1 ta' Jannar

L-1 ta' Jannar huwa l-ewwel jum tas-sena fil-kalendarju Gregorjan; jifdal 364 ġurnata oħra għal tmiem is-sena (365 fi snin biżestili). Il-ġurnata preċedenti hi l-31 ta' Diċembru tas-sena ta' qabel.

Matul il-Medju Evu taħt l-influwenza tal-Knisja Kristjana, diversi pajjiżi mexxew il-bidu tas-sena għal waħda minn numru ta' avvenimenti Kristjani importanti — il-25 ta' Diċembru (it-Twelid ta' Ġesù), l-1 ta' Marzu, il-25 ta' Marzu (l-Assunzjoni), jew anke l-Għid. Pajjiżi tal-Ewropa tal-Punent (ħafna minnhom b'popolazzjoni li kellhom fedeltà lejn il-Knisja Ortodossa) bdew is-sena numerata tagħhom fl-1 ta' Settembru minn madwar 988.

 Ġrajjiet 

 45 q.K. – Il-kalendarju Ġuljan beda jintuża għall-ewwel darba.
 153 q.K. – Il-konsli Rumani bdew is-sena tagħhom fl-uffiċċju.
 404 – Saret l-aħħar kompetizzjoni bejn il-gladjaturi f'Ruma.
 630 – Il-Profeta Mawmettu lesta l-armata tiegħu lejn Mekka li kisbitha b'ħafna tixrid ta' demm.
 1001 – Il-Gran Prinċep Stiefnu I tal-Ungerija inħatar l-ewwel Re tal-Ungerija mill-Papa Silvestru II.
 1259 – Mikiel VIII ta' Biżanju ġie proklamat ko-emperatur tal-Imperu ta' Niċea flimkien ma' Ġwanni IV ta' Niċea.
 1438 – Albertu II tal-Asburgu ġie inkurunat Re tal-Ungerija.
 1502 – Ġiet skoperta minn Amerigo Vespucci fejn illum hemm Rio de Janeiro
 1515 – Ir-Re Franġisku I ta' Franza isir is-suċċessur tat-tron Franċiż.
 1651 – Karlu II jiġi nkurunat Re tal-Iskozja.
 1673 – Servizz regulari tal-posta beda bejn New York u Boston.
 1700 – Ir-Russja bdiet taddotta n-numerazzjoni oċċidentali tal-kalendarju Ġuljan.
 1707 – Ġwanni V ġie inkurunat Re tal-Portugall.
 1739 – Il-Gżira Bouvet ġiet skoperta mill-esploratur Franċiż Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier.
 1748 – Il-Papa Benedittu XIV jippublika l-enċilika Inter Caetera, dwar l-abbużi fid-divertiment tal-karnival u dwar l-interferenza mar-Randan.
 1751 – Il-Papa Benedittu XIV jippublika l-enċiklika Celebrationem magni, dwar l-estenzjoni tal-Ġublew għad-dinja kattolika kollha.
 1788 – Ġiet ippublikata l-ewwel edizzjoni ta' The Times.
 1801
 Giuseppe Piazzi jiskopri l-ewwel pjaneta nanu, Ċerere.
 Bl-applikazzjoni tal-Att tal-Unjoni, ġiet kompluta l-unjoni leġislattiva tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u tar-Renju tal-Irlanda, fejn ta l-ħajja lir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda.
 1804 – Tmiem tad-dominju Franċiż fuq Ħaiti.
 1806 – Fi Franza ġie abolit il-kalendarju rivoluzzjonarju Franċiż.
 1808 – Fl-Istati Uniti ġiet imneħħija l-importazzjoni tal-iskjavi.
 1833 – Ir-Renju Unit tikseb is-sovranità fuq il-Gżejjer Falkland.
 1861 – Porfirio Díaz jikseb lil Mexico City.
 1863 – Abraham Lincoln jiddikjara l-Proklama t'Emanċipazzjoni (abolizzjoni tal-iskjavitù)
 1877 – Ir-Reġina Vittorja tiġi proklamata Imperatriċi tal-Indja f'Delhi.
 1880 – Jibda x-xogħol fuq il-Kanal tal-Panamá.
 1890 – Titwieled il-kolonja Taljana tal-Eritrea.
 1892 – Il-Gżira Ellis bdiet taċċetta immigranti lejn l-Istati Unit.
 1893 – Il-Ġappun jaddotta l-kalendarju Gregorjan.
 1898 – New York bdiet iżżid aktar art mit-territorji ta' madwar, biex ikkreat il-Belt ta' New York il-Kbira. Il-belt hi ġeografikament maqsuma f'ħames distretti: Manhattan, Brooklyn, Queens, The Bronx, u Staten Island.
 1899 – Tmiem tad-dominju Spanjol fuq Kuba.
 1900 – Ġie fis-seħħ il-Bürgerliches Gesetzbuch, il-kodiċi ċivili tal-Ġermanja.
 1901
 In-Niġerja issir protettorat Brittaniku.
 Twaqqif tal-Commonwealth tal-Awstralja (Federazzjoni).
 1912 – Twaqqif tar-Repubblika taċ-Ċina.
 1927 – It-Turkija tadotta l-kalendarju Gregorjan.
 1934 – Alcatraz isir ħabs federali.
