Tazza Interkontinentali (futbol)

It-Tazza Interkontinentali, magħrufa qabel bħala Tazza Ewropea-Sud Amerikana u Tazza Toyota mill-1980 sal-2004 għal raġunijiet kummerċjali bi ftehim ma' Toyota, kienet kompetizzjoni uffiċjali tal-futbol approvata mill-UEFA u CONMEBOL, ikkontestata bejn il-klabbs rappreżentattivi minn dawn il-konfederazzjonijiet, normalment ir-rebbieħa tal-Tazza Ewropea u tal-Copa Libertadores tal-Amerika t'Isfel. 

Minkejja li kronoloġikament kienet ir-raba kompetizzjoni internazzjonali maħluqa biex ġiet definita "l-aħjar tim fid-dinja" wara t-Trofew Lipton, Copa Rio u Pequeña Copa del Mundo minħabba l-inabbiltà tal-Fédération Internationale de Football Association biex torganizza kompetizzjonijiet tal-klabbs, hija meqjusa minn korp governattiv li internazzjonali bħala l-uniku predeċessur għat-Tazza tad-Dinja, miżmuma għall-ewwel darba fl-2000.

Mill-formazzjoni tagħha fl-1960 sal-1979, il-kompetizzjoni kienet ikkontestat b'żewġ legs, b'deċiżiva jekk meħtieġ sal-1968, u l-għoti tal-penalties aktar tard. Matul is-1970ijiet, il-parteċipazzjoni Ewropeja fit-Tazza Interkontinentali saret kwistjoni tiġri minħabba avvenimenti kontroversjali fil-finali tal-1969, u l-istess it-timijiet rebbieħa Ewropej ġew irtirati. Mill-1980 sal-2004, il-kompetizzjoni kienet ikkontesta f'logħba waħda li kienet issir fil-Ġappun u sponsorjata mid-ditta multinazzjonali Toyota, li offrew trofew sekondarja, it-Tazza Toyota. 

It-timijiet kollha rebbieħa ġew rikonoxxuti de facto bħala klabbs ċampjins tad-dinja minħabba s-superjorità teknika. L-aħħar rebbieħ tat-tazza kien il-klabb Portugiż Porto, billi għeleb lil klabb Kolombjan Once Caldas bl-għoti tal-penalties fl-2004. 

It-timijiet kollha fl-2017 ġew nominati bħala ċampjins tad-dinja  uffiċjali (de jure).

 Format tat-Tazza 
Mill-1960 sal-1979, it-Tazza Interkontinentali kien tintlagħab b'żewġ legs. Bejn l-1960 u l-1968, it-tazza ġiet deċiż bil-punti biss, l-istess format użat mill-CONMEBOL biex tiddetermina r-rebbieħ tal-Copa Libertadores sa mill-1987. Minħabba dan il-format, it-tielet logħba kienet meħtieġa meta ż-żewġ timijiet kienu ugwali bil-punti. Komunement din il-logħba kienet ospitanti mill-kontinent fejn l-aħħar logħba tal-serje kienet intlagħbet. Mill-1969 sal-1979, il-kompetizzjoni adottat l-metodu standard Ewropej tal-iskor bl-aggregat, bir-regola tal-gowls barra mid-dar.

Din il-metodu beda fl-1980, il-finali saret b'logħba waħda. Sal-2000, il-logħob bdew isiru ġewwa l-Grawnd Nazzjonali ta' Tokjo. Il-Finali mill-2002 saru fil-Grawnd Internazzjonali ta' Yokohama, li f'dan il-grawnd sar il-finali tat-Tazza tad-Dinja 2002.

 Finali 

Ċavetta
§Rebbieħ wara l-ħin supplementari.*Rebbieħ bl-għoti tal-penalties wara l-ħin supplementari.

