Ginea Ekwatorjali

Il-Ginea Ekwatorjali, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Ginea Ekwatorjali (República de Guinea Ecuatorial-Spanjola, República da Guiné Equatorial-Portugiża, République de Guinée équatoriale-Franċiż), hija pajjiż Afrikan għamet mill-ilmijiet tal-Golf tal-Ginea li huwa definit fil-kostituzzjoni tiegħu bħala Stat indipendenti, repubblikan, unitarju, soċjali u demokratiku, u li l-forma ta' gvern tiegħu hija r-repubblika presidenzjali. It-territorju tiegħu huwa magħmul minn tmien provinċji. Il-kapitali tagħha hija l-belt ta' Malabo, li qabel kienet magħrufa bħala Santa Isabel. Bħalissa qed tinbena l-belt Oyala-Ciudad de la Paz, sabiex isservi bħala l- kapital futur u modern tal-pajjiż.

 Ismijiet tal-postijiet 
L-isem li adotta l-pajjiż wara li kiseb l-indipendenza tiegħu minn Spanja ġej mill-isem li kien irċieva mill-1963, meta kiseb reġim ta' awtonomija minn Spanja bl-isem “Ginea Ekwatorjali”, li l-ewwel terminu tiegħu huwa dovut għall-fatt li kien imsemmi territorju jinsab fil-Golf tal-Ginea u t-tieni tirreferi għall-prossimità tiegħu għall-ekwatur.

 Storja 
It-territorju attwali tal-Ginea Ekwatorjali huwa bbażat fuq renji tribali medjevali ta' ftit organizzazzjoni, li bla dubju jirriżultaw mill-influwenza ta' strutturi proto-stat aktar avvanzati li żviluppaw b'mod parallel fiż-żona: ir-Renju ta' Oyo, ir-Renju tal-Kongo, ir-Renju ta' Benga. Il-Gżira Mandj (aktar tard imsejħa Corisco), ir-Renju Bubi tal-Gżira Bioko, u l-istati tar-raħal tal-mexxejja tal-gruppi Fang fuq il-kontinent.

Hemm il-possibbiltà li ż-żona tal-Golf tal-Ginea żar Hanno, ġenerali Kartaġiniż, li għamel vjaġġ tul il-kosti tal-Afrika lejn l-aħħar tas-seklu 19. Tmur. jew bidu tas-s. IV.

 Preistorja 
L-istudju tal-preistorja tal-Ginea jsegwi suddiviżjoni ġeografika, il-gżira ta 'Bioko minn naħa, u l-provinċja kostali bejn il-Kamerun u l-Gabon min-naħa l-oħra.

Bioko Island kienet konnessa mal-kontinent sa 8000 QK minn “pont” li kien mgħaddas bil-mod mill-ilmijiet li qed jogħlew tal-Atlantiku, li bdew madwar is-sena 11,000 QK, fi tmiem l-aħħar Età tas-Silġ. Għalhekk, aktarx li din iż-żona kienet abitata minn popolazzjonijiet nomadi ta' kaċċaturi u jiġbru, simili għal dawk magħrufa fil-kontinent attwali.

Fl-iskavi fis-sit ta' Mossumu (provinċja tal-Litoral) ġew skoperti fdalijiet ta' preżenza umana, li jmorru lura għas-sena 30,000 QK Din hija l-hekk imsejħa "industrija tas-sango", magħrufa sew f'dak iż-żmien fl-Afrika Ċentrali. Ftit siti oħra, kemm superfiċjali kif ukoll stratigrafiċi, jindikaw li l-Età tal-Ġebel Nofsani hija rappreżentata tajjeb f’din il-parti tal-pajjiż. Aktar tard, il-vestiges, li għadhom ma tantx datati, juru madwar Bata u x-Xmara Muni l-permanenza tal-preżenza tal-bniedem, nomadi, ġebel u kaċċatur jiġbor, sas-sena 3000 QK.

Fil-gżira ta' Bioko, il-qari huwa differenti; Żgur li se tiġi mmodifikata fis-snin li ġejjin bl-installazzjoni ta' proġetti ta' riċerka arkeoloġika. Ġew identifikati tliet siti "pre-neolitiċi". Dak biss fis-settur ta' Banapa, fin-Nofsinhar ta' Malabo, kien skavat fis-sittinijiet minn antropologu Spanjol. L-unika ħaġa li tista' tgħid hija li hija qabel it-"Tradizzjoni Timbabé" ta' Bioko, għadha mhux datata, li min-naħa tagħha hija qabel it-"Tradizzjoni Carboneras", datata bir-radjukarbon bejn il-5 u l-10 sekli AD.

Ta' min jinnota li fil-wiċċ tal-gżira ta' Elobey Grande instabu ġebel imnaqqax simili għal dawk ta' Żmien il-Ġebel Riċenti. Dawn is-sejbiet jappoġġaw l-idea li kien hemm storja twila ta' preżenza umana fuq il-gżejjer Ekwatoguinean kollha qabel ma sseparaw definittivament mill-kontinent.

Fl-aħħarnett, l-espansjoni tal-mod ta' ħajja tar-raħal fl-Afrika Ċentrali timplika fl-immudellar tagħha, u bl-approssimazzjoni ta' dejta lingwistika, l-installazzjoni ta' rħula fuq il-gżira ta' Bioko sa mill-3500 QK S'issa, xejn ma ġie skopert biex jivverifika din l-ipoteżi.

Is-sekwenza arkeoloġika tal-gżira, apparti l-perjodu pre-Neolitiku diġà msemmi, tibda bit-“Tradizzjoni Timbabé” magħrufa fi tlettax-il punt fuq il-kosta. Il-kontinwità tal-okkupazzjoni ta' din il-gżira hija attestata sew sal-perjodu storiku. Wara "Timbabé", nafu t-tradizzjonijiet "Carboneras", "Bolaopi", "Buela", u finalment "Balombe". Din l-aħħar tradizzjoni hija storika.

Fuq il-kontinent, bejn il-Kamerun u l-Gabon, id-dejta dwar it-tħaffir għadha mhux kompluta, iżda hija biżżejjed biex jafferma li s-sekwenza sħiħa li għad trid tiġi skoperta se tkun simili ħafna għal dik magħrufa fin-Nofsinhar tal-Kamerun u fir-reġjun ta' Libreville, fil-Gabon.

 Ħakma Portugiża (1472–1778) 
Il-Portugiżi kienu l-ewwel Iberi u Ewropej li żgur esploraw il-Golf tal-Guinea fl-1471. Dik is-sena, il-Portugiż Fernando Poo (li kien qed ifittex rotta lejn l-Indja) sab il-gżira li bħalissa tissejjaħ Bioko fuq mapep Ewropej. Semmaha Formosa (sabiħa). Madankollu, dalwaqt kienet magħrufa bl-isem ta 'skopritur tagħha: Fernando Poo Island. Fl-1 ta' Jannar, 1472, il-Portugiżi skoprew il-gżira ta' Pagalú (il-lum Annobón), li sejħu Ilha do Annobom jew Ano Bom (sena t-tajba).

Madwar l-1493, Don Ġwanni II tal-Portugall żied mas-sensiela tat-titli rjali tiegħu dak ta' Sid tal-Guinea u l-ewwel Lord ta' Corisco. Il-Portugiżi kkolonizzaw il-gżejjer ta' Bioko, Annobón u Corisco fl-1494, li ikkonvertiwhom f’“fabbriki” jew postijiet għall-kummerċ tal-iskjavi.


Fl-1641 il-Kumpanija Olandiża tal-Indja tal-Lvant ġiet stabbilita mingħajr il-kunsens tal-Portugiż fil-gżira ta 'Fernando Poo, li temporanjament ċċentralizza l-kummerċ tal-iskjavi tal-Golf tal-Guinea minn hemm. Il-Portugiżi rritornaw biex jagħmlu dehra fuq il-gżira fl-1648, u ħadu post il-Kumpanija Olandiża b'tagħhom, il-Kumpanija Corisco, iddedikata għall-istess tip ta’ kummerċ. Għal dan il-għan bnew wieħed mill-ewwel bini Ewropew fil-gżira, il-forti ta' Punta Joko.

Minn Corisco, il-Portugall biegħ ħaddiema tal-iskjavi taħt kuntratti speċjali lil Franza (li pprovdiet sa 49,000 skjav tal-Ginea), Spanja u l-Ingilterra bejn l-1713 u l-1753. Il-kollaboraturi ewlenin kienu l-Bengas, poplu ddedikat għar-rejds jew il-qbid tal-bnedmin li fiha kienu mgħejjuna minn pamues u nvikos.

Il-gżejjer baqgħu f'idejn il-Portugiżi sa Marzu 1778, wara t-trattat ta' San Ildefonso (1777) u El Pardo (1778), li permezz tiegħu l-gżejjer ġew ċeduti lil Spanja, flimkien mad-drittijiet tal-kummerċ tal-iskjavi u l-kummerċ ħieles f'settur tal-kosta ta' il-Golf tal-Guinea, bejn ix-xmajjar Niġer u Ogooué, kif ukoll il-Colonja del Sacramento ikkontestata, fl-Urugwaj bi skambju għall-gżira ta' Santa Catalina (in-Nofsinhar tal-Brażil) miżmuma mill-Ispanjoli. Minn dak il-mument ’il quddiem, it-territorju Spanjol tal-Guinea kien parti mill-Viċireyalty tar-Río de la Plata (imwaqqfa fl-1776), sakemm it-tqaxxir definittiv tiegħu bir-Rivoluzzjoni ta' Mejju (1810) fi Buenos Aires.