 1937 – Anastasio Somoza García isir President tan-Nikaragwa.
 1942 – It-Tieni Gwerra Dinjija: il-kelma Nazzjonijiet Uniti tiġi wżata uffiċċjalment għall-ewwel darba biex tiddeskrivi l-patt bejn l-Alleati.
 1943 – Tiġi kumbattuta għall-ewwel darba l-battalja ta' Guadalcanal bejn forzi marini Amerikani u dawk Ġappuniżi.
 1948 – Il-Kostituzzjoni tal-Italja ġiet fis-seħħ.
 1956 – Ir-Repubblika tas-Sudan tikseb l-indipendenza mir-Repubblika Eġizzjana u mir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq.
 1958 – Twaqqif tal-Komunità Ewropeja.
 1959 – Fulgencio Batista, president tal-Kuba, kien imneħħi minn postu mill-forzi ta' Fidel Castro matul ir-Rivoluzzjoni Kubana.
 1960 – Il-Kamerun jikseb l-indipendenza.
 1962 – Samoa tal-Punent tikseb l-indipendenza minn New Zealand.
 1964 – Il-Federazzjoni ta' Rodesja u Nyasaland ġiet maqsuma fir-repubbliki indipendenti taż-Żambja u l-Malawi, u Rodesja (taħt il-kontroll Brittaniku).
 1969 – Marien Ngouabi isir president tar-Repubblika tal-Kongo
 1971 – Il-pubbliċità tas-sigaretti ma kinitx permess fuq it-televiżjoni Amerikana.
 1973 – Id-Danimarka, ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq, u r-Repubblika tal-Irlanda huma ammessi fil-Komunità Ewropeja. 
 1979 – L-Istati Uniti u r-Repubblika Popolari Ċiniża jistabbilixxu relazzjonijiet diplomatiċi formali.
 1980 – Invażjoni Sovjetika fuq l-Afganistan.
 1981 – Il-Greċja ssir membru tal-Komunità Ewropeja. 
 1983 – L-ARPANET tgħaddi uffiċċjalment għall-użu tal-Internet Protocol, biex ġie ikkreat l-Internet.
 1984
 Il-Brunej isir stat indipendeti.
 L-AT&T tinqasam fi 22 kumpanja indipendenti.
 1986
 Spanja u l-Portugall isiru stati membri tal-Komunità Ewropeja.
 L-Aruba issir indipendenti minn Curaçao.
 1987 – Il-kapitali ta' Nunavut titbiddel minn Frobisher Bay għal Iqaluit.
 1992 – George H. W. Bush isir l-ewwel President tal-Istati Uniti li jitkellem fil-Parlament Awstraljan.
 1993
 Iċ-Ċekoslovakkja tinqasam u minnha joħorġu l-Islovakkja u r-Repubblika Ċeka.
 Jiġi introdott suq wieħed fi ħdan il-Komunità Ewropeja.
 1994 – Jidħol fis-seħħ in-NAFTA bejn l-Istati Uniti, il-Kanada u l-Messiku.
 1995
 Tiġi fis-seħħ il-World Trade Organization.
 L-Awstrija, il-Finlandja u l-Iżvezja jsiru stati membri tal-Unjoni Ewropea.
 1996 – Curaçao tikseb is-self government limitat.
 1998 – In-nar ikun projbit minn kull ristorant tal-California.
 1999 – Tiġi introdotta l-munita ewro
 2002
 L-Ewro issir il-munita uffiċċjali ta' tnax-il pajjiż tal-Unjoni Ewropea.
 Pluto tiġi ddikjarata li mhix pjaneta.
 2003 – Luiz Inácio da Silva, magħruf aktar bħala Lula, isir President tal-Brażil.
 2004 – Pervez Musharraf jikseb il-fiduċja tal-Parlament u tal-assembeji provinċjali tal-Pakistan, biex ikompli bħala President tal-Pakistan.
 2007
 Ir-Rumanija u l-Bulgarija jidħlu parti tal-Unjoni Ewropea
 Is-Slovenja tadotta l-Ewro.
 Ban Ki-Moon jissostitwixxi lil Kofi Annan bħala Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti.
 2008 – Malta u Ċipru jadottaw l-munita Ewro.
 2009 – 66 ruħ imutu wara nirien f'diskoteka f'Bangkok, it-Tajlandja.
 2010 – Karozza b'bomba suwiċida tisplodi f'tornew tal-volibol f'Lakki Marwat, il-Pakistan, fejn qatlet 105 ruħ u weġġgħet 100 oħra.
 2011
 L-Estonja tadotta l-munita Ewro.
 L-Ungerija assumiet il-presidenza tal-Unjoni Ewropea.
 Wara servizz fil-knisja min-naħa tal-komunità Kopta Kristjana f'Lixandra, l-Eġittu, tisplodi karozza bomba li ħalliet 21 mejta u 8 feruti.
 2012 – Id-Danimarka assumiet il-presidenza tal-Unjoni Ewropea.
 2013 – Minn tal-inqas 60 ruħ imutu u 200 oħra jindarbu f'stampede wara ċelebrazzjonijiet fi Stade Félix Houphouët-Boigny f'Abidjan, il-Kosta tal-Avorju. 

