktieb, bħalma hu indikat fl-istess fontispizju, hu dak li:Title Page, Book of Mormon (Ingliż)


Joseph Smith espressa l-importanza li l-Ktieb ta' Mormon għandu fit-teoloġija Mormona li permezz tal-kliem kwotati hawn isfel li, f'edizzjonijiet suċċessivi, kienu msemmijin ukoll fl-introduzzjoni tal-ktieb stess:Introduction, Book of Mormon (Ingliż)

 Kontenut 
250px|thumb|Il-faċċata tal-Ktieb ta' Mormon mill-ewwel edizzjoni tal-1830.Immaġini mil-Librerija tal-Kungress tal-Istati Uniti, Diviżjoni tal-kotba rari u kollezzjonijiet speċjali.
300px|thumb|left|Fil-Ktieb ta' Mormon hemm rakkuntat l-avvenimenti ta' ċiviltajiet li wara żviluppaw fil-kontinent Amerikan minn migrazzjonijiet mil-Lvant Nofsani.
Il-Ktieb ta' Mormon hu kollezzjoni ta' ħmistax-il ktieb, imsemmijin wara l-awtur prinċipali tagħhom, il-profeta Mormon, missier Moroni (l-istess li deher lil Joseph Smith), li fis-seklu 5 kien se jagħmel sommarju tal-kitbiet ta' dawn il-profeti fejn kitibhom fuq karti jew twavel tad-deheb. Minkejja li l-Ktieb ta' Mormon hu kkunsidrat li nkiteb ħafna sekli ilu, il-Mormoni jsostnu li dan ġie għad-dawl fiż-żminijiet kurrenti għall-abitanti tal-lum il-ġurnata.

Fil-Ktieb ta' Mormon hemm rakkuntat l-avvenimenti ta' ċiviltajiet li wara żviluppaw fil-kontinent Amerikan minn migrazzjonijiet mil-Lvant Nofsani.

 Annali kwotati fil-Ktieb ta' Mormon 

Skont il-Ktieb ta' Mormon stess, Mormon u t-tifel tiegħu Moroni kitbu fuq it-twavel tad-deheb l-istorja tal-poplu tagħhom, fejn ġabruha minn erba' annali diversi fi twavel tal-metall:A brief explanation about the Book of Mormon, Book of Mormon (Ingliż)
 It-Twavel ta' Nefi huma ta' żewġ tipi: it-Twavel Żgħar u t-Twavel il-Kbar. Dawk tal-ewwel huma partikularment dedikati għall-kwistjonijiet spirtwali, għall-ministeru u għall-għalliema tal-profeti, waqt li dawk tat-tieni jikkonsistu fil-maġġoranza tagħhom l-istorja sekulari tal-popli interessati (1 Nefi 9:2-4). Barra minn hekk, minn żmien Mosia 'il quddiem, it-"Twavel il-Kbar" bdew jinkludu wkoll kwistjonijiet spirtwali importanti.
 It-Twavel ta' Mormon jikkonsistu minn sommarju u kummenti magħmula minn Mormon tat-"Twavel il-Kbar" ta' Nefi. Barra minn hekk, huma juru l-kontinwazzjoni tal-istorja tal-poplu tan-Nefiti ta' Mormon u dawk tat-tifel tiegħu Moroni.
 It-Twavel ta' Etera juru l-istorja tal-Ġarediti. Dawn l-annali ġew imqassra minn Moroni, biż-żieda tal-kummenti personali tiegħu, u mdaħħlin fl-istorja ġenerali taħt it-titlu tal-"Ktieb ta' Etera".
 It-Twavel tal-Bronż kienu dawk li ġew miġbura mill-poplu ta' Lei minn Ġersualemm fis-sena 600 q.K. Ma' dawn it-twavel jagħmlu parti wkoll, il-pentatewku ta' Mosè u storja tal-Lhud, sal-bidu tar-renju ta' Sedekja, re ta' Ġuda, u l-"profeziji tal-profeti qaddisin" (1 Nefi 5:11-13). Dawn mhumiex inklużi direttament fil-Ktieb ta' Mormon, però partijiet kbar ta' dawn it-twavel, li jikkwotaw lil Isaija u profeti oħra, kemm bibliċi u anki dawk li mhumiex, huma nklużi fil-Ktieb ta' Mormon.

 Partijiet prinċipali tal-Ktieb ta' Mormon 

N.TitluKronoloġija possibbli ta'l-avvenimenti rakkunatatiKapitliAbbrevjazzjonijietIL-Ewwel Ktieb ta' NefiMis-600 q.K.sal-588-570 q.K.22"1 Nefi" u "1 Ne."IIIt-Tieni Ktieb ta' NefiMill-588–570 q.K.sa 559–545 q.K.33"2 Nefi" u "2 Ne."IIIIl-Ktieb ta' ĠakobbMill-544–421 q.K.sal-544–421 q.K.7"Ġakobb"u "Ġak."IVIl-Ktieb ta' Enos420 q.K.1"Enos"VIl-Ktieb ta' ĠaromMit-399 q.K.sat-361 q.K.1"Ġarom"u "Ġar."VIIl-Ktieb ta' OmniMit-323 q.K.sal-130 q.K.1"Omni"VIIIl-Kliem ta' MormonMit-385 q.K.1"KtM"VIIIIl-Ktieb ta' MosiaMill-130–124 q.K.sat-92–91 q.K.29"Mosia"u "Mos."IXIl-Ktieb ta' AlmaMill-91–88 q.K.sas-56–52 q.K.63"Alma"XIl-Ktieb ta' ElamanMit-52–50 q.K.sas-6–1 q.K.16"Elaman"u "Ela."XIIl-Tielet NefiMill-1–4 w.K.sal-34–35 w.K.30"Tielet Nefi"u "3 Ne."XIIIr-Raba' NefiMill-35 w.K.sat-321 w.K.1"Raba' Nefi"u "4 Ne."XIIIIl-Ktieb ta' MormonMit-321–326 w.K.sal-401–421 w.K.9"Mormon"u "Morm."XIVIl-Ktieb ta' Etera15"Etera"u "Ete."XVIl-Ktieb ta' Moroni401–421 w.K.10"Moroni"u "Moro."

 Referenzi 

 Ħoloq esterni 

  Sit uffiċjali
  Il-Ktieb ta' Mormon, informazzjoni bażika u twemmin
  Book of Mormon Online


Kategorija:Kitbiet reliġjużi
Kategorija:Kristjaneżmu