 Ħakma Spanjola (1778-1968) 

Fis-17 ta' April, 1778, il-brigadier Spanjol Felipe José de los Santos Toro y Freyre, VII Konti ta' Argelejo, ħalla Montevideo sejjer lejn Fernando Poo, biex jieħu pussess tat-territorji tal-Golf tal-Guinea f'isem Spanja, iżda miet erba’. xhur wara; Territorji bħal dawn ikunu parti mill-Viċireyalty tar-Río de la Plata iggvernati minn Buenos Aires, il-kapitali attwali tal-Arġentina.

It-tieni gvernatur kien Joaquín Primo de Rivera, li kien ċirkostanzjalment mill-14 ta' Novembru, 1778 sat-30 ta' Ottubru, 1780, f’liema żmien il-missjoni Spanjola ddeċidiet li tirritorna, injorat l-azzjoni fit-territorju u abbanduna l-istabbiliment ta' Concepción, l-ewwel u provviżorja amministrattiva. ċentru.

L-Ingliżi ddominaw il-gżira ta' Fernando Poo bejn l-1827 u l-1843 bl-iskuża formali li “jiġġieldu l-kummerċ tal-iskjavi” (anke jekk il-pożizzjoni Ingliża fid-deċennji preċedenti kienet suxxettibbli għall-imsemmi kummerċ). Għalhekk, il-“Kummissjoni għas-Soppressjoni tat-Traffikar” twaqqfet f'Fernando Poo biex jaqbdu bastimenti tal-iskjavi u tippersegwitaw it-traffikanti. Fl-1827 twaqqaf l-istabbiliment ta' Port Clarence, li aktar tard jissejjaħ Santa Isabel u llum Malabo. Fl-1836 in-navigatur Spanjol José de Moros żar il-gżira ta' Annobón, immexxija minn Pedro Pomba.


Fl-1841, il-Gran Brittanja kienet għadha interessata li tiddomina lil Fernando Poo, u pproponiet ix-xiri tal-gżira minn Spanja. Il-Kungress Spanjol u l-opinjoni pubblika rnexxielhom iwaqqfu din l-inizjattiva. Biex jissaħħu d-drittijiet ta' Spanja, intbagħtet l-ispedizzjoni ta' Juan José Lerena y Barry, li f’Marzu 1843 tellgħet il-bandiera Spanjola f'Santa Isabel, u rċeviet is-sottomissjoni ta' diversi kapijiet lokali, bħal Bonkoro I, re tal-Bengas tal-gżira. . minn Corisco.

Fit-13 ta' Settembru, 1845, saret pubblika l-Ordni Rjali li permezz tagħha r-Reġina Eliżabetta II awtorizzat it-trasferiment lejn ir-reġjun tas-suwed u l-mulatti kollha ħielsa tal Kaptanja Ġenerali ta' Kuba li “volontarjament” xtaquha.

Mibda fl-1855, kien hemm perjodu mqalleb ta' ġlidiet interni fost il-Bengas dwar il-kwistjoni tat-tmexxija lokali, ġlidiet li spiċċaw fl-1858 bil-wasla tal-ewwel gvernatur Spanjol, Carlos de Chacón y Michelena, li, fl-1858, ħatar Logutenent gvernatur. minn Corisco sa Munga I (faċċata ta' Bonkoro II). Mill-1859 sal-1875 ħalla gwarniġġjon Spanjol fuq il-gżira, li aktar tard kienet se tiġi trasferita għall-gżira ta' Elobey Chico. Fi ħdan din il-politika ta' interventiżmu, fl-1864 il-Gvernatur Ayllón ħatar lir-re indiġenu Bodumba ta' Elobey Grande.


Fl-20 ta' Ġunju, 1861, ġiet ippubblikata l-Ordni Rjali li biha l-gżira ta' Fernando Poo saret ħabs Spanjol; F'Ottubru ta' l-istess sena, inħarġet l-Ordni Rjali li permezz tagħha, peress li suwed emanċipati tal-Kaptanja Ġenerali ta' Kuba ma' volontarjawx biex jemigraw lejn il-Guinea, ġie stabbilit li jekk ma kinux volontarji, 260 iswed Kuban ikunu imbarkati mingħajr il-kunsens tagħhom, li għalihom li wara se jingaqdu politii ritaljati.

Ir-reġjun se jiġi esplorat ħafna minn Manuel de Iradier y Bulfy, inkarigat minn żewġ spedizzjonijiet (fl-1875 u l-1884) li l-missjoni tagħhom se tkun ukoll li jtemmu r-rewwixti ta' diversi stati-villaġġi Fang. Matul il-perjodu 1887-1897, diversi rappreżentanti Spanjoli stabbilixxew relazzjonijiet mar-Re Moka ta' Fernando Poo, li fit-tieni nofs tas-seklu 19 għaqqad il-gruppi kollha ta' Bubi (kien segwit minn Sas Ebuera bejn l-1899-1904 u l-Malabo bejn l-1904-1937), Din l-aħħar sena li fiha r-re kien il-ħabs mill-awtoritajiet Spanjoli). Il-parti kontinentali, Río Muni, saret Protettorat fl-1885 u Kolonja fl-1900, is-sena li fiha trattat iffirmat f'Pariġi ddetermina l-limiti tat-territorju rikonoxxut minn Spanja.

Meta faqqgħet l-Ewwel Gwerra Dinjija fl-1914 (li fiha Spanja ddikjarat lilha nnifisha newtrali), Río Muni kien kompletament imdawwar mill-kolonja Ġermaniża tal-Kamerun u mhux' il bogħod mill-Afrika ekwatorjali Franċiża, għalhekk meta beda l-ġlied bejn it-truppi kolonjali, Kien hemm biża' fuq il- parti mill-awtoritajiet Spanjoli li dawn il-ġlied jimxu lejn Río Muni. Biex issolvi l-problema, il-Gvernatur Ángel Barrera kellu erba' postijiet militari installati (Mibonde, Micomiseng, Mongomo u Ebibeyin) li kienu sempliċi ħafna (mingħajr stazzjonijiet tar-radju jew mitralji u bi ftit suldati), iżda li kienu biżżejjed biex juru l-limiti simboliċi ta' is-sovranità Spanjola u ssodisfaw il-funzjoni tagħhom, li jipprevjenu l-estensjoni tal-gwerra lejn il-Ginea Kontinentali. Aktar tard, dawn il-bażijiet saru ċentri ta' tkabbir kummerċjali u minn hemm tnedew attakki kontra l-Fang li rreżistu l-kolonizzazzjoni.

Fit-30 ta' Diċembru, 1916, Spanja bagħtet kumpanija spedizzjonarja ta' infanterija tal-baħar biex tieħu ħsieb it-truppi Ġermaniżi li, ġejjin mill-Kamerun, kienu daħlu fil-Guinea Spanjola jaħarbu mill-pressjoni Brittanika. Il-maġġoranza rritornaw lura fl-1917, u baqgħu bħala uffiċjali flimkien mal-internati sakemm intemmet il-gwerra. Fl-1918, u bil-konflitt dinji wasal biex jintemm, seħħet ribelljoni indiġena fl-intern ta' Río Muni, li ġiet imrażżna mit-truppi kolonjali Spanjoli. Madankollu, kunflitti armati li ħafna drabi qasmu l-fruntieri tal-kolonja kkonvinċu lill-awtoritajiet biex jibdew kolonizzazzjoni vera tat-territorju. Fl-aħħar tal-Gwerra l-Kbira, il-missjonijiet, il-pjantaġġuni u l-postijiet militari kienu jibdew jiġu stabbiliti madwar l-intern tat-territorju tal-Ginea filwaqt li tnedew spedizzjonijiet biex jissottomettu t-tribujiet.

 Kolonja tal-Ginea Spanjola 
Kemm it-territorji insulari kif ukoll kontinentali ġew magħquda fl-1926 bħala l-kolonja tal-Ginea Spanjola. Sa dan iż-żmien, l-istrutturi tradizzjonali preċedenti tar-renji nazzjonali lokali spiċċaw jinħall, u kkonsolidaw l-amministrazzjoni ta 'stil Ewropew importata mill-Ispanjol.

Madankollu, Spanja ma kellhiex il-ġid u l-interess meħtieġa biex tiżviluppa infrastruttura ekonomika sinifikanti matul l-ewwel nofs tas-seklu 20. Madankollu, Spanja żviluppat pjantaġġuni kbar tal-kawkaw fil-gżira ta' Fernando Poo b'eluf ta' ħaddiema min-Niġerja ġirien.

Fl-1936, meta l-Gwerra Ċivili Spanjola kienet diġà bdiet, ingħaqad mar-Rewwixta kontra r-Repubblika, u kkawża t-Teħid tal-Guinea għal żmien qasir. Fl-1942, l-hekk imsejħa Operazzjoni Postmaster saret fit-territorju Ekwatoguinean.

 Provinċji Spanjoli 
Sal-1956, il-gżejjer ta' Fernando Poo u Annobón kienu parti mit-Territorju tal-Ginea Spanjola. Fil-21 ta' Awwissu 1956, dawn it-territorji ġew organizzati taħt l-isem ta' Provinċja tal-Golf tal-Guinea.