 Twelid 

 766 –  Ali al-Rida, Shia Imam († 818)
 1431 – Papa Alessandru VI († 1503)
 1467 – Siġiżmondu I tal-Polonja, Re tal-Polonja u Duka tal-Litwanja († 1548)
 1484 – Huldrych Zwingli, kap protestant Svizzeru († 1531)
 1511 – Enriku, Duka ta' Cornwall († 1511)
 1516 – Margaret Leijonhufvud, Reġina ta' Gustavu I tal-iŻvezja († 1551)
 1554 – Ludovik ta' Württemberg († 1593)
 1557 – István Bocskay, Prinċep ta' Transilvanja († 1606)
 1600 – Friedrich Spanheim, teologu Olandiż († 1649)
 1638 – Imperatur Go-Sai tal-Ġappun († 1685)
 1648 – Elkanah Settle, kittieb Ingliż († 1724)
 1704 – Soame Jenyns, kittieb Ingliż († 1787)
 1711 – Franz Freiherr von der Trenck, suldat Awstrijakk († 1749)
 1714 – Kristijonas Donelaitis, poeta Litwen († 1780)
 1735 – Paul Revere, patrijott Amerikan († 1818)
 1745 – Anthony Wayne, ġeneral Amerikan († 1796)
 1767 – Maria Edgeworth, rumanziera Anglo-Irlandiża († 1849)
 1774 – André Marie Constant Duméril, żoologu Franċiż († 1860)
 1779 – William Clowes, stampatur Ingliż († 1847)
 1803 – Guglielmo Libri Carucci dalla Sommaja, matematiku Taljan († 1869)
 1814 – Hong Xiuquan, ribell Ċiniż († 1864)
 1819 – Arthur Hugh Clough, poeta Ingliż († 1861)
 1823 – Sándor Petőfi, poeta u rivoluzzjonarju Ungeriż († 1849)
 1833 – Robert Lawson, arkitett minn New Zealand († 1902)
 1834 – Ludovic Halévy, drammaturgu Franċiż († 1908)
 1848 – John Goff, avukat Irlandiż († 1924)
 1852 – Eugène-Anatole Demarçay, kimiku Franċiż († 1904)
 1863 – Pierre de Coubertin, motivatur Franċiż tal-Logħob Olimpiku († 1937)
 1864 – Alfred Stieglitz, fotografu Amerikan († 1946)
  1864   – Qi Baishi, pittur Ċiniż († 1957)
 1874 – Gustave Whitehead, inventur Ġermaniż († 1927)
 1878 – Agner Krarup Erlang, xjentist u inġinier Daniż († 1929)
 1881 – Vajiravudh, Re tat-Tajlandja († 1925)
 1888 – John Garand, inventur Amerikan († 1974)
 1889 – Charles Bickford, attur Amerikan († 1967)
 1890 – Anton Melik, ġeografu Ungeriż († 1966)
  1894   – Shitsu Nakano, l-ixjaħ persuna tal-Ġappun († 2007)
  1900   – Xavier Cugat, mużiċista Spanjol († 1990)
 1904 – Fazal Ilahi Chaudhry, politiku Pakistani († 1982)
 1905 – Stanisław Mazur, matematiku Pollakk († 1981)
 1909 – Dana Andrews, attur Amerikan († 1992)
  1909   – Barry † Goldwater, politiku Ameriakn († 1998)
 1911 – Basil Dearden, direttur ċinematografiku Brittaniku († 1971)
 1917 – Jule Gregory Charney, meteorologu Amerikan († 1981)
  1917   – Albert Mol, attur Olandiż († 2004)
 1921 – Ismail al-Faruqi, filosofu Palestinjan († 1986)
 1923 – Daniel Gorenstein, matematiku Amerikan († 1992)
 1928 – Ernest Tidyman, kittieb Amerikan († 1984)
 1930 – Ty Hardin, attur Amerikan
  1930   – Gaafar al-Nimeiry, President tas-Sudan 1971–85
 1933 – Joe Orton, kittieb Ingliż († 1967)
 1937 – Adam Wiśniewski-Snerg, awtur Pollakk († 1995)
 1939 – Michèle Mercier, attriċi Franċiża
 1940 – Frank Langella, attur Amerikan
  1942   – Judy Stone, kantant Awstraljan
 1943 – Raghunath Anant Mashelkar, xjentist Indjan
 1946 – Carl B. Hamilton, politiku u ekonomista Żvediż
 1947 – Jon Corzine, politiku Amerikan
 1948 – Pavel Grachev, ġeneral Russu
 1949 – Daniel E Gawthrop, kompożitur Amerikan
 1953 – Greg Carmichael, kitarrista Brittaniku
 1954 – Bob Menendez, politiku Amerikan
 1957 – Ewa Kasprzyk, attriċi Pollakka
  1957   – Evangelos Venizelos, avukat, professur u politiku Grieg
 1962 – Sophie Thompson, attriċi Brittanika
 1963 – Lina Kačiušytė, għawwiema Litwena
 1966 – Anna Burke, politikanta Amerikana
 1968 – Joey Stefano, attur Amerikan
  1968   – Miki Higashino, kompożitur Ġappuniż
 1969 – Nicolle Dickson, attriċi Awstraljana
 1970 – Gabriel Jarret, attur Amerikan
 1972 – Neve McIntosh, attriċi Skoċċiża
  1972   – Lilian Thuram, futboler Franċiż
 1974 – Catalina Guirado, mudella Ingliża u personalità televiżiva
 1977 – Hasan Salihamidžić, futboler Bożnijaku
 1978 – Vidya Balan, attriċi Indjana
  1978   – Nina Bott, attriċi Ġermaniża
 1980 – Elin Nordegren, mudella Żvediża
 1982 – David Nalbandian, plejer tat-tennis Arġentina
 1983 – Ali Bastian, mudella u attriċi Ingliża
 1987 – Meryl Davis, żeffien fuq is-silġ Amerikan

 Imwiet 

 138 – Lucius Aelius Caesar, politiku Ruman (t. 101)
 379 – San Bażilju l-Kbir, isqof Grieg (t. 330)
 533 – San Fulġenzju ta' Ruspe, isqof Latin
 898 – Odo, Konti ta' Pariġi (t. 860)
 1031 – Guljelmu ta' Volpiano, patri Taljan (t. 962)
 1387 – Re Karlu II ta' Navarra, sovran Franċiż (t. 1332)
 1515 – Re Ludoviku XII ta' Franza (t. 1462)

 Festi u rikorrenzi 
 Nazzjonali 

 Kuba – Festa tal-Liberazzjoni
 Sudan – Festa tal-Indipendenza
 Ħaiti – Festa tal-Indipendenza
 Tajwan – Fundazzjoni tar-Repubblika taċ-Ċina
 Slovakkja – Fundazzjoni tar-Repubblika Slovakka.

 Reliġjużi 

Kristjaneżmu:
 San Fulġenzju ta' Ruspe, isqof
 San Ġużepp Tomasi, kardinal
 Guljelmu ta' Volpiano, abbati
 San Odilone ta' Cluny, abbati
 San Vinċenz Marijastrambi, isqof
 Santa Zedislava ta' Lemberk, fundatriċi ta' kunvent

Reliġjon Rumana antika u moderna:
 Kalendarju Ruman

 Ħoloq esterni 

  BBC: On This Day

01
Kategorija:Ġranet tas-sena