Stati Uniti

L-Istati Uniti tal-Amerika (USA), komunement imsejħa l-Istati Uniti  (US) jew l-Amerika, hija repubblika federali li tikkonsisti ħamsin stat u distrett federali. It-48 stati kontigwi u d-distrett federali ta' Washington, DC huma fiċ-ċentrali tal-Amerika ta' Fuq bejn il-Kanada u l-Messiku. L-istat tal-Alaska huwa fil-punent tal-Kanada u l-lvant tar-Russja fl-Istrett Bering, u l-istat tal-Ħawaj li tinsab fin-nofs tat-tramuntana tal-Paċifiku. Il-pajjiż ukoll għandu ħames territorji popolati u disa mhux popolati fil-Paċifiku u l-Karibew. 

Bi 3.79 miljun mil kwadru (9.83 miljun km2) u madwar ta' 315 miljun ruħ, l-Istati Uniti hija r-raba' l-akbar pajjiż mill-erja totali u t-tielet l-akbar kemm mill-art u mill-popolazzjoni. Hija waħda mill-aktar etnikament diversa fid-dinja u nazzjonijiet multikulturali, il-prodott ta' skala kbira minn immigrazzjoni minn bosta pajjiżi.Adams, J.Q.; Strother-Adams, Pearlie (2001). Dealing with Diversity. Chicago: Kendall/Hunt. ISBN 0-7872-8145-X. Il-ġeografija u klima tal-US hija wkoll diversa ħafna, bid-deżerti, pjanuri, foresti, u muntanji li huma wkoll dar għal varjetà wiesgħa ta' annimali selvaġġi.

Il-Paleo-indjani emigraw mill-Asja għal dak li issa hija l-Istati Uniti kontinentali madwar 15,000 sena ilu. Il-kolonizzazzjoni Ewropea bdiet madwar l-1600 u daħlet l-aktar mill-Ingilterra. L-Istati Uniti ħarġet minn tlettax-il kolonji Brittaniċi li jinsabu tul il-kosta tal-Atlantiku. Kwistjonijiet bejn il-Gran Brittanja u l-kolonji Amerikani waslet għar-Rivoluzzjoni Amerikana. Fl-4 ta' Lulju, 1776, delegati mit-tlettax-il kolonji ħarġu b'mod unanimu d-Dikjarazzjoni tal-Indipendenza, li b'hekk ġiet stabbilixxa l-Istati Uniti tal-Amerika. Il-Gwerra Rivoluzzjonarja tal-Amerika, li ntemmet bir-rikonoxximent tal-indipendenza tal-Istati Uniti mir-Renju tal-Gran Brittanja, kienet l-ewwel gwerra ta' suċċess għall-indipendenza kontra l-imperu kolonjali Ewropew.Jack P. Greene u J.R. Pole, eds. A Companion to the American Revolution (2008) pp. 352–361. Il-Kostituzzjoni attwali ġiet adottata fis-17 ta' Settembru, 1787; sadanittant, 27 Emendi ġew miżjuda mal-Kostituzzjoni. L-ewwel għaxar emendi, kollettivament imsemmija l-Abbozz tad-Drittijiet, kienu ratifikati fl-1791 u jiggarantixxu ħafna drittijiet u l-libertajiet ċivili fundamentali.

Immexxija mid-duttrina tad-destin manifest, l-Istati Uniti imbarkat fuq l-espansjoni vigoruża madwar l-Amerika ta' Fuq matul is-seklu dsatax. Dan jinvolvi tribujiet indiġeni spostari, akkwist ta' territorji ġodda, u gradwalment ammissjoni ta' stati ġodda. Il-Gwerra Ċivili Amerikana ntemmet legalizzata skjavitù fl-Istati Uniti. Fl-aħħar tas-seklu dsatax, l-Istati Uniti ġiet estiża fl-Oċean Paċifiku, u l-ekonomija tagħha kienet l-akbar fid-dinja. Il-Gwerra Spanjola–Amerikana u l-Ewwel Gwerra Dinjija ikkonfermat l-istatus tal-pajjiż bħala militari qawwija globali. L-Istati Uniti ħarġet mit-Tieni Gwerra Dinjija bħala superpotenza globali, l-ewwel pajjiż bl-armi nukleari, u membru permanenti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti. It-tmiem tal-Gwerra Bierda u x-xoljiment tal-Unjoni Sovjetika ħallew l-Istati Uniti bħala l-unika superpotenza.

L-Istati Uniti hija pajjiż żviluppat u għandha l-akbar ekonomija nazzjonali fid-dinja, bi stmat ta' $15.6 triljun PGD u  19% tal-PGD globali fil-parità ta' xiri tal-enerġija, mill-2011.L-Unjoni Ewropea għandha l-akbar ekonomija kollettiva, iżda mhix nazzjon wieħed. Il-PGD  per capita tal-US kienet is-sitt l-akbar sa mill-2010, għalkemm l-inugwaljanza fid-dħul tal-Amerika kienet ukoll kklassifikata l-ogħla fost il-pajjiżi tal-OECD mill-Bank Dinji.World Bank GINI index, 24 ta' Novembru, 2011. L-ekonomija hija alimentata mill-abbundanza ta' riżorsi naturali, infrastruttura żviluppata sew, u produttività għolja; u filwaqt li l-ekonomija tagħha hija meqjusa post-industrijali li tkompli tkun waħda mill-akbar manifatturi tad-dinja. Il-kontijiet tal-pajjiż jonfqu 39% għall-militari globali, li hija forza ekonomika, politika, u kulturali prominenti fid-dinja, kif ukoll bħala mexxej fir-riċerka xjentifika u l-innovazzjoni teknoloġika.

 Etimoloġija 
L-ewwel użu dokumentat tal-frażi "L-Istati Uniti tal-Amerika" ​​hija ittra datata t-2 ta' Jannar 1776. Stephen Moylan, aide fl-Armata Kontinentali tal-Ġeneral George Washington, kiteb lil Joseph Reed, l-aide-de-camp ta' Washington, biex ifittex li mur "b'poteri sħaħ u abbundanti mill-Istati Uniti tal-Amerika għal Spanja" biex tfittex għajnuna fl-isforz tal-Gwerra Rivoluzzjonarja. L-ewwel użu pubbliku magħruf huwa esej anonimu ppubblikat fil-gazzetta Williamsburg, The Virginia Gazette, fis-6 ta' April, 1776. F'Ġunju 1776, l-“Istati Uniti tal-Amerika” dehru fl-Artikoli tal-Konfederazzjoni u d-Dikjarazzjoni tal-Indipendenza. It-Tieni Kungress Kontinentali adotta d-Dikjarazzjoni tal-Indipendenza fl-4 ta' Lulju, 1776.

 Storja 
 Popli indiġeni 
L-ewwel abitanti tal-Amerika ta' Fuq emigraw mis-Siberja madwar il-Pont tal-Art ta' Bering madwar 12,000 sena ilu; Il-kultura Clovis, li dehret madwar 11,000 QK, hija maħsuba li kienet teżisti, hija l-ewwel kultura mifruxa fl-Amerika. Maż-żmien, il-kulturi indiġeni ta 'l-Amerika ta' Fuq saru dejjem aktar sofistikati u xi wħud, bħall-kultura Mississippian, żviluppaw l-agrikoltura, l-arkitettura, u soċjetajiet kumplessi. Fil-perjodu Post-Arkajku, il-kulturi Mississippian kienu jinsabu fir-reġjuni tal-Punent Nofsani, tal-Lvant u tan-Nofsinhar, u Algonquian fir-reġjun tal-Lagi l-Kbar u tul il-Kosta tal-Lvant, filwaqt li l-kultura Hohokam u l-popli Antenati abitaw il-Lbiċ. L-istimi tal-popolazzjoni indiġena ta' dik li llum hija l-Istati Uniti qabel il-wasla tal-immigranti Ewropej ivarjaw minn madwar 500,000 għal kważi 10 miljuni.