 Finali ta' żewġ legs 
{| class="wikitable"
|-
!width=3%|Sena
!width=8%|Pajjiż
!width=10%|Tim Home
!width=3%|Riżultat
!width=10%|Tim Away
!width=8%|Pajjiż
!width=20%|Grawnd
!width=18%|Lokazzjoni
!width=3%|Ref
|-
|rowspan=3 align=center|1960
|
|Peñarol
|align=center|0–0
|Real Madrid
|
|Estadio Centenario
|Montevideo, Urugwaj
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Real Madrid
|align=center|5–1
|Peñarol
|
|Estadio Santiago Bernabéu
|Madrid, Spanja
|-
|colspan=7 align=center|Real Madrid rebħu 3–1 bil-punti.
|-
|rowspan=3 align=center|1961
|
|Benfica
|align=center|1–0
|Peñarol
|
|Estádio da Luz
|Lisbona, Portugall
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Peñarol
|align=center|5–0
|Benfica
|
|Estadio Centenario
|Montevideo, Urugwaj
|-
|colspan=7 align=center|2–2 bil-punti; Peñarol rebħu 2–1 bil-playoff ġewwa Estadio Centenario.
|-
|rowspan=3 align=center|1962
|
|Santos
|align=center|3–2
|Benfica
|
|Maracanã
|Rio de Janeiro, Brażil
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Benfica
|align=center|2–5
|Santos
|
|Estádio da Luz
|Lisbona, Portugall
|-
|colspan=7 align=center|Santos rebħu 4–0 bil-punti.
|-
|rowspan=3 align=center|1963
|
|Milan
|align=center|4–2
|Santos
|
|San Siro
|Milan, Italja
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Santos
|align=center|4–2
|Milan
|
|Maracanã
|Rio de Janeiro, Brażil
|-
|colspan=7 align=center|2–2 bil-punti; Santos rebħu l-playoff 1–0 ġewwa Maracanã.
|-
|rowspan=3 align=center|1964
|
|Independiente
|align=center|1–0
|Internazionale
|
|La Doble Visera
|Avellaneda, Arġentina
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Internazionale
|align=center|2–0
|Independiente
|
|San Siro
|Milan, Italja
|-
|colspan=7 align=center|2–2 bil-punti; Internazionale rebħu l-playoff 1–0 ġewwa Estadio Santiago Bernabéu, Madrid. †
|-
|rowspan=3 align=center|1965
|
|Internazionale
|align=center|3–0
|Independiente
|
|San Siro
|Milan, Italja
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Independiente
|align=center|0–0
|Internazionale
|
|La Doble Visera
|Avellaneda, Arġentina
|-
|colspan=7 align=center|Internazionale rebħu 3–1 bil-punti.
|-
|rowspan=3 align=center|1966
|
|Peñarol
|align=center|2–0
|Real Madrid
|
|Estadio Centenario
|Montevideo, Urugwaj
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Real Madrid
|align=center|0–2
|Peñarol
|
|Estadio Santiago Bernabéu
|Madrid, Spanja
|-
|colspan=7 align=center|Peñarol rebħu 4–0 bil-punti.
|-
|rowspan=3 align=center|1967
|
|Celtic
|align=center|1–0
|Racing
|
|Hampden Park
|Glasgow, Skozja
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Racing
|align=center|2–1
|Celtic
|
|El Cilindro
|Avellaneda, Arġentina
|-
|colspan=7 align=center|2–2 bil-punti; Racing Club rebħu l-playoff 1–0 ġewwa Estadio Centenario, Montevideo.
|-
|rowspan=3 align=center|1968
|
|Estudiantes
|align=center|1–0
|Manchester United
|
|Estadio Camilo Cichero
|Buenos Aires, Arġentina
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Manchester United
|align=center|1–1
|Estudiantes
|
|Old Trafford
|Manchester, Ingilterra
|-
|colspan=7 align=center|Estudiantes rebħu 3–1 bil-punti.
|-
|rowspan=3 align=center|1969
|
|Milan
|align=center|3–0
|Estudiantes
|
|San Siro
|Milan, Italja
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Estudiantes
|align=center|2–1
|Milan
|
|Estadio Camilo Cichero
|Buenos Aires, Arġentina
|-
|colspan=7 align=center|Milan rebħu 4–2 bl-aggregat.
|-
|rowspan=3 align=center|1970
|
|Estudiantes
|align=center|2–2
|Feyenoord
|
|Estadio Camilo Cichero
|Buenos Aires, Arġentina
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Feyenoord
|align=center|1–0
|Estudiantes
|
|De Kuip
|Rotterdam, Olanda
|-
|colspan=7 align=center| Feyenoord rebħu 3–2 bl-aggregat.
|-
|rowspan=3 align=center|1971
|
|Panathinaikos
|align=center|1–1
|Nacional
|
|Stadju Karaiskakis
|Athens, Greċja
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Nacional
|align=center|2–1
|Panathinaikos
|
|Estadio Centenario
|Montevideo, Urugwaj
|-
|colspan=7 align=center|Nacional rebħu 3–2 bl-aggregat.
|-
|rowspan=3 align=center|1972
|
|Independiente
|align=center|1–1
|Ajax
|
|La Doble Visera
|Avellaneda, Arġentina
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Ajax
|align=center|3–0
|Independiente
|
|Stadju Olimpiku
|Amsterdam, Olanda
|-
|colspan=7 align=center|Ajax rebħu 4–1 bl-aggregat.
|-
|rowspan=2 align=center|1973
|
|Juventus
|align=center|0–1
|Independiente
|
|Stadio Olimpico
|Ruma, Italja
|rowpsan=2 align=center|
|-
|colspan=7 align=center|It-tieni leg ma ntlagħbx. Independiente rebħu l-uniku finali.
|-
|rowspan=3 align=center|1974
|
|Independiente
|align=center|1–0
|Atlético Madrid
|
|La Doble Visera
|Avellaneda, Arġentina
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Atlético Madrid
|align=center|2–0
|Independiente
|
|Stadju Vicente Calderón
|Madrid, Spanja
|-
|colspan=7 align=center| Atlético Madrid rebħu 2–1 bl-aggregat.
|-
|rowspan=3 align=center|1976
|
|Bayern Munich
|align=center|2–0
|Cruzeiro
|
|Olympiastadion
|Munich, Ġermanja tal-Punent
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Cruzeiro
|align=center|0–0
|Bayern Munich
|
|Mineirão
|Belo Horizonte, Brażil
|-
|colspan=7 align=center| Bayern Munich rebħu 2–0 bl-aggregat.
|-
|rowspan=3 align=center|1977
|
|Boca Juniors
|align=center|2–2
|Borussia Mönchengladbach
|
|La Bombonera
|Buenos Aires, Arġentina
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|Borussia Mönchengladbach
|align=center|0–3
|Boca Juniors
|
|Wildparkstadion
|Karlsruhe, Ġermanja tal-Punent
|-
|colspan=7 align=center|Boca Juniors rebħu 5–2 bl-aggregat.
|-
|rowspan=3 align=center|1979
|
|Malmö FF
|align=center|0–1
|Olimpia
|
|Malmö Stadion
|Malmö, Żvezja
|rowspan=3 align=center|
|-
|
|'Olimpia
|align=center|2–1
|Malmö FF
|
|Estadio Defensores del Chaco
|Asunción, Paragwaj
|-
|colspan=7 align=center| Olimpia rebħu 3–1 bl-aggregat.
|}

