Knejjes tal-Moldavja

Il-Knejjes tal-Moldavja huma tmien knejjes Ortodossi Rumeni rappreżentattivi (minn għadd ferm ikbar) li jinsabu fil-Kontea ta’ Suceava, fit-Tramuntana tal-Moldavja, ir-Rumanija, u nbnew bejn l-1487 u l-1583. 

Mill-1993, il-Knejjes tal-Moldavja tniżżlu fil-lista tas-Siti ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO bħala sit wieħed.

 Deskrizzjoni 
It-tmien Knejjes tal-Moldavja li jinsabu fit-Tramuntana tal-Moldavja u li nbnew bejn l-aħħar tas-seklu 15 u l-aħħar tas-seklu 16 huma kapulavuri ispirati mill-arti Biżantina u huma uniċi fl-Ewropa u fid-dinja. L-istil arkitettoniku tagħhom huwa influwenzat ferm mill-istil Gotiku. Il-ħitan tagħhom minn barra huma miksijin affreski awtentiċi u ppreservati tajjeb ferm. L-affreski ma kinux sempliċi tiżjin tal-ħitan biss, iżda jiffurmaw kisja sistematika fuq il-faċċati kollha u jirrappreżentaw ċikli sħaħ ta’ temi reliġjużi. Il-kompożizzjoni eċċezzjonali tagħhom, l-eleganza tal-karattri, u l-armonija tal-kuluri donnhom joħolqu sinerġija mal-pajsaġġ ta’ madwarhom. Il-ħitan fuq ġewwa u fuq barra tal-knisja tal-Monasteru ta’ Suceviţa huma miksija minn fuq s’isfel b’affreski tas-seklu 16, u din il-knisja hija l-unika waħda li fiha rappreżentazzjoni tas-sellum ta’ San Ġwann Klimaku.

Il-knisja monastika ta’ Suceviţa ma saritilha l-ebda alterazzjoni matul iż-żmien. Tippreserva b’integrità totali l-istruttura oriġinali tagħha tas-seklu 15, kif ukoll l-affreski tagħha fuq ġewwa u fuq barra. Il-monasteru ta’ madwarha kkonserva d-dehra oriġinali tiegħu, u b’mod partikolari l-ħitan storiċi mal-perimetru tiegħu. Il-pajsaġġ tal-madwar ukoll baqa’ pjuttost l-istess bħal dak ta’ mijiet ta’ snin ilu.

L-affreski huma awtentiċi u ma tantx sarulhom interventi. Minkejja dan, jinsabu fi stat tajjeb ta’ konservazzjoni. Ir-restawr li sar matul is-snin 70 tas-seklu 20 twettaq bil-galbu u bir-reqqa, b’enfasi kbira fuq ir-rispett tal-awtentiċità tal-motivi u tal-pigmenti, u fuq il-kundizzjonijiet ta’ konservazzjoni. Ir-restawr tas-saqaf tal-knisja wassal biex il-knisja reġgħet kisbet id-dehra oriġinali tagħha, kif iddokumentat minn sorsi ikonografiċi antiki. Il-knisja u l-monasteru għadhom jiffunzjonaw bħala post ta’ qima u bħala monasteru.

 Sit ta’ Wirt Dinji 
Fl-1993 ġew iddeżinjati l-ewwel seba’ Knejjes tal-Moldavja bħala Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO. Is-sit ġie estiż fl-2010 biż-żieda ta’ knisja oħra, il-Knisja tal-Irxoxt fi ħdan il-Monasteru ta’ Sucevița, u b’hekk is-sit issa huwa magħmul minn tmien knejjes.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”; u l-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”.

 It-Tmien Knejjes tal-Moldavja 
RitrattIsemPost u KoordinatiSena tal-KostruzzjoniFundaturlemin|bla_tilarKnisja tal-Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann Battista fil-monasteru ta’ ArboreArbore; 47°44′N 25°56′E1502Luca Arborelemin|bla_tilarKnisja tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna fil-monasteru antik ta’ HumorMănăstirea Humorului; 47°36′N 26°00′E1530Toader Bubuioglemin|bla_tilarKnisja tat-Tħabbira tal-Madonna fil-monasteru ta’ MoldovițaVatra Moldoviței; 47°41′N 25°33′E1532Petru Rareșlemin|bla_tilarKnisja tal-Kurċifiss ImqaddesPătrăuți; 47°45′N 26°17′E1487Ștefan cel Marelemin|bla_tilarKnisja ta’ San Nikola u l-Catholicon tal-monasteru ta’ ProbotaProbota; 47°24′N 26°38′E1530Petru Rareșlemin|bla_tilarKnisja ta’ San ĠorġSuceava; 47°40′N 26°17′E1522Bogdan IIIlemin|bla_tilarKnisja ta’ San Ġorġ fil-monasteru antik ta’ VoronețVoroneț; 47°32′N 25°52′E1488Ștefan cel Marelemin|bla_tilarKnisja tal-Irxoxt fil-monasteru ta’ SucevițaSucevița; 47°46′42″N 25°42′46″E1581Gheorghe Movilă

 Knejjes oħra tal-Moldavja 
RitrattIsem il-Monasteri li Fihom Knejjes similiPostSena tal-KostruzzjoniFundaturlemin|bla_tilarMonateru ta’ AgapiaAgapia, Kontea ta’ Neamț1643Gavriil Cocilemin|bla_tilarMonateru ta’ BogdanaRădăuți, Kontea ta’ Suceava1360Bogdan IIIlemin|bla_tilarMonasteru ta’ CetățuiaIași, Kontea ta’ Iași1672Gheorghe Ducalemin|bla_tilarMonasteru ta’ DragomirnaMitocu Dragomirnei, Kontea ta’ Suceava1609Anastasie Crimcalemin|bla_tilarMonasteru ta’ GalataIași, Kontea ta’ Iași1584Petru Șchiopullemin|bla_tilarMonasteru ta’ GoliaIași, Kontea ta’ Iași1660Ioan Golialemin|bla_tilarMonasteru ta’ NeamțVânători-Neamț, Kontea ta’ Neamț1497Ștefan cel Marelemin|bla_tilarMonasteru ta’ PutnaPutna, Kontea ta’ Suceava1466Ștefan cel Marelemin|bla_tilarMonasteru ta’ Trei IerarhiIași, Kontea ta’ Iași1639Vasile Lupulemin|bla_tilarMonastery ta’ VăratecVăratec, Kontea ta’ Neamț1785Olimpiada

 Referenzi 

Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali
Kategorija:Rumanija
Kategorija:Knejjes
Kategorija:Monasteri
Kategorija:Monumenti
Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fir-Rumanija