Fl-1959 it-territorji Spanjoli fil-Golf tal-Guinea kisbu l-istatus ta 'provinċji Spanjoli barranin, simili għal dak tal-provinċji metropolitani. Bil-liġi tat-30 ta' Lulju, 1959, adottaw uffiċjalment l-isem tar-Reġjun Ekwatorjali Spanjol u kien organizzat f'żewġ provinċji: Fernando Poo u Río Muni. Bħala tali, ir-reġjun kien immexxi minn gvernatur ġenerali li jeżerċita s-setgħat ċivili u militari kollha. L-ewwel elezzjonijiet lokali saru fl-1960, u ġew eletti l-ewwel avukati fil-qrati Ekwatoguinean.

Fil-15 ta' Diċembru, 1963, il-Gvern Spanjol ressaq proġett ta' Bażi dwar l-Awtonomija għal referendum fost il-popolazzjoni ta' dawn iż-żewġ provinċji, li ġie approvat b'maġġoranza assoluta. Konsegwentement, dawn it-territorji ngħataw awtonomija, adottaw uffiċjalment l-isem tal-Ginea Ekwatorjali, b'korpi komuni għat-territorju kollu (Assemblea Ġenerali, Kunsill tal-Gvern u Kummissarju Ġenerali) u korpi speċifiċi għal kull provinċja. Għalkemm il-kummissarju ġenerali maħtur mill-gvern Spanjol kellu setgħat wesgħin, l-Assemblea Ġenerali tal-Ginea Ekwatorjali kellha inizjattiva konsiderevoli biex tifformula liġijiet u regolamenti. L-ewwel u l-uniku president tiegħu kien Bonifacio Ondó Edu.

F'Novembru 1965, il-Kummissjoni IV tal-Assemblea tan-NU approvat abbozz ta' riżoluzzjoni li fih Spanja ntalbet tiffissa d-data għall-indipendenza tal-Ginea Ekwatorjali kemm jista' jkun malajr. F'Diċembru 1966, il-Kunsill tal-Ministri tal-Gvern Spanjol qabel li jħejji l-Konferenza Kostituzzjonali. F’Ottubru 1967, ġiet inawgurata din il-Konferenza, ippreseduta minn Fernando María Castiella, Ministru Spanjol tal-Affarijiet Barranin; Fil-kap tad-delegazzjoni tal-Ginea kien hemm Federico Ngomo.

 Proklama ta' indipendenza (1968) 
F'Marzu 1968, taħt pressjoni min-nazzjonalisti Ekwatoguinean u n-Nazzjonijiet Uniti, Spanja ħabbret li kienet se tagħti l-indipendenza. Ġiet iffurmata Konvenzjoni Kostitwenti li pproduċiet liġi elettorali u abbozz ta' kostituzzjoni. Ladarba spiċċat it-tieni fażi tal-Konferenza Kostituzzjonali (17 ta' April-22 ta' Ġunju 1968), saret il-konsultazzjoni. Ir-referendum dwar il-kostituzzjoni sar fil-11 ta' Awwissu, 1968, taħt is-superviżjoni ta' tim ta' osservaturi tan-Nazzjonijiet Uniti.25 63% tal-elettorat ivvota favur il-kostituzzjoni l-ġdida, li kienet tipprovdi għal gvern b’Assemblea Ġenerali u Suprema. Qorti b’imħallfin maħtura mill-president.

Fit-22 ta' Settembru saru l-ewwel elezzjonijiet presidenzjali u l-ebda wieħed mill-erba’ kandidati ma kiseb maġġoranza assoluta. Ġimgħa wara, Francisco Macías Nguema ġie elett president tal-Ginea Ekwatorjali; Is-segwaċi immedjat tiegħu fl-elezzjoni kien Bonifacio Ondó Edu.

F'Settembru 1968, Francisco Macías Nguema ġie elett l-ewwel president tal-Ginea Ekwatorjali bl-appoġġ ta 'movimenti nazzjonalisti bħall-IPGE (Idea Popolari tal-Ginea Ekwatorjali), parti mill-MONALIGE (Moviment Nazzjonali għal-Liberazzjoni tal-Ginea Ekwatorjali) u il-MUNGE (Moviment tal-Unjoni Nazzjonali tal-Ginea Ekwatorjali). L-indipendenza tal-Ginea Ekwatorjali ġiet ipproklamata fit-12 ta' Ottubru, 1968. Il-pajjiż adotta l-isem tar-Repubblika tal-Ginea Ekwatorjali. Ġie ammess fin-NU bħala l-126 membru tal-Organizzazzjoni.

F'Jannar 1969, il-kap tal-oppożizzjoni għal Macías, Bonifacio Ondó Edu, li kien taħt arrest domiċiljari, inqatel. L-instabbiltà żdiedet fil-pajjiż.

F’Marzu 1969, Macías ħabbar li kien iddomina attentat ta' kolp ta' stat immexxi mill-avversarju Atanasio Ndongo (il-verżjonijiet ivarjaw: għalkemm xi awturi jsostnu li qatt ma kien eżista, oħrajn jaffermaw li dan l-attentat seħħ biex itemm kollox). oppożizzjoni u jistabbilixxu dittatorjat sinistru. Is-segwaċi ta' Atanasio Ndongo ġew arrestati jew maqtula. Il-kolp ta’ stat fallut jew kolp ta' stat falz iġġeneraw mewġa ta' indignazzjoni popolari kontra l-Ispanjol (stimulata mill-gvern), u għalhekk il-komunità Spanjola ħassitha mhedda. Din is-sitwazzjoni kollha ssarrfet fi kriżi diplomatika bejn Spanja u l-Ginea Ekwatorjali.

Fit-28 ta' Marzu, 1969, it-truppi Spanjoli stazzjonati f’Río Muni reġgħu imbarkaw. L-istess ħaġa se jiġri fil-5 ta 'April, li jħallu l-gżira ta' Fernando Poo. Il-preżenza Spanjola fil-Ginea Ekwatorjali kienet intemmet.

 Dittatorjat ta' Macías (1968-1979) 
Macías ma damx wisq biex jikkonċentra fih innifsu s-setgħat kollha tal-Istat: f’Lulju tal-1970 ħoloq reġim ta' partit wieħed, il-PUNT; f'Mejju 1971 partijiet kruċjali tal-Kostituzzjoni ġew revokati; u f’Lulju 1972 ipproklama lilu nnifsu president għal għomorhom.

F'Lulju 1973, huwa ppromulga Kostituzzjoni ġdida (it-tieni fil-pajjiż), imfassla għall-bżonnijiet tiegħu, li ħolqot Stat unitarju, li tannulla l-istatus ta' federazzjoni preċedenti bejn Fernando Poo u Río Muni. Huwa wettaq repressjoni bla waqfien kontra l-avversarji politiċi tiegħu, li ġew eliminati fil-ħabs permezz ta' swat sempliċi u brutali. Minħabba l-metodi dittatorjali tiegħu, aktar minn 100,000 ruħ ħarbu lejn pajjiżi ġirien; Mill-inqas 50,000 minn dawk li baqgħu fil-pajjiż mietu, u 40,000 oħra ġew ikkundannati għal xogħol iebes.

Ir-reġim Macías kien ikkaratterizzat mill-abbandun tal-funzjonijiet kollha tal-gvern ħlief għas-sigurtà interna. Minħabba serq, injoranza u negliġenza, l-infrastruttura tal-pajjiż – elettriku, provvista tal-ilma, toroq, trasport u saħħa – waqgħet f’rovina. Ir-reliġjon Kattolika ġiet imrażżna u s-sistema edukattiva magħluqa. Ħaddiema kuntrattwali Niġerjani, li wettqu l-biċċa l-kbira tax-xogħol fuq il-pjantaġġuni tal-kawkaw Bioko, ġew deportati b'mod massa kmieni fl-1976. L-ekonomija Ekwatoguinean waqgħet u ċ-ċittadini l-aktar tas-sengħa u l-barranin telqu mill-pajjiż.

L-iskejjel ingħalqu fl-1975 u l-qima Kattolika u l-forom kollha ta 'Kristjaneżmu ġew ipprojbiti f'Ġunju 1978. Nguema implimenta kampanja ta' Afrikanizzazzjoni toponimika, imita superfiċjalment il-moviment soċjokulturali ta 'swed, u ssostitwixxa l-ismijiet Hispaniċi b'ismijiet indiġeni: la kapital Santa Isabel saret Malabo, il-gżira ta’ Fernando Poo ngħatat l-isem ta’ Masie Nguema Biyogo bt'tifkira tad-dittatur innifsu, u Annobón sar Pagalu. Bħala parti mill-istess proċess, il-popolazzjoni kollha ġiet ordnata tibdel ismijiet Ewropej tagħhom għal ismijiet Afrikani. Isem id-dittatur stess għadda minn diversi trasformazzjonijiet, biex fi tmiem il-gvern tiegħu kien magħruf bħala Masie Nguema Biyogo Ñegue Ndong.

 Dittatorjat ta' Teodoro Obiang (1979-preżent) 
Fit-3 ta' Awissu, 1979, Macías tkeċċa minn kolp ta’ stat immexxi min-neputi tiegħu, il-Logotenent Kurunell Teodoro Obiang Nguema, li kien kien gwardjan tal-ħabs sinister ta’ Playa Negra. Macías ġie pproċessat u eżegwit, filwaqt li ġie ffurmat Kunsill Militari Suprem, ippresedut minn Obiang innifsu. Il-gżejjer ingħataw l-isem ta' Bioko u Annobón. Ir-reġim il-ġdid kellu biċċa xogħol enormi quddiemu: il-kaxxa tal-istat kienu vojta u l-popolazzjoni kienet bilkemm terz ta' dak li kienet fi żmien l-indipendenza.

F'Lulju 1982, qal il-Kunsill ħatar Obiang president tar-Repubblika għal perjodu ta' seba' snin, filwaqt li kostituzzjoni ġdida ġiet promulgata (it-tielet fil-pajjiż), approvata f'referendum (15 Awissu, 1982). Il-Kunsill Militari Suprem ġie xolt f’Ottubru 1982. Ftit wara, fid-19 ta' Diċembru, 1983, il-Ginea Ekwatorjali ngħaqdet mal-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika Ċentrali (CEMAC),31​32​ u ftit wara mal-Komunità Ekonomika u Monetarja tal-Afrika Ċentrali, għalhekk fl-1985 adottat il-frank CFA bħala l-munita tiegħu. L-elezzjonijiet parlamentari saru fl-1983 u fl-1988, b’lista waħda ta' kandidati tressaq. Fl-1987, Obiang kien ħabbar il-formazzjoni tal-Partit Demokratiku tal-Ginea Ekwatorjali (PDGE) bil-ħsieb tal-elezzjonijiet presidenzjali li kellhom isiru fl-1989. L-uniku kandidat, Obiang ġie elett mill-ġdid. Madankollu, ma rnexxilux joħroġ lill-pajjiż mill-kriżi ekonomika profonda li kien mifni fiha.


Fl-1991, bdiet "demokratizzazzjoni" timida, essenzjali għal għajnuna ekonomika kontinwa minn Spanja, Franza u pajjiżi oħra. F'Novembru, ġiet approvata kostituzzjoni ġdida (ir-raba' fil-pajjiż) f’referendum li stabbilixxa sistema ta' rappreżentanza parlamentari għall-partiti politiċi li ġew legalizzati. Malli tħabbret dan il-ftuħ timida, ħafna avversarji politiċi rritornaw lejn il-pajjiż, biex Obiang ingħata l-ħabs biss (Jannar-Frar 1992).

Is-sena 1996 kienet sena kruċjali għall-evoluzzjoni futura tal-pajjiż. Dik is-sena, il-multinazzjonali Amerikana Mobil bdiet tiġbed iż-żejt fit-territorju Ekwatoguinean, li jirriżulta f'żieda konsiderevoli fid-dħul għall-pajjiż.

L-elezzjonijiet tal-1996 ġew mistoqsija b'mod qawwi fuq livell internazzjonali. Biex jiġġieled il-kritika, Obiang ħatar gvern ġdid li fih figuri tal-oppożizzjoni kellhom xi karigi minuri. Fl-1998, saret proċess mingħajr ebda garanzija proċedurali kontra 117-il membru tal-grupp etniku Bubi (il-familja Nguema tappartjeni lill-Fang, il-maġġoranza fil-pajjiż) qrib il-grupp tal-oppożizzjoni MAIB (Moviment għall-Awtodeterminazzjoni tal- Gżira ta' Bioko), allegatament involut f'attentat ta' qtil, ir-rewwixta ta' Bubi tal-1998. Il-prova finta spiċċat b'ħmistax-il sentenza tal-mewt.

L-elezzjonijiet leġiżlattivi ta' Marzu 1999 raw "trijonf" ġdid għall-partit tal-president, il-PDGE (li mar minn 68 għal 75 siġġu f'kamra ta' 80). Il-partiti ewlenin tal-oppożizzjoni, il-Konverġenza għad-Demokrazija Soċjali (CPDS) u l-Unjoni Popolari (UP), li rebħu erba' siġġijiet u wieħed rispettivament, irrifjutaw li jieħdu l-kariga.

L-elezzjonijiet lokali ta' Mejju 2000 mmarkaw "trijonf" ieħor għall-PDGE, il-Partit Demokratiku tal-Ginea Ekwatorjali, li b'hekk ikkontrolla l-muniċipalitajiet importanti kollha fil-pajjiż. Il-partiti ewlenin ta’ l-oppożizzjoni sejħu l-elezzjonijiet imwaqqfa u bbojkottjawhom.

Fl-elezzjonijiet presidenzjali ta' Diċembru 2002, minkejja lmenti ta' frodi mill-oppożizzjoni, Obiang reġa' ġie elett, u rrivalida l-mandat tiegħu għal seba' snin oħra (sal-2009).

Il-gvern  ta' Teodoro Obiang Nguema huwa meqjus bħala wieħed mill-aktar ripressivi fid-dinja, skont organizzazzjonijiet internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem bħal Amnesty International u Human Rights Watch. Speċifikament, ġew irrappurtati l-għajbien ta' attivisti, it-tortura, in-nuqqas ta' libertà tal-istampa, in-nuqqas ta' garanziji legali reali, il-manipulazzjoni tal-proċessi elettorali u t-tqassim estremament inugwali tal-ġid tal-pajjiż.

Fl-2011 il-gvern ħabbar il-ħolqien  ta' kapital ġdida għall-pajjiż, City of Peace.

Fl-2011, sar referendum kostituzzjonali, li fih ġew approvati riformi bħar-restawr tal-pożizzjoni  ta' viċi president, il-ħolqien tas-Senat u l-limitazzjoni tal-mandat presidenzjali għal żewġ termini.

Fl-20 ta' Lulju 2012, is-CPLP reġgħet ċaħdet it-talba tal-Ginea Ekwatorjali biex titqies bħala membru sħiħ.

Fl-elezzjonijiet leġiżlattivi tal-2013, il-PDGE kiseb 69 minn 70 siġġu fis-Senat u 99 minn 100 parlamentari fil-Kamra tad-Deputati. Is-CPDS iddenunzja l-elezzjonijiet bħala frodulenti.


Fl-24  ta' April, 2016 saru elezzjonijiet presidenzjali ġodda, li fihom Obiang “rebaħ” 93.5%.

Il-Ginea Ekwatorjali saret membru tal-OPEC f'Mejju 2017.

Fl-2017, il-kartunist prominenti u l-avversarju ta' Obiang Ramón Esono Ebalé ġie arrestat u mitfugħ il-ħabs fil-Ħabs ta' Playa Negra.

F'dik l-istess sena, il-Viċi President Teodorín Nguema Obiang ġie kkundannat f'Pariġi għal sentenza sospiża ta' tliet snin ħabs u multa ta' 30 miljun ewro għal korruzzjoni. Barra minn hekk, il-palazzi kollha tiegħu fi Franza u 17-il karozza lussuża ġew maqbuda.

L-elezzjonijiet leġiżlattivi tal-2017 irriżultaw fi "trijonf" għall-PDGE, li kiseb is-senaturi kollha u 99 mill-100 deputat, bis-siġġu li jifdal jikkorrispondi għall-partit Ċittadini għall-Innovazzjoni (CI). Dan il-partit ġie akkużat ftit wara li organizza kolp ta’ stat u konsegwentement 146 mill-membri tiegħu tqiegħdu ġuri fi Frar tal-2018.40 Is-sentenza tal-proċess tħabbret fis-26 ta’ Frar. 36 akkużat (inkluż id-deputat tal-partit Jesús Mitogo Oyono) ġew ikkundannati 26 sena ħabs41​ (inizjalment kien irrappurtat bi żball li s-sentenzi kienu ta’ 44 sena).42​43​ Minkejja l-fatt li parti kbira mill-akkużati ġew illiberati, is-sentenza kienet tinkludi wkoll l-illegalizzazzjoni ta’ CI ħabbret l-intenzjoni tagħha li tappella s-sentenza, li finalment wettqet billi ppreżentat appell għall-kassazzjoni quddiem il-Qorti Suprema tal-Ġustizzja.

Fi stqarrija uffiċjali minn Spanja, il-Partit Popolari, il-Partit tal-Ħaddiema Soċjalisti Spanjoli, Ciudadanos u l-Partit Nazzjonalista Bask iddenunzjaw il-persekuzzjoni tal-partit tal-oppożizzjoni u talbu "rispett għad-drittijiet tal-bniedem, il-libertajiet pubbliċi u lejn il- normi elementari tad-demokrazija".50​51​ Il-gvern Spanjol ikkuntattja lil Gabriel Nsé Obiang (mexxej tas-CI) u assigura li jżomm djalogu kostanti mal-oppożizzjoni tal-Ginea biex tippromwovi d-demokrazija.​ F'Marzu 2018, Is-senatur Spanjol Carles Mulet García ta' Compromís abbozza mistoqsija fis-Senat Spanjol, imwieġba mill-Gvern Spanjol f’Mejju tal-istess sena, li jirreferi għall-avvenimenti relatati ma' CI li seħħew fil-Ginea Ekwatorjali.​ B’kuntrast, il-PDGE iġġustifika l-kundanni, li ġie ċaħdu minn CI.