 Il-kolonizzazzjoni Ewropea (mill-1492) u t-Tlettax-il Kolonja (1607-1776) 
Christopher Columbus beda jesplora l-Karibew għal Spanja fl-1492, li wassal għal insedjamenti u missjonijiet li jitkellmu bl-Ispanjol minn Puerto Rico u Florida sa New Mexico u Kalifornja. Franza stabbilixxiet l-insedjamenti tagħha tul ix-Xmara Mississippi u l-Golf tal-Messiku. Il-kolonizzazzjoni Brittanika tal-Kosta tal-Lvant bdiet bil-Kolonja ta' Virginia (1607) u l-Kolonja ta' Plymouth (1620). Il-Mayflower Compact u l-Ordnijiet Fundamentali tal-Connecticut stabbilixxew preċedenti għall-awto-gvern rappreżentattiv u l-kostituzzjonaliżmu li jiżviluppaw madwar il-kolonji Amerikani. Filwaqt li s-settlers Ewropej f'dik li llum hija l-Istati Uniti esperjenzaw kunflitt ma' l-Amerikani Nattivi, huma wkoll impenjati fil-kummerċ, skambjaw għodod Ewropej għall-ikel u ġlud ta' l-annimali.] Ir-relazzjonijiet kienu jvarjaw minn kooperazzjoni mill-qrib għal gwerra u massakri. L-awtoritajiet kolonjali ta' spiss wettqu politiki li sfurzaw lill-Amerikani Indiġeni jadottaw stili ta' ħajja Ewropej, inkluż il-konverżjoni għall-Kristjaneżmu. Tul il-Kosta tal-Lvant, il-kolonisti ttraffikaw skjavi Afrikani permezz tal-kummerċ tal-iskjavi fl-Atlantiku.

It-Tlettax-il Kolonja oriġinali li aktar tard kienu jsibu l-Istati Uniti kienu amministrati mill-Gran Brittanja, u kellhom gvernijiet lokali b'elezzjonijiet miftuħa għall-biċċa l-kbira tas-sidien tal-proprjetà maskili bojod. Il-popolazzjoni kolonjali kibret b'rata mgħaġġla, u qabdet lill-popolazzjonijiet Native American; Sas-snin 70, iż-żieda naturali fil-popolazzjoni kienet tali li minoranza żgħira biss ta' Amerikani kienu twieldu barra. Id-distanza tal-kolonji mill-Gran Brittanja ppermettiet l-iżvilupp ta' awto-gvern, u l-Ewwel Qawmien il-Kbir, sensiela ta' qawmien mill-ġdid Kristjan, qanqal interess kolonjali fil-libertà reliġjuża.

 Mappas 

 Ir-Rivoluzzjoni Amerikana u l-bidu tar-repubblika (1776-1800) 
Wara li rebħet il-Gwerra Franċiża u Indjana, il-Gran Brittanja bdiet tasserixxi kontroll akbar fuq l-affarijiet kolonjali lokali, li rriżultat f'reżistenza politika kolonjali; Waħda mill-ilmenti kolonjali ewlenin kienet iċ-ċaħda tad-drittijiet tagħhom bħala Ingliżi, partikolarment id-dritt għal rappreżentanza fil-gvern Ingliż li ntaxxahom. Fl-1774, l-Ewwel Kungress Kontinentali ltaqa' f'Philadelphia u għadda l-Assoċjazzjoni Kontinentali, bojkott kolonjali ta' oġġetti Brittaniċi li wera li kien effettiv. It-tentattiv Brittaniku biex iddiżarma l-kolonisti rriżulta fil-Battalja ta' Lexington u Concord fl-1775, li bdew il-Gwerra Rivoluzzjonarja Amerikana. Fit-Tieni Kungress Kontinentali, il-kolonji semmew lil George Washington kap kmandant tal-Armata Kontinentali u ħolqu kumitat immexxi minn Thomas Jefferson biex jabbozza d-Dikjarazzjoni tal-Indipendenza, li ġiet adottata fl-4 ta' Lulju, 1776, jumejn wara li għaddiet ir-Riżoluzzjoni. . Aqra biex toħloq nazzjon indipendenti. Il-valuri politiċi tar-Rivoluzzjoni Amerikana kienu jinkludu l-libertà, id-drittijiet individwali inaljenabbli, u s-sovranità tan-nies; l-appoġġ tar-repubblikaniżmu u ċ-ċaħda tal-monarkija, l-aristokrazija u l-poter politiku ereditarju kollu; virtù ċivika; u malafama tal-korruzzjoni politika. Il-Missirijiet Fundaturi tal-Istati Uniti, inklużi George Washington, Benjamin Franklin, Alexander Hamilton, Thomas Jefferson, John Jay, James Madison, Thomas Paine, John Adams, u ħafna oħrajn, kienu ispirati mill-filosofiji Greko-Rumani, Rinaxximentali u Enlightenment u ideat.

Wara l-konsenja Ingliża fl-Assedju ta' Yorktown fl-1781, is-sovranità Amerikana ġiet rikonoxxuta internazzjonalment bit-Trattat ta' Pariġi (1783), li permezz tiegħu l-Istati Uniti kisbet territorju li jestendi lejn il-punent sax-Xmara Mississippi, fit-tramuntana sal-Kanada ta' llum u fin-nofsinhar sa Florida Spanjola. L-Artikoli tal-Konfederazzjoni ġew ratifikati fl-1781 u stabbilixxew gvern deċentralizzat li opera sal-1789. L-Ordinanza tal-Majjistral (1787) stabbilixxiet il-preċedent li bih it-territorju tal-pajjiż jespandi bl-ammissjoni ta' stati ġodda, aktar milli espansjoni ta' stati eżistenti. Il-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti nkitbet fil-Konvenzjoni Kostituzzjonali tal-1787 biex tegħleb il-limitazzjonijiet tal-Artikoli. Daħlet fis-seħħ fl-1789, u ħolqot repubblika federali rregolata minn tliet fergħat separati li flimkien żguraw sistema ta' kontrolli u bilanċi. George Washington ġie elett l-ewwel president tal-pajjiż taħt il-Kostituzzjoni, u l-Abbozz tad-Drittijiet ġie adottat fl-1791 biex jittaffa t-tħassib tax-xettiċi dwar il-poter ta 'gvern aktar ċentralizzat. Ir-riżenja tiegħu bħala kmandant in-kap wara r-Rivoluzzjoni u r-rifjut sussegwenti tiegħu li jikkontesta għat-tielet mandat stabbilixxew il-preċedent ta' trasferiment paċifiku tal-poter u supremazija tal-awtorità ċivili.

