Ortografija Litwana

L-ortografija Litwana għandha alfabett Latin bi 32 ittra. Żewġ ittri jirrappreżentaw ħsejjes li mhumiex nattivi għal-Litwan. Barra minn hekk, l-ortografija Litwana għandha wkoll ħames digrafi.

 Alfabett 
Illum il-ġurnata, l-alfabett Litwan huwa magħmul minn 32 ittra. Għandu ordni ta’ kollazzjoni mhux tas-soltu peress li l-ittra “Y” tiġi bejn l-I nosinė (“Į”) u l-“J”.
+Alfabett Litwan Ittri kbar (imsejħa wkoll majjuskoli jew kapitali ) A Ą B Ċ Č D E Ę Ė F G H I Į Y J K L M N O P R S Š T U Ų Ū V Z Ž Ittri żgħar (imsejħa wkoll minuskoli) a ą b c č d e ę ė f g h i į y j k l m n o p r s š t u ų ū v z ž Ismijiet tal-ittri a a nosinė bė cė čė dė e e nosinė ė ef gė ha i trumpoji i nosinė i ilgoji jot ka el em en o pė er es eš tė u trumpoji u nosinė u ilgoji vė zė žė
L-aċċenti akuti, gravi, u makron/tilde jistgħu jimmarkaw l-istress u t-tul tal-vokali. Madankollu, dawn ġeneralment ma jintużawx, għajr fid-dizzjunarji u fejn ikunu meħtieġa għal ċarezza. Barra minn hekk, l-ortografija Litwana tuża ħames digrafi (Ch Dz Dž Ie Uo); dawn jiffunzjonaw bħala sekwenzi ta’ żewġ ittri għal skopijiet ta’ kollazzjoni. Id-digrafu “Ch” jirrappreżenta frikattiv velari mhux imlissna, filwaqt li d-digrafi l-oħrajn huma kompożizzjonijiet sempliċi tal-ittri komponenti tagħhom. L-ittri “F” u “H”, kif ukoll id-digrafu “Ch”, jindikaw ħsejjes li jidhru biss fil-vokabularju misluf.

 Korrispondenzi bejn l-ortografija u l-ħsejjes 
+Vokali Grafema Ħoss (IPA) Qasir Twil a ɐ äː ą äː e ɛ ( e̞ ) æː ę æː ė eː i ɪ į iː y o ɔ oː u ʊ ų uː ū
L-“o” hija qasira biss fil-vokabularju misluf. L-“a” u l-“e” huma dejjem qosra mingħajr aċċent u bl-aċċent meta jinzertaw fl-aħħar, eż. -a, -e, -es, fil-komparattiv, fil-pronomi u fil-vokabularju misluf, u barra minn hekk normalment ikunu twal.
+Konsonanti Grafema Ħoss ( IPA ) Iebes Artab b   c   č   ch   d   dz   dž   f   g   h   j  k   l   m   n   p   r   s   š   t   v   z   ž  
Il-konsonanti jiġu dejjem palatalizzati qabel “e, ę, ė, i, į, y”, filwaqt li qabel “a, ą, o, u, ų, ū”, il-palatalizzazzjoni tiġi indikata billi tiddaħħal “i”  bejn il-konsonanti u l-vokali.

 Unicode 
Il-maġġoranza tal-alfabett Litwan juża l-blokka Unicode tal-kontrolli C0 u tal-Latin bażiku (simboli mingħajr aċċent), u l-bqija tal-alfabett Litwan ((ą Ą č Č ę Ę ė Ė į Į š Š ų Ų ū Ū ž Ž) juża l-Latin Estiż-A.

 Referenzi 


Kategorija:Ortografija