Rigward il-każ ta' Ramón Esono Ebale, fl-ewwel sessjoni tal-ġuri li saret fis-27 ta' Frar, 2018, il-prosekuzzjoni rtirat l-akkużi kollha kontra Esono peress li ma' sabux biżżejjed provi biex jinkriminawh.​ Ix-xhud tal-prosekuzzjoni, il-Kaporal tal-Pulizija Nazzjonali Trifonio Nguema Owono Abang ma' setax isostni l-akkużi tiegħu fil-qorti u rrikonoxxa li kien "jsegwi ordnijiet" meta' akkuża lil Esono Ebale. L-artist ġie rilaxxat fis-7 ta' Marzu.

Fis-7 ta' Ġunju, CI ressqet appell għall-protezzjoni quddiem il-Qorti Kostituzzjonali meta kkunsidrat li s-sentenza ratifikata kontriha kisret il-Liġi Fundamentali tal-Ginea Ekwatorjali.

Fl-4 ta' Lulju, il-gvern Obiang ħabbar amnestija ġenerali għal xi priġunieri politiċi.

F'Mejju 2019, wara proċess kontroversjali, aktar minn 130 persuna ġew ikkundannati l-ħabs għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-2017.

Fis-7 ta' Marzu, 2021, kien hemm splużjonijiet ta' munizzjon f'bażi militari ħdejn il-belt ta' Bata li kkawżaw 98 mewt u 600 persuna weġġgħu u ngħataw kura fl-isptar.

F'Novembru 2022 Obiang ġie "elett" mill-ġdid fl-elezzjoni ġenerali tal-Ginea Ekwatorjali tal-2022 b'99.7% tal-voti fost akkużi ta' frodi mill-oppożizzjoni.

 Organizzazzjoni politiku-amministrattiva 
Skont l-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika tal-Ginea Ekwatorjali, il-pajjiż huwa maqsum amministrattivament f'2 reġjuni, 8 provinċji u dawn imbagħad f'19-il distrett u 37 muniċipalità. It-tmien provinċja nħolqot bil-Liġi 4/2017 datata l-20 ta’ Ġunju mill-provinċja ta' Wele-Nzas.

 Ġeografija 
Il-Ginea Ekwatorjali hija pajjiż żgħir li jinsab fil-parti ekwatorjali tal-Afrika. Tikkonsisti f'territorju kontinentali ta' 26,017 km², imsejjaħ ir-Reġjun Kontinentali jew Mbini (ex Xmara Muni), li jillimita lejn it-tramuntana mal-Kamerun, lejn il-Lvant u n-Nofsinhar mal-Gabon u lejn il-punent mal-Oċean Atlantiku; u ieħor imsejjaħ Reġjun Insulari ta’ 2034 km², iffurmat mill-gżejjer ta' Bioko (qabel Fernando Poo) fejn tinsab il-kapitali Malabo, Annobón (fin-nofsinhar ta’ Sao Tomé u Príncipe, imsejħa Pagalú matul id-dittatorjat ta' Macías), u l-gżejjer li jinsabu f’Corisco Bajja: Corisco, Elobey Grande, Elobey Chico u xi oħrajn.

Mbini jinkludi strixxa kostali ċatta, li tgħix fl-art, fejn hemm serje ta 'meded ta' muntanji msejħa "is-Seba 'Muntanji." It-terren huwa bil-mod ondulat u mgħotti bil-veġetazzjoni tal-ġungla. Madwar 60% taż-żona tappartjeni għall-baċin tax-xmara Mbini (li qabel kien jissejjaħ Benito).

L-akbar gżira hija Bioko (2017 km²), u tinsab fit-tramuntana tal-kontinent, 40 kilometru 'l barra mill-kosta tal-Kamerun fil-Golf ta' Biafra (Bonny Bay), taqsima tal-Golf tal-Guinea. Il-gżira, ta' oriġini vulkanika, hija muntanjuża u msaġar ħafna, b’kosta wieqaf u blat (195 km) fejn meta togħla l-marea taħbi l-bajjiet tagħha. Portijiet eċċellenti f'Malabo u Luba. L-ogħla elevazzjoni tagħha hija l-quċċata ta' Santa Isabel, magħrufa wkoll bħala l-quċċata ta' Basilé, għolja 3008 metru.

Il-gżira għandha ħamrija vulkanika fertili (fejn jitkabbar il-kawkaw) u diversi xmajjar; Il-lagi jinsabu fil-muntanji. Teknikament, u sakemm tiġi inawgurata l-kapitali l-ġdida tagħha (Oyala), il-Ginea Ekwatorjali hija l-uniku pajjiż fid-dinja flimkien mad-Danimarka li, li għandha parti kontinentali, għandha l-kapitali tagħha tinsab fuq gżira (jinjora l-każ ta' Ġibiltà u Londra, peress li hija territorju British Overseas).

Il-Gżira Annobón (18 km²), hekk imsejħa minħabba li ġiet skoperta fl-Ewwel tas-Sena 1472, tinsab madwar 640 kilometru fil-Lbiċ tal-kosta tal-Gabon u 595 kilometru fil-Lbiċ ta’ Bioko.

Il-gżejjer ta' Corisco Bay huma parti mill-muniċipalità ta' Corisco, li tinsab 25 km mill-estwarju tax-Xmara Muni, filwaqt li l-Elobeyes jinsabu inqas minn 10 km mill-Gabon.

Aktar minn 45% tat-territorju huwa foresti (46.2%) u huwa magħmul minn foresti tropikali, li fihom tispikka l-bijodiversità tagħhom. Minkejja l-benefiċċji li jipproduċi ż-żejt, iż-żona agrikola qed tiżdied bid-deforestazzjoni konsegwenti (8.2%).

 Klima 
Il-Ginea Ekwatorjali għandha klima ekwatorjali. It-temperatura medja annwali hija ta' madwar 25°C u l-medja ta' xita annwali hija ta' aktar minn 2000 mm f'ħafna partijiet tal-pajjiż. Fil-gżira ta’ Bioko l-istaġun tax-xita jkopri l-perjodu minn April sa Ottubru, filwaqt li fuq il-kontinent, ix-xita hija ftit eħfef u ssir minn April sa Mejju u minn Ottubru sa Diċembru.

Fil-kapitali msejħa Malabo u l-madwar tagħha li jinsabu fil-gżira ta' Bioko, ġew irreġistrati 2000 millimetru ta' xita jew inqas fis-sena, iżda min-naħa l-oħra hemm dejta li tindika madwar 3000 millimetru ta' xita fis-sena f'reġjuni oħra tal-imsemmija hawn fuq. gżira. Malabo hija meqjusa bħala waħda mill-kapitali bl-inqas xemx fl-Afrika b'pajsaġġ imsaħħab kontinwament B'mod ġenerali f'din il-parti tal-pajjiż hemm perjodu msejjaħ staġun niexef li jdum minn Diċembru sa Frar, għalkemm dan huwa ġeneralment aktar notevoli fit-Tramuntana. parti fejn tinsab il-belt kapitali nazzjonali, tista' wkoll tidentifika staġun b'aktar xita li regolarment jibda f'Mejju u jestendi sa Ottubru.

L-ogħla quċċata fil-Ginea Ekwatorjali, Pico Basilé, għoli 3011-il metru tinsab mhux 'il bogħod minn hemm. L-għoljiet ta' dan il-vulkan ġeneralment ikunu b'xita kbira, iżda jiffunzjonaw bħala protezzjoni għall-kapitali, li tista' tinstab fil-provinċja ta' Bioko Norte, fil-perjodu minn Lulju sa Ottubru, meta normalment ikun hemm xita akbar milli fil-kapitali.

Fil-parti kontinentali tal-Ginea Ekwatorjali s-sitwazzjoni ma tantx tvarja b'xita pjuttost abbundanti kważi s-sena kollha (medja ta' 2000 millimetru) b'perjodu żgħir xott li normalment jibda f'Ġunju u jdum sax-xahar ta' Awwissu.

 Flora u fawna 
Jispikkaw speċi tipiċi tal-ekosistemi ekwatorjali Afrikani. Fosthom irridu nsemmu l-drill (Mandrillus leucophaeus), il-babu, picathartes, gorilla tal-pjanura, sitatunga, leopard, cercopithecus, chimpanzee, iljunfant u l-iskojjattlu rari ta’ Zenker (Idiurus zenkeri). In-numru ta' każijiet ta' endemiżmu fil-gżira ta' Bioko huwa għoli ħafna.

Fit-territorju tiegħu, mill-inqas:

 140 speċi ta' siġar
 3,250 speċi ta' pjanti
 418 speċi ta' għasafar
 91 speċi ta' rettili
 194 speċi ta' mammiferi

 Ekoloġija 
Il-bijomi preżenti fil-Ginea Ekwatorjali huma l-foresta tad-dell u l-mangrovja. Iż-żona tal-foresta tokkupa aktar minn 90% tat-territorju.

Skont il-WWF, ir-reġjun kontinentali tal-Ginea Ekwatorjali jappartjeni għal kollox lill-ekoreġjun tal-Foresti Kostali tal-Atlantiku Ekwatorjali, bl-eċċezzjoni tal-estwarju tax-Xmara Muni, fuq il-fruntiera mal-Gabon, li huwa inkluż fil-foresta tal-mangrovja tal-Afrika Ċentrali, bħalma huma l-gżejjer ta’ WWF. Corisco, Elobey Grande u Elobey Chico. Il-Gżira ta 'Annobón hija parti mill-foresta tal-artijiet baxxi ta' São Tomé, Príncipe u Annobón, filwaqt li Bioko hija maqsuma bejn il-foresta kostali ta' Cross-Sanaga u Bioko u l-foresta montana ta' Bioko u Mount Cameroon, l-aħħar 'il fuq mit-800 ms. n. m.

 Infrastruttura 
 Trasport 
Prattikament m'hemm l-ebda ferroviji fil-Ginea Ekwatorjali. Hemm 2,880 kilometru (1,790 mil) ta’ toroq u awtostradi fil-Ginea Ekwatorjali. L-investiment fit-toroq u l-awtostradi kien kostanti f'dawn l-aħħar snin. Il-portijiet ewlenin huma dawk ta' Bata u Mbini f'Río Muni u dawk ta' Malabo u Luba f'Bioko. Hemm disa' portijiet u ħames ajruporti (3 internazzjonali) fil-Ginea Ekwatorjali, il-wieħed ewlieni huwa l-Ajruport ta' Malabo, f'Punta Europa, il-Gżira ta' Bioko. CEIBA Intercontinental hija l-linja tal-ajru tal-bandiera tal-pajjiż, li topera 2 titjiriet fil-ġimgħa bejn Malabo u Madrid.

Il-Ginea Ekwatorjali għandha tnejn mill-portijiet tal-baħar l-aktar fondi tal-Atlantiku fir-reġjun, inkluża l-belt ewlenija tal-port kummerċjali u kummerċjali, Bata. Il-portijiet ta' Malabo u Bata huma mgħobbija żżejjed ħafna u jeħtieġu riabilitazzjoni u rranġament estensiv.

Hemm konnessjonijiet bl-ajru u bil-baħar bejn iż-żewġt ibliet ta’ Malabo u Bata. Il-biċċa l-kbira tal-inġenji tal-ajru mibnija fis-Sovjetika ġew sostitwiti, speċjalment minn ATR u Boeing, operati minn diversi kumpaniji żgħar, waħda minnhom tal-istat u l-oħrajn privati, li jikkostitwixxu l-flotta tal-ajru nazzjonali.

Ir-runway ta' Malabo (3200 m) hija mgħammra bi dwal u tista' sservi ajruplani simili għall-B777 u IL-76. Dik f'Bata (2400 m) ma toperax billejl, iżda tista' takkomoda ajruplani daqs B737. L-utenti ewlenin tagħha huma l-kumpanija nazzjonali tal-ajru (EGA) u kumpanija privata (GEASA). Żewġ strixxi iżgħar tal-inżul (800 m) jinsabu f'Mongomo u Annobón. Minn Malabo hemm konnessjonijiet internazzjonali ma' Madrid u Zurich fl-Ewropa u ma' Cotonou, Douala u Libreville fl-Afrika tal-Punent.

 Elettriku 
L-akbar bliet tal-Ginea Ekwatorjali għandhom l-elettriku grazzi għal tliet faċilitajiet idroelettriċi żgħar mgħobbija żżejjed u diversi ġeneraturi li qed jixjieħu. Fl-1999, il-produzzjoni nazzjonali kienet ta' madwar 13 MWh. F'Malabo, il-kumpanija tal-Amerika ta' Fuq CMS-Nomeco bniet impjant tal-enerġija ta' 10 megawatts iffinanzjat mill-gvern, li daħal online f'nofs is-sena 2000, u l-pjanijiet biex tirdoppja l-kapaċità qed jimxu 'l quddiem. Dan l-impjant jipprovdi servizz aħjar lill-kapitali, għalkemm għad hemm qtugħ okkażjonali. Fuq il-kontinent, l-akbar belt, Bata, qed tkompli ssofri qtugħ regolari.

SEGESA (akronimu għal Sociedad de Electricidad de Guinea Equatorial) hija l-kumpanija nazzjonali tal-elettriku tal-Ginea Ekwatorjali, bil-kwartieri ġenerali f'Malabo, hija l-uniku operatur fis-settur tal-elettriku tal-Ginea Ekwatorjali.

Il-kumpanija nħolqot f'Novembru 2001 permezz tal-għaqda tal-kumpanija nazzjonali tal-elettrifikazzjoni rurali SONER u l-korporazzjoni nazzjonali tal-elettriku ENERGE. Fl-2013 il-kumpanija ġiet riorganizzata fi tliet unitajiet: SEGESA Comercial għad-distribuzzjoni u l-bejgħ, SEGESA Generación għall-attivitajiet ta' ġenerazzjoni u SEGESA Transmission għat-trażmissjoni It-tliet unitajiet huma ssorveljati minn SEGESA Holding.

 Telefonija 
Il-kumpanija parastatali Getesa, b'sehem minoritarju f'sussidjarja Franċiża ta' Orange, tipprovdi servizz tat-telefon fl-ibliet ewlenin. Is-sistema regolari hija mgħobbija żżejjed, iżda Orange introduċa sistema GSM popolari, li ġeneralment tkun affidabbli f'Malabo u Bata.

 Demografija 
Il-Ginea Ekwatorjali għandha popolazzjoni żagħżugħa (45% għandha inqas minn 15-il sena) b'rata ta' twelid ta' madwar 42 għal kull elf u rata ta 'mortalità ta' 16 għal kull elf (b'paragun, il-mortalità tat-trabi f'Kuba hija 5.3 ). L-istennija tal-ħajja hija 49 sena għall-irġiel u 53 għan-nisa (l-agħar medji fi ħdan il-Wirt Ispaniku). 4% biss tal-popolazzjoni għandha aktar minn 65 sena. Ir-rata tal-litteriżmu tal-adulti kienet ta' 52% fl-1992, iżda kienet titla' għal 87% sal-2009. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tgħix f'żoni rurali. Skont l-Istatistika Yearbook tal-Ginea Ekwatorjali 2018 għall-2015, il-Ginea Ekwatorjali għandha 1,225,377 abitant​ b'kuntrast mal-1,014,999 li kienu magħduda fl-2001.ç

 Saħħa 
Fil-Ginea Ekwatorjali hemm 47 faċilità medika, inklużi seba' sptarijiet reġjonali, ħdax-il sptar distrettwali u 29 ċentru tas-saħħa.


L-isptarijiet ewlenin huma ċ-Ċentru Mediku La Paz de Bata li jinsab fuq il-kontinent tal-pajjiż, l-Isptar Nuevo Inseso fl-istess belt, iċ-Ċentru Mediku La Paz f'Malabo, fuq il-Gżira Bioko u l-Isptar Ġenerali jew Reġjonali minn Malabo​ l-istess gżira. Iċ-Ċentru Mediku tal-Paċi huwa istituzzjoni privata li ġiet ikkummissjonata mill-gvern tal-Ginea Ekwatorjali u mibnija minn studio tal-arkitettura Iżraeljan. Għall-għoti tal-Kampjonat tal-Futbol Afrikan tal-2012, il-FIFA kienet teħtieġ il-bini ta' sptar.

L-istennija tal-ħajja medja stmata mis-CIA għall-2018 fil-Ginea Ekwatorjali kienet 63.8 snin għall-irġiel u 66.2 snin għan-nisa, għal għomor totali tal-popolazzjoni ta' 65 sena.

Il-prevalenza tal-HIV/AIDS kienet 6.50 għal kull 100 adult fl-2017. Fl-2017, kien hemm madwar 53,000 persuna li jgħixu bl-HIV/AIDS fil-pajjiż. Huwa stmat li fl-2018 kien hemm 1,800 mewta mill-AIDS.

 Edukazzjoni 
Il-pajjiż għandu università waħda, l-Università Nazzjonali tal-Ginea Ekwatorjali (UNGE) b'kampus f'Malabo u Fakultà tal-Mediċina f'Bata. L-Università Nazzjonali Spanjola tal-Edukazzjoni mill-Bogħod għandha wkoll kwartieri ġenerali f'Malabo u ieħor f'Bata.

Diversi organizzazzjonijiet kulturali huma attivi fil-pajjiż (iċ-Ċentru Kulturali Ekwatoguinean, iċ-Ċentru Kulturali Spanjol ta' Malabo u oħrajn) li l-għan ewlieni tagħhom huwa l-litteriżmu u l-promozzjoni kulturali tal-popolazzjoni. Ħafna mill-appoġġ finanzjarju f'dan ir-rigward ġej mill-gvern Spanjol.

Matul il-perjodu tal-kolonizzazzjoni, is-sistema edukattiva tal-Ginea Ekwatorjali kienet ikkontrollata l-aktar minn gruppi missjunarji Kattoliċi, partikolarment il-Klaretjani. L-iskejjel immexxija mill-gvern Spanjol ħeġġu l-użu tal-lingwa Spanjola għall-komunikazzjoni.230 Matul dan il-perjodu, l-attendenza tal-iskola qabżet id-90%, li kienet waħda mill-ogħla rati ta' attendenza fil-kontinent.

Wara l-indipendenza, il-Ginea Ekwatorjali kellha wkoll waħda mill-ogħla rati ta' litteriżmu fil-kontinent.232 Madankollu, is-sistema edukattiva ddeterjorat malajr minħabba li kien hemm inqas fondi disponibbli. Minbarra n-nuqqas ta' fondi, is-sistema edukattiva ġiet affettwata minħabba li l-President Macías qies lill-knisja Kattolika bħala rivali għall-poter u bħala simbolu tal-“impejaliżmu Spanjol”. Fl-1978 huwa pprojbixxa l-attivitajiet Kattoliċi u għalaq l-iskejjel Kattoliċi. Teodoro Obiang Nguema qaleb il-miżuri meħuda minn Macías.

Bħalissa, l-Ispanjol huwa l-lingwa regolari fil-livelli kollha tas-sistema edukattiva u t-tagħlim tiegħu huwa suġġett obbligatorju fil-pajjiż. lingwi nazzjonali oħra anki jekk il-kotba huma bl-Ispanjol.​

 Etnografija 
Huwa l-uniku pajjiż fid-dinja li jitkellem bl-Ispanjol b'popolazzjoni ta' maġġoranza sewda, u prattikament l-abitanti kollha għandhom ismijiet Spanjoli.

Il-popolazzjoni nazzjonali, li tirrappreżenta 99% tal-popolazzjoni, hija essenzjalment Bantu: Fang f'Río Muni u Bubi f'Bioko. Il-gruppi etniċi ewlenin huma mqassma kif ġej: Fang (72% tal-popolazzjoni, f'Río Muni), Bubi (15%, f'Bioko), Fernandinos (f'Bioko), Bisios u Ndowé fuq il-kosta tar-Reġjun Kontinentali, dik li kienet provinċja ta' Río Muni u Annobonese fuq il-gżira ta' Annobón, l-uniku territorju tal-pajjiż fl-emisferu tan-Nofsinhar.

Il-minoranza predominanti ta' razza oħra hija magħmula minn Ewropej bojod ta’ dixxendenza Spanjola. Il-Ginea Ekwatorjali rċeviet Asjatiċi u Afrikani suwed minn pajjiżi oħra biex jaħdmu fuq il-pjantaġġuni tal-kawkaw u l-kafè. Afrikani suwed oħra ġejjin mil-Liberja, l-Angola u l-Możambik, u l-Asjatiċi li huma l-aktar Ċiniżi. Bl-istess mod, komunitajiet Brittaniċi, Franċiżi u Ġermaniżi waslu fil-pajjiż. Minn dawn il-wasliet kollha, l-uniċi li ma adottawx il-lingwa Spanjola kienu l-Franċiż, peress li l-lingwa tagħhom hija ko-uffiċjali.

Wara l-indipendenza, eluf ta' Guineani Ekwatorjali telqu lejn Spanja, peress li l-abitanti kollha tal-pajjiż li twieldu qabel l-indipendenza żammew in-nazzjonalità Spanjola. Madwar 100,000 Guinean Ekwatorjali marru l-Kamerun, il-Gabon u n-Niġerja minħabba d-dittatorjat ta' Francisco Macías Nguema. Ħafna mill-komunitajiet tagħha jgħixu fi Spanja, il-Brażil, il-Messiku, l-Istati Uniti, il-Portugall u r-Renju Unit.

 Lingwa 
 Spanjol 
Il-lingwi uffiċjali huma l-Ispanjol (Ispanjol Ekwatoguinean), kif rifless fil-Kostituzzjoni tal-pajjiż, il-Franċiż u l-Portugiż. Il-maġġoranza l-kbira tal-Guineans Ekwatorjali jitkellmu bl-Ispanjol (għalkemm ħafna drabi bħala t-tieni lingwa). Ir-reġjun bl-akbar għarfien tal-Ispanjol huwa l-kapitali Malabo. L-Ispanjol ilu lingwa uffiċjali mill-1844, għalkemm għal perjodu qasir fis-snin sebgħin kien iddikjarat bħala "lingwa importata" u l-użu tiegħu kien ipprojbit (li ġie sostitwit minn Fang). Hija wkoll il-lingwa tal-awtoritajiet, użata fil-leġiżlazzjoni, id-digrieti presidenzjali, il-bullettini tal-istat, l-ittri tal-ħatra u affarijiet simili.

Mit-3 ta' Awwissu, 1979, wara t-tneħħija tal-Kostituzzjoni tal-1973, reġgħet ġiet iddikjarata lingwa uffiċjali. Bħalissa, il-Ginea Ekwatorjali għażlet it-twaqqif tal-Akkademja Ekwatoguinean tal-Lingwa Spanjola fil-pajjiż, li finalment inħolqot f'Ottubru 2013, minbarra li stabbilixxiet programm biex issaħħaħ it-tixrid tal-Ispanjol fil-midja. Fuq dawn l-istess linji, ġew imsaħħa wkoll il-korsijiet Spanjoli għall-barranin diġà stabbiliti mill-Università Nazzjonali tal-Ginea Ekwatorjali.

 Lingwi Ewropej oħra 
Liġi kostituzzjonali tal-1998, li timmodifika l-artikolu 4 tal-Liġi Fundamentali tal-Istat, tistabbilixxi li l-lingwi uffiċjali tar-Repubblika tal-Ginea Ekwatorjali huma l-Ispanjol u l-Franċiż. Il-Franċiż ġie adottat bħala lingwa uffiċjali, għalkemm fil-prattika l-użu tiegħu huwa minoritarju ħafna, sabiex jappartjeni għall-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Francofonija, bil-benefiċċji tal-ftuħ tas-suq li dan ifisser, inkluża l-adozzjoni tal-frank CFA.

Bl-istess mod, f'Lulju 2007 il-gvern ħabbar id-deċiżjoni li l-Portugiż isir il-lingwa ko-uffiċjali tal-Ginea Ekwatorjali sabiex tissodisfa r-rekwiżiti biex tapplika għal sħubija sħiħa fil-Komunità tal-Pajjiżi tal-Lingwa Portugiża (CPLP), minkejja l-fatt li tagħha użu huwa prattikament ineżistenti ħlief fil-gżira ta' Annobón, fejn Annobonense, derivat mill-Portugiż, huwa mitkellem. Is-CPLA ċaħdet l-applikazzjoni tal-Ginea Ekwatorjali f'Lulju 2012, inqas minħabba progress insuffiċjenti fl-introduzzjoni tal-Portugiż, u aktar minħabba l-ksur kostanti tad-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiż Fl-aħħar ġie ammess fl-2014.

 Lingwi indiġeni 
Il-lingwi indiġeni huma rikonoxxuti bħala membri tal-kultura nazzjonali (Liġi Kostituzzjonali Nru 1/1998 tal-21 ta' Jannar): Fang mitkellem minn kważi 300,000 persuna bħala lingwa materna u mitkellem ukoll f'żoni tal-Kamerun, il-Gabon u r-Repubblika Demokratika tal- Kongo (numru totali ta' kelliema jaqbeż il-miljun); bubi (Bioko) (50,000 kelliem); Annobonense fuq il-Gżira Annobón (9000 kelliem); Balengue fir-Reġjun Kontinentali (elf kelliem); Ibo u Creole English (pichi), ukoll fil-Bioko. Il-lingwa Ndowé (imsejħa wkoll Kombe, Ngumbi jew "bajja") tappartjeni għall-grupp Ndowé li jinsab fiż-żona kostali tal-kontinent tal-pajjiż u hija mitkellma minn 4,000 ruħ. Lingwi importanti oħra huma Kwasio (imsejħa wkoll Bisio jew Bujeba) bi kważi 9,000 kelliem, Seki bi 11,000 kelliem.

Fang hija lingwa tal-Afrika Ċentrali mitkellma minn madwar miljun ruħ, ħafna minnhom fil-Ginea Ekwatorjali u t-Tramuntana tal-Gabon, fejn hija l-lingwa Bantu dominanti; Fang huwa mitkellem ukoll fin-Nofsinhar tal-Kamerun, ir-Repubblika tal-Kongo u frazzjonijiet żgħar tal-gżejjer ta' Sao Tome u Principe. Hija relatata mal-lingwi Bulu u Ewondo tan-Nofsinhar tal-Kamerun.

Taħt il-President Macías Nguema, Fang kienet l-unika lingwa uffiċjali tal-Ginea Ekwatorjali għal perjodu qasir, iżda dan inqaleb wara t-twaqqigħ tiegħu. Hemm ħafna varjanti ta' fang fit-Tramuntana tal-Gabon u fin-Nofsinhar tal-Kamerun. Maho (2009) jikklassifika Southwestern Fang bħala lingwa distinta. Id-djaletti l-oħra huma Ntoumou, Okak, Mekê, Atsi (Batsi), Nzaman (Zaman), Mveni u Mvaïe.

Bubi hija lingwa Bantu mitkellma mill-Bubis, poplu Bantu fuq il-gżira ta' Bioko, li darba kienu l-abitanti ewlenin tal-gżira. Il-lingwa waslet għal Bioko mill-Afrika kontinentali aktar minn tlett elef sena ilu, meta l-Bubis bdew jaslu fuq il-gżira.

Għandu madwar 50,000 kelliem, bi tliet varjanti: Tramuntana, Nofsinhar u Ċentrali-Lvant. Jispikka għall-karattru tonali tiegħu u d-diverġenza tal-kliem skont is-sess. Il-lingwa hija mitkellma wkoll mill-Bubis tal-Gabon u l-Kamerun.

 Reliġjon 

Il-maġġoranza l-kbira tal-popolazzjoni tappartjeni għar-reliġjon Nisranija fil-forma Kattolika tagħha (80.1%), dan huwa wirt ta' kolonizzazzjoni Spanjola, għalkemm denominazzjonijiet Kristjani oħra huma professati (6.8%), l-aktar minn gruppi Protestanti, Barra minn hekk, ċerti riti ta' ir-reliġjonijiet tal-abitanti animisti tal-qedem huma pprattikati fi gradi differenti, u hemm minoranza Iżlamika żgħira (4%).

Il-missjunarji Ġiżwiti kienu inkarigati mill-evanġelizzazzjoni li tibda fil-Gżira ta' Bioko, segwiti aktar tard mill-missjunarji Klaretjani Matul id-dittatorjat ta' Francisco Macías kien hemm sentiment anti-Ewropew u l-Kristjaneżmu ġie attakkat, iżda dawn il-miżuri ġew maqluba wara t-twaqqigħ tiegħu. Storikament, il-Battisti u l-Anglikani ppruvaw joqgħodu fil-gżira ta' Bioko, qabel ma' Spanja tat attenzjoni akbar lit-territorju u stabbiliet projbizzjonijiet għal gruppi reliġjużi minbarra l-Knisja Kattolika.

Il-Knisja Kattolika fil-pajjiż hija organizzata taħt id-direzzjoni tal-arċidjoċesi ta' Malabo, l-oriġini tagħha tmur lura għal Ottubru 1855, meta l-Papa Piju IX ħoloq il-Vikariat Appostoliku ta' Annobón, Corisco u Fernando Poo Island (Bioko), jaqsam it-territorju li kien preċedentement amministrat mill-Vikariat Appostoliku taż-żewġ Guineas u Senegambia. F’Mejju 1902, il-Papa Ljun XIII iddeċieda li jsemmiha l-Vikariat Appostoliku ta' Fernando Poo. Fl-1966, Pawlu VI ikkonvertiha fil-Vikariat tad-djoċesi ta' Santa Isabel. Fl-1982, il-Papa Ġwanni Pawlu II taha l-istatus attwali u għamel l-ewwel żjara f’dak in-nazzjon Afrikan.

 Kultura 
 Mużika 
Il-mużika f'dan il-pajjiż hija kkaratterizzata mit-taħlita ta' influwenzi Afrikani indiġeni u kultura Spanjola. Kull grupp jikkontribwixxi stili mużikali differenti. L-akbar grupp etniku huwa l-Fang, għalkemm hemm ukoll bosta Bubi u popolazzjonijiet iżgħar ta' Bisio, Bujeba, Ndowe, Combe, Annobonese u Spanjoli. L-eks-kolonja Spanjola u l-provinċja tal-Ginea Ekwatorjali għandha ġid enormi fil-manifestazzjonijiet mużikali tal-gruppi etniċi u l-gruppi soċjali tagħha. Fir-rigward tar-ritmi moderni, il-ġeneri ta' dan il-pajjiż huma reggaeton, hip hop u t-taħlita ta' mużika indiġena Afrikana mal-pop (afropop).

 Gastronomija 
Id-dieta Ekwatoguinean hija bbażata fuq tuberi bħal kassava, taro jew yam, li huma ppreparati f'ħafna modi. Mgħollija jew moqlija jakkumpanjaw kważi l-ikliet kollha. Il-pjantaġġini huwa msajjar hekk ukoll. Ħafna mill-platti f'dan il-pajjiż huma sopop qalbhom li jinkludu ħaxix, laħam jew ħut u zalza pikkanti (chili) u kondimenti oħra. Xi wħud minn dawn is-sopop huma zalza tal-karawett, zalza tat-tadam jew zalza taċ-ċikkulata. L-isem joħloq konfużjoni peress li ma jirreferix għaċ-ċikkulata tal-kawkaw, iżda pjuttost il-modika, siġra li l-fażola tagħha hija inkaljata u trab Soppa oħra famuża hija pepesup, li tradizzjonalment tiġi kkunsmata wara lejl ta' festa. Id-dati tal-palm jew il-qalba tal-palm huma mgħaffġa biex jinkiseb żejt li fih il-laħam jew il-ħut huma stewed. Abalá hija għaġina tal-yucca li hija mgeżwra f'weraq tal-banana, simili għat-tamale Amerikan.

Fil-Ginea Ekwatorjali hemm ħafna tradizzjoni tas-sajd; snapper, snapper, u ħafna tipi ta' frott tal-baħar bħal granċijiet jew bebbux bilolá jinqabdu wkoll laħam tat-tiġieġ u tal-mogħoż, għalkemm laħam selvaġġ b'riħa aktar qawwija huma wkoll notevoli, bħal antilope, porcupine, xadina, pangolin jew serp. Jispikkaw il-platti tal-laħam u tal-ħut, abbundanti fil-ħwawar u l-frott bħall-banana jew ħaxix bħall-kassava u l-jam. Minħabba l-kolonizzazzjoni, il-kċina Spanjola influwenzat il-kċina Ekwatoguinean billi pprovdiet platti bħal paella, inbid jew omelette tal-patata. Xarba popolari hija l-inbid tal-palm (topé), ieħor huwa l-malamba tal-kannamieli.

 Ċinema 
Il-pajjiż m'għandux swali taċ-ċinema biex jara l-films u jbati wieħed mill-ogħla livelli ta' ċensura fid-dinja, anke fuq it-televiżjoni tal-gvern tiegħu. L-aktar film ta' suċċess dwar il-Ginea Ekwatorjali huwa Palm Trees in the Snow, ibbażat fuq ir-rumanz tal-kittieba Spanjola Luz Gabás, li qatt ma marret fil-pajjiż. Il-film inġibed fi Spanja u jevoka nostalġija kolonjali Spanjola. Id-dokumentarju One day I saw 10,000 elephant (2015) jivvindika l-ħidma tal-filmmaker Manuel Hernández Sanjuán li ħadem għas-servizz tad-dittatorjat ta' Franco.

Il-filmmaker Ekwatoguinean Rubén Monsuy idderieġa Feguibox (2015)249 u fetaħ skola biex iħarreġ liż-żgħażagħ fil-pajjiż.250

Fl-2019, ġie ffilmjat għall-ewwel darba film dokumentarju li jikkritika d-dittatorjat tiegħu, The Writer of a Country Without Bookstores, bil-preżenza tal-aktar kittieb tradott tiegħu, Juan Tomás Ávila Laurel. Rebbieħ ta’ diversi premjijiet internazzjonali, finalment ġie rilaxxat fl-2021 fuq it-televiżjoni Portugiża u Spanjola. Fl-2020, ġie rilaxxat id-dokumentarju sperimentali Announced a Storm.

Fi ħdan il-komunità Spanjola-Ginea hemm diversi atturi prominenti, bħal Emilio Buale u Vicenta Ndongo.

 Teatru 
Waħda mill-kumpaniji ewlenin fil-pajjiż hija Bocamandja, imwaqqfa fl-2008. Id-direttur tagħha, Recaredo Silebo Boturu, idderieġa flimkien mal-Katalan Andrea Bel id-dramm Annnobón, intwera fil-Festival Grec ta' Barċellona 2021.

 Filatelija 
Ir-reġjun kien taħt il-gvern Spanjol sal-1968. It-timbri minn dan iż-żmien jirriflettu l-evoluzzjoni fin-nomenklatura tal-kolonja u l-provinċja aktar tard.

 Bejn l-1868 u l-1902 l-isem Fernando Poo intuża fit-territorju kollu.
 Bejn l-1903 u l-1908 l-ismijiet Fernando Poo intużaw f’Bioko, Elobey, Annobón u Corisco fil-gżejjer l-oħra u l-Ginea Kontinentali Spanjola fis-settur kontinentali.
 Bejn l-1908 u l-1951 l-isem Territorji Spanjoli tal-Golf tal-Ginea kien użat fit-territorju kollu.
 Bejn l-1951 u l-1959 l-isem Ginea Spanjola kien użat fit-territorju kollu.
 Bejn l-1960 u l-1968 l-ismijiet Fernando Poo intużaw fuq il-gżejjer u Río Muni fis-settur kontinentali.
 Mill-1968, l-isem kien ir-Repubblika tal-Ginea Ekwatorjali.

 Sports 
Fil-futbol, ​​il-Ginea Ekwatorjali ntgħażlet biex tospita t-Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikani tal-2012 flimkien mal-pajjiż ġar Gabon, u t-Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikani tal-2015. Fl-ewwel waħda laħqet il-kwarti tal-finali, u fit-tieni laħqet sa ir-raba’ post, li sar is-sorpri]a tat-tournament.

organizza wkoll il-verżjoni tan-nisa f’żewġ okkażjonijiet (2008 u 2013), u kienet champion ta’ dawk iż-żewġ tournaments, minbarra li kienet runner-up fl-edizzjoni tal-2010, u saret it-tieni l-aħjar tim fil-kampjonat, ssuperat biss min-Niġerja. . Apparti minn hekk, il-Ginea Ekwatorjali ikkwalifikat għat-Tazza tad-Dinja 2011 fil-Ġermanja, u diversi kategoriji inferjuri laħqu wkoll tournaments internazzjonali, u għalhekk it-tim tan-Nisa tal-Ginea Ekwatorjali huwa fost l-aktar b'saħħithom fil-kontinent Afrikan, għalkemm huwa wieħed mill-aktar dgħajfa fil- livell nazzjonali.

Minbarra l-futbol, ​​il-basketball huwa popolari wkoll fil-Ginea Ekwatorjali.

 Bliet 

Kategorija:Ginea Ekwatorjali
Kategorija:Repubbliki
Kategorija:Pajjiżi tal-Afrika