 Espansjoni lejn il-Punent u Gwerra Ċivili (1800-1865) 
Ix-Xiri tal-Louisiana tal-1803 minn Franza kważi rdoppja t-territorju tal-Istati Uniti Il-problemi persistenti mal-Gran Brittanja komplew, li wasslu għall-Gwerra tal-1812, li spiċċat fi draw. Spanja ċediet Florida u t-territorju tagħha tal-Kosta tal-Golf fl-1819. Fl-aħħar tas-seklu 18, settlers Amerikani bdew jespandu lejn il-punent, ħafna b'sens ta' destin manifest. Il-Kompromess ta' Missouri ipprova jibbilanċja x-xewqat tal-istati tat-Tramuntana biex jipprevjeni l-espansjoni tal-iskjavitù fil-pajjiż ma' dawk tal-istati tan-Nofsinhar biex jespanduh, ammettiet lil Missouri bħala stat skjav u lil Maine bħala stat ħieles u ddikjara politika ta' projbizzjoni ta' skjavitù fuq l-artijiet li fadal tax-Xiri ta' Louisiana fit-tramuntana tal-parallel 36°30′. Hekk kif l-Amerikani espandew aktar f'artijiet abitati minn Amerikani Indiġeni, il-gvern federali spiss wettaq politiki ta' tneħħija jew assimilazzjoni Indjana. L-ispostament organizzat qanqal serje twila ta 'Gwerer Indjani Amerikani fil-punent tal-Mississippi. Ir-Repubblika ta 'Texas ġiet annessa fl-1845, u t-Trattat ta' Oregon tal-1846 wassal għall-kontroll Amerikan tal-Majjistral Amerikan tal-lum. Ir-rebħa fil-Gwerra Messikana-Amerikana rriżultat fiċ-ċessjoni Messikana ta' California, Nevada, Utah, u ħafna mill-Colorado u l-Lbiċ Amerikan tal-lum fl-1848. It-tensjoni politika dwar l-introduzzjoni possibbli tal-iskjavitù f'dawn it-territorji akkwistati ġodda tnaqqset temporanjament. bil-Kompromess tal-1850.

Matul il-perjodu kolonjali, l-iskjavitù kienet legali fil-kolonji Amerikani, għalkemm il-prattika bdiet tiġi kkontestata b'mod sinifikanti matul ir-Rivoluzzjoni Amerikana. L-istati tat-Tramuntana ppromulgaw liġijiet dwar l-abolizzjoni, għalkemm l-appoġġ għall-iskjavitù ssaħħaħ fl-istati tan-Nofsinhar, peress li invenzjonijiet bħall-ġin tal-qoton għamlu l-istituzzjoni dejjem aktar profittabbli għall-elite tan-Nofsinhar. Dan il-kunflitt sezzjonali dwar l-iskjavitù laħaq il-qofol tiegħu fil-Gwerra Ċivili Amerikana (1861-1865). Ħdax-il stat skjavi sseċedew unilateralment u ffurmaw l-Istati Konfederati tal-Amerika, filwaqt li l-istati l-oħra baqgħu fl-Unjoni. Faqqgħet il-gwerra f'April 1861 wara li l-Konfederati bbumbardjaw Fort Sumter. Wara l-Proklama ta' Emanċipazzjoni ta' Jannar 1863, ħafna skjavi meħlusin ingħaqdu mal-Armata tal-Unjoni. Il-gwerra bdiet iddur favur l-Unjoni wara l-Assedju ta' Vicksburg u l-Battalja ta' Gettysburg fl-1863, u l-Konfederazzjoni ċediet fl-1865 wara r-rebħa tal-Unjoni fil-Battalja ta' Appomattox Court House. L-era tar-Rikostruzzjoni segwiet il-gwerra. Wara l-qtil tal-President Abraham Lincoln, għaddew Emendi għar-Rikostruzzjoni biex jipproteġu d-drittijiet tal-Amerikani Afrikani. L-infrastruttura nazzjonali, inkluż it-telegrafu transkontinentali u l-ferroviji, xprunat it-tkabbir tal-fruntiera Amerikana.

 Perjodu wara l-Gwerra Ċivili (1865-1917) 
Mill-1865 sal-1917, waslet fl-Istati Uniti fluss bla preċedentta' immigranti, inklużi 24.4 miljun mill-Ewropa. Il-biċċa l-kbira waslu mill-port ta' New York City, u New York City u bliet kbar oħra tal-Kosta tal-Lvant saru dar għal popolazzjonijiet kbar Lhud, Irlandiżi u Taljani, filwaqt li ħafna Ġermaniżi u Ewropej Ċentrali marru jgħixu fil-Punent Nofsani. Fl-istess ħin, madwar miljun Kanadiż Franċiż emigraw minn Quebec lejn New England. Matul il-Migrazzjoni l-Kbira, miljuni ta' Amerikani Afrikani ħallew in-Nofsinhar rurali għal żoni urbani fit-Tramuntana. L-Alaska nxtrat mir-Russja Tsarista fl-1867.

Il-Kompromess tal-1877 ntemm b'mod effettiv ir-Rikostruzzjoni u s-supremaċisti bojod ħadu l-kontroll lokali tal-politika tan-Nofsinhar. L-Amerikani Afrikani ġarrbu perjodu ta' razziżmu ċar u aggravat wara r-Rikostruzzjoni, żmien li spiss jissejjaħ in-nadir tar-relazzjonijiet tar-razza Amerikana. Sensiela ta' deċiżjonijiet tal-Qorti Suprema, inkluż Plessy v. Ferguson, żvujtaw l-Erbatax u l-Ħmistax-il Emenda tal-forza tagħhom, li ppermettew li l-liġijiet ta' Jim Crow fin-Nofsinhar jibqgħu mhux ikkontrollati, bliet ta' nżul ix-xemx fil-Punent Nofsani, u segregazzjoni f'komunitajiet madwar il-pajjiż, li tkun imsaħħa mill-politika ta' segregazzjoni residenzjali adottata aktar tard mill- Korporazzjoni Federali tas-Self tas-Sidien tad-Dar.

Splużjoni ta' avvanzi teknoloġiċi akkumpanjati mill-isfruttament ta' xogħol immigranti irħis wasslet għal żvilupp ekonomiku mgħaġġel matul l-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tal-20, li ppermettiet lill-Istati Uniti jaqbżu l-ekonomiji tal-Ingilterra, Franza u l-Ġermanja flimkien. Dan ħeġġeġ l-akkumulazzjoni tal-poter minn ftit industrijalisti prominenti, l-aktar permezz tal-formazzjoni ta 'trusts u monopolji biex tiġi evitata l-kompetizzjoni. Il-magnati mexxew l-espansjoni tan-nazzjon fl-industriji tal-ferroviji, taż-żejt u tal-azzar. L-Istati Uniti ħarġu bħala pijunier tal-industrija tal-karozzi. Dawn il-bidliet kienu akkumpanjati minn żidiet sinifikanti fl-inugwaljanza ekonomika, kundizzjonijiet ta' slums, u taqlib soċjali, li ħolqu l-ambjent biex l-unjins jibdew jiffjorixxu. Dan il-perjodu finalment intemm bil-miġja tal-Era Progressiva, li kienet ikkaratterizzata minn riformi sinifikanti.

Elementi pro-Amerikani fil-Hawaii waqqgħu l-monarkija ħawajjan; il-gżejjer ġew annessi fl-1898. Dik l-istess sena, Puerto Rico, il-Filippini, u Guam ġew ċeduti lill-Istati Uniti minn Spanja wara t-telfa ta 'din tal-aħħar fil-Gwerra Spanjola-Amerikana. (Il-Filippini kisbu l-indipendenza sħiħa mill-Istati Uniti fl-4 ta' Lulju, 1946, wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Puerto Rico u Guam baqgħu territorji tal-Istati Uniti.) Is-Samoa Amerikana ġiet akkwistata mill-Istati Uniti fl-1900 wara t-Tieni Gwerra Ċivili Samoana. Il-Gżejjer Verġni tal-Istati Uniti nxtraw mid-Danimarka fl-1917.

 Żieda fl-istatus ta' superpotenza (1917-1945) 
L-Istati Uniti daħlu fl-Ewwel Gwerra Dinjija flimkien mal-Alleati tal-Ewwel Gwerra Dinjija, u għenu biex jaqilbu s-sitwazzjoni kontra l-Poteri Ċentrali. Fl-1920, emenda kostituzzjonali tat il-vot tan-nisa fil-pajjiż kollu. Matul is-snin għoxrin u tletinijiet, ir-radju għall-komunikazzjoni tal-massa u l-invenzjoni tat-televiżjoni bikrija ttrasformaw il-komunikazzjonijiet mal-pajjiż kollu. Il-Wall Street Crash tal-1929 wassal għad-Depressjoni l-Kbira, li għaliha l-President Franklin D. Roosevelt wieġeb bil-New Deal, serje ta' programmi radikali, proġetti ta' xogħlijiet pubbliċi, riformi finanzjarji, u regolamenti.

Inizjalment newtrali matul it-Tieni Gwerra Dinjija, l-Istati Uniti bdew jipprovdu materjal tal-gwerra lill-Alleati tat-Tieni Gwerra Dinjija f'Marzu 1941 u daħlu fil-gwerra f'Diċembru wara l-attakk tal-Imperu tal-Ġappun fuq Pearl Harbor. L-Istati Uniti żviluppaw l-ewwel armi nukleari u użawhom kontra l-ibliet Ġappuniżi ta 'Hiroshima u Nagasaki f'Awwissu 1945, u temmew il-gwerra. L-Istati Uniti kienet waħda mill-“Erbgħa tal-Pulizija” li ltaqgħu biex jippjanaw id-dinja ta’ wara l-gwerra, flimkien mar-Renju Unit, l-Unjoni Sovjetika u r-Repubblika taċ-Ċina (ROC). L-Istati Uniti ħarġu mill-gwerra relattivament bla ħsara, b'qawwa ekonomika akbar u influwenza politika internazzjonali.

 Gwerra Bierda (1945-1991) 
Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, l-Istati Uniti daħlu fil-Gwerra Bierda, fejn it-tensjonijiet ġeopolitiċi bejn l-Istati Uniti u l-Unjoni Sovjetika wasslu liż-żewġ pajjiżi biex jiddominaw l-affarijiet tad-dinja. L-Istati Uniti impenjaw ruħhom f'bidliet fir-reġim kontra gvernijiet pperċepiti bħala allinjati mal-Unjoni Sovjetika u kkompetew fit-tellieqa spazjali, li laħqet il-qofol tagħha fl-ewwel inżul fuq il-qamar bl-ekwipaġġ fl-1969. Domestikament, l-Istati Uniti esperjenzaw tkabbir ekonomiku, urbanizzazzjoni, u tkabbir tal-popolazzjoni wara t-Tieni. Gwerra Dinjija. Il-moviment tad-drittijiet ċivili tfaċċa, u Martin Luther King Jr. sar mexxej prominenti fil-bidu tas-snin sittin Il-pjan tas-Soċjetà l-Kbira tal-amministrazzjoni tal-President Lyndon Johnson irriżulta f’liġijiet, politiki, u emenda kostituzzjonali soluzzjonijiet innovattivi u ta' firxa wiesgħa biex jiġġieldu xi wħud minn. l-agħar effetti tar-razziżmu istituzzjonali persistenti.

Il-bidla soċjali fir-rwoli tan-nisa rriżultat parzjalment f'żidiet kbar fil-parteċipazzjoni tan-nisa fil-forza tax-xogħol fis-sebgħinijiet, u sal-1985 il-maġġoranza tan-nisa ta' 16-il sena jew aktar kienu impjegati. L-aħħar tas-snin tmenin u l-bidu tad-disgħinijiet raw il-kollass tal-Patt ta' Varsavja u x-xoljiment tal-Unjoni Sovjetika, li mmarka t-tmiem tal-Gwerra Bierda u ssolidifika lill-Istati Uniti bħala l-unika superpotenza tad-dinja.

 Kontemporanja (1991-preżent) 
Is-snin disgħin raw l-itwal espansjoni ekonomika fl-istorja Amerikana rreġistrata, tnaqqis drastiku fil-kriminalità, u avvanzi teknoloġiċi, bl-emerġenza u t-titjib tal-World Wide Web, l-evoluzzjoni tal-mikroproċessur Pentium skont il-liġi ta' Moore, lithium-ion rechargeable batteriji, l-ewwel prova ta' terapija tal-ġeni u klonazzjoni. Il-Proġett tal-Ġenoma Uman tnieda formalment fl-1990, filwaqt li n-Nasdaq sar l-ewwel istokk tas-suq tal-Istati Uniti li elenkat onlajn fl-1998.

Fil-Gwerra tal-Golf tal-1991, koalizzjoni internazzjonali ta' stati mmexxija mill-Istati Uniti keċċiet forza ta' invażjoni Iraqina li kienet okkupat il-Kuwajt ġar. L-attakki tal-11 ta' Settembru, 2001 fuq l-Istati Uniti mill-organizzazzjoni militanti pan-Iżlamista Al Qaeda wasslu għall-Gwerra kontra t-Terroriżmu u interventi militari sussegwenti fl-Afganistan u l-Iraq. L-impatt kulturali tal-attakki kien profond u dejjiemi.

Il-bużżieqa tad-djar Amerikana laħqet il-qofol tagħha fl-2007 bir-Riċessjoni l-Kbira, l-akbar kontrazzjoni ekonomika mid-Depressjoni l-Kbira.

 Ġeografija 
L-Istati Uniti hija t-tielet l-akbar pajjiż fid-dinja skond l-erja totali, wara r-Russja u l-Kanada. It-48 stat kontigwi u d-Distrett ta' Columbia jokkupaw żona magħquda ta' 3,119,885 mil kwadru (8,080,470 km2). Il-pjanura tal-kosta tal-kosta Atlantika tagħti lok għal foresti interni u għoljiet irrumblati fir-reġjun tal-Pietmont tal-Piedmont.

Il-Muntanji Appalachian u l-Medda Adirondack jifirdu l-kosta tal-lvant tal-Lagi l-Kbar u l-prairies tal-Punent Nofsani. Is-sistema tax-xmara Mississippi, ir-raba l-itwal fid-dinja, tgħaddi l-aktar lejn it-tramuntana għan-nofsinhar mill-qalba tal-pajjiż. Il-mergħat ċatti u fertili tal-Pjanuri l-Kbar testendi lejn il-punent, interrott minn reġjun muntanjuż fix-Xlokk.

Il-Hawaii hija t-tieni gżira bl-ogħla muntanja fid-dinja peress li għandha l-Vulkan Dormant Mauna Kea li jilħaq l-4,205 metru.

L-iktar punt sħun irreġistrat fl-Amerika u fid-Dinja kien irreġistrat f'Furnance Creek fin-Nevada peress li fl-1913 ġew irreġistrati 56.7 gradi Celsius.

L-Stati Uniti għandha l-akbar ajruport fid-dinja (Fortword International Airport f'Dallas, Texas) u t-tieni (Denver International Airport) b'differenza ta' 160 ettaru.

Il-muntanja Denali fl-Alaska, f'6,168 m, hija l-ogħla punt fl-Stati Uniti.

 Fruntiera 
Total tal-fruntieri tal-Istati Uniti: 12,002 km, pajjiżi tal-fruntiera (2): Kanada 8,891 km (inklużi 2,475 km mal-Alaska); Messiku 3,111 km, nota: Bażi Navali tal-Istati Uniti f'Guantanamo Bay il-konfini bażi hija 28.5 km.

 Klima 
Bid-daqs kbir u l-varjetà ġeografika tagħha, l-Istati Uniti tinkludi ħafna tipi ta' klima. Lvant tal-meridjan 100, il-klima tvarja minn kontinentali umda fit-tramuntana għal subtropikali umda fin-nofsinhar. Il-Pjanuri l-Kbira tal-Punent huma semiaridi. Ħafna żoni muntanjużi tal-Punent Amerikan għandhom klima alpina. Il-klima hija niexfa fil-Lbiċ, Mediterranja fuq il-kosta ta' Kalifornja, u oċeanika fuq il-kosta ta' Oregon, Washington, u l-Alaska tan-Nofsinhar. Ħafna mill-Alaska hija subartika jew polari. Il-Hawaii, il-ponta tan-Nofsinhar ta' Florida, u t-territorji tal-Istati Uniti fil-Karibew u l-Paċifiku huma tropikali.

L-Istati li jmissu mal-Golf tal-Messiku huma suxxettibbli għall-uragani, u l-biċċa l-kbira tat-tornadoes tad-dinja jseħħu fil-pajjiż, primarjament f'Tornado Alley. B'mod ġenerali, l-Istati Uniti tirċievi aktar inċidenti tat-temp estrem b'impatt għoli minn kwalunkwe pajjiż ieħor. It-temp estrem sar aktar frekwenti fl-Istati Uniti fis-seklu 21, bi tliet darbiet in-numru ta' mewġ tas-sħana rrappurtati milli fis-sittinijiet Fil-Lbiċ tal-Amerika, in-nixfiet saru aktar persistenti u aktar gravi.

 Bijodiversità u konservazzjoni 
L-Istati Uniti hija waħda minn 17-il pajjiż megadivers li fihom għadd kbir ta 'speċi endemiċi: madwar 17,000 speċi ta' pjanti vaskulari jinstabu fl-Istati Uniti kontigwi u l-Alaska, u aktar minn 1,800 speċi ta 'pjanti tal-fjuri jinstabu fil-Hawaii, li ftit minnhom jinstabu fuq il-kontinent. L-Istati Uniti hija dar għal 428 speċi ta 'mammiferi, 784 speċi ta' għasafar, 311 rettili, 295 anfibji, u madwar 91,000 speċi ta 'insetti.

Hemm 63 park nazzjonali u mijiet ta' parks, foresti u żoni selvaġġi oħra ġestiti federalment, ġestiti mis-Servizz tal-Park Nazzjonali u aġenziji oħra. Madwar 28% tal-art tal-pajjiż hija proprjetà pubblika u amministrata mill-gvern federali, primarjament fl-istati tal-punent. Ħafna minn din l-art hija protetta, għalkemm xi wħud huma mikrija għal użu kummerċjali u inqas minn wieħed fil-mija tintuża għal skopijiet militari.

Kwistjonijiet ambjentali fl-Istati Uniti jinkludu dibattiti dwar riżorsi mhux rinnovabbli u enerġija nukleari, tniġġis tal-arja u tal-ilma, bijodiversità, qtugħ tas-siġar u deforestazzjoni, u tibdil fil-klima. L-Aġenzija għall-Protezzjoni Ambjentali tal-Istati Uniti (EPA) hija l-aġenzija federali inkarigata li tindirizza l-biċċa l-kbira tal-kwistjonijiet relatati mal-ambjent. L-idea tal-ħajja selvaġġa sawret il-ġestjoni tal-artijiet pubbliċi mill-1964, bl-Att dwar il-Ħajja Selvaġġa. L-Att dwar l-Ispeċijiet fil-Periklu tal-1973 jipprovdi mod kif jiġu protetti speċijiet mhedda u fil-periklu u l-ħabitats tagħhom. Is-Servizz tal-Ħut u l-Fauna Selvaġġa tal-Istati Uniti jimplimenta u jinforza l-Att Fl-2024, l-Istati Uniti kklassifikaw fl-34 post minn 180 pajjiż fl-Indiċi tal-Prestazzjoni Ambjentali. Il-pajjiż ingħaqad mal-Ftehim ta’ Pariġi dwar it-tibdil fil-klima fl-2016 u għandu ħafna impenji ambjentali oħra

 Gvern u politika 
L-Istati Uniti hija repubblika federali ta' 50 stat u distrett federali wieħed, Washington, DC. Jasserixxi wkoll is-sovranità fuq ħames territorji mhux inkorporati u diversi possedimenti ta' gżejjer diżabitati. L-eqdem federazzjoni li baqgħu ħajjin fid-dinja, l-Istati Uniti għandha l-eqdem kostituzzjoni nazzjonali tad-dinja li għadha fis-seħħ (mill-4 ta' Marzu, 1789). Is-sistema presidenzjali tal-gvern tagħha ġiet adottata, kollha kemm hi jew parzjalment, minn ħafna nazzjonijiet indipendenti ġodda wara d-dekolonizzazzjoni. Hija demokrazija rappreżentattiva liberali "li fiha l-istat tal-maġġoranza huwa mtaffi minn drittijiet tal-minoranzi protetti bil-liġi." Il-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti sservi bħala d-dokument legali suprem tal-pajjiż, u tistabbilixxi wkoll l-istruttura u r-responsabbiltajiet tal-gvern federali nazzjonali u r-relazzjoni tiegħu mal-istati individwali.

Skont l-Indiċi tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-2023 tal-V-Dem Institute, l-Istati Uniti tikklassifika fost l-aqwa fid-dinja għad-drittijiet tal-bniedem.

 Gvern nazzjonali 
Il-gvern federali, magħmul minn tliet fergħat, kollha kwartjieri ġenerali f'Washington, DC, huwa l-gvern nazzjonali ta 'l-Istati Uniti u huwa regolat minn sistema robusta ta' kontrolli u bilanċi.

 Il-Kungress tal-Istati Uniti, leġiżlatura bikamerali, komposta mis-Senat u l-Kamra tad-Deputati, toħloq liġijiet federali, tiddikjara gwerra, tapprova trattati, għandha s-setgħa tal-purse u għandha s-setgħa ta 'impeachment. Is-Senat għandu 100 membru (2 minn kull stat), eletti għal perjodu ta’ sitt snin. Il-Kamra tad-Deputati għandha 435 membru, kull wieħed elett għal terminu ta' sentejn; ir-rappreżentanti kollha jservu f'distrett tal-kungress ta' popolazzjoni ekwivalenti. Il-Kungress jorganizza wkoll ġabra ta' kumitati, li kull wieħed minnhom jieħu ħsieb kompitu jew dmir speċifiku. Waħda mill-aktar funzjonijiet mhux leġiżlattivi importanti tal-Kungress hija s-setgħa li tinvestiga u tissorvelja l-fergħa eżekuttiva. Is-sorveljanza tal-Kungress hija ġeneralment iddelegata lill-kumitati u ffaċilitata mis-setgħa taċ-ċitazzjoni tal-Kungress. Il-ħatra ta' membru f’kumitat tippermettilu jiżviluppa għarfien speċjalizzat dwar il-materji li jaqgħu taħt il-kompetenza tiegħu jew tagħha. Id-diversi kumitati jissorveljaw l-operazzjonijiet kontinwi tal-gvern, jidentifikaw kwistjonijiet li jistgħu jkunu soġġetti għal reviżjoni leġiżlattiva, jiġbru u jevalwaw l-informazzjoni, u jirrakkomandaw korsijiet ta' azzjoni lill-Kungress tal-Istati Uniti, inkluż, iżda mhux limitat għal, leġiżlazzjoni ġdida. Iż-żewġ partiti politiċi ewlenin għandhom is-setgħa ta' nomina li jiddeċiedu l-kompożizzjoni ta’ kull kumitat. Il-presidenza tal-kumitat hija assenjata lil membru tal-partit tal-maġġoranza.

 Il-President tal-Istati Uniti huwa l-kap kmandant tal-forzi armati u l-kap eżekuttiv tal-gvern federali, bil-kapaċità li jivvota kontijiet leġiżlattivi mill-Kungress tal-Istati Uniti qabel ma jsiru liġi. Madankollu, il-vetos presidenzjali jistgħu jiġu megħluba b’vot ta’ maġġoranza ta’ żewġ terzi fiż-żewġ kmamar tal-Kungress. Il-president jaħtar membri tal-Kabinett, soġġett għall-approvazzjoni tas-Senat, u jaħtar uffiċjali oħra li jamministraw u jinfurzaw il-liġijiet federali permezz tal-aġenziji rispettivi tagħhom. Il-president għandu wkoll setgħa ta' klemenza għal reati federali u jista' joħroġ maħfra. Fl-aħħarnett, il-president għandu d-dritt li joħroġ "ordnijiet eżekuttivi" espansivi, soġġetti għal reviżjoni ġudizzjarja, f'diversi oqsma ta' politika. Kandidati Presidenzjali jikkampanjaw ma 'sieħeb fil-kariga għall-viċi president. Iż-żewġ kandidati jiġu eletti flimkien, jew megħluba flimkien, f'elezzjoni presidenzjali. B’differenza għal voti oħra fil-politika Amerikana, din hija teknikament elezzjoni indiretta li fiha r-rebbieħ se jiġi determinat mill-Kulleġġ Elettorali tal-Istati Uniti. Hemmhekk, il-voti jintefgħu uffiċjalment minn eletturi individwali magħżula mil-leġiżlatura tal-istat tagħhom. Fil-prattika, madankollu, kull wieħed mill-50 stat jeleġġi grupp ta 'eletturi presidenzjali li jridu jikkonfermaw ir-rebbieħ tal-vot popolari tal-istat tagħhom. Dan il-grupp ta' eletturi huwa ugwali għan-numru ta' rappreżentanti tal-istat tiegħek fl-Istati Uniti, flimkien ma' żewġ eletturi oħra għaż-żewġ senaturi tal-Istati Uniti li l-istat jibgħat lill-Kungress. (Id-Distrett ta' Columbia, mingħajr rappreżentanti jew senaturi, huwa assenjat tliet voti elettorali.) Kemm il-president kif ukoll il-viċi president iservu terminu ta' erba' snin, u l-president jista’ jerġa’ jiġi elett fl-uffiċċju darba biss, għal terminu addizzjonali ta' erba' snin.

Il-ġudikatura federali tal-Istati Uniti, li l-imħallfin tagħha jinħatru għal għomru mill-president bl-approvazzjoni tas-Senat, tikkonsisti primarjament mill-Qorti Suprema tal-Istati Uniti, il-qrati tal-appell tal-Istati Uniti, u l-qrati tad-distrett tal-Istati Uniti. Il-Qorti Suprema tal-Istati Uniti tinterpreta l-liġijiet u taqleb dawk li tqis bħala antikostituzzjonali. Il-Qorti Suprema għandha disa' membri mmexxija mill-Prim Imħallef tal-Istati Uniti. Il-membri jinħatru mill-aġent president meta ssir vakanza. F'diversi modi, is-sistema tal-qorti federali topera b'mod differenti mill-qrati statali. Għal kawżi ċivili, dan huwa evidenti fit-tipi ta 'każijiet li jistgħu jinstemgħu fis-sistema federali. Il-ġurisdizzjoni limitata tagħhom tirrestrinġihom għal każijiet awtorizzati mill-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti jew statuti federali. F'każijiet kriminali, l-istati jistgħu biss iġibu proċedimenti kriminali fil-qrati tal-istat, u l-gvern federali jista 'jressaq biss proċedimenti kriminali fil-qorti federali. L-ewwel livell fil-qrati federali huwa l-qorti distrettwali federali għal kwalunkwe każ taħt "ġurisdizzjoni oriġinali", bħal statuti federali, il-Kostituzzjoni, jew trattati. Hemm tnax-il ċirkwit federali li jaqsmu l-pajjiż f'reġjuni differenti għall-qrati tal-appell federali. Ladarba każ ikun ġie deċiż minn qorti distrettwali federali, jista' jiġi appellat quddiem qorti tal-appelli tal-Istati Uniti. Il-qorti li jmiss u l-ogħla fis-sistema hija l-Qorti Suprema tal-Istati Uniti. Għandu s-setgħa li jiddeċiedi appelli fuq il-każijiet kollha ppreżentati fil-qorti federali jew dawk ippreżentati fil-qorti tal-istat iżda li jittrattaw il-liġi federali. Madankollu, b'differenza mill-appelli lill-qrati ta' ċirkwit, il-Qorti Suprema mhix normalment meħtieġa li tisma' l-appell. Tista' tiġi ppreżentata "petizzjoni għal writ of certiorari" mal-qorti, li titlobha tisma' l-każ. Jekk tingħata, il-Qorti Suprema tieħu l-briefs u żżomm argumenti orali. Jekk ma tingħatax, l-opinjoni tal-qorti inferjuri tibqa'. Certiorari mhux spiss jingħata, u inqas minn 1% tal-appelli lill-Qorti Suprema jinstemgħu minnha. Tipikament, il-Qorti tisma' każijiet biss meta' jkun hemm deċiżjonijiet konfliġġenti madwar il-pajjiż fuq kwistjoni partikolari, jew meta' jkun hemm żball ovvju f'każ.

Is-sistema ta' tliet fergħat hija magħrufa bħala s-sistema presidenzjali, b'kuntrast mas-sistema parlamentari, fejn l-eżekuttiv huwa parti mill-korp leġiżlattiv. Ħafna pajjiżi madwar id-dinja imitaw dan l-aspett tal-Kostituzzjoni tal-Istati Uniti tal-1789, speċjalment fl-Ameriki.

 Partiti politiċi 
Il-Kostituzzjoni ma' ssemmix il-partiti politiċi, iżda żviluppaw b'mod indipendenti fis-seklu 18 mal-partiti federalisti u antifederalisti. Minn dak iż-żmien 'l hawn, l-Istati Uniti ħadmet bħala sistema de facto b'żewġ partijiet, għalkemm il-partijiet f'dik is-sistema kienu differenti fi żminijiet differenti. Iż-żewġ partiti nazzjonali ewlenin bħalissa huma d-Demokratiċi u r-Repubblikani. L-ewwel huwa pperċepit bħala relattivament liberali fil-pjattaforma politika tiegħu, filwaqt li l-aħħar huwa pperċepit bħala relattivament konservattiv.

 Subdiviżjonijiet 
Fis-sistema federali Amerikana, is-setgħat sovrani jinqasmu bejn żewġ livelli ta 'gvern elett: nazzjonali u statali. In-nies fl-istati huma rappreżentati wkoll minn gvernijiet eletti lokali, li huma diviżjonijiet amministrattivi tal-istati. L-Istati huma suddiviżi f'kontej jew ekwivalenti ta' kontea, u huma aktar maqsuma f'muniċipalitajiet. Id-Distrett ta' Columbia huwa distrett federali li fih il-kapitali tal-Istati Uniti, il-belt ta' Washington. It-territorji u d-Distrett ta' Columbia huma diviżjonijiet amministrattivi tal-gvern federali. Tribijiet rikonoxxuti federalment jirregolaw 326 riżerva Indjana.

L-stati tal-Stati Uniti tal-Amerika huma kull wieħed mill-50 stat federat (entitajiet subnazzjonali) tal-Stati Uniti li jaqsmu s-sovranità mal-gvern federali.L-istati huma maqsuma f'kontej jew parroċċi (fl-Alaska, parrish) jew distretti (fi Louisiana, borough); B'kollox fil-livell nazzjonali hemm 3,243 b'kollox. Hemm ukoll 42 belt fl-Stati Uniti li legalment mhumiex parti mill-ebda kontea, huma magħrufa bħala "bliet indipendenti." Mit-42 belt indipendenti, 39 jinsabu fl-stat ta' Virginia u t-3 l-oħra huma: Baltimore, stat ta' Maryland, Carson City, stat ta' Nevada, u St. Louis, stat ta' Missouri. Każ speċjali huwa Washington DC, li mhuwiex parti minn ebda stat, għalhekk huwa wkoll meqjus bħala ekwivalenti ta' kontea. Minbarra territorji inkorporati u mhux inkorporati.

 Relazzjonijiet barranin 

L-Istati Uniti għandha struttura ta' relazzjonijiet barranin stabbilita u għandha t-tieni l-akbar korp diplomatiku fid-dinja mill-2024. Hija membru permanenti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, u dar għall-kwartieri ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. L-Istati Uniti hija membru tal-G7, u organizzazzjonijiet intergovernattivi tal-OECD. Kważi l-pajjiżi kollha għandhom ambaxxati u ħafna għandhom konsulati (rappreżentanti uffiċjali) fil-pajjiż. Bl-istess mod, kważi l-pajjiżi kollha jospitaw missjonijiet diplomatiċi formali mal-Istati Uniti, ħlief l-Iran, il-Korea ta' Fuq u l-Bhutan. Għalkemm it-Tajwan m'għandux relazzjonijiet diplomatiċi formali mal-Istati Uniti, huwa jżomm relazzjonijiet mhux uffiċjali mill-qrib. L-Istati Uniti regolarment tforni lit-Tajwan b'tagħmir militari biex tiskoraġġixxi aggressjoni Ċiniża possibbli. L-attenzjoni ġeopolitika tagħha daret ukoll lejn l-Indo-Paċifiku meta' l-Istati Uniti ssieħbu fid-Djalogu ta' Sigurtà Kwadrilaterali mal-Awstralja, u l-Ġappun.

L-Istati Uniti għandha "relazzjoni speċjali" mar-Renju Unit u rabtiet b'saħħithom mal-Kanada, l-Awstralja, New Zealand, il-Filippini, il-Ġappun, il-Korea t'Isfel, l-Iżrael, u bosta pajjiżi tal-Unjoni Ewropea (Franza, l-Italja, il-Ġermanja, Spanja u l-Polonja). ).  L-Istati Uniti taħdem mill-qrib mal-alleati tagħha tan-NATO dwar kwistjonijiet militari u ta' sigurtà nazzjonali, u ma' pajjiżi fl-Ameriki permezz tal-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani u l-Ftehim ta' Kummerċ Ħieles Istati Uniti–Messiku–Kanada. Fl-Amerika t'Isfel, il-Kolombja hija tradizzjonalment meqjusa bħala l-eqreb alleat tal-Istati Uniti. L-Istati Uniti teżerċita awtorità ta' difiża internazzjonali sħiħa u responsabbiltà għall-Mikronesja, il-Gżejjer Marshall, u Palau permezz tal-Patt ta' Assoċjazzjoni Ħielsa. Mill-2014, l-Istati Uniti saret alleat ewlieni tal-Ukrajna; Hija pprovdiet ukoll lill-pajjiż b'tagħmir militari sinifikanti u appoġġ ieħor b'reazzjoni għall-invażjoni Russa tal-2022.

 Militari 

Il-president huwa l-kap kmandant tal-Forzi Armati tal-Istati Uniti u jaħtar il-mexxejja tagħha, is-Segretarju tad-Difiża, u l-Kapijiet tal-Persunal Konġunt. Id-Dipartiment tad-Difiża, li għandu kwartjieri ġenerali fil-Pentagon qrib Washington, D.C., jamministra ħamsa mis-sitt fergħat tas-servizz, li huma magħmula mill-Armata tal-Istati Uniti, il-Korp tal-Baħar, il-Navy, il-Forza tal-Ajru u l-Forza Spazjali. Il-Gwardja tal-Kosta hija amministrata mid-Dipartiment tas-Sigurtà Interna fi żminijiet ta' paċi u tista' tiġi trasferita lid-Dipartiment tan-Navy fi żminijiet ta' gwerra.

L-Istati Uniti nefqu $ 916 biljun fuq il-militar tagħha fl-2023, li huwa bil-bosta l-aktar minn kwalunkwe pajjiż, li jammonta għal 37% tal-infiq militari globali u jammonta għal 3.4% tal-PGD tal-pajjiż. L-Istati Uniti għandha 42% tal-armi nukleari tad-dinja.

L-Armata topera madwar 800 bażi u faċilitajiet barra l-pajjiż, u żżomm skjeramenti ta' aktar minn 100 persunal attiv f'25 pajjiż barrani.

 Infurzar tal-Liġi u Ġustizzja Kriminali 
Hemm madwar 18,000 aġenzija tal-infurzar tal-liġi minn livelli lokali għal nazzjonali fl-Istati Uniti. Il-liġi fl-Istati Uniti hija primarjament infurzata mid-dipartimenti tal-pulizija lokali u d-dipartimenti tax-xeriffi fil-ġurisdizzjonijiet muniċipali jew tal-kontea tagħhom. Id-dipartimenti tal-pulizija tal-istat għandhom awtorità fl-istat rispettiv tagħhom, u aġenziji federali bħall-Bureau Federali tal-Investigazzjoni (FBI) u s-Servizz tal-Marshals tal-Istati Uniti għandhom ġurisdizzjoni nazzjonali u dmirijiet speċjalizzati, bħall-protezzjoni tad-drittijiet ċivili, is-sigurtà nazzjonali u l-infurzar tad-deċiżjonijiet tal-Istati Uniti. qrati federali u liġijiet federali. Il-qrati tal-istat iwettqu l-biċċa l-kbira tal-proċessi ċivili u kriminali, u l-qrati federali jittrattaw reati magħżula u appelli minn deċiżjonijiet tal-qorti tal-istat.

M'hemm l-ebda "sistema tal-ġustizzja kriminali" unifikata fl-Istati Uniti. Is-sistema tal-ħabs Amerikana hija fil-biċċa l-kbira eteroġenja, b'eluf ta 'sistemi relattivament indipendenti li joperaw fil-livelli federali, statali, lokali u tribali. Fl-2023, "dawn is-sistemi ospitaw kważi 2 miljun ruħ f'1,566 ħabs statali, 98 ħabs federali, 3,116 ħabs lokali, 1,323 faċilità korrettiva tal-minorenni, 181 ċentru ta' detenzjoni tal-immigrazzjoni, u 80 ħabs tal-Pajjiż Indjan, kif ukoll ħabsijiet militari. , ċentri ta' impenn ċivili, sptarijiet psikjatriċi statali u ħabsijiet fit-territorji tal-Istati Uniti. Minkejja s-sistemi ta' għeluq differenti, erba' istituzzjonijiet ewlenin jiddominaw: ħabsijiet federali, ħabsijiet statali, ħabsijiet lokali, u faċilitajiet korrettivi tal-minorenni. Il-ħabsijiet federali huma mmexxija mill-Uffiċċju tal-Ħabsijiet tal-Istati Uniti u jospitaw nies li nstabu ħatja ta' reati federali, inklużi dawk miżmuma jistennew il-proċess. Il-ħabsijiet tal-istat, amministrati mid-dipartiment uffiċjali tal-korrezzjonijiet ta' kull stat, jilqgħu nies ikkundannati li jiskontaw sentenzi ta' ħabs (ġeneralment aktar minn sena) għal reati serji. Il-ħabsijiet lokali huma faċilitajiet tal-kontea jew muniċipali li jħaddmu l-akkużati qabel il-proċess; Huma jospitaw ukoll lil dawk li jiskontaw sentenzi qosra (ġeneralment inqas minn sena). Il-faċilitajiet korrettivi taż-żgħażagħ huma mħaddma minn gvernijiet lokali jew statali u jservu bħala pjazzamenti fit-tul għal kwalunkwe minorenni iġġudikati delinkwenti u ordnati minn imħallef biex jinżammu.

 Ekonomija 

L-Istati Uniti kienet nominalment l-akbar ekonomija fid-dinja minn madwar 1890. Il-prodott domestiku gross nominali (PGD) tal-Istati Uniti fl-2023 ta' aktar minn $ 27 triljun kien l-ogħla fid-dinja, li jagħmel aktar minn 25% tal-ekonomija globali jew 15% fil-parità tas-saħħa tal-akkwist (PPP). Mill-1983 sal-2008, it-tkabbir tal-PGD annwali kompost reali fl-Istati Uniti kien ta' 3.3%, meta mqabbel ma' medja peżata ta' 2.3% għall-bqija tal-Grupp tas-Seba'. Il-pajjiż jikklassifika l-ewwel fid-dinja għall-PGD nominali, it-tieni meta jiġi aġġustat għall-paritajiet tal-qawwa tal-akkwist (PPP), u d-disa' għall-PGD per capita aġġustat skont il-PPP. Għandha l-ogħla dħul disponibbli għal kull persuna domestika fost il-pajjiżi tal-OECD.


Mill-500 l-akbar kumpanija fid-dinja skond id-dħul, 136 għandhom kwartjieri ġenerali fl-Istati Uniti fl-2023, l-ogħla numru ta' kwalunkwe pajjiż. Id-dollaru Amerikan huwa l-munita l-aktar użata fit-tranżazzjonijiet internazzjonali u hija l-munita ta' riżerva primarja tad-dinja, appoġġjata mill-ekonomija dominanti tal-pajjiż, il-militar tiegħu, is-sistema tal-petrodollar u l-Eurodollar marbut tiegħu, u s-suq kbir tal-bonds tat-Teżor tal-Istati Uniti tal-Istati Uniti Diversi pajjiżi jużawha bħala l-munita uffiċjali tagħhom, u f'oħrajn hija l-munita de facto. Għandha ftehimiet ta' kummerċ ħieles ma' diversi pajjiżi, inkluż it-T-MEC. L-Istati Uniti kklassifikati fit-tieni post fir-Rapport dwar il-Kompetittività Globali fl-2019, wara Singapor. Għalkemm l-Istati Uniti laħqet livell ta 'żvilupp post-industrijali u ħafna drabi hija deskritta bħala pajjiż b'ekonomija tas-servizz, tibqa' qawwa industrijali ewlenija.


New York City hija ċ-ċentru finanzjarju ewlieni fid-dinja u l-epiċentru tal-akbar ekonomija metropolitana tad-dinja. Il-Borża ta’ New York u n-Nasdaq, it-tnejn li huma jinsabu fil-Belt ta' New York, huma l-akbar żewġ boroż fid-dinja skont il-kapitalizzazzjoni tas-suq u l-volum tal-kummerċ. L-Istati Uniti hija fuq jew qrib ta' quddiem ta' avvanzi teknoloġiċi u innovazzjoni f'ħafna oqsma ekonomiċi, speċjalment intelliġenza artifiċjali; Elettronika u kompjuters; farmaċewtiċi; u tagħmir mediku, aerospazjali u militari. L-ekonomija tal-pajjiż hija mmexxija minn riżorsi naturali abbundanti, infrastruttura żviluppata tajjeb, u produttività għolja. L-aktar sħab kummerċjali importanti tal-Istati Uniti huma l-Unjoni Ewropea, il-Kanada, il-Ġappun, il-Korea t'Isfel, ir-Renju Unit u t-Tajwan. L-Istati Uniti hija l-akbar importatur u l-akbar esportatur fid-dinja. Hija, bil-bosta, l-akbar esportatur ta' servizzi fid-dinja.

L-Amerikani għandhom l-ogħla dħul medjan tad-dar u tal-impjegati fost l-istati membri tal-OECD, u r-raba' l-ogħla dħul medjan tal-familja, sa mis-sitt l-ogħla fl-2013. ekonomija mmexxija u hija bil-bosta l-akbar suq tal-konsumatur fid-dinja.

 Xjenza, teknoloġija, titjiriet spazjali u enerġija 
L-Istati Uniti ilha mexxej fl-innovazzjoni teknoloġika mill-aħħar tas-seklu 19 u fir-riċerka xjentifika minn nofs is-seklu 20. Metodi ta' produzzjoni ta' partijiet interkambjabbli u l-istabbiliment ta' industrija tal-għodod tal-magni ppermettew manifattura fuq skala kbira ta' prodotti tal-konsumatur Amerikani fl-aħħar tas-seklu 19. Fil-bidu tas-seklu 20, l-elettrifikazzjoni tal-fabbriki, l-introduzzjoni tal-linja tal-assemblaġġ, u tekniki oħra li jiffrankaw ix-xogħol ħolqu s-sistema tal-produzzjoni tal-massa. L-Istati Uniti hija meqjusa ħafna bħala l-pajjiż ewlieni fl-iżvilupp tat-teknoloġija tal-intelliġenza artifiċjali. Fl-2022, l-Istati Uniti kienet il-pajjiż bit-tieni l-ogħla numru ta' artikli xjentifiċi ppubblikati. Mill-2021, l-Istati Uniti kklassifikaw it-tieni għan-numru ta' applikazzjonijiet għall-privattivi u t-tielet għall-applikazzjonijiet ta' trademarks u disinni industrijali. Fl-2023, l-Istati Uniti kklassifikati fit-tielet post fl-Indiċi tal-Innovazzjoni Globali. L-Istati Uniti għandha l-ogħla nefqa totali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp ta' kull pajjiż u tikklassifika fid-disa' bħala persentaġġ tal-PGD. Fl-2023, l-Istati Uniti kienet ikklassifikata t-tieni l-aktar pajjiż teknoloġikament avvanzat fid-dinja minn Global Finance.


NASA hija waħda mill-ħames aġenziji li jikkollaboraw fuq l-Istazzjon Spazjali Internazzjonali (ISS); Il-kontribuzzjonijiet tal-Istati Uniti għall-ISS jinkludu diversi moduli, inklużi Destiny (2001), Harmony (2007), u Tranquility (2010), kif ukoll appoġġ loġistiku u operattiv kontinwu. Is-settur privat tal-Istati Uniti jiddomina l-industrija tat-titjiriet spazjali kummerċjali globali. Kuntratturi ta' titjiriet spazjali Amerikani notevoli jinkludu Blue Origin, Boeing, Sierra Space, