Veneżwela

Il-Venezwela (, uffiċjalment imsejħa r-Repubblika Bolivarjana tal-Venezwela (Spanjol:República Bolivariana de Venezuela), hi pajjiż li tinsab fil-kosta tat-tramuntana tal-Amerika t'Isfel. It-territorju tal-Venezwela jkopri madwar 916,445 kilometru kwadru (353,841 mi kw) b'popolazzjoni stmata ta' madwar 29,100,000. Il-Venezwela hija kkunsidrata bħala stat ma' bijodiversità estremament għolja. Il-Venezwela hija fost l-aktar pajjiżi urbanizzati fl-Amerika Latina; Il-maġġoranza l-kbira tal-Venezwelani jgħixu fl-ibliet tat-Tramuntana u l-kapitali.

Il-Venezwela hija pajjiż tropikali, imdawwar fit-Tramuntana bil-Baħar Karibew jew il-Baħar tal-Antilles, b'estensjoni ta' 2,813 km; fin-nofsinhar, mar-Repubblika Federattiva tal-Brażil b'fruntiera ta' 2,000 km; lejn il-Lvant, mal-Oċean Atlantiku u r-Repubblika tal-Gujana, li magħhom għandha linja tal-fruntiera ta' 743 km; u lejn il-punent, mar-Repubblika tal-Kolombja.

Il-Venezwela għandha fruntieri marittimi ma' Aruba, Curaçao, Saint Kitts u Nevis, Trinidad u Tobago u Stati Uniti.

It-territorju tal-Venezwela kien ikkolonizzat minn Spanja fl-1522 fost reżistenza mill-popli indiġeni. Fl-1811, sar wieħed mill-ewwel territorji Spanjoli Amerikani li ddikjaraw l-indipendenza tiegħu mill-Ispanjoli u saru parti mill-ewwel Repubblika federali tal-Kolombja (Gran Colombia). Hija sseparat bħala pajjiż sovran sħiħ fl-1830. Matul is-seklu 19, il-Venezwela sofriet taqlib politiku u awtokrazija, u baqgħet iddominata minn dittaturi militari reġjonali sa nofs is-seklu 20. Mill-1958, il-pajjiż kellu serje ta' gvernijiet demokratiċi, bl-eċċezzjoni fejn il-biċċa l-kbira tar-reġjun kien iggvernat minn dittatorjati militari, u l-perjodu kien ikkaratterizzat minn prosperità ekonomika.

Il-kriżijiet ekonomiċi tas-snin 80 u 90 wasslu għal kriżijiet politiċi kbar u inkwiet soċjali mifrux, inklużi l-irvellijiet fatali ta' Caracazo tal-1989, żewġ attentati ta' kolp ta' stat fl-1992, u l-impeachment ta' president fuq akkużi ta' abbuż ta' fondi pubbliċi fl-1993 kollass tal-fiduċja fil-partiti eżistenti wassal għall-elezzjoni presidenzjali tal-Venezwela tal-1998, il-katalist għar-Rivoluzzjoni Bolivarjana, li bdiet b'Assemblea Kostitwenti fl-1999, fejn ġiet imposta Kostituzzjoni ġdida tal-Venezwela. Il-politiki populisti tal-benesseri soċjali tal-gvern ġew imsaħħa biż-żieda fil-prezzijiet taż-żejt, iż-żieda temporanja tal-infiq soċjali, u t-tnaqqis tal-inugwaljanza ekonomika u l-faqar fl-ewwel snin tar-reġim. Madankollu, il-faqar beda jiżdied b'rata mgħaġġla fis-snin 2010 L-elezzjoni presidenzjali tal-Venezwela tal-2013 kienet ikkontestata ħafna u qanqlet protesti mifruxa li qanqlet kriżi nazzjonali oħra li għadha sal-lum. Il-Venezwela esperjenzat ritorn demokratiku lura u saret stat awtoritarju. Tikklassifika baxx fuq il-miżuri internazzjonali tal-libertà tal-istampa u l-libertajiet ċivili u għandha livelli għoljin ta' korruzzjoni perċepita. Il-Venezwela hija pajjiż li qed jiżviluppa li għandu l-akbar riżervi taż-żejt magħrufa fid-dinja u kien wieħed mill-esportaturi ewlenin taż-żejt fid-dinja. Preċedentement, il-pajjiż kien esportatur sottożviluppat ta' rodotti agrikoli bħall-kafè u l-kawkaw, iżda ż-żejt malajr beda jiddomina l-esportazzjonijiet u d-dħul tal-gvern. L-eċċessi u l-politika ħażina tal-gvern eżistenti wasslu għall-kollass tal-ekonomija kollha tal-Venezwela. Il-pajjiż jissielet ma' iperinflazzjoni rekord, nuqqas ta' oġġetti bażiċi, qgħad, faqar, mard, mortalità għolja tat-trabi, malnutrizzjoni, problemi ambjentali, kriminalità serja u korruzzjoni. Dawn il-fatturi ppreċipitaw il-kriżi tar-refuġjati tal-Venezwela li fiha aktar minn 7.7 miljun ruħ kienu ħarbu mill-pajjiż sa Ġunju 2024. Fl-2017, l-aġenziji tal-klassifikazzjoni tal-kreditu ddikjaraw lill-Venezwela bħala inadempjenti fil-ħlasijiet tad-dejn. Il-kriżi fil-Venezwela kkontribwiet għal deterjorament rapidu tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem.

L-elezzjoni presidenzjali tal-2024 saret fit-28 ta' Lulju, 2024 biex jiġi elett president għal terminu ta' sitt snin li jibda mill-10 ta' Jannar, 2025. Stħarriġ li sar qabel l-elezzjoni indikaw li l-kandidat tal-oppożizzjoni González se jirbaħ b'marġni wiesa'. Wara li l-Kunsill Elettorali Nazzjonali (CNE) ikkontrollat ​​mill-gvern ħabbar riżultati parzjali li juru rebħa dejqa għal Maduro, il-biċċa l-kbira tal-mexxejja tad-dinja esprimew xettiċiżmu dwar ir-riżultati mitluba u ma rrikonoxxewx it-talbiet tas-CNE. Kemm González kif ukoll Maduro iddikjaraw lilhom infushom rebbieħa tal-elezzjonijiet. Ir-riżultati elettorali ma ġewx rikonoxxuti miċ-Ċentru Carter u l-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani minħabba nuqqas ta' riżultati granulari, u ġew ikkontestati mill-oppożizzjoni, li ddikjarat rebħa kbira u tat aċċess għall-għadd tal-voti miġbura mill-osservaturi elettorali mill-biċċa l-kbira tal-voti. ċentri bħala evidenza. Wara t-tħabbir tar-riżultati mill-awtoritajiet elettorali, faqqgħu protesti madwar il-pajjiż.

 Etimoloġija 
Skont l-aktar verżjoni popolari u aċċettata, fl-1499, spedizzjoni mmexxija minn Alonso de Ojeda żaret il-kosta tal-Venezwela. Il-stilts houses fiż-żona tal-Lag Maracaibo fakkru lin-navigatur Taljan Américo Vespucio tal-belt ta' Venezja, l-Italja, u għalhekk sejjaħ ir-reġjun Veneziola, jew “Little Venezja”. Il-verżjoni Spanjola ta' Veneziola hija l-Venezwela.

Martín Fernández de Enciso, membru tal-ekwipaġġ ta' Vespucci u Ojeda, ta' verżjoni differenti. Fix-xogħol tiegħu Summa de Geography, jistqarr li l-ekwipaġġ sab popli indiġeni li sejħu lilhom infushom Veneciuela. Għalhekk, l-isem "Venezuela" seta' evolva mill-kelma indiġena.

Preċedentement, l-isem uffiċjali kien l-Stat tal-Venezwela (1830–1856), ir-Repubblika tal-Venezwela (1856–1864), Stati Uniti tal-Venezwela (1864–1953), u għal darb'oħra r-Repubblika tal-Venezwela (1953–1999).

 Storja 
 Storja prekolombjana 
Hemm evidenza li kien hemm preżenza umana fiż-żona bħalissa magħrufa bħala l-Venezwela madwar 15,000 sena ilu. Instabu għodod fuq it-terrazzi għoljin tax-xmara tax-Xmara Pedregal fil-punent tal-Venezwela.  Artifacts tal-kaċċa tal-Pleistocene tard, inklużi l-lanza, instabu f'serje simili ta' siti fil-majjistral tal-Venezwela; Skont id-dating bir-radjukarbonju, dawn iddataw għal bejn 13,000 u 7,000 QK.

Mhux magħruf kemm kienu jgħixu nies fil-Venezwela qabel il-konkwista Spanjola; Ġie stmat għal miljun. Minbarra l-popli indiġeni magħrufa llum, il-popolazzjoni kienet tinkludi gruppi bħall-Kalina (Karibs), Auaké, Caquetio, Mariche u Timoto-Cuicas. Il-kultura Timoto-Cuica kienet l-aktar soċjetà kumplessa fil-Venezwela prekolombjana, b'rħula permanenti ppjanati minn qabel imdawra b'għelieqi imwarrbin imsaqqija. Id-​djar tagħhom kienu magħmula mill-​ġebel u l-​injam b'soqfa tal-​pajm. Kienu paċifiċi u jiddependu fuq it-tkabbir tal-għelejjel. L-għelejjel reġjonali kienu jinkludu patata u ullucos. Ħallew l-arti, partikolarment fuħħar antropomorfiku, iżda l-ebda monumenti kbar. Huma mibrum fibri tal-pjanti biex jinsġu fi tessuti u twapet għad-djar. Huma akkreditati li ivvintaw l-arepa, staple fil-kċina Venezwelana.

Wara l-konkwista, il-popolazzjoni naqset b'mod sinifikanti, prinċipalment minħabba t-tixrid ta' mard infettiv mill-Ewropa. Kien hemm żewġ assi ewlenin tal-popolazzjoni pre-Kolombjana mit-tramuntana għan-nofsinhar: kienu jkabbru qamħ fil-punent u kassava fil-lvant. Partijiet kbar tal-pjanuri kienu kkultivati ​​b'taħlita ta' slash and burn u agrikoltura sedentarja permanenti.

 Kolonizzazzjoni 
Fl-1498, matul it-tielet vjaġġ tiegħu lejn l-Ameriki, Kristofru Kolombu salpa ħdejn id-Delta tal-Orinoco u niżel fil-Golf ta' Paria. Sorpriż bil-kurrent marittimu kbir ta' ilma ħelu li ddevja l-kors tiegħu lejn il-lvant, Columbus esprima f’ittra lil Isabella u Ferdinand li żgur laħaq il-Ġenna fid-Dinja (ġenna terrestri):

Dawn huma sinjali kbar tal-Ġenna Terrestri. għax qatt ma qrajt jew smajt li hemm daqshekk ilma ħelu ġewwa u daqshekk qrib l-ilma mielaħ; It-temperatura ħafifa ħafna wkoll tikkorrobora dan; u jekk l-ilma li nitkellem dwaru ma ġejx mill-Ġenna, allura hija meravilja akbar, għax ma nemminx li xmara daqshekk kbira u fonda qatt kienet magħrufa li teżisti f'din id-dinja.

Il-kolonizzazzjoni Spanjola tal-Venezwela kontinentali bdiet fl-1522, u stabbilixxiet l-ewwel insedjament permanenti tagħhom fl-Amerika t'Isfel fil-belt attwali ta' Cumaná.

 Kolonizzazzjoni Ġermaniża 
Fis-seklu 16, ir-Re ta' Spanja ta għotja lill-familja Ġermaniża Welser. Klein-Venedig saret l-aktar inizjattiva estensiva fil-kolonizzazzjoni Ġermaniża tal-Ameriki mill-1528 sal-1546. Il-Welsers kienu bankiera tal-Habsburgs u finanziaturi ta' Karlu V, Imperatur Ruman Imqaddes, li kien sultan ta' Spanja u kien ħa self kbir mingħandhom biex iħallas tixħim għall-elezzjoni imperjali tiegħu.

Fl-1528, Karlu V ta lill-Welsers id-dritt li jesploraw, jiggvernaw u jikkolonizzaw it-territorju, kif ukoll li jfittxu l-belt mitika tad-deheb ta' El Dorado. L-ewwel expedition kienet immexxija minn Ambrosius Ehinger, li stabbilixxa Maracaibo fl-1529. Wara l-mewt tal-ewwel Ehinger (1533), imbagħad Nikolaus Federmann u Georg von Speyer (1540), Philipp von Hutten baqa' jesplora l-intern. Fl-assenza ta' von Hutten mill-kapitali provinċjali, il-kuruna ta' Spanja talbet id-dritt li taħtar gvernatur. Malli Hutten irritorna lejn il-kapitali, Santa Ana de Coro, fl-1546, il-gvernatur Spanjol Juan de Carvajal kellu maqtula lil Hutten u Bartholomeus VI. Welser. Charles V sussegwentement irrevoka l-għotja ta' Welser. Il-Welsers ittrasportaw minaturi Ġermaniżi, kif ukoll 4,000 skjav Afrikan, lejn il-kolonja biex iħawlu pjantaġġuni tal-kannamieli. Ħafna settlers Ġermaniżi mietu minn mard tropikali, li ma kellhom ebda immunità għalih, jew minn gwerer ma' l-abitanti indiġeni.

 Tard tas-seklu 16 sal-bidu tas-seklu 18 
Kaċikijiet indiġeni (mexxejja) bħal Guaicaipuro (c. 1530–1568) u Tamanaco (miet fl-1573) ippruvaw jirreżistu l-inkursjonijiet Spanjoli, iżda l-ġodda eventwalment irażżnuhom.

Fis-seklu 16, matul il-kolonizzazzjoni Spanjola, popli indiġeni bħall-Mariches, dixxendenti tal-Kalina, ikkonvertew għall-Kattoliċiżmu Ruman. Xi tribujiet jew mexxejja reżistenti huma mfakkar fl-ismijiet tal-postijiet, inklużi Caracas, Chacao, u Los Teques. L-ewwel insedjamenti kolonjali kienu ċċentrati fuq il-kosta tat-Tramuntana, iżda f'nofs is-seklu 18, l-Ispanjol avvanzat aktar 'l ġewwa tul ix-Xmara Orinoco. Hawnhekk, il-Ye'kuana organizzaw reżistenza fl-1775-76.

L-insedjamenti tal-Lvant tal-Venezwela ta' Spanja ġew inkorporati fil-provinċja ta' Nueva Andalucía. Amministrata mill-Qorti Rjali ta 'Santo Domingo mill-bidu tas-seklu 16, il-biċċa l-kbira tal-Venezwela saret parti mill-Viċiroyalty ta' New Granada fil-bidu tas-seklu 18, u mbagħad ġiet riorganizzata bħala Kaptanja Ġenerali awtonoma li bdiet fl-1777. Caracas, imwaqqfa fiċ-ċentru ċentrali. reġjun kostali fl-1567, kien jinsab tajjeb biex isir post ewlieni, li kien qrib il-port kostali ta 'La Guaira u f'wied, f'firxa muntanjuża, li pprovdiet fortizza difensiva kontra l-pirati u klima aktar sħuna.

 Indipendenza u seklu 19 
Wara rewwixti falluti, il-Venezwela, taħt it-tmexxija ta' Francisco de Miranda, marixxall tal-Venezwela li kien iġġieled fir-rivoluzzjonijiet Amerikani u Franċiżi, iddikjarat l-indipendenza bħala l-Ewwel Repubblika tal-Venezwela fil-5 ta' Lulju, 1811. Din bdiet il-Gwerra tal-Indipendenza mill-Venezwela. Terremot devastanti ta' Caracas fl-1812, flimkien mar-ribelljoni tal-llaneros Venezwelani, għenu biex iwaqqgħu r-repubblika. Simón Bolívar, mexxej ġdid tal-forzi tal-indipendenza, nieda l-Kampanja Ammirabbli tiegħu fl-1813 minn New Granada, u ħa l-biċċa l-kbira tat-territorju u ġie pproklamat bħala Il-Liberatur. It-Tieni Repubblika tal-Venezwela ġiet ipproklamata fis-7 ta' Awwissu, 1813, iżda damet biss ftit xhur qabel ma' tgħaffeġ mill-mexxej tar-Royalist José Tomás Boves u l-armata personali tiegħu ta' llaneros.