 Finali b'logħba waħda 
SenaPajjiżRebbieħRiżultatTelliefPajjiżGrawndNoti1980Nacional1–0Nottingham ForestGrawnd Nazzjonali, Tokjo1981Flamengo3–0LiverpoolGrawnd Nazzjonali, Tokjo1982Peñarol2–0Aston VillaGrawnd Nazzjonali, Tokjo1983Grêmio2–1Hamburger SVGrawnd Nazzjonali, Tokjo1984Independiente1–0LiverpoolGrawnd Nazzjonali, Tokjo1985Juventus2–2*Argentinos JuniorsGrawnd Nazzjonali, Tokjo1986River Plate1–0Steaua BucureștiGrawnd Nazzjonali, Tokjo1987Porto2–1§PeñarolGrawnd Nazzjonali, Tokjo1988Nacional2–2*PSV EindhovenGrawnd Nazzjonali, Tokjo1989Milan1–0Atlético NacionalGrawnd Nazzjonali, Tokjo1990Milan3–0OlimpiaGrawnd Nazzjonali, Tokjo1991Red Star Belgrade3–0Colo-ColoGrawnd Nazzjonali, Tokjo1992São Paulo2–1BarcelonaGrawnd Nazzjonali, Tokjo1993São Paulo3–2MilanGrawnd Nazzjonali, Tokjo1994Vélez Sársfield2–0MilanGrawnd Nazzjonali, Tokjo1995Ajax0–0*GrêmioGrawnd Nazzjonali, Tokjo1996Juventus1–0River PlateGrawnd Nazzjonali, Tokjo1997Borussia Dortmund2–0CruzeiroGrawnd Nazzjonali, Tokjo1998Real Madrid2–1Vasco da GamaGrawnd Nazzjonali, Tokjo1999Manchester United1–0PalmeirasGrawnd Nazzjonali, Tokjo2000Boca Juniors2–1Real MadridGrawnd Nazzjonali, Tokjo2001Bayern Munich1–0§Boca JuniorsGrawnd Nazzjonali, Tokjo2002Real Madrid2–0OlimpiaStadju Internazzjonali, Yokohama2003Boca Juniors1–1*MilanStadju Internazzjonali, Yokohama2004Porto0–0*Once CaldasStadju Internazzjonali, Yokohama

 Noti 
  Juventus rebħu 4–2 bl-għoti tal-penalties
  Nacional rebħu 7–6 bl-għoti tal-penalties
  Iċ-ċampjins Ewropej Marseille kienu sospiżi minħabba tbagħbis fil-logħba u skandlu ta' tixħim
  Ajax rebħu 4–3 bl-għoti tal-penalties
  Boca Juniors rebħu 3–1 bl-għoti tal-penalties
  Porto rebħu 8–7 bl-għoti tal-penalties

 Statistika 

 Skont il-klabb 
TimTazzaSnin Milan31969, 1989, 1990 Real Madrid31960, 1998, 2002 Boca Juniors31977, 2000, 2003 Peñarol31961, 1966, 1982 Nacional31971, 1980, 1988 Santos21962, 1963 Internazionale21964, 1965 Independiente21973, 1984 São Paulo21992, 1993 Ajax21972, 1995 Juventus21985, 1996 Bayern Munich21976, 2001 Porto21987, 2004 Racing11967 Estudiantes11968 Feyenoord11970 Atlético Madrid11974 Olimpia11979 Flamengo11981 Grêmio11983 River Plate11986 Red Star Belgrade11991 Vélez Sársfield11994 Borussia Dortmund11997 Manchester United11999

 Skont il-pajjiż 
PajjiżTimijietTazziSnin Arġentina691967, 1968, 1973, 1977, 1984, 1986, 1994, 2000, 2003 Italja371964, 1965, 1969, 1985, 1989, 1990, 1996 Brażil461962, 1963, 1981, 1983, 1992, 1993 Urugwaj261961, 1966, 1971, 1980, 1982, 1988 Spanja241960, 1974, 1998, 2002 Ġermanja231976, 1997, 2001 Olanda231970, 1972, 1995 Portugall121987, 2004 Jugożlavja111991 Paragwaj111979 Ingilterra111999

 Skont il-kontinent 
KontinentTimijietPajjiżiTazzi Amerika t'Isfel13422 Ewropa12721

 Kowċis 
Carlos Bianchi rebaħ tliet edizzjonijiet bħala kowċ: darba ma Vélez Sársfield fl-1994, u 2 ma Boca Juniors fl-2000 u fl-2003.

Luis Cubilla u Juan Mujica, 2 Urugwajani li rebħu t-tazza darbtejn bħala plejers u kowċis: 
 Luis Cubilla (lagħab għall-Peñarol fl-1961 u għal Nacional fl-1971; imbagħad ikkowċja lil-Olimpia fl-1979)
 Juan Mujica (lagħab għal Nacional fl-1971; u kkowċja l-istess tim fl-1980)

 Plejers 
 Alessandro Costacurta u Paolo Maldini lagħbu 5 darbiet fil-kompetizzjoni, kollha ma Milan (1989, 1990, 1993, 1994, 2003).
 Estudiantes (1968, 1969 u 1970) u Independiente (1972, 1973 u 1974) lagħbu 3 fis-snin konsekuttivi. Ta' dawn it-timijiet ftit plejers lagħbu it-tliet snin, inklużi Carlos Salvador Bilardo u Juan Ramón Verón.

 Plejer tal-Logħba 

SenaPlejerKlabb1980 Waldemar Victorino Nacional1981 Zico Flamengo1982 Jair Peñarol1983 Renato Gaúcho Grêmio1984 José Percudani Independiente1985 Michel Platini (Juventus)1986 Antonio Alzamendi River Plate1987 Rabah Madjer Porto1988 Santiago Ostolaza Nacional1989 Alberigo Evani Milan1990 Frank Rijkaard Milan1991 Vladimir Jugović Red Star Belgrade1992 Raí São Paulo1993 Toninho Cerezo São Paulo1994 Omar Asad Vélez Sársfield1995 Danny Blind Ajax1996 Alessandro Del Piero (Juventus)1997 Andreas Möller Borussia Dortmund1998 Raúl Real Madrid1999 Ryan Giggs Manchester United2000 Martín Palermo Boca Juniors2001 Samuel Kuffour Bayern Munich2002 Ronaldo Real Madrid2003 Matías Donnet Boca Juniors2004 Maniche Porto

 Ara wkoll 
 Klabbs ċampjins tad-dinja (futbol)
 Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs
 UEFA Champions League

 Referenzi 

Kategorija:Tazza Interkontinentali (futbol)
Kategorija:Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs
Kategorija:Kompetizzjonijiet definiti