It-tmiem tal-invażjoni Franċiża tal-patrija ta' Spanja fl-1814 ppermetta li tasal forza expeditionary kbira taħt il-kmand tal-Ġeneral Pablo Morillo, bil-għan li jirkupra t-territorju mitluf fil-Venezwela u New Granada. Meta l-gwerra laħqet staġnar fl-1817, Bolívar stabbilixxa mill-ġdid it-Tielet Repubblika tal-Venezwela f'territorju li għadu kkontrollat ​​mill-patrijotti, l-aktar fir-reġjuni ta' Guyana u Llanos. Din ir-repubblika ma damitx wisq peress li sentejn biss wara, waqt il-Kungress ta' Angostura tal-1819, l-għaqda tal-Venezwela ma' New Granada ġiet iddekretata biex tifforma r-Repubblika tal-Kolombja. Il-gwerra kompliet sakemm inkisbu r-rebħa u s-sovranità sħiħa wara l-Battalja ta' Carabobo fl-24 ta' Ġunju, 1821. Fl-24 ta' Lulju, 1823, José Prudencio Padilla u Rafael Urdaneta għenu biex jissiġillaw l-indipendenza tal-Venezwela bir-rebħa tagħhom fil-Battalja tal-Lag Maracaibo. Il-kungress ta' New Granada ta lil Bolívar il-kontroll tal-armata ta' Granada; Fil-kap tiegħu, huwa ħeles diversi pajjiżi u waqqaf ir-Repubblika tal-Kolombja (Gran Colombia).

Sucre ħeles lill-Ekwador u sar it-tieni president tal-Bolivja. Il-Venezwela baqgħet parti mill-Gran Kolombja sal-1830, meta ribelljoni mmexxija minn José Antonio Páez ppermettiet il-proklamazzjoni ta' Venezwela indipendenti ġdida, fit-22 ta' Settembru;  Páez sar l-ewwel president tal-Stat il-ġdid tal-Venezwela. Bejn kwart u terz tal-popolazzjoni tal-Venezwela ntilfet matul dawn l-għoxrin sena ta' gwerra (inklużi bejn wieħed u ieħor nofs il-Venezwelani ta' dixxendenza Ewropea), li sal-1830, kienet stmata għal 800,000. Fil-bandiera tal-Venezwela, isfar jirrappreżenta l-ġid tal-art, blu l-baħar li jifred il-Venezwela minn Spanja, u aħmar id-demm imxerred mill-eroj tal-indipendenza.


L-iskjavitù fil-Venezwela ġiet abolita fl-1854. Ħafna mill-storja tal-Venezwela fis-seklu 19 kienet ikkaratterizzata minn taqlib politiku u ħakma dittatorjali, inkluż il-mexxej tal-indipendenza José Antonio Páez, li rebaħ il-presidenza tliet darbiet u serva 11-il sena bejn l-1830 u l-1863. Dan laħaq il-qofol tiegħu fil-Gwerra Federali (1859-1863). Fit-tieni nofs tas-seklu, Antonio Guzmán Blanco, kawdillo ieħor, serva 13-il sena, bejn l-1870 u l-1887, bi tliet presidenti oħra mxerrda.

Fl-1895, tilwima li ilha fit-tul l-Renju Unit dwar it-territorju Essequibo, li l-Renju Unit sostniet bħala parti mill-Gujana Brittanika u l-Venezwela meqjusa bħala territorju tal-Venezwela, faqqgħet fil-Kriżi tal-Venezwela tal-1895. It-tilwima saret kriżi diplomatika meta l-lobbyist tal-Venezwela, William L. Scruggs, ipprova jargumenta li l-kondotta Brittanika dwar il-kwistjoni kisret id-Duttrina Monroe tal-Stati Uniti tal-1823, u uża l-influwenza tiegħu f'Washington D.C., biex isegwi l-kwistjoni. Il-President tal-Stati Uniti Grover Cleveland imbagħad adotta interpretazzjoni wiesgħa tad-duttrina li ddikjarat interess Amerikan fi kwalunkwe materja fl-emisfera. Il-Renju Unit eventwalment qablet mal-arbitraġġ, iżda fin-negozjati dwar it-termini tagħha kienet kapaċi tipperswadi lill-Istati Uniti fuq ħafna dettalji. Tribunal iltaqa' f'Pariġi fl-1898 biex jiddeċiedi l-kwistjoni u fl-1899 ta' l-biċċa l-kbira tat-territorju kkontestat lill-Gujana Brittanika.

Fl-1899, Cipriano Castro, megħjun minn ħabib tiegħu Juan Vicente Gómez, ħa l-poter f'Caracas. Castro naqas mid-djun barranin konsiderevoli tal-Venezwela u rrifjuta li jħallas kumpens lill-barranin li nqabdu fil-gwerer ċivili tal-Venezwela. Dan wassal għall-Kriżi tal-Venezwela tal-1902–1903, li fiha l-Renju Unit, il-Ġermanja u l-Italja imponew imblokk navali qabel ma ġie miftiehem arbitraġġ internazzjonali fil-Qorti Permanenti tal-Arbitraġġ il-ġdida. Fl-1908, faqqgħet tilwima oħra mal-Pajjiżi l-Baxxi, li ġiet solvuta meta Castro mar il-Ġermanja għall-kura medika u malajr twaqqa' minn Juan Vicente Gómez (1908-1935).

 seklu 20 
L-iskoperta ta' depożiti ta' żejt enormi fil-Lag Maracaibo matul l-Ewwel Gwerra Dinjija kienet kruċjali għall-Venezwela u ttrasformat l-ekonomija tagħha milli tiddependi ħafna fuq l-esportazzjonijiet agrikoli. Dan wassal għal boom li dam fis-snin tmenin; Fl-1935, il-prodott gross domestiku per capita tal-Venezwela kien l-ogħla fl-Amerika Latina. Gómez ibbenefika ħafna minn dan, hekk kif il-korruzzjoni ffjorixxiet, iżda fl-istess ħin, is-sors il-ġdid tad-dħul għenu jiċċentralizza l-istat u jiżviluppa l-awtorità tiegħu.

Huwa baqa' l-aktar bniedem b'saħħtu fil-Venezwela sal-mewt tiegħu fl-1935. Is-sistema tad-dittatorjat Gomecista (1935–1945) kompliet fil-biċċa l-kbira taħt Eleazar López Contreras, iżda bdiet fl-1941, taħt Isaías Medina Angarita, kienet rilassata. Angarita tat sensiela ta' riformi, fosthom il-legalizzazzjoni tal-partiti politiċi kollha. Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, l-immigrazzjoni min-Nofsinhar tal-Ewropa u l-pajjiżi ifqar tal-Amerika Latina ddiversifikaw b'mod partikolari s-soċjetà Venezwelana.

Fl-1945, kolp ta' stat ċivili-militari waqqa' lil Medina Angarita u wassal għal perjodu ta' gvern demokratiku (1945–1948) taħt il-partit Azzjoni Demokratika tas-sħubija tal-massa, inizjalment taħt Rómulo Betancourt, sakemm Rómulo Gallegos rebaħ l-elezzjoni presidenzjali tal-Venezwela fl-1947 (l-ewwel elezzjonijiet ħielsa u ġusti fil-Venezwela). Gallegos ħakem sakemm twaqqa' minn ġunta militari mmexxija mit-trijonvirat Luis Felipe Llovera Páez, Marcos Pérez Jiménez, u l-Ministru tad-Difiża ta' Gallegos Carlos Delgado Chalbaud, fil-kolp ta' stat tal-Venezwela tal-1948.


L-aktar raġel b'saħħtu fil-ġunta militari (1948-1958) kien Pérez Jiménez u kien suspettat li kien wara l-mewt ta' Chalbaud, li miet f'ħtif ħażin fl-1950. Meta l-ġunta tilfet b'mod mhux mistenni l-elezzjoni presidenzjali tal-1952, injorat il- riżultati u Jiménez ġie installat bħala president Jiménez tkeċċa fit-23 ta' Jannar, 1958. Fi sforz biex tiġi kkonsolidata demokrazija żagħżugħa, it-tliet partiti politiċi ewlenin (Accion Democratica (AD), COPEI u Unión Republicana Democratica (URD), bl-eċċezzjoni notevoli tal-Partit Komunista tal-Venezwela), iffirmaw il-ftehim dwar il-qsim tal-poter tal-Patt Puntofijo. AD u COPEI ddominaw il-pajsaġġ politiku għal erba' deċennji.

Matul il-presidenzi ta' Rómulo Betancourt (1959-64, it-tieni mandat tiegħu) u Raúl Leoni (1964-69), seħħew movimenti importanti ta' gwerillieri. Il-maġġoranza ħallew l-armi tagħhom taħt l-ewwel presidenza ta' Rafael Caldera (1969-74). Caldera kien rebaħ l-elezzjonijiet tal-1968 għall-COPEI, l-ewwel darba li partit minbarra Azzjoni Demokratika sar president permezz ta' elezzjoni demokratika. L-ordni demokratika l-ġdida kellha l-antagonisti tagħha. Betancourt sofra attakk ippjanat mid-dittatur Dumnikan Rafael Trujillo fl-1960, u xellugin esklużi mill-Patt bdew ribelljoni billi organizzaw ruħhom fil-Forzi Armati tal-Ħelsien Nazzjonali, sponsorjati mill-Partit Komunista u Fidel Castro. Fl-1962 ippruvaw jiddestabilizzaw il-militar, b'ribelli falluti. Betancourt ippromwova politika barranija, id-Duttrina Betancourt, li fiha rrikonoxxa biss gvernijiet eletti b'vot popolari.


L-elezzjoni presidenzjali tal-Venezwela tal-1973 ta' Carlos Andrés Pérez ħabtet ma' kriżi taż-żejt, li fiha d-dħul tal-Venezwela sploda hekk kif il-prezzijiet taż-żejt żdiedu; L-industriji taż-żejt ġew nazzjonalizzati fl-1976. Dan wassal għal żidiet massivi fl-infiq pubbliku, iżda wkoll żidiet fid-djun barranin, sakemm il-kollass tal-prezzijiet taż-żejt matul it-tmeninijiet iddgħajfet l-ekonomija. Meta l-gvern beda jiżvaluta l-munita fl-1983 biex jissodisfa l-obbligi finanzjarji tiegħu, l-istandards tal-għajxien naqsu b'mod drammatiku. Politiki ekonomiċi falluti u korruzzjoni dejjem tikber fil-gvern wasslu għal żieda fil-faqar u l-kriminalità, l-indikaturi soċjali għall-agħar, u żieda fl-instabilità politika.

Fis-snin tmenin, il-Kummissjoni Presidenzjali għar-Riforma tal-Istat (COPRE) ħarġet bħala mekkaniżmu għall-innovazzjoni politika. Il-Venezwela ddeċentralizzat is-sistema politika tagħha u diversifikat l-ekonomija tagħha, u naqqset id-daqs tal-Istat. Il-COPRE ħadmet bħala mekkaniżmu ta' innovazzjoni, anke billi inkorpora fl-aġenda politika kwistjonijiet li kienu ġew esklużi mid-deliberazzjoni pubblika mill-atturi ewlenin tas-sistema demokratika. L-aktar suġġetti diskussi ġew inkorporati fl-aġenda pubblika: id-deċentralizzazzjoni, il-parteċipazzjoni politika, il-muniċipalizzazzjoni, ir-riformi tal-ordni ġudizzjarja u r-rwol tal-Istat fi strateġija ekonomika ġdida. Ir-realtà soċjali għamlet il-bidliet diffiċli biex jiġu implimentati.

Il-kriżijiet ekonomiċi tas-snin 80 u 90 wasslu għal kriżi politika. Mijiet ta' nies inqatlu mill-forzi tas-sigurtà u l-militar fl-irvellijiet ta' Caracazo tal-1989, matul it-tieni mandat presidenzjali ta' Carlos Andrés Pérez (1989-1993) u wara l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' awsterità ekonomika. Hugo Chávez, li fl-1982 kien wiegħed li jkeċċi gvernijiet b’żewġ partiti, uża rabja dejjem tikber fuq miżuri ta' awsterità ekonomika biex jiġġustifika attentat ta' kolp ta' stat fi Frar tal-1992;  It-tieni attentat ta' kolp ta' stat seħħ f'Novembru. Il-President Carlos Andrés Pérez (ri-elett fl-1988) tneħħa taħt akkużi ta' abbuż fl-1993, li wassal għall-presidenza interim ta' Ramón José Velásquez (1993-1994). Il-mexxej tal-kolp ta' stat Chávez kien maħfra f'Marzu 1994 mill-President Rafael Caldera (1994-1999, it-tieni mandat tiegħu), b'sala nadifa u d-drittijiet politiċi tiegħu rrestawrati, li ppermettielu jirbaħ u jżomm il-presidenza kontinwament mill-1999. sal-mewt tiegħu fl-2013. Chávez rebaħ l-elezzjonijiet tal-1998, 2000, 2006 u 2012 u r-referendum presidenzjali tal-2004.

 Dittatorjat tax-Xellug Estrem 
 Il-gvern tax-xellug estrem ta' Chávez: 1999-2013 
Kollass ta' fiduċja fil-partiti eżistenti wassal biex Hugo Chávez jiġi elett president fl-1998 u t-tnedija sussegwenti ta' "Rivoluzzjoni Bolivariana", li bdiet b'assemblea kostitwenti fl-1999 biex tikteb Kostituzzjoni ġdida. Ir-Rivoluzzjoni tirreferi għal moviment soċjali populista u proċess politiku tax-xellug estrem immexxi minn Chávez, li waqqaf il-Moviment tal-Ħames Repubblika fl-1997 u l-Partit Soċjalista Magħqud tal-Venezwela fl-2007. Ir-"Rivoluzzjoni Bolivarjana" hija msemmija għal Simón Bolívar. Skont Chávez u partitarji oħra, ir-“Rivoluzzjoni Bolivarjana” fittxet li tibni moviment tal-massa biex timplimenta l-Bolivarianiżmu: demokrazija popolari, indipendenza ekonomika, distribuzzjoni ġusta tad-dħul, u tmiem il-korruzzjoni politika. Jinterpretaw l-ideat ta' Bolívar minn perspettiva populista, bl-użu ta' retorika soċjalista. Dan wassal għall-formazzjoni tal-Ħames Repubblika tal-Venezwela, komunement magħrufa bħala r-Repubblika Bolivarjana tal-Venezwela, li għadha sal-lum. Il-Venezwela ġiet ikkunsidrata bħala r-Repubblika Bolivarjana wara l-adozzjoni tal-Kostituzzjoni l-ġdida tal-1999. Wara l-elezzjoni ta' Chávez, il-Venezwela saret sistema ta' partiti dominanti, iddominata mill-Partit Soċjalista Magħqud tal-Venezwela. F'April 2002, Chávez tkeċċa għal żmien qasir mill-poter fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-Venezwela tal-2002 wara dimostrazzjonijiet popolari mill-avversarji tiegħu, iżda Chávez irritorna wara jumejn bħala riżultat ta' dimostrazzjonijiet minn partitarji foqra ta' Chávez u azzjonijiet tal-militar. Chávez baqa' fil-poter wara strajk nazzjonali totali li dam minn Diċembru 2002 sa Frar 2003, inkluż strajk/lockout fil-kumpanija taż-żejt statali PDVSA. It-titjira tal-kapital qabel u matul l-istrajk wasslet għall-impożizzjoni mill-ġdid tal-kontrolli tal-kambju. Fl-għaxar snin ta' wara, il-gvern kien sfurzat jiżvaluta l-munita. Dawn l-iżvalutar ma tejbux is-sitwazzjoni tan-nies li jiddependu fuq prodotti importati jew prodotti prodotti lokalment li jiddependu fuq inputs importati, filwaqt li l-bejgħ taż-żejt iddenominat f'dollari jammonta għall-maġġoranza tal-esportazzjonijiet. Il-profitti mill-industrija taż-żejt intilfu għall-“inġinerija soċjali” u l-korruzzjoni, aktar milli jmorru lejn l-investimenti meħtieġa biex tinżamm il-produzzjoni taż-żejt. Chávez baqa' ħaj minn aktar testijiet politiċi, inkluż referendum ta' recall f'Awwissu 2004. Huwa ġie elett għal mandat ġdid f'Diċembru 2006 u għat-tielet mandat f'Ottubru 2012. Madankollu, qatt ma ħalu l-ġurament minħabba kumplikazzjonijiet mediċi; Miet f'Marzu tal-2013.

 Il-gvern tax-xellug estrem ta' Maduro: 2013- 
L-elezzjonijiet presidenzjali li saru f'April 2013 kienu l-ewwel minn meta Chávez ħa l-kariga fl-1999 li fihom ismu ma deherx fuq il-vot. Taħt il-gvern "Bolivarian", il-Venezwela għaddiet minn wieħed mill-aktar pajjiżi sinjuri fl-Amerika Latina għal wieħed mill-ifqar. Il-politiki soċjoekonomiċi ta' Hugo Chávez li jiddependu fuq il-bejgħ taż-żejt u l-importazzjoni ta' oġġetti rriżultaw f'ammonti kbar ta' dejn, l-ebda bidla fil-korruzzjoni fil-Venezwela, u laħqet il-qofol tagħha fi kriżi fil-Venezwela. Bħala riżultat, il-kriżi tar-refuġjati tal-Venezwela, l-akbar emigrazzjoni ta' nies fl-istorja tal-Amerika Latina, seħħet, b'aktar minn 7 miljun, madwar 20% tal-popolazzjoni tal-pajjiż, emigraw. Chávez beda l-missjonijiet Bolivariani, programmi "immirati biex jgħinu lill-foqra".

Il-faqar beda jiżdied fis-snin 2010. Nicolás Maduro ġie magħżul minn Chávez bħala s-suċċessur tiegħu, u fl-2013 insemmih viċi president.

Maduro ilu president tal-Venezwela mill-14 ta' April 2013, meta rebaħ l-elezzjoni presidenzjali wara l-mewt ta' Chávez, b'51% tal-voti, meta mqabbel ma' 49% ta' Henrique Capriles. Ir-Roundtable tal-Unità Demokratika sfidat l-elezzjoni ta' Maduro bħala frodi, iżda verifika ta' 56% tal-voti ma wriet l-ebda diskrepanzi, u l-Qorti Suprema tal-Venezwela ddeċidiet li Maduro kien il-president leġittimu. Il-mexxejja tal-Oppożizzjoni u xi midja internazzjonali jqisu lill-gvern ta' Maduro bħala dittatorjat. Minn Frar 2014, mijiet ta' eluf ta' nies ipprotestaw għal livelli għoljin ta' vjolenza kriminali, korruzzjoni, iperinflazzjoni, u skarsezza kronika ta' oġġetti bażiċi minħabba l-politiki tal-gvern. Id-dimostrazzjonijiet u l-irvellijiet irriżultaw f’aktar minn 40 mewt f'inkwiet bejn Chavista u dimostranti tal-oppożizzjoni. u mexxejja tal-oppożizzjoni, inklużi Leopoldo López u Antonio Ledezma, ġew arrestati. Gruppi tad-drittijiet tal-bniedem ikkundannaw l-arrest ta' López. L-elezzjonijiet parlamentari tal-2015, li saru fis-6 ta' Diċembru, 2015, irriżultaw fir-rebħa tar-Roundtable tal-Unità Demokratika (MUD), il-moviment ewlieni tal-oppożizzjoni għall-gvern tal-President Nicolás Maduro, b'56.3% tal-voti u 112 tal-voti il-167 deputat tal-Assemblea Nazzjonali (inklużi 3 deputati għar-Rappreżentanza Indiġena għall-Assemblea Nazzjonali), li jikkorrispondu għal maġġoranza kwalifikata.

Il-Venezwela żvalutat il-munita tagħha fi Frar 2013 minħabba skarsezza dejjem tikber, li kienet tinkludi ħalib u ħtiġijiet oħra. Dan wassal għal żieda fil-malnutrizzjoni, speċjalment fost it-tfal. L-ekonomija kienet saret dipendenti fuq l-esportazzjonijiet taż-żejt, biż-żejt mhux raffinat jammonta għal 86% tal-esportazzjonijiet, u prezz għoli għal kull barmil biex jappoġġja programmi soċjali. Fil-bidu tal-2014, il-prezz taż-żejt niżel minn aktar minn $100 għal $40 Dan poġġa pressjoni fuq l-ekonomija, li ma setgħetx taffordja aktar programmi soċjali kbar. Il-Gvern beda jieħu aktar flus mingħand PDVSA, il-kumpanija taż-żejt tal-istat, u rriżulta f'nuqqas ta' investiment mill-ġdid fl-għelieqi u l-impjegati. Il-produzzjoni naqset mill-quċċata tagħha ta' kważi 3 sa 1 miljun barmil (480 sa 160 elf metru kubu) kuljum. Fl-2014, il-Venezwela daħlet f'riċessjoni, u fl-2015, kellha l-ogħla inflazzjoni fid-dinja, li taqbeż il-100%. Fl-2017, l-amministrazzjoni ta' Donald Trump imponiet aktar sanzjonijiet ekonomiċi kontra PDVSA u uffiċjali tal-Venezwela. Il-problemi ekonomiċi, kif ukoll il-kriminalità, kienu l-kawżi tal-protesti tal-Venezwela mill-2014 sal-lum. Mill-2014, madwar 5.6 miljun ruħ ħarbu mill-Venezwela.

F'Jannar 2016, Maduro ddikjara "emerġenza ekonomika", li żvela l-kobor tal-kriżi u kabbar il-poteri tiegħu. F'Lulju 2016, infetħu temporanjament il-qsim tal-fruntieri Kolombjani biex jippermettu lill-Venezwelani jixtru ikel u oġġetti bażiċi tas-saħħa. F'Settembru 2016, studju indika li 15% tal-Venezweli kienu qed jieklu "skart tal-ikel mormi minn stabbilimenti kummerċjali." Sa Ottubru 2016 kienu seħħew 200 rewwixta fil-ħabs.

Il-Qorti Suprema allinjata ma' Maduro, li kienet qed taqleb id-deċiżjonijiet tal-Assemblea Nazzjonali minn meta l-oppożizzjoni ħadet il-kontroll, assumiet il-funzjonijiet tal-assemblea, u ħolqot il-kriżi kostituzzjonali tal-Venezwela tal-2017. F'Awwissu 2017, l-Assemblea Nazzjonali ġiet eletta Assemblea Kostitwenti tal-2017 u neħħa l-poteri tagħha lill-Assemblea Nazzjonali. L-elezzjoni qajmet tħassib dwar dittatorjat emerġenti. F'Diċembru 2017, Maduro ddikjara li l-partiti tal-oppożizzjoni ġew esklużi mill-elezzjonijiet presidenzjali tas-sena ta' wara wara li bojkottjaw l-elezzjoni tas-Sindku.

Maduro rebaħ l-elezzjonijiet tal-2018 bi 68% tal-voti. Ir-riżultat ġie kkontestat mill-Arġentina, iċ-Ċilì, il-Kolombja, il-Brażil, il-Kanada, il-Ġermanja, Franza u Stati Uniti, li qiesuh frawdolenti u rrikonoxxew lil Juan Guaidó bħala president. Pajjiżi oħra komplew jirrikonoxxu lil Maduro, għalkemm iċ-Ċina, iffaċċjata bi pressjoni finanzjarja għall-pożizzjoni tagħha, bdiet tkopri lilha nnifisha billi naqqset is-self, ikkanċellat joint ventures u wriet ir-rieda tagħha li taħdem mal-partijiet kollha. F'Awwissu 2019, Trump impona embargo ekonomiku kontra l-Venezwela. F'Marzu 2020, Trump akkuża lil Maduro u lill-uffiċjali tal-Venezwela bi traffikar tad-droga, narkoterroriżmu, u korruzzjoni.


F'Ġunju 2020, rapport iddokumenta għajbien sfurzat li seħħew fl-2018-19. Ġew irrappurtati 724 għajbien furzat ta' detenuti politiċi. Ir-rapport sostna li l-forzi tas-sigurtà ssuġġettaw lill-vittmi għat-tortura. Ir-rapport sostna li l-gvern uża l-għajbien sfurzat biex isikket lill-avversarji u vuċijiet kritiċi oħra.


Maduro ikkontesta għat-tielet mandat konsekuttiv fl-elezzjoni presidenzjali tal-2024, filwaqt li l-eks diplomatiku Edmundo González Urrutia rrappreżenta lill-Pjattaforma Unitaria (Spanjol: Plataforma Unitaria Democrástica; PUD), l-alleanza politika ewlenija tal-oppożizzjoni. Stħarriġ li ttieħdet qabel l-elezzjoni indikaw li González kien se jirbaħ b'marġni wiesa'. Wara li l-Kunsill Elettorali Nazzjonali (CNE) ikkontrollat ​​mill-gvern ħabbar riżultati parzjali li juru rebħa dejqa għal Maduro fid-29 ta' Lulju, il-mexxejja tad-dinja fil-biċċa l-kbira esprimew xettiċiżmu dwar ir-riżultati mitluba u ma rrikonoxxewx it-talbiet tas-CNE bi ftit eċċezzjonijiet biss. Kemm González kif ukoll Maduro iddikjaraw lilhom infushom rebbieħa tal-elezzjonijiet. Ir-riżultati elettorali ma' ġewx rikonoxxuti miċ-Ċentru Carter u l-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani minħabba nuqqas ta' riżultati granulari, u ġew ikkontestati mill-oppożizzjoni, li ddikjarat rebħa kbira u tat aċċess għall-għadd tal-voti miġbura mill-osservaturi elettorali mill-biċċa l-kbira tal-voti. ċentri bħala evidenza.

Wara t-tħabbir tar-riżultati mill-awtoritajiet elettorali, faqqgħu protesti madwar il-pajjiż.

 Ġeografija 
Il-Venezwela tinsab fit-tramuntana tal-Amerika t'Isfel; Ġeoloġikament, it-territorju kontinentali tiegħu jistrieħ fuq il-pjanċa tal-Amerika t'Isfel. Għandha erja totali ta' 916,445 km² (353,841 sq mi) u żona territorjali ta' 882,050 km² (340,560 sq mi), li jagħmlu l-Venezwela t-33 l-akbar pajjiż fid-dinja. It-territorju li jikkontrolla jinsab bejn latitudnijiet 0° u 16°N u lonġitudnijiet 59° u 74°W.

Il-pajjiż, li huwa għamla ta' trijangolu, għandu kosta ta' 2,800 km (1,700 mi) fit-tramuntana, li tinkludi bosta gżejjer fil-Karibew u tmiss lejn il-Grigal mal-Oċean Atlantiku tat-Tramuntana. Il-biċċa l-kbira tal-osservaturi jiddeskrivu l-Venezwela f'termini ta' erba' reġjuni topografiċi definiti pjuttost tajjeb: l-artijiet baxxi ta' Maracaibo fil-majjistral, il-muntanji tat-tramuntana li jestendu f'ark wiesa' tal-lvant-punent mill-fruntiera mal-Kolombja tul il-kosta tat-Tramuntana tal-Karibew, il-pjanuri wesgħin fil- ċentrali tal-Venezwela u l-għoljiet tal-Gujana fix-Xlokk.

Il-Muntanji tat-Tramuntana huma l-estensjonijiet estremi tal-Grigal tal-firxa tal-muntanji tal-Andes tal-Amerika t'Isfel. Pico Bolívar, l-ogħla punt fil-pajjiż f'4,979 m (16,335 pied), jinsab f'dan ir-reġjun. Fin-Nofsinhar, l-Artijiet Għolja tal-Guiana mqassma fihom it-truf tat-Tramuntana tal-Baċin tal-Amażonja u l-Angel Falls, l-ogħla kaskata tad-dinja, kif ukoll tepuis, muntanji kbar f'forma ta 'mejda. Iċ-ċentru tal-pajjiż huwa kkaratterizzat mill-llanos, li huma pjanuri estensivi li jestendu mill-fruntiera mal-Kolombja fil-punent estrem sad-delta tax-Xmara Orinoco fil-lvant. L-Orinoco, bil-ħamrija alluvjali rikka tiegħu, jgħaqqad l-akbar u l-aktar sistema importanti tax-xmajjar fil-pajjiż; Joriġina f'wieħed mill-akbar baċiri idrografiċi fl-Amerika Latina. Il-Caroní u l-Apure huma xmajjar importanti oħra.


Il-Venezwela tmiss mal-Kolombja lejn il-punent, il-Gujana lejn il-lvant, u l-Brażil fin-nofsinhar. Ħdejn il-kosta tal-Venezwela hemm gżejjer tal-Karibew bħal Trinidad u Tobago, Grenada, Curaçao, Aruba u l-Antilles Leeward. Il-Venezwela għandha tilwim territorjali mal-Gujana, li qabel kienet ir-Renju Unit, fil-biċċa l-kbira relatati maż-żona Essequibo u mal-Kolombja fuq il-Golf tal-Venezwela. Fl-1895, wara snin ta' tentattivi diplomatiċi biex tissolva t-tilwima tal-fruntiera, faqqgħet it-tilwima tal-fruntiera tax-Xmara Essequibo. Din ġiet sottomessa lil kummissjoni "newtrali" (magħmula minn rappreżentanti Brittaniċi, Amerikani u Russi u mingħajr rappreżentant dirett tal-Venezwela), li fl-1899 iddeċidiet l-aktar kontra t-talba tal-Venezwela.

L-ogħla punt: Pico Bolívar 4,978 m.

L-aktar punt baxx: Baħar Karibew 0 m.

Elevazzjoni medja: 450 m.

 Klima 
Il-Venezwela tinsab kompletament fit-tropiċi 'l fuq mill-ekwatur sa madwar 12° N. Il-klima tagħha tvarja minn pjanuri umda ta' elevazzjoni baxxa, fejn it-temperaturi medji annwali jilħqu 35 °C (95.0 °F), għal artijiet glaċjali u għolja (paramos) b'medja temperatura annwali ta '8 °C (46.4 °F). Il-preċipitazzjoni annwali tvarja minn 430 mm (16.9 pulzieri) fil-partijiet semi-aridi tal-majjistral għal aktar minn 1,000 mm (39.4 pulzieri) fid-Delta tal-Orinoco fil-lvant imbiegħed u l-foresti tropikali tal-Amażonja fin-nofsinhar. Il-livell ta 'preċipitazzjoni huwa aktar baxx fil-perjodu minn Awwissu sa April. Dawn il-perjodi huma magħrufa bħala staġuni sħun-imxarrab u kiesaħ-xott. Karatteristika oħra tal-klima hija din il-varjazzjoni fil-pajjiż kollu minħabba l-eżistenza ta' firxa ta' muntanji msejħa “Coast Range” li taqsam il-pajjiż mil-lvant għall-punent. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tgħix f'dawn il-muntanji.


Il-pajjiż huwa maqsum f'erba' żoni ta' temperatura orizzontali bbażati primarjament fuq l-elevazzjoni, bi klimi tropikali, niexfa, moderati bi xtiewi niexfa, u polari (tundra alpina), fost oħrajn. Fiż-żona tropikali, taħt it-800 m (2,625 pied), it-temperaturi huma sħan, b'medji annwali jvarjaw bejn 26 u 28 °C (78.8 u 82.4 °F). Iż-żona moderata tvarja minn 800 sa 2,000 m (2,625 sa 6,562 pied) b'medji ta' 12 sa 25 °C (53.6 sa 77.0 °F); Ħafna mill-ibliet tal-Venezwela, inkluża l-kapitali, jinsabu f’dan ir-reġjun. Kundizzjonijiet aktar kesħin b'temperaturi ta' 9 sa 11 °C (48.2 sa 51.8 °F) jinstabu fiż-żona kiesħa bejn 2,000 u 3,000 m (6,562 u 9,843 pied), speċjalment fl-Andes tal-Venezwela, fejn mergħat u għelieqi tas-silġ Temperaturi permanenti b'medji annwali taħt it-8 °C (46 °F) ikopru artijiet 'il fuq minn 3,000 metru (9,843 pied) fil-paramos.

L-ogħla temperatura rreġistrata kienet 42 °C (108 °F) f'Machiques, u l-inqas temperatura rreġistrata kienet -11 °C (12 °F), irrappurtata minn altitudni għolja diżabitata fil-Páramo de Piedras Blancas (l-istat ta' Mérida).

Il-klima tal-Venezwela hija tropikali; sħuna u umda; aktar moderata fl-artijiet għoljin.

 Użu tal-Art 
Art agrikola: 24.4% (est. 2022)

Art li tinħarat: 2.9% (est. 2022)

Uċuħ tar-raba' permanenti: 0.8% (est. 2022)

Mergħa permanenti: 20.6% (est. 2022)

Foresti: 52.3% (est. 2022)

Oħrajn: 23.3% (est. 2022)

10,550 kilometru kwadru (2012)

 Bijodiversità u konservazzjoni 
Il-Venezwela tinsab fi ħdan l-isfera Neotropikali; Porzjonijiet kbar tal-pajjiż kienu oriġinarjament koperti minn foresti tal-weraq wiesgħa niedja. Wieħed minn 17-il pajjiż megadiversi, il-ħabitats tal-Venezwela jvarjaw mill-Muntanji tal-Andes fil-punent sal-foresti tropikali tal-Baċir tal-Amażonja fin-nofsinhar, sa pjanuri estensivi u l-kosta tal-Karibew fiċ-ċentru u d-delta tax-xmara Orinoco fil-Lvant. Dawn jinkludu shrublands xeric fil-majjistral imbiegħed u foresti tal-mangrovja kostali fil-grigal. Il-foresti sħab tagħha u l-foresti tropikali tal-artijiet baxxi huma partikolarment sinjuri.

L-annimali tal-Venezwela huma diversi u jinkludu l-lamantini, it-tlett sabaq, il-bnadi b'żewġ sieba, id-delfini tax-Xmara Amazon, u l-kukkudrilli Orinoco, li ġew irrappurtati li jilħqu sa 6.6 m (22 pied) fit-tul. Il-Venezwela hija dar għal total ta' 1,417 speċi ta' għasafar, li 48 minnhom huma endemiċi. Għasafar importanti jinkludu ibises, ospreys, kingfishers, u t-turpial isfar-oranġjo tal-Venezwela, l-għasfur nazzjonali. Mammiferi notevoli jinkludu l-anteater ġgant, il-ġaguar, u l-capybara, l-akbar gerriema tad-dinja. Aktar minn nofs l-ispeċi tal-għasafar u l-mammiferi tal-Venezwela jinsabu fil-foresti tal-Amażonja fin-nofsinhar tal-Orinoco.

Fil-każ tal-fungi, RWG Dennis ipprovda kont li ġie diġitizzat u r-rekords saru disponibbli onlajn bħala parti mid-database Cybertruffle Robigalia. Dik id-database tinkludi kważi 3,900 speċi fungali rreġistrati fil-Venezwela, iżda hija' l bogħod milli tkun kompluta, u n-numru totali attwali ta' speċi fungali diġà magħrufa fil-Venezwela huwa probabbilment ogħla, minħabba l-istima ġeneralment aċċettata li s'issa Skopri biss madwar 7% tal-faqqiegħ kollu fid-dinja.


Fost il-pjanti tal-Veneżwela, aktar minn 25,000 speċi ta 'orkidej jinstabu fil-foresta sħaba tal-pajjiż u l-ekosistemi tal-foresti tal-artijiet baxxi. Dawn jinkludu l-orkidea Mayflower (Cattleya mossiae), il-fjura nazzjonali. Is-siġra nazzjonali tal-Venezwela hija l-araguaney. L-uċuħ tat-tepuis jappoġġjaw ukoll diversi pjanti karnivori, inkluża l-pjanta tal-pitcher tal-swamp, Heliamphora, u l-bromeliad insettivori, Brocchinia reducta.

Il-Venezwela hija fost l-20 pajjiż bl-ogħla endemiżmu. Fost l-annimali tagħha, 23% tal-ispeċijiet tar-rettili u 50% tal-ispeċijiet ta' anfibji, inkluż iż-żrinġ tat-Trinidad poison dart, huma endemiċi. Għalkemm l-informazzjoni disponibbli għadha żgħira ħafna, sar l-ewwel sforz biex jiġi stmat in-numru ta’ speċi fungali endemiċi għall-Venezwela: 1334 speċi fungali ġew identifikati b'mod tentattiv bħala possibbilment endemiċi. Madwar 38% tal-aktar minn 21,000 speċi ta' pjanti magħrufa mill-Veneżwela huma uniċi għall-pajjiż.

Il-Veneżwela hija waħda mill-10 pajjiżi bl-akbar bijodiversità fuq il-pjaneta, madankollu hija waħda mill-mexxejja fid-deforestazzjoni minħabba fatturi ekonomiċi u politiċi. Kull sena, madwar 287,600 ettaru ta 'foresti jinqerdu b'mod permanenti, u żoni oħra huma degradati mill-minjieri, it-tħaffir taż-żejt u l-qtugħ tas-siġar. Bejn l-1990 u l-2005, il-Venezwela tilfet uffiċjalment 8.3% tal-kopertura tal-foresti tagħha, li hija madwar 4.3 miljun ettaru. Bi tweġiba, ġew implimentati protezzjonijiet federali għall-ħabitat kritiku; Pereżempju, bejn 20% u 33% tal-artijiet tal-foresti huma protetti. Il-Venezwela kellha punteġġ medju tal-Indiċi tal-Integrità tal-Pajsaġġ tal-Foresti fl-2019 ta' 8.78/10, u kklassifikaha fid-19-il post globalment fost 172 pajjiż. Ir-riżerva tal-bijosfera tal-pajjiż hija parti min-Netwerk Dinji tar-Riżervi tal-Biosfera; ħames artijiet mistagħdra huma reġistrati taħt il-Konvenzjoni Ramsar. Fl-2003, 70% tal-art tal-pajjiż kienet taħt ġestjoni ta' konservazzjoni f'aktar minn 200 żona protetta, inklużi 43 park nazzjonali. It-43 park nazzjonali tal-Venezwela jinkludu l-Park Nazzjonali ta' Canaima, il-Park Nazzjonali ta' Morrocoy, u l-Park Nazzjonali ta' Mochima. Fit-tarf tan-nofsinhar hemm riserva għat-tribujiet Yanomami tal-pajjiż. Li tkopri 32,000 mil kwadru (82,880 kilometru kwadru), iż-żona hija off-limiti għall-bdiewa, minaturi, u s-settlers kollha mhux Yanomami.

Il-Venezwela kienet waħda mill-ftit pajjiżi li ma ppreżentawx INDC fil-COP21.  Ħafna ekosistemi terrestri huma kkunsidrati fil-periklu, speċjalment il-foresta niexfa fir-reġjuni tat-Tramuntana tal-pajjiż u s-sikek tal-qroll fuq il-kosta tal-Karibew.

Fil-Venezwela hemm 105 żona protetta, li jkopru madwar 26% tal-wiċċ kontinentali, tal-baħar u tal-gżejjer tal-pajjiż.

 Idrografija 
Il-pajjiż huwa magħmul minn tliet baċiri idrografiċi: il-Baħar Karibew, l-Oċean Atlantiku u l-Lag ta' Valencia, li jifforma baċin endorreiku.

Il-biċċa l-kbira tal-ilmijiet tax-xmara tal-Venezwela jbattu tul ix-xaqliba tal-Atlantiku. L-akbar baċin f’din iż-żona huwa l-baċin estensiv tal-Orinoco (2,101 km, kondiviż mal-Kolombja) li l-erja tal-wiċċ tiegħu, qrib il-miljun km 2, hija akbar minn dik tal-Venezwela kollha, għalkemm għandu preżenza ta' 65% fil-pajjiż.

Id-daqs ta' dan il-baċir – simili għal dak tad-Danubju – jagħmilha t-tielet l-akbar fl-Amerika t'Isfel, u jagħti lok għal fluss ta' madwar 33,000 m 3 /s, li jagħmel l-Orinoko it-tielet l-akbar fid-dinja, u wkoll wieħed minn l-aktar siewja mil-lat tar-riżorsi naturali rinnovabbli. Ix-xmara jew fergħa Casiquiare hija unika fid-dinja, peress li hija derivazzjoni naturali tal-Orinoco li, wara madwar 500 km fit-tul, tgħaqqadha max-Xmara Negro (2,250 km, kondiviż mal-Kolombja u l-Brażil), li min-naħa tagħha hija tributarja tal-Amażonja.


L-Orinoco jirċievi direttament jew indirettament xmajjar bħall-Ventuari, il-Caura, il-Caroní, il-Meta, l-Arauca, l-Apure u ħafna oħrajn. Xmajjar oħra tal-Venezwela li joħorġu fl-Atlantiku huma l-ilmijiet tal-baċiri ta' San Juan u Cuyuní. Fl-aħħarnett, hemm ix-Xmara Amazon, li tirċievi l-Guainía, in-Negru u oħrajn. Baċiri oħra huma l-Golf ta' Paria u x-Xmara Essequibo. It-tieni baċin idrografiku l-aktar importanti huwa dak tal-Baħar Karibew. Ix-xmajjar f’dan ir-reġjun huma ġeneralment qosra u għandhom fluss baxx u irregolari, b'xi eċċezzjonijiet bħall-Catatumbo, li joriġina fil-Kolombja u jbattal fil-baċin tal-Lag Maracaibo. Fost ix-xmajjar li jilħqu l-baċin tal-Lag Maracaibo hemm il-Chama, l-Escalante, il-Catatumbo, u l-kontribuzzjonijiet mill-baċini iżgħar tax-xmajjar Tocuyo, Yaracuy, Neverí u Manzanares.

Minimu jgħaddi fil-baċin tal-Lag ta' Valencia. Mit-tul totali tax-xmajjar, total ta' 5400 km huma navigabbli. Xmajjar oħra ta' min isemmi huma l-Apure, Arauca, Caura, Meta, Barima, Portuguesa, Ventuari u Zulia, fost oħrajn.

Il-lagi ewlenin fil-pajjiż huma Maracaibo - l-akbar fl-Amerika t'Isfel - miftuħa għall-baħar permezz tal-kanal naturali, iżda b'ilma ħelu, u Valencia bis-sistema endorheic tagħha. Korpi ta 'ilma notevoli oħra huma l-ġibjun Guri, il-laguna Altagracia, il-ġibjun Camatagua u l-laguna Mucubají fl-Andes.


 Lagi 
Il-lag ewlieni tal-ilma mielaħ huwa l-Lag Maracaibo - 13,010 kilometru kwadru.


 Eżenzjoni 
Il-pajsaġġ naturali tal-Venezwela huwa l-prodott tal-interazzjoni tal-pjanċi tettoniċi li mill-Paleozoic ikkontribwew għad-dehra attwali tiegħu. Seba' unitajiet fiżiċi-naturali ġew immudellati fuq l-istrutturi ffurmati, differenzjati fl-eżenzjoni u r-riżorsi naturali tagħhom.

L-eżenzjoni tal-Venezwela għandha l-karatteristiċi li ġejjin: kosta b'diversi peniżoli u gżejjer, widien tal-firxa tal-muntanji tal-Andes (tramuntana u majjistral), Lake Maracaibo (bejn il-ktajjen, fuq il-kosta); delta tax-Xmara Orinoco, reġjun ta' penillanuras u plateaus (tepuis, fil-Lvant tal-Orinoco) li flimkien jiffurmaw il-massif Guayanas (plateaus, Xlokk tal-pajjiż).

L-eqdem formazzjonijiet tal-blat fl-Amerika t'Isfel jinstabu fil-kantina kumplessa tal-għoljiet tal-Gujana u fil-linja kristallina tal-meded marittimi u muntanjużi tal-Venezwela. Il-parti tal-Venezwela tal-Altiplano tal-Gujana tikkonsisti fi blokk granitiku kbir ta' gneiss u blat kristallin ieħor mill-Arkean, b'saffi sottostanti ta' ġebel ramli u tafal tax-shale.

Il-qalba tal-granit u l-firxa tal-muntanji hija, fil-biċċa l-kbira, akkumpanjata minn saffi sedimentarji tal-Kretaċeju, mitwija fi struttura antiklinali. Fost dawn is-sistemi orografiċi hemm pjanuri miksija b’saffi Terzjarji u Kwaternarji ta' żrar, ramel u marl tafal. Id-dipressjoni fiha laguni u lagi, fosthom Maracaibo, u tippreżenta, fil-wiċċ, depożiti alluvjali mill-Kwaternarju.

 Medda tal-Muntanji Kostali (Cordillera de las Montañas Costeras)

Magħruf ukoll bħala l-Medda tal-Muntanji Kostali, testendi tul il-kosta tat-tramuntana tal-Venezwela. Dan ir-reġjun huwa magħruf għall-foresti tropikali lush tiegħu, veduti kostali tal-isturdament u varjetà rikka ta' flora u fawna. Depressjonijiet intermontani, jew widien, bejn il-meded tal-muntanji ħafna drabi huma dar għal art agrikola fertili u komunitajiet vibranti. Dawn il-widien joffru kuntrast qawwi mal-muntanji imħatteb li jogħlew b'mod spettakolari mill-kosta.


 Lara-Falcón Highlands (Tierras Altas de Lara-Falcón)

Jinsabu fil-majjistral tal-Venezwela, is-Sierra Lara-Falcón tippreżenta eżenzjoni definita minn plateaus u għoljiet irrumblati. Dawn l-artijiet għolja jipprovdu kuntrast sinifikanti mal-artijiet baxxi u ż-żoni kostali tal-madwar. L-eżenzjoni hija kkaratterizzata minn plateaus bil-mod inklinati li jappoġġjaw l-agrikoltura, inkluża l-kultivazzjoni tal-kafè u l-kawkaw. Il-klima semi-arida ta' dan ir-reġjun u l-pajsaġġi pittoreski tiegħu jagħmluha ċentru importanti agrikolu u turistiku.

 Artijiet baxxi tal-Lag Maracaibo (Lago de Maracaibo)

Hija tkopri l-baċin tal-Lag Maracaibo u l-pjanuri madwar il-Golf tal-Venezwela. Dan ir-reġjun joffri żewġ pjanuri distinti: dik tat-Tramuntana hija relattivament niexfa, filwaqt li dik tan-Nofsinhar hija umda u bit-tikek bis-swamps. L-eżenzjoni hawnhekk hija prinċipalment ikkaratterizzata minn art ċatta, bl-eċċezzjoni ta' xi żoni elevati ħdejn il-lag. Il-Lag Maracaibo innifsu jinsab f'dipressjoni, imdawwar b'artijiet b'ħafna żejt u żoni agrikoli produttivi.

 L-Andes (Los Andes)

L-Andes tal-Venezwela, parti mill-firxa tal-muntanji tal-Andes, joffru solliev sorprendenti b'qċaċet imponenti, widien fondi u baċiri fertili intermontani. Iddominati minn dawn il-meded ta' muntanji burly, inkluż l-ogħla quċċata tal-Venezwela, Bolívar Peak, il-pajsaġġi imħatteb u pittoresk tar-reġjun huma definiti mit-terren ta' altitudni għolja tiegħu.


L-eżenzjoni unika ta' din iż-żona għandha l-oriġini tagħha fl-Aħħar Età tas-Silġ, meta l-avvanz u l-irtirar tal-glaċieri skolpiw il-pajsaġġ, iffurmat mill-klima kiesħa ta' altitudni għolja. Dan il-wirt glaċjali ħalla impronta dejjiema, bil-glaċieri jaqtgħu widien fondi u jillustraw qċaċet miżgħuda, filwaqt li widien intramontani protetti joffru ħamrija fertili u mikroklima moderata, u joħolqu kundizzjonijiet ideali għall-agrikoltura u l-istabbiliment tal-bniedem.

 Il-Pjanuri (Las Pianuras)

Il-Llanos huma baċiri sedimentarji estensivi li huma kkaratterizzati minn eżenzjoni predominantement ċatta. Madankollu, il-Llanos tal-Lvant għandhom plateaus baxxi u d-depressjoni Unare, maħluqa mill-erożjoni tal-plateaux, li jżidu d-diversità mat-terren. Dan ir-reġjun huwa soġġett għal għargħar staġjonali, li jibdel il-pjanuri ċatti f'art mistagħdra vasta matul l-istaġun tax-xita. L-eżenzjoni hawn tinfluwenza l-ekosistemi uniċi tar-reġjun, li jinkludu mergħat estensivi u annimali selvaġġi abbundanti.


 Tarka tal-Gujana (Escudo Guayanés)

It-Tarka tal-Gujana tippreżenta eżenzjoni varjata, iffurmata minn proċessi ġeoloġiċi fuq miljuni ta' snin. Dan ir-reġjun jinkludi peniżoli, firxiet ta' muntanji imħatteb, għoljiet, u t-tepuis emblematiċi, jew muntanji b'wiċċ ċatt. Tepuis jogħlew bħala plateaus iżolati u ċatti li jogħlew b'mod spettakolari fuq it-terren tal-madwar. Dan l-eżenzjoni unika tikkontribwixxi għall-bijodiversità notevoli u l-importanza xjentifika tar-reġjun.

 Delta tal-Orinoco (Delta del orinoco)

L-eżenzjoni tad-Delta tal-Orinoco hija kkaratterizzata minn sistema kumplessa ta' art u ilma. Huwa magħmul minn kanali numerużi, gżejjer u depożiti sedimentarji mobbli. Filwaqt li l-ħelsien jista' jidher relattivament uniformi, jaħbi ambjent dinamiku influwenzat minn għargħar staġjonali u depożizzjoni tas-sediment. Dan il-ħelsien tad-deltaiku kumpless jappoġġja ħajja akkwatika diversa u l-għajxien tal-komunitajiet indiġeni adattati għall-pajsaġġi tiegħu li dejjem jinbidlu.

 Widien 

Il-widien huma bla dubju l-aktar tip ta' pajsaġġ importanti fit-territorju tal-Venezwela, mhux minħabba l-estensjoni spazjali tagħhom, iżda minħabba li huma l-ambjent fejn huma kkonċentrati l-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni u l-attivitajiet ekonomiċi tal-pajjiż. Min-naħa l-oħra, hemm widien madwar kważi l-ispazju nazzjonali kollu, ħlief fil-baċini sedimentarji kbar tal-Llanos u d-dipressjoni tal-Lag Maracaibo, ħlief ukoll fil-penplains tal-Amażonja. Minħabba l-immudellar tagħhom, il-widien tat-territorju Venezwelan prinċipalment jappartjenu għal żewġ tipi: widien tat-tip tax-xmara u widien tat-tip glaċjali. Ħafna aktar frekwenti, tal-ewwel jiddominaw fil-biċċa l-kbira tal-aħħar, li huma ristretti għall-ogħla partijiet tal-Andes. Barra minn hekk, il-biċċa l-kbira tal-widien glaċjali huma fdalijiet ta' era ġeoloġika passata, li ntemmet madwar 10,000 sa 12,000 sena ilu.

Il-widien Andini fondi u dojoq huma differenti ħafna mid-depressjonijiet wesgħin ta' Aragua u Carabobo, fil-Muntanji Kostali, jew mill-widien nestled fil-Mesas de Monagas. Dawn l-eżempji jindikaw li l-konfigurazzjoni tal-eżenzjoni lokali hija deċiżiva fl-identifikazzjoni ta' tipi reġjonali ta' widien. Bl-istess mod, minħabba l-klima sħuna tagħhom, il-widien Gujaniżi huma distinti mill-widien Andini moderati jew kesħin minħabba l-ambjent umdu tagħhom. It-tnejn huma, min-naħa tagħhom, differenti mid-depressjonijiet semi-aridi tal-istati Lara u Falcón.

Il-widien Andini, essenzjalment agrikoli, popolati kmieni iżda llum jitilfu l-veloċità, ma jiffaċċjawx l-istess problemi ta' okkupazzjoni spazjali bħall-widien urbanizzati ħafna u industrijalizzati tas-sezzjoni ċentrali tal-Muntanji Kostali. Min-naħa l-oħra, il-widien tal-Gujana depopulati u prattikament verġni jikkostitwixxu kategorija oħra li tissejjaħ id-Dinja mitlufa.

Il-widien Andini huma bla dubju l-aktar impressjonanti fit-territorju tal-Venezwela minħabba l-enerġija tar-rilievi li jagħlquhom, li l-qċaċet tagħhom ħafna drabi jiddominaw il-qiegħ tal-widien bi 3,000 sa 3,500 metru ta' altitudni relattiva. Huma wkoll l-aktar pittoresk f'termini ta' stil ta' ħabitat, forom ta' użu tal-art, produzzjoni artiġjanali u t-tradizzjonijiet kollha marbuta ma' dawn l-attivitajiet.

 Deżerti 
Il-Venezwela għandha diversità kbira ta' pajsaġġi u klimi, inklużi żoni niexfa u niexfa. Id-deżert ewlieni tal-pajjiż jinsab fl-stat ta' Falcón ħdejn il-belt ta' Coro. Issa huwa park protett, il-Park Nazzjonali Médanos de Coro. Il-park huwa l-akbar tat-tip tiegħu fil-Venezwela, b'erja ta' 91 kilometru kwadru. Il-pajsaġġ huwa bit-tikek bil-kakti u pjanti xerofiti oħra li jistgħu jgħixu f'kundizzjonijiet mingħajr umdità ħdejn id-deżert.

Il-fawna tad-deżert hija magħmula prinċipalment minn gremxul, igwani u rettili oħra. Għalkemm inqas komuni, id-deżert huwa dar għal xi volpijiet, anteaters ġganti u fniek. Hemm ukoll xi popolazzjonijiet ta' għasafar indiġeni, bħall-isparra, l-għasafar tropikali, il-ħamiema skuża, u s-summien bil-kbir.

Żoni oħra tad-deżert tal-pajjiż jinkludu parti mid-Deżert tal-Guajira fil-Muniċipalità ta' Guajira fit-Tramuntana tal-Stat ta' Zulia u li qed tiffaċċja l-Golf tal-Venezwela, il-Médanos ta' Capanaparo fil-Park Nazzjonali ta' Santos Luzardo fl-Stat ta' Apure, il-Médanos tal-Gżira ta' Zapara fl-Stat ta' Zulia, l-hekk imsejħa Hundición de Yay fil-Muniċipalità ta' Andrés Eloy Blanco tal-Stat ta' Lara, u l-Formazzjoni Urumaco wkoll fl-Stat ta' Falcón.

 Xjenza u teknoloġija 
Il-Venezwela kellha diversi xjentisti li kkontribwew b'mod sinifikanti għax-xjenzi naturali u mediċi, kif ukoll għall-avvanz teknoloġiku. L-ewwel vaċċin li jfejjaq il-lebbra u l-leishmaniasis ġie żviluppat minn Jacinto Convit, filwaqt li Baruj Benacerraf wettaq dimostrazzjonijiet dwar ir-risponsi immuni għall-antiġeni u l-varjazzjoni tagħhom f'kull persuna, li qalgħulu l-Premju Nobel fil-Fiżjoloġija jew il-Mediċina fl-1980. Fil-qasam tat-teknoloġija , Humberto Fernández Morán ikkontribwixxa għall-iżvilupp tal-mikroskopju elettroniku u l-iskalpell tad-djamanti, l-aħħar ta 'l-invenzjoni tiegħu stess, li kien l-ewwel li introduċa l-kunċett ta' cryoultramicrotomy.

Storikament, l-ewwel vestiġju tat-teknoloġija magħmula mill-Venezwelani jinstab fl-iżvilupp tal-morsa Rincones, li ppermetta li partijiet jiġu rkuprati mill-bjar taż-żejt. L-attivitajiet teknoloġiċi fil-pajjiż se jiksbu impetu ġdid lejn nofs is-seklu 20 bil-ħolqien. ta' istituti ġodda mmirati lejn il-promozzjoni u l-professjonalizzazzjoni tal-attività xjentifika u teknoloġika fil-pajjiż.​

Istituzzjonijiet bħal dawn, bħall-Kunsill Nazzjonali għar-Riċerka Xjentifika u Teknoloġika (CONICIT) u l-Istitut Venezwelan tar-Riċerka Xjentifika, huma r-referenzi ewlenin f'dawn il-kwistjonijiet. Kollha huma marbuta mal-Ministeru tax-Xjenza u t-Teknoloġija. Min-naħa l-oħra, hemm l-Osservatorju Astronomiku Nazzjonali ta' Llano del Hato li, f'3600 m 'l fuq mil-livell tal-baħar. n. m., hija waħda mill-ogħla li jinsabu fid-dinja.

 Demografija 
Il-Venezwela hija fost l-aktar pajjiżi urbanizzati fl-Amerika Latina il-maġġoranza l-kbira tal-Veneżweli jgħixu fi bliet tat-Tramuntana, speċjalment fil-kapitali Caracas, li hija wkoll l-aktar belt popolata. Madwar 93% tal-popolazzjoni tgħix f'żoni urbani fit-tramuntana tal-pajjiż; 73% jgħixu inqas minn 100 kilometru mill-kosta. Għalkemm kważi nofs l-art tal-Venezwela tinsab fin-Nofsinhar tal-Orinoco, 5% biss tal-Veneżweli jgħixu hemmhekk. L-akbar u l-aktar belt importanti fin-nofsinhar tal-Orinoco hija Ciudad Guayana (Belt ta' Guayana), li hija s-sitt agglomerazzjoni urbana l-aktar popolata.

Il-popolazzjoni tal-Venezwela fl-2011 qabżet it-28 miljun abitant, u kien stmat li se titla' għal 42 miljun sal-2050. Madankollu, il-kriżi soċjali, ekonomika u politika li esperjenza l-pajjiż matul l-għaxar snin tal-2010 ikkontribwiet għal kriżi enormi. eżodu tal-popolazzjoni tal-pajjiż, li jirriżulta fi tnaqqis sinifikanti fil-popolazzjoni tal-Venezwela, li sal-2020 reġgħet naqset għal 28.5 miljun ċittadin.

Minkejja li għandha rata għolja ta' twelid, il-Venezwela fl-istess ħin għandha l-ogħla rata ta' emigrazzjoni fir-reġjun kollu. Fl-2009, kien stmat li aktar minn miljun Venezwelan kienu emigraw minn meta Hugo Chávez ħa l-poter L-emigrazzjoni fuq skala kbira għadha għaddejja u żdiedet matul il-presidenza ta' Nicolás Maduro, b'madwar 6.5 miljun mill-1999. Il-Venezwelani telqu mill-pajjiż.

 Evoluzzjoni storika taċ-ċensimenti tal-popolazzjoni fil-Venezwela 
 1873: (7 ta' Novembru): 1,732,411 (Densità: 1.9 abitant/km²)
 1883: (27 ta' April) 2,005,139 (Densità: 2.2 abitant/km²)
 1891: (15 ta' Jannar) 2,221,572 (Densità: 2.5 abitant/km²)
 1920: (1 ta' Jannar) 2,479,525 (Densità: 2.8 abitant/km²)
 1926: (31 ta' Jannar) 2,814,131 (Densità: 3.1 abitant/km²)
 1936: (26 ta' Diċembru) 3,364,347 (Densità: 3.7 abitant/km²)
 1941: (7 ta' Diċembru) 3,850,771 (Densità: 4.3 abitant/km²)
 1950: (26 ta' Novembru) 5,034,838 (Densità: 5.6 abitant/km²)
 1961: (26 ta' Frar) 7,523,999 (Densità: 8.4 abitant/km²)
 1971: (2 ta' Novembru) 10,721,522 (Densità: 11.9 abitant/km²)
 1981: (20 ta' Ottubru) 14,516,735 (Densità: 16.2 abitant/km²)
 1990: (21 ta' Ottubru) 18,105,265 (Densità: 20.1 abitant/km²)
 2001: (22 ta' Ottubru) 23,054,210 (Densità: 25.5 abitant/km²)
 2011: (30 ta' Ottubru) 27,227,930 (Densità: 30.1 abitant/km²)

 Bliet ewlenin 
Il-popolazzjoni tal-Venezwela għandha t-tendenza li tikkonċentra l-aktar fiż-żoni kostali u muntanjużi, jew minħabba aċċess aktar faċli għall-portijiet, fil-każ tal-kosta; jew minħabba l-klima aktar moderata, fil-każ ta' żoni muntanjużi. L-aktar ċentru tal-popolazzjoni importanti barra ż-żona kostali/muntanji hija Ciudad Guayana, fil-konfluwenza tax-xmajjar Orinoco u Caroní, fil-Lvant tal-pajjiż. L-ibliet ewlenin tal-Venezwela huma elenkati hawn taħt f'termini ta' importanza, estensjoni u numru ta' abitanti. Id-dejta tal-popolazzjoni tappartjeni għall-aħħar Ċensiment tal-Popolazzjoni u tad-Djar tal-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika għall-2011.

 Etnografija 
Il-Veneżweli għandhom taħlita rikka ta' wirt li jinkludi tliet familji etniċi, dawn ikunu Ewropej, Amerinjani u Afrikani, li l-integrazzjoni tagħhom bdiet bit-twaqqif tal-Kolonja. Fil-bidu tas-seklu 20, wara s-sejba taż-żejt u perjodi ta' gwerra fl-Ewropa, il-Venezwela rċeviet immigrazzjoni tal-massa importanti ta' Ewropej l-aktar minn Spanja, Italja u Portugall, li fiha l-proċess ta' taħlit kompla importanti, u llum Illum il-maġġoranza tal-popolazzjoni għandha antenati jew oriġini mħallta. Bħala fatt importanti, ta' min jinnota li, mill-perjodu kolonjali sa tmiem it-Tieni Gwerra Dinjija, il-fluss ta' immigranti mill-Gżejjer Kanarji kien importanti ħafna, l-impatt kulturali tagħhom kien sinifikanti ħafna fl-iżvilupp tal-Ispanjol fl- il-gastronomija u d-drawwiet tiegħu. Skont studju ġenetiku tad-DNA awtosomali li sar fl-2008 mill-Università ta' Brażilja, il-kompożizzjoni tal-popolazzjoni tal-Venezwela hija: 60.60% tal-kontribuzzjoni Ewropea, 23% tal-kontribuzzjoni Amerindjana u 16.30% tal-kontribuzzjoni Afrikana.

Skont iċ-Ċensiment Nazzjonali XIV tal-Popolazzjoni u d-Djar, meta n-nies ġew mistoqsija dwar l-oriġini etnika-razzjali tagħhom, bl-għażliet: "Iswed", "Afro-dixxendenti", "Kannella", "Abjad", Oħrajn; 49.9% tal-popolazzjoni qalu li kienu ‘morena’ (jiġifieri ta' ġilda skura), filwaqt li 42.2% identifikaw lilhom infushom bħala ‘abjad’. 2.8% qalu li huma 'suwed', u 0.7% 'Afro-dixxendenti', filwaqt li 2.7% iddikjaraw li jappartjenu għal grupp ta' oriġini Amerindja, u l-bqija (1.1%) semmew li kienu minn' razez oħra' (b'referenza għal razez oħra). etniċi).282 Fost dawk li għarfu lilhom infushom bħala Amerindjani, 58% qalu li kienu mill-grupp etniku Wayúu, 7% Warao, 5% Kariña, 4% Pemón, 3% Piaroa, 3% Jivi, 3% Añu, 3% Cumanagoto. , 2% Yukpa, 2% Chaima, 1% Yanomami u popli oħra 9%.

 Kompożizzjoni razzjali u etnika (Sors: INE, Ċensiment tal-2011) 

 Moreno: 49.9%
 Abjad: 42.2%
 Iswed: 2.8%
 Indiġeni: 2.7%
 Oħrajn: 1.1%
 Afro-dixxendenti: 0.7%

 Indiġeni 
Huma grupp ta' minoranza li fl-2011 irrappreżentaw 2.7% tal-popolazzjoni totali tal-pajjiż, b'total ta' 1,511,329 ruħ etniku skont iċ-Ċensiment tal-Venezwela tal-2011, li minnhom gruppi żgħar li jinsabu fl-aktar partijiet iżolati u remoti tal-pajjiż iżommu l-kultura tagħhom intatt Il-poplu indiġenu f'kuntatt mal-bniedem belt abjad u mestizo għandhom ċertu assimilazzjoni, li jqiegħdu l-kultura tagħhom fil-periklu li tisparixxi minħabba l-influwenzi tal-pajjiżi ġirien. L-influwenza indiġena hija limitata għall-vokabularju ta' xi kliem – bħall-ismijiet tal-postijiet – u għall-gastronomija.

 Emigrazzjoni 
Il-kriżi tal-migrazzjoni tal-Venezwela, imsejħa wkoll l-eżodu tal-Venezwela, hija kriżi umanitarja minħabba ż-żieda fil-fluss migratorju mill-Venezwela li tmur lura għall-2016. Fl-2015, kien hemm 697,562 Venezwelan barra l-pajjiż, li jirrappreżentaw 2.3 % tal-popolazzjoni totali. Fl-2017 kien kważi 5.4% tal-popolazzjoni tal-pajjiż, madwar miljun 421 elf ruħ Fl-2018, 2.3 miljun Venezwelan huma barra minn pajjiżhom, madwar 7% tal-popolazzjoni hija l-pajjiż bl-akbar popolazzjoni immigranti ta' oriġini Venezwela id-dinja, li tgħodd fl-2019 b'1,626,000 persuna.296 F'Ġunju 2024, l-Aġenzija tan-NU għar-Refuġjati, li tiċċita dejta mill-pjattaforma R4V, tiddikjara li diġà hemm 7 .7 miljun Venezwelan li emigraw mill-pajjiż.

 Komunitajiet barranin 
Il-Venezwela hija dar għal kolonja importanti ta' Taljani, Spanjoli, Portugiżi, Għarab u Ċiniżi, minbarra għadd kbir ta' nies mill-Kolombja u wkoll mill-Konu tan-Nofsinhar u mill-Karibew. Bil-bidu tal-isfruttament taż-żejt fl-1914, ġew stabbiliti kumpaniji u ċittadini, l-aktar mill-Stati Uniti. Aktar tard, matul il-perjodu ta' wara l-gwerra, il-Venezwela rċeviet it-tielet l-akbar mewġa ta' immigrazzjoni Ewropea fl-Amerika 16 Immigranti li ġejjin prinċipalment mill-Italja u Spanja, u immigranti ġodda mill-Portugall, il-Lvant Nofsani, Ġermanja, Kroazja, Żvizzera, Pajjiżi l-Baxxi, Ċina, Ungerija, Turkija, Ukrajna, Polonja, Armenja, u Russja, fost l-oħrajn, imħeġġa fl-istess ħin mill-programm ta' immigrazzjoni u kolonizzazzjoni implimentat mill-Gvern Dan il-proċess ħoloq komunitajiet kbar li fosthom jispikkaw it-Taljani-Venezwelani, l-Ispaniċi-Venezwelani u l-Luso-Venezwelani. Skont dejta uffiċjali minn Spanja, il-Venezwela hija t-tielet pajjiż fid-dinja li għandha l-akbar komunità ta' Spanjoli L-istess pożizzjoni tinżamm fil-każ tal-komunità Taljana, iżda biss fil-livell tal-Amerika Latina. Il-komunità Lusitana hija t-tieni wara lsigno de menos
l-Brażil.

Matul is-snin sebgħin, il-Venezwela rċeviet immigrazzjoni minn diversi pajjiżi tal-Amerika Latina, primarjament il-Kolombja, il-Perù u l-Ekwador. Ma' dan żdiedet l-immigrazzjoni mill-Konu tan-Nofsinhar ta' nies li qed jaħarbu mid-dittatorjati u li raw fil-Venezwela mod kif joħorġu mis-sitwazzjoni diffiċli tagħhom. Dawn il-mewġ kontinwu ta' migrazzjoni żiedu l-mużajk razzjali kumpless tal-pajjiż. Il-popolazzjoni Venezwelana mwielda f'pajjiżi oħra kienet tirrappreżenta 4.4% tat-total nazzjonali. L-akbar immigrazzjoni ġejja mill-Kolombja, Spanja, il-Portugall u l-Italja, fost pajjiżi oħra bħal Ħaiti, ir-Repubblika Dominicana, Trinidad u Tobago, bil-Venezwela tkun it-tieni pajjiż fl-Amerika Latina li għandu l-aktar immigrazzjoni kemm mill-Ewropa kif ukoll mill-Amerika stess, wara Arġentina.

 Edukazzjoni 
L-edukazzjoni ilha b’xejn u obbligatorja mis-27 ta’ Ġunju 1870, b’digriet tal-President Antonio Guzmán Blanco, filwaqt li fit-3 ta’ Awwissu 1910, fi żmien il-gvern ta’ Juan Vicente Gómez, ġiet ippubblikata fil-Gazzetta Uffiċjali Nru 11,068, 11,069 u 11,070, il-kodiċi tal-Istruzzjoni Pubblika tal-25 ta’ Ġunju, li jistabbilixxi li l-istruzzjoni fil-Venezwela hija maqsuma f’pubbliku, sussidjat u privat.

Fil-Venezwela, l-edukazzjoni hija strutturata fil-livelli preskolastiċi, bażiċi, diversifikati u ogħla. Hija rregolata mil-Liġi Organika tal-Edukazzjoni, li tagħmilha obbligatorja minn qabel l-iskola sal-livell sekondarju diversifikat (minn 6 sa 15-il sena), u b’xejn fl-iskejjel immexxija direttament mill-Istat sal-livell undergraduate.​ F’din il-materja , l-Istat għandu s-setgħa li joħloq is-servizzi rilevanti biex jiffaċilita u jżomm l-aċċess għat-tipi kollha ta’ edukazzjoni.

Skont dejta uffiċjali, għall-perjodu akkademiku 2005-2006, total ta’ 1,010,946 tifel u tifla kienu rreġistrati fl-edukazzjoni ta' qabel l-iskola. L-edukazzjoni bażika kellha madwar 4,885,779 irreġistrati għal dak l-istess perjodu, filwaqt li 671,140 student kienu reġistrati f'ċentri ta' edukazzjoni medju jew sekondarju, diversifikati u professjonali Il-pajjiż kellu wkoll 25,835 skola u units edukattivi.

L-evoluzzjoni tal-litteriżmu kienet qed tikber u speċjalment aċċellerata matul il-perjodu 1950-2005. Fis-snin sebgħin, meta l-Venezwela kienet qed tesperjenza tkabbir enormi minħabba l-bejgħ taż-żejt, ir-rata tal-litteriżmu żdiedet minn 77% għal 93% sal-1999, u b'hekk kienet waħda mill-ogħla rati ta' litteriżmu fir-reġjun. 14-il sena telgħet minn 52.2% fl-1950 għal 95.39% fl-2015. Fl-2005, il-Venezwela ddikjarat lilha nnifisha bħala territorju ħieles mill-illitteriżmu, wara li rreġistra miljun u nofs ruħ bejn l-2003 u l-2005. Din l-aħbar, madankollu, kienet tikkontradixxi statistika uffiċjali u projezzjonijiet dwar is-suġġett.

 Saħħa 
Il-gvern tal-Venezwela jamministra sistema tas-sigurtà soċjali li tkopri, fost oħrajn, inċidenti tax-xogħol, mard u pensjonijiet. L-istennija tal-għomor hija 71.5 snin għall-irġiel u 77.8 snin għan-nisa, skont stimi għall-2006, għalkemm naqset konsiderevolment f'dawn l-aħħar snin.

Il-maġġoranza tal-imwiet u l-imwiet fil-vaganzi huma kkawżati minn inċidenti kkaġunati mit-teħid tal-alkoħol, u min-nuqqas ta' konformità mar-regolamenti tas-sigurtà bħaċ-ċinturini tas-sigurtà, fost oħrajn.

Ċertu mard jinsab prinċipalment f'żoni rurali tal-Venezwela, minħabba n-nuqqas ta 'sanità f'dawn iż-żoni. Fl-1940s, saret kampanja intensa biex isir fumigazzjoni bid-DDT u jiġu eliminati n-nemus li jittrasmettu l-malarja, id-deni isfar u l-marda ta' Chagas. Madankollu, mis-snin sebgħin, dan il-mard li jinġarr min-nemus reġa żdied.

Mill-2007 u l-2008 'l hawn, bosta indikaturi tas-saħħa wrew deterjorament sinifikanti. Għalhekk, il-mortalità tat-trabi kibret minn 4,747 mewt fi tfal taħt sena fl-2007 għal 11,466 mewt fl-2016 u l-mortalità materna fl-istess perjodu minn 198 mewta materna għal 756. Filwaqt li fl-2008 ġew irreġistrati 31,719 każ ta' malarja, dan in-numru żdied. għal 240,613 fl-2016.

 Lingwi 
Il-Kostituzzjoni tal-Venezwela tirrikonoxxi l-Ispanjol u l-lingwi tal-popli indiġeni tal-Venezwela bħala uffiċjali. L-Spanjol huwa l-lingwa materna tal-maġġoranza tal-Venezwelani. Il-varjant tal-Ispanjol użat huwa l-Ispanjol Venezwelan, li min-naħa tiegħu huwa maqsum f'diversi djaletti.

Il-lingwi tal-Veneżweljani indiġeni huma mitkellma minn inqas minn 1% tal-popolazzjoni totali tal-Venezwela. Fost dawn il-lingwi hemm Wayuunaiki, Warao, Pemón u oħrajn.

Il-Lingwa tas-Sinjali tal-Venezwela (LSV) mhijiex kostituzzjonalment lingwa uffiċjali, madankollu, tintuża mill-kultura torox tal-pajjiż u kostituzzjonalment it-torox u l-mut għandhom id-dritt jesprimu lilhom infushom u jikkomunikaw taħt din il-lingwa. Ġeneralment, il-Lingwa tas-Sinjali Venezwelana tintuża fi programmi tal-aħbarijiet televiżivi minn interpreti.

L-immigranti minn pajjiżi oħra jużaw il-lingwi tagħhom stess, minbarra l-Spanjol. Fost l-aktar lingwi mhux nattivi mitkellma hemm l-Għarbi, iċ-Ċiniż, l-Ingliż, it-Taljan u l-Portugiż. L-Ingliż jintuża bħala lingwa materna mill-Venezwelani li joqogħdu fi bliet qrib il-Gujana, bħal San Martín de Turumbán. Fir-rigward tad-djaletti, Portugiż u l-Portuñol huwa mitkellem fuq il-fruntiera mal-Brażil, speċjalment f'Santa Elena de Uairén. Coloniero German huwa djalett Ġermaniż użat f'Colonia Tovar, fl-stat ta' Aragua.

 Reliġjon 
Il-Kostituzzjoni Nazzjonali tistabbilixxi l-libertà tar-reliġjon. L-Insara jiffurmaw aktar minn 80% tal-popolazzjoni. Fost dawn, madwar 71% jidentifikaw bħala Kattoliċi. Madwar 17% jappartjenu għal knejjes evanġeliċi, il-Knisja Anglikana u gruppi Protestanti oħra bħax-Xhieda ta' Jehovah, Il-Knisja ta' Ġesù Kristu tal-Qaddisin tal-Aħħar Jiem u l-Knisja Adventista tas-Seba' Jum.

2% tal-Venezwelani huma membri ta' reliġjonijiet oħra bħall-Iżlam, l-Induiżmu, il-Buddiżmu u l-Ġudaiżmu. Il-prattikanti tar-reliġjonijiet b'għeruq pre-Ispaniċi jirrappreżentaw 2% oħra tal-popolazzjoni. L-atei huma 2% tal-Veneżweli, filwaqt li l-agnostiċi huma 6%. Min-naħa l-oħra, Santeria għandha segwaċi fost il-popolazzjoni Afro-dixxendenti.

Fost il-manifestazzjonijiet reliġjużi popolari tal-Venezwela hemm ix-xjaten taż-żfin ta' Corpus Christi. Din id-dimostrazzjoni ssir f'diversi reġjuni tal-pajjiż minn gruppi differenti msejħa fratellanzi jew fratellanzi, li jiċċelebraw il-preżenza ta' Kristu fis-Santissimu Sagrament tal-Ewkaristija skont id-duttrina tal-Kattoliċiżmu B'kollox hemm 11-il fratellanza li jġibu flimkien aktar minn ħamest elef ruħ, l-aktar famużi minnhom huwa x-xjaten taż-żfin ta' Yare. Dawn il-manifestazzjonijiet ġew rikonoxxuti mill-UNESCO bħala Wirt Kulturali Intanġibbli tal-Umanità fl-2012. Bl-istess mod, il-partit San Pedro huwa festival reliġjuż ieħor ipproklamat wirt kulturali intanġibbli tal-Umanità mill-UNESCO.

 Kriminalità 
Il-kriminalità fil-Venezwela hija problema li taffettwa l-pajjiż kollu, għalkemm is-severità eżatta tal-problema mhix magħrufa minħabba li l-NGOs jimmaniġġjaw informazzjoni mhux uffiċjali u m'għandhom l-ebda mod biex jivverifikaw l-informazzjoni uffiċjali dwar il-kriminalità fil-Venezwela kienet ikklassifikata bħala l-iktar nazzjon perikoluż id-dinja skont l-istħarriġ ta' Gallup fl-2013 u fl-2015. Fl-2013 19% biss tal-Venezweli ħassewhom siguri li jimxu waħedhom bil-lejl, bi kważi kwart ta' dawk li wieġbu jindikaw li huma jew membru tal-familja kienu ġew ikkupjati fl-aħħar sena. Is-sitwazzjoni marret għall-agħar meta 14% biss ħassewhom siguri fl-2015, l-inqas persentaġġ globali rreġistrat mill-2005.​ Ir-rata ta' omiċidju intenzjonali tal-pajjiż hija wkoll waħda mill-ogħla fid-dinja.

Skont in-Nazzjonijiet Uniti, din it-tip ta' problema hija dovuta għas-sitwazzjoni politika u ekonomika fqira fil-pajjiż. traffikar tas-sess u xogħol tal-skjavi “Bħala riżultat tal-livelli għoljin ta' kriminalità, il-Venezweli ġew imġiegħla jimmodifikaw xi drawwiet tal-istil tal-ħajja.

 Organizzazzjoni territorjali 
Diviżjoni Politika Territorjali: 23 Stat, Distrett Kapitali 1 (Preċedentement imsejjaħ id-Distrett Federali) u d-Dipendenzi Federali magħmula minn 311-il gżira, ċwievet u gżejjer.

Il-Venezwela hija maqsuma f'4 reġjuni naturali kbar: ir-Reġjun tal-Karibew, ir-Reġjun Andin, ir-Reġjun ta' Llanos u r-Reġjun tal-Amażonja. Uffiċjalment hija organizzata f'9 reġjuni ġeografiċi li huma:

Medda tal-muntanji Ċentrali, hija magħmula mill-istati: Yaracuy, Carabobo, Aragua, Miranda, Distrett Kapitali u t-tramuntana tal-istati Anzoátegui, Cojedes u Guárico.

Il-firxa tal-muntanji tal-Lvant, hija magħmula mill-istat ta 'Sucre fl-intier tagħha u t-tramuntana tal-stati ta' Anzoátegui u Monagas.

Sistema Corian, magħmula mill-stat ta' Falcón u t-tramuntana tal-istati ta' Lara u Yaracuy.

Il-Lag Maracaibo, ikopri l-stat ta' Zulia, it-tramuntana tal-stat ta' Táchira u l-majjistral tal-istati ta' Mérida u Trujillo.

L-Andes, magħmula mill-stati: Táchira, Mérida, Trujillo u n-nofsinhar tal-stat ta' Lara u l-punent tal-stati ta' Barinas u Portuguesa.

Los Llanos jokkupa r-reġjun ċentrali tal-pajjiż u huwa magħmul mill-stati: Apure, Barinas, Portuguesa, Cojedes, Guárico, Anzoátegui u Monagas.

Sistema Deltaic, magħmula mill-grigal tal-stat Monagas u d-Delta Amacuro kollu.

Fin-Nofsinhar tal-Orinoco, jinkludi l-stati ta' Bolívar, Amazonas u n-Nofsinhar tad-Delta Amacuro.

Reġjun insulari, jiġbor fih l-stat ta' Nueva Esparta bit-3 gżejjer tiegħu: Margarita, Coche u Cubagua u l-aġenziji federali li jinsabu fit-tramuntana tal-Venezwela fuq il-Baħar Karibew.

 Kultura 
Il-kultura tal-Venezwela hija melting pot li fundamentalment tintegra tliet familji differenti: l-indiġeni, l-Afrikani u l-Ewropej. L-ewwel tnejn min-naħa tagħhom kellhom kulturi differenzjati skond it-tribujiet. It-traskultura u l-assimilazzjoni, tipiċi tas-sinkretiżmu kulturali, wasslu għall-kultura attwali tal-Venezwela, simili f'ħafna aspetti għall-bqija tal-Amerika Latina, għalkemm l-ambjent naturali jikkawża differenzi importanti. L-influwenza indiġena hija limitata għal xi kliem fil-lessiku u l-gastronomija. L-influwenza Afrikana bl-istess mod, minbarra l-istrumenti mużikali bħat-tanbur. L-influwenza Spanjola kienet aktar importanti u b'mod partikolari kienet ġejja mir-reġjuni ta' Andalusia u Extremadura, postijiet ta' oriġini tal-maġġoranza ta' settlers fiż-żona tal-Karibew matul l-era kolonjali. Bħala eżempju ta' dan, nistgħu nsemmu l-binjiet, xi wħud mill-mużika, ir-reliġjon Kattolika u l-lingwa. Influwenza Spanjola ovvja hija l-ġlied tal-barrin u ċerti karatteristiċi tal-gastronomija. Il-Venezwela kienet ukoll arrikkita minn kurrenti oħra ta' oriġini Antilliana u Ewropea fis-seklu 19, speċjalment ta' oriġini Franċiża. Fi stadju aktar reċenti, dimostrazzjonijiet ta' oriġini Amerikana u immigrazzjoni ġdida ta' oriġini Spanjola, Taljana u Portugiża faqqgħet fil-bliet il-kbar u r-reġjuni taż-żejt, u żiedu l-mużajk kulturali diġà kumpless. Għalhekk, pereżempju, mill-Stati Uniti ġejja l-influwenza tat-togħma għall-baseball u l-kostruzzjonijiet arkitettoniċi moderni.

 Letteratura 
Il-letteratura Venezwelana bdiet tiżviluppa mill-era kolonjali, b'indirizzi għall-artijiet il-ġodda u l-abitanti oriġinali tagħhom. Kronaki u stili varji ta' poeżija kienu l-manifestazzjonijiet letterarji ewlenin matul is-seklu 18. F'dan l-ewwel perjodu tispikka l-figurata'  Andrés Bello, poeta, filologu, grammatiku u edukatur ta' fama universali. Bello żviluppa xogħlijiet bħal Allocution on Poetry (1823) u Silva on Agriculture in the Torrid Zone (1826), li kienu prekursuri tat-tema Amerikanista li kienet tiġi żviluppata ftit tal-ħin wara f'żoni oħra tal-kontinent. Simón Rodríguez jirrappreżenta eżempju ieħor ta' fama fil-kontinent kollu, b'xogħlijiet bħal Soċjetajiet Amerikani (1828), Difiża ta’ Bolívar (1830), Osservazzjonijiet fuq it-terren ta' Vincocaya (1830), u Dwal u virtujiet soċjali (1834).


Id-daħla tas-seklu 19 u l-Indipendenza raw it-twelid ta' letteratura politika raffinata, inkluża l-awtobijografija ta' Francisco de Miranda u l-ittri ta' Bolívar, kif ukoll oratorju ta' sbuħija retorika u stilistika kbira li kienet se tgħaddi l-kitbiet tal-aktar diversi. eroj tal-proċess emanċipatorju. Wara l-Indipendenza, il-letteratura Venezwelana bdiet tiddiversifika, iżda bdiet tevolvi b'rata mgħaġġla biss fi żmien Guzmán Blanco.

Matul il-perjodu bejn l-emanċipazzjoni tal-Venezwela mill-Gran Kolombja, il-ħajja tal-poeta Zulian, filologu politiku u storiku Rafael María Baralt, l-ewwel Latin Amerikan li okkupa siġġu numru fl-Akkademja Rjali Spanjola u awtur tal-ewwel ktieb dwar l-Istorja tal-Venezwela (1887), minbarra sensiela ta' pubblikazzjonijiet li ffurmaw kontribuzzjonijiet għal-letteratura Hispanika bl-ewwel Diccionario Matrix de la Lengua Castellana (1850) u d-Diccionario de Galicismos (1855); ta' għadd bla għadd ta' odi bħal To Christopher Columbus (1849) u l-aktar famużi Adieu lill-Patrija (1843), u diversi esejs politiċi.

Ir-Romantiċiżmu, l-ewwel ġeneru letterarju importanti fil-Venezwela, żviluppa f'nofs dak il-perjodu, b'figuri bħal Juan Antonio Pérez Bonalde u Eduardo Blanco jispikkaw fi ħdan dan il-moviment. Fl-aħħar tas-seklu 19, seħħ il-moderniżmu u fil-bidu tas-seklu 20, seħħet id-dehra ta' avant-garde. Il-costumbriżmu, b’għeruq romantiċi, ħa għeruq fondi fil-Venezwela permezz ta' awturi bħal Nicanor Bolet Peraza, Daniel Mendoza u Fermín Toro.

Mill-1880, fil-Venezwela bdew jitfasslu moviment letterarju u tradizzjoni ta' ambizzjoni usa'. Cecilio Acosta u Arístides Rojas, fost oħrajn, indikaw it-tranżizzjoni lejn pożizzjonijiet intellettwali u kreattivi ġodda. Fil-qasam tal-moderniżmu spikkaw fost l-oħrajn Manuel Díaz Rodríguez u Luis Urbaneja Ahelpohl.

Is-sena 1910 normalment tittieħed bħala l-punt tat-tluq għal esperjenzi estetiċi ġodda li jirreaġixxu kontra l-moderniżmu u jippruvaw jiktbu dwar il-ħajja komuni, sabiex toħroġ espressjoni letterarja ġdida ta' natura realistika, li fiha jerġgħu jitfaċċaw essenzi qodma tal-kostumbriżmu. F'dan il-mument fit-trajettorja tar-rumanz Venezwelan, l-ismijiet ta' José Rafael Pocaterra (Memorji ta' Venezweljan tad-Dekadenza), Teresa de la Parra (Ifigenia) u l-figura kbira ta' Rómulo Gallegos, li waqqaf l-iskola tar-realiżmu maġiku, huma rilevanti l-Amerika Latina, b’xogħlijiet bħal Doña Bárbara (1929), Cantaclaro (1934), u Canaima (1935).

Awturi Venezwelani rikonoxxuti oħra huma Andrés Eloy Blanco, Arturo Uslar Pietri (li introduċa t-terminu Realiżmu Maġiku fil-letteratura), Miguel Otero Silva, Mariano Picón Salas, Guillermo Meneses, Adriano González León, Antonia Palacios, José Antonio Ramos Sucre, Salvador Garmendia, Francisco. Lazo Martí, Rafael Cadenas, José Ignacio Cabrujas, u Víctor Bravo, fost oħrajn. Bħala parti mix-xogħol letterarju, fil-Venezwela l-Premju Rómulo Gallegos huwa organizzat kull sentejn għall-aktar rumanz li jispikka fid-dinja li titkellem bl-Ispanjol, premju meqjus minn ħafna bħala l-aktar premju letterarju importanti fl-Amerika Latina.

 Mużika 
Il-mużika Venezwelana hija kkaratterizzata minn taħlit ta' elementi Spanjoli u Afrikani, tipiċi li jappartjenu għal poplu prinċipalment mestiż. L-aktar ġeneru rappreżentattiv tal-pajjiż huwa l-mużika llanera, li tuża strumenti bħal cuatro, l-arpa, il-maracas, il-bandola u l-capachos. Dan ir-ritmu sar ikkonsagrat bħala l-mużika tal-identità nazzjonali, sal-punt li l-Venezweli jissejħu llaneros barra minn Malta. Dan il-ġeneru kellu l-oriġini tiegħu fir-reġjun illum inkluż fl-stati ta' Apure, Barinas, Guárico, Cojedes u Portuguesa, fejn huwa kkultivat ta' spiss.


Ġeneru ieħor ta' sinifikat kulturali kbir huwa l-bagalja, oriġinarjament miż-Zulia—għalkemm għandha varjanti fil-Lvant tal-pajjiż. Illum il-ġurnata' huwa ġeneru li huwa relatat mal-Milied madwar il-Venezwela. Fost l-esponenti tal-bagpipe Zuliana, jispikka r-rispett reverenzjali lejn Ricardo Aguirre, li kkompona dak li hu meqjus bħala l-innu tal-ġeneru, La Gray Zuliana.

Il-waltz Venezwelan igawdi wkoll rikonoxximent, u ġie żviluppat fuq kollox minn surmasti kbar tal-kitarra bħal Antonio Lauro u Alirio Díaz. Għalkemm huwa derivattiv tal-waltz Ewropew, huwa mitmugħ mill-karatteristiċi mużikali tipiċi tal-pajjiż, li jiġi esegwit bl-istrumenti klassiċi tal-mużika llanera, inklużi l-kitarra, it-treble, il-pjanu u l-klarinett. Għandu l-għeruq tiegħu fir-reġjun ċentrali-punent tal-pajjiż u fir-reġjun Andin, fejn jintużaw il-vjolin u l-mandolina.

It-togħma mużikali tal-Veneżweli hija differenti ħafna minn dik tal-pajjiżi tal-Amerika t'Isfel Biss mal-Kolombja għandhom xi gosti komuni, bħal vallenato fuq il-kosta u mużika llanera, għax huma mill-fruntiera. Huwa ċar li huwa Karibew: is-salsa u l-merengue huma mużika biex tisma' u mhux biss biex tiżfen, bħal f’pajjiżi oħra. Il-pop u l-hip hop huma wkoll ġeneri li huma popolari ħafna fost iż-żgħażagħ.

L-iktar żfin rappreżentattiv tan-nazzjon Venezwelan huwa l-joropo. Għandu moviment mgħaġġel b’ritmu ternarju, li jinkludi tap dance ikkulurit u referenza żgħira għall-valz Ewropew, u għalhekk jirrappreżenta l-aktar forma espressiva ġenwina fost il-manifestazzjonijiet tal-mużika kolonjali.

Minħabba l-influwenza u l-prossimità tal-pajjiżi Anglo-Amerikani, jiġu prodotti wkoll heavy metal, reggae u ska, kif ukoll ġeneri rock u pop oħra, li jinstemgħu speċjalment fost il-komunitajiet taż-żgħażagħ ta’ bliet kbar. Bl-istess mod, il-mużika elettronika magħmula fil-Venezwela ilha tgawdi rikonoxximent internazzjonali akbar.

Fost l-esponenti kollha tal-mużika Venezwelana, l-aktar ċċelebrat huwa Simón Díaz, li l-kult u l-interpretazzjoni tiegħu tal-mużika llanera, flimkien mal-personalità tiegħu, kisbu l-istatus li jitqies bħala l-aktar folklorist Venezwelan importanti ta' kull żmien. L-melodia tiegħu Caballo Viejo ġiet koperta u tradotta f'diversi lingwi madwar id-dinja. Fl-2008 Díaz irċieva Premju Grammy Onorarju mill-Bord tad-Diretturi tal-Akkademja tar-Reġistrazzjoni tal-Amerika Latina.

Bl-istess mod fil-mużika klassika, il-Venezwela spikkat f'dawn l-aħħar snin talli daqqet fuq palkijiet Ewropej mill-Orkestra Sinfonika Simón Bolívar, kisbet ftit fama internazzjonali u poġġiet ruħha bħala waħda mill-aqwa orkestri fid-dinja flimkien mad-direttur tagħha Gustavo Dudamel li jmexxi wkoll il- Orkestra Filarmonika ta' Los Angeles.

 Arti tal-plastik 

Il-pittura u l-iskultura Venezwelana kienu tradizzjonalment influwenzati minn temi storiċi u l-proċess politiku esperjenzat mill-pajjiż matul l-Indipendenza tiegħu. Ħafna pitturi u skulturi tas-seklu dsatax huma spiss ippreżentati bħala rappreżentazzjonijiet ta’ mumenti ewlenin fl-istorja, għemejjel erojċi, u allegoriji tan-nazzjon. Dawk li spikkaw f'din il-fażi kienu Juan Lovera, Arturo Michelena, Martín Tovar y Tovar, Tito Salas, fost oħrajn. Madankollu, il-pittura romantika kellha l-akbar esponent tagħha f'Cristobal Rojas, li fil-biċċa l-kbira taddevja minn dawk it-temi ġeneralizzati. Fost dawk li kkontribwew ħafna għall-arti kinetika kien hemm Carlos Cruz-Díez, Jesús Soto u Juvenal Ravelo. Din it-tendenza partikolari saret popolari ħafna fil-pajjiż, u hemm xogħlijiet ta' dan it-tip f'diversi istituzzjonijiet kulturali, u anke fuq l-awtostradi, fil-Metro u f'ajruporti bħal Maiquetía. L-astrazzjoni u s-simboliżmu kellhom wieħed mill-akbar żviluppaturi tiegħu f'Armando Reverón, li x-xogħol tiegħu qed jibda jiġi skopert mill-ġdid u rikonoxxut internazzjonalment.

Alejandro Otero spikka wkoll fl-astrazzjoni u l-kinetikiżmu, filwaqt li r-realiżmu soċjali kien marbut max-xogħol ta' César Rengifo. Pitturi tal-pajsaġġ kbar kienu Manuel Cabré, Luis Álvarez de Lugo, fost oħrajn, li jispikkaw fil-pittura tal-għolja El Ávila. Isem ieħor huwa Pedro León Zapata, magħruf bħala karikatur famuż. Francisco Narváez, Alejandro Colina, Gertrud Goldschmidt, Lía Bermúdez, fost oħrajn, jispikkaw fl-iskultura. L-attivitajiet u l-kreazzjonijiet fil-qasam tad-disinn grafiku wkoll kellhom post speċjali fil-pajjiż. Bl-istess mod, hemm bosta artisti li ddedikaw lilhom infushom għall-produzzjoni tal-arti kontemporanja, li jidhru fix-xena nazzjonali u internazzjonali. Jenfasizza x-xogħol ta' Yucef Merhi, pijunier tal-arti diġitali, kif ukoll ix-xogħol ta' José Antonio Hernández-Díez.

 Inġenji 
L-istorja tal-artiġjanat u l-artiġjani ma tistax tiġi sseparata minn anteċedenti li jmorru lura għal aktar minn 14,000 sena, meta l-ewwel settlers Amerinjani abitaw it-territorju attwali tal-Venezwela. Huma żviluppaw tekniki tipiċi tas-soċjetajiet tal-kaċċaturi u l-ġbir għat-tinqix tal-ġebel u l-injam, sabiex joħolqu oġġetti li jiffavorixxu l-interazzjoni tagħhom mal-ambjent u l-użu tar-riżorsi tiegħu.

Xi żmien wara, meta kisbu l-għarfien li jippermettilhom jittrattaw riżorsi naturali oħra, bħat-tafal, irnexxielhom jaqbdu parti mid-dinja u l-kosmogonija tagħhom fuq l-art immudellata u msajra. L-ewwel vestiġji taċ-ċeramika ġejjin mill-Orinoco tan-nofs, mit-tradizzjonijiet kulturali magħrufa bħala Saladoide u Barrancoide. L-insiġ u l-basket kienu użati b'mod utilitarju u fil-festi sagri. Fiċ-ċimiterji indiġeni ta' Quíbor, instabu fdalijiet ta' plottijiet sħaħ li servew bħala appoġġ għall-katavri. Qfief bħal dawn kienu jintużaw bħala urni fejn kienu jitqiegħdu partijiet mill-iskeletru niexef biex jiġu depożitati fi spazji oħra bħala dfin sekondarju. Xi frammenti arkeoloġiċi taċ-ċeramika juru impressjonijiet ta' basktrija li jissuġġerixxu li ċertu nisġiet servew bħala appoġġ għal qsari jew platti kbar, filwaqt li l-biċċiet kienu dekorati jew lesti qabel ma jinħarqu. Ħafna mit-tekniki pprattikati fis-snajja attwali twieldu f'dan il-perjodu storiku.

 Arkitettura 
Ix-xogħol arkitettoniku fil-pajjiż jista' jmur lura għall-1000 QK, meta l-ewwel settlers wettqu xogħol ta' l-art bil-ħsieb ta' żvilupp agrikolu, ħakmu wkoll l-immaniġġjar tal-ġebel għal bini maħsub għall-ħażna. Aktar tard żviluppa arkitettura indiġena fi spazji akkwatiċi u tal-ġungla, li kellha l-aktar eżempji rappreżentattivi tagħha fid-djar tas-stilt, ix-shabonos u l-churuatas (għarix) ta' interess kollettiv, ikkaratterizzati minn ponta konika u struttura ċirkolari. Dawn tal-aħħar huma l-aktar proliferati fil-pajjiż, għandhom speċifiċità skont kull grupp etniku indiġenu u saru ikona tal-kultura Venezwelana.

Bit-twaqqif tal-Kolonja, inkisbet arkitettura kkaratterizzata fuq kollox minn sobriety u sempliċità. Minħabba l-ftit perċezzjoni tal-ġeoloġija ekonomika li kienet inizjalment mogħtija lill-provinċja ta' dak iż-żmien, għażlet għal iffrankar ta' riżorsi allokati għall-kostruzzjoni, li ddetermina modestja mmarkata fil-bini ta' din il-fażi Id-djar bahareque u adobe, bi twieqi kbar, u mibnija madwar patios bil-weraq u hallways, proliferaw sakemm saru l-aktar komuni għal dak iż-żmien. L-akkomodazzjoni popolari hija notevoli mingħajr ħafna ostentazzjoni, u l-arkitettura reliġjuża wkoll baqgħet marbuta ma 'dak l-ispirtu, li dam matul is-seklu 19. Madankollu, il-kuluri pittoresk u jleqqu li bihom huma mżejna l-ħitan ta' barra tad-djar huma karatteristiċi tal-arkitettura kolonjali tal-pajjiż, b'mod partikolari fl-ibliet sħan, bħal Coro u Maracaibo.

Is-seklu 20 kien ikkaratterizzat aktar mill-iżvilupp urban tiegħu mmirat lejn il-modernizzazzjoni. L-influwenza neo-barokka u Moorish kienu evidenti fil-kostruzzjoni tat-Teatru Nazzjonali u ċ-Ċirku l-Ġdid, minn periti notevoli bħal Alejandro Chataing. Kostruzzjonijiet bħat-Teatru Teresa Carreño u t-Torrijiet taċ-Ċentru Simón Bolívar, kif ukoll l-Iżvilupp mill-ġdid ta' El Silencio u l-Belt Università ta' Caracas (magħmula minn Carlos Raúl Villanueva), jiżvelaw l-impuls mogħti lill-arkitettura modernista fil-pajjiż, peress li fin-nofs. tas-seklu. Ta' min jinnota wkoll is-skyscrapers imponenti fil-kapitali mibnija waqt l-isplużjoni taż-żejt, bit-Twin Towers ta' Parque Central jispikkaw.

 Gastronomija 
Il-gastronomija tal-Venezwela hija mod varjat ta' kif tipprepara ikel u xorb magħmul f'dak il-pajjiż, li jikkostitwixxi r-riżultat tat-taħlita kulturali u gastronomika mill-Ewropa—speċjalment Spanja, l-Italja, il-Ġermanja, Franza, l-Olanda u l-Portugall—u l-Afrika—a sal- popolazzjonijiet ta' skjavi miġjuba mill-Ispanjoli—bil-gastronomija tal-popli indiġeni tal-pajjiż.


Għalkemm għandha dawn il-karatteristiċi universalment, il-gastronomija tal-Venezwela hija varjabbli u diversa daqs it-territorju nnifsu. Fir-reġjun kapitali tal-pajjiż, hija nnutata diversità akbar minħabba li hija punt ta' konfluwenza, peress li hija ċ-ċentru taż-żoni produttivi, u fejn tiġi riċevuta l-akbar influwenza Spanjola, Taljana u Ewropea oħra. Fir-reġjun tal-Lvant, minħabba li hija żona tal-Karibew, tippredomina kċina bbażata fuq ħut, awwisti u molluski bl-għaġin jew ross, li tiżvela wkoll l-influwenza tal-ikel marittimu Ewropew. Fil-Llanos huwa magħruf sew il-konsum taċ-ċanga u l-annimali kkaċċjati, kif ukoll il-produzzjoni kbira tiegħu ta' ġobon u prodotti tal-ħalib. Zulia, il-punent tal-pajjiż u Guayana mhumiex 'il bogħod minn dawn l-istess karatteristiċi, differenti fil-laħam tal-mogħoż, mogħoż u fenek, ġobon bħal palmita fl-ewwel tnejn, u fil-preżenza tal-qamħ f'dak l-aħħar reġjun, fejn Huma jipproduċu ġobon bħal Guayanés, ġobon bl-idejn, fost oħrajn Fl-Andes hemm orjentazzjoni aktar Ewropea, fejn aktar ħaxix u tuberi, qamħ, laħam tan-nagħaġ, trota kkultivata u prodotti tal-ħalib.

Il-kċina tal-Venezwela għandha platti oħra magħrufa bħall-arepa, tip ta' bun inkaljat b'forma ċirkolari ta' għaġina tal-qamħ li jiġi kkunsmat mimli b’ikel ieħor jew użat bħala side dish, il-cahapas, il-mogħoż fil-ġewż tal-Indi, ir-reġina pepiada. , iċ-ċanga fuq stick, ixwi iswed, grill Creole, soppa tat-tripa, pisca Andina u bollos pelones fost oħrajn. It-tequeños, minbarra li huma wirt kulturali, huma l-aktar tip ta' appetizer apprezzat fil-pajjiż, u l-preparazzjoni ta' empanadas hija wkoll estensiva ħafna. Ta' kontribuzzjoni barranija huma l-fabada (minn Spanja) u l-pasticho (mill-Italja). Fost l-aktar xarbiet popolari hemm chicha Venezwelana u papelón bil-lumi. Il-birra hija l-iktar xarba alkoħolika kkunsmata, u l-punch tal-krema huwa wkoll prodott. Ir-rum Venezwelan għandu tradizzjoni kbira u huwa fost l-aqwa fid-dinja.

 Ċinema u teatru 
Iċ-ċinema Venezwelana bdiet il-produzzjoni tagħha fl-1896, sena biss wara l-ewwel produzzjoni tal-aħwa Lumière fi Franza. Iċ-ċinema nazzjonali ħa wkoll wieħed mill-aktar passi importanti tiegħu fl-1934 meta l-kwartieri ġenerali tal-laboratorji nazzjonali u Maracay Films ġew stabbiliti fil-belt ta' Maracay. Il-Miracle of the Lake, l-ewwel dokumentarju bil-kulur li sar fil-Venezwela u l-Amerika Latina, jiġi ffilmjat f'dan il-laboratorju.


Iċ-ċinema Venezwelana, min-naħa tagħha, kienet ikkaratterizzata minn produzzjoni irregolari, għalkemm esperjenzat era tad-deheb fis-snin sebgħin u tmenin b’diretturi bħal Mauricio Walerstein, Clemente de la Cerda u Román Chalbaud, dan tal-aħħar awtur tal-film meqjus minn ħafna bħala li hu. l-aqwa esponent taċ-ċinema Venezwelana: The smoking fish (1977). Forsi l-aktar produttur tal-films ta' suċċess fil-pajjiż kienet Margot Benacerraf, li rebħet il-Palma tad-Deheb għall-Venezwela fil-Festival ta' Cannes tal-1959 bix-xogħol tagħha Araya. L-aktar diretturi rappreżentattivi huma Fina Torres, Elia Schneider, Alberto Arvelo, José Ramón Novoa u Diego Rísquez. Il-korp governattiv huwa ċ-Ċentru Nazzjonali Awtonomu taċ-Ċinematografija.

Il-ħames films l-aktar li dehru fl-istorja taċ-ċinema Venezwelana huma Papita, maní, tostón (2013) ta' Luis Carlos Hueck (b'1,840,281 miljun telespettatur), Culpable Homicide (1984) ta' César Bolívar (1,335,552), Macu, The Policeman's Wife (1987). ) minn Solveig Hoogesteijn (1,180,621), Express Kidnapping (2005) minn Jonathan Jakubowicz, u Zero Hour (2010) minn Diego Velasco.​

Min-naħa tagħha, il-manifestazzjonijiet teatrali tal-Venezwela huma ddokumentati ħażin matul il-perjodu prekolombjan, parzjalment minħabba l-viżjoni Ewrocentrika tad-dinja u l-ftit żvilupp tat-tribujiet indiġeni lokali, meta mqabbla mal-Aztecs, Mayans u Incas. Madankollu, it-teatru wettaq funzjoni importanti f'termini ta 'tixrid tal-identità tat-tribù, żviluppa aktar fl-Andes tal-Venezwela, fejn kien użat għal skopijiet edukattivi u reliġjużi. Il-professjonalizzazzjoni tat-teatru kienet tiġi fi żmien il-Kolonja, madwar is-seklu 17. Intqal li t-teatru modern tal-Venezwela kien influwenzat fil-biċċa l-kbira mill-biċċiet ta' Tennessee Williams għat-trattament tiegħu tal-problemi tal-bnedmin, u ġie popolarizzat permezz tal-hekk imsejħa teatru tat-Trinità Qaddisa tal-Venezwela: José Ignacio Cabrujas, Isaac Chocron u Román. Chalbaud. L-attività tagħha hija abbundanti u tfittex li tarrikkixxi ruħha b’xogħlijiet universali u tekniki ta' interpretazzjoni ġodda Hemm bosta gruppi teatrali bħall-Kumpanija Nazzjonali tat-Teatru, Rajatabla, Theja, u s-Sedja tal-Palk tal-Venezwela.

 Sports 
L-oriġini tal-isport fil-Venezwela jistgħu jiġu rintraċċati lura għall-era kolonjali, meta l-baqar ġew introdotti fil-pajjiż fit-tieni nofs tas-seklu 16. Dan jagħti lok għall-coleus, sport ekwestri li jikkonsisti fit-twaqqigħ ta' barri minn denb, li joriġina minn xogħol agrikolu fil-pjanuri. Ta' l-istess data, jingħaddu l-blalen tal-Kreoli, logħba simili għall-boccia u l-petanque. Din l-aħħar modalità ġiet introdotta mill-patrijiet Spanjoli f'dak l-istess perjodu storiku, iżda l-popolarità tagħha kienet se tikber fis-seklu 20. Iż-żewġ prattiċi għandhom tradizzjoni twila fil-pajjiż. Xi arti marzjali bħall-garrote Tocuyan u l-ġlieda kontra sottomissjoni Karive huma wkoll indiġeni.


Il-baseball huwa l-isport ewlieni fil-pajjiż. Il-popolarità ta' dan l-isport kibret b'mod straordinarju wara li, fl-1941, dan in-nazzjon ta' l-Amerika t’Isfel kien inkurunat fit-Tazza tad-Dinja tal-Baseball F'dan il-qasam spikkat b’mod notevoli, li ħadet seba' titli tas-Serje tal-Karibew, u kienet tlett darbiet tal-Baseball. Medalja tad-deheb fit-Tazza tad-Dinja. Il-Venezwelan Professional Baseball League, imwaqqfa fl-1945, hija dik li torganizza l-kompetizzjoni annwali ewlenija fil-qasam, u għandha tmien timijiet. Barra minn hekk, il-Venezwela hija t-tieni l-akbar esportatur ta' plejers tal-baseball, ssuperat biss mir-Repubblika Dominicana. Fl-2008, total ta' 729 plejer tal-baseball tal-Venezwela kellhom kuntratt fil-baseball professjonali barrani Huwa importanti ħafna għall-pajjiż li jsegwi l-karriera sportiva tal-Venezweli fil-kampjonat tal-baseball Amerikan. Ta' min jinnota li l-Venezwela tidher bħala waħda mill-potenzi dinjija f’dan l-isport. Għandu wkoll tim tal-baseball tan-nisa li rebaħ il-midalja tal-bronż fil-kampjonat dinji tal-baseball f’dik il-kategorija fl-2016.

Il-basketball huwa meqjus bħala wieħed mill-aktar sports popolari fil-pajjiż Din id-dixxiplina sportiva hija rappreżentata mill-Federazzjoni tal-Basketball tal-Venezwela (FVB) affiljata mal-FIBA. L-attività tagħha hija maqsuma fil-Lega Professjonali u l-Lega Nazzjonali. It-tim f'avvenimenti internazzjonali pparteċipa fil-Logħob Olimpiku ta' Barċellona tal-1992, li kien l-unika parteċipazzjoni Olimpika tiegħu, u fit-Tazzi tad-Dinja tal-1990, 2002, 2006 u 2023. Ikkwalifika wkoll għal diversi Tournaments tal-Ameriki (Pre-Olimpiċi), Kampjonati. FIBA Americas (Pre-Tazza tad-Dinja) u Logħob Pan Amerikan. Fl-NBA ipparteċipaw diversi Venezweljani, l-aktar magħruf ikun Carl Herrera. L-akbar proeza tal-basketball Venezwelan s'issa kienet il-midalja tad-deheb fil-Kampjonat FIBA ​​tal-Ameriki tal-2015, u mhux inqas importanti t-tliet titli tal-Kampjonat tal-Basketball tal-Amerika t'Isfel fl-1991, 2014 u 2016.

Il-futbol ra l-popolarità tiegħu tiżdied f'dawn l-aħħar snin, u sar sport li jiġbed folol fil-pajjiż. Organizzata mill-Federazzjoni tal-Futbol Venezwelana (FVF), affiljata mal-FIFA. Iż-żieda fir-rebħiet u l-kwalità tal-logħob tat-tim tal-futbol tal-Venezwela sa mill-2001 stimulat l-iżvilupp f'din id-dixxiplina, kif ukoll l-attrazzjoni tal-partitarji. Il-Venezwela organizzat Copa América għall-ewwel darba fit-42 edizzjoni tagħha fl-2007, għalkemm l-aħjar parteċipazzjoni tagħha fit-tournament kienet fl-2011, u kisbet ir-raba' post L-akbar kisbiet tal-futbol Venezwelan kienu żewġ titli fil-Kampjonat tan-Nisa ta' taħt is-17-il sena tal-Amerika t'Isfel fl-2013. u 2016 u runner-up fil-Kampjonat tal-Futbol ta' l-Amerika t’Isfel 2013 Laħqu wkoll runner-up fit-Tazza tad-Dinja tal-Futbol U-20 2017 Fil-varjazzjoni tagħha tal-futsal, il-Venezwela kisbet karriera importanti. sar champion fil-Kampjonat Dinji tal-Futsal AMF fl-1997.387​Fl-isports bil-mutur, l-iktar Venezwelan prominenti kien Johnny Cecotto. Sar l-iżgħar champion tad-dinja fl-istorja tal-muturi billi rebaħ il-Grand Prix ta' Franċiż fit-350cc, u żied il-Kampjonat tad-Dinja 750cc mat-titli tiegħu. F'din id-dixxiplina jispikka wkoll Carlos Lavado, li reba darbtejn il-Kampjonat tad-Dinja tal-250cc, u Pastor Maldonado, sewwieq tat-tlielaq tal-Formula 1, rebbie[ tal-Grand Prix ta' Spanja tal-2012.388

Min-naħa l-oħra, fl-isports individwali l-aktar prominenti fil-Venezwela huwa l-boxing, b'bażi kbira ta' partitarji. Il-pajjiż ipproduċa boxers mill-aqwa fil-livell internazzjonali, u huwa segwit b'interess mill-Venezwelani. Fl-isport tax-xitwa, il-Venezwela spikkat fl-iski Nordiku ma' César Baena. F'dak li għandu x'jaqsam mal-atletika, fit-triple jump, il-Venezwela spikkat grazzi għal Yulimar Rojas li rebħet il-midalja tal-fidda fil-Logħob Olimpiku ta' Rio 2016, u ħames snin wara kienet se ssir championa Olimpika fil-Logħob Olimpiku ta' Tokyo 2020, u b'hekk stabbiliet rekord. rekord dinji u Olimpiku b’qabża ta’ 15.67 m.

Fil-karate, il-Venezwela hija l-uniku pajjiż fl-Amerika Latina li huwa fost l-aqwa 15 fid-dinja, fit-12-il post speċifikament, biex b'hekk rebaħ 3 midalji tad-deheb, 3 tal-fidda u 8 tal-bronż għal total ta' 14 fid-dinja , bl-aktar esponent prominenti ta' dan l-isport ikun Antonio Díaz. Ir-rugby ilu jiġi pprattikat ukoll mis-snin ħamsin, introdott fil-pajjiż minn ħaddiema taż-żejt ta' oriġini Brittanika. Illum il-ġurnata hija popolari ħafna fil-livell universitarju.

 Pageants tas-sbuħija 
Il-Venezwela hija distinta bħala “fabbrika ta' rġejjen tas-sbuħija”, peress li għandha t-titlu ta' Miss Univers 7 darbiet – konkors internazzjonali u annwali ta' sbuħija femminili li fih tiġi ġġudikata s-sbuħija integrali –, taħt biss l-Istati Uniti li rebħuha 9 drabi, kienu l-Amerikani li g[enu biex jintrodu/u l-konkors fil-Venezwela. Miss Venezuela bdiet bħala konkors tas-sbuħija fl-1952 sponsorjat mil-linja tal-ajru Pan Am u kumpanija li timmanifattura l-malji tal-għawm.

Il-pajjiż għandu aktar minn 200 akkademja tal-immudellar fejn tfajliet mill-età ta’ 4 snin huma mħarrġa f’dixxiplini bħall-makeup, il-faxxinu, it-taħdit fil-pubbliku, il-pożi tar-ritratti, l-espressjoni tal-ġisem, minbarra ħiliet oħra, peress li l-industrija renjanti saret waħda mill- l-aktar negozji qligħ u effiċjenti fil-pajjiż. Għalhekk, ir-renji huma parti mill-kultura popolari fil-Venezwela fejn isiru kważi 600 kompetizzjoni tas-sbuħija kull sena Il-kittieb Raúl Gallegos innota fil-ktieb tiegħu tal-2016, "Crude Nation: How Oil Riches Ruined Venezuela", "il-ġid taż-Żejt kabbar kultura. fejn id-dehra hija ta' importanza kbira.”​ Fl-istess ħin, il-Venezwela għandha waħda mill-ogħla rati ta' proċeduri kożmetiċi per capita fid-dinja.​

Il-fama tal-Venezwela fejn tidħol il-produzzjoni ta' rġejjen rebbieħa tal-kuruna qasmet il-fruntieri, peress li hemm diversi kandidati minn pajjiżi oħra, li jqabbdu s-servizzi tal-aġenziji tal-mudelli ta' dan il-pajjiż biex iħarrġuhom u b’hekk ikollhom opportunitajiet akbar biex jirbħu fil-konkorsi li fihom jipparteċipa.​ Il-moviment femminista fil-Venezwela wera matul is-snin kontra l-kult tal-konkors.

 Simboli nazzjonali 
Fil-Venezwela, minbarra li jirrikonoxxu l-bandiera, l-innu u t-tarka bħala simboli nazzjonali, elementi tipiċi oħra tal-flora u l-fawna nazzjonali ġew imsemmija bħala simboli tan-nazzjon.​ Jiġifieri:

 L-​araguaney (Tabebuia chrysantha) ilha s-​siġra nazzjonali mid-​29 taʼ Mejju, 1948.​ Ismu huwa magħmul minn kelma taʼ oriġini indiġena u taħlita ta' kliem Grieg li jfisser fjura tad-​deheb, b’referenza għall-​kulur isfar.

 L-orkidea (Cattleya mossiae) ġiet iddikjarata l-fjura nazzjonali fit-23 ta' Mejju, 1951. L-ispeċi mossiae ġiet skoperta fil-Venezwela fl-1830.

 It-turpial (Icterus icterus) ilu l-għasfur nazzjonali mit-23 ta' Mejju, 1958. Huwa għasfur b'wienaħ ta' madwar 24 ċentimetru, li huwa distint mill-kulur isfar-oranġjo tiegħu mal-ġisem kollu, ħlief ir-ras u l-ġwienaħ. li huma suwed b'partijiet bojod, u post blu madwar l-għajnejn.

 Alma llanera huwa joropo rilaxxat fl-1914, li l-mużika tiegħu kienet komposta minn Pedro Elías Gutiérrez ibbażat fuq test ta' Rafael Bolívar Coronado Huwa meqjus bħala t-tieni innu nazzjonali tal-Venezwela.

 Il-liquiliqui huwa l-kostum tipiku nazzjonali tal-Venezwela, iddikjarat fis-17 ta' Marzu, 2017. Jintuża l-aktar bħala ilbies maskili għal festi u avvenimenti soċjali, kif ukoll għaż-żfin joropo. Tikkonsisti f'ġakketta, qliezet u espadrilles. F'ċerti partijiet qed isir b'trims ta' kuluri differenti u jintuża bħala kostum komuni jew taż-żfin bl-espadrilles.

 Festi 
Il-Venezwela hija r-raba' pajjiż fl-Amerika Latina fin-numru ta' festi.397​ Hemm ukoll festi importanti ħafna fil-livell reġjonali minħabba s-sinifikat kulturali tagħhom, bħal dik tad-Divina Pastora (14 ta' Jannar) f'Lara, n 19​ il-Verġni tal-Consolación (15 ta' Awwissu) f'Táchira, il-Virgen del Socorro (13 ta' Novembru) f'Carabobo u l-Verġni ta' Chiquinquirá (18 ta' Novembru) fiż-Zulia, li tiġi ċċelebrata bil-Fiera La Chinita.

 Bliet skond il-popolazzjoni 

 Gallerija 

 Referenzi 

Kategorija:Veneżwela
Kategorija:Pajjiżi tal-Karibew
Kategorija:Repubbliki
Kategorija:Pajjiżi fl-Amerika t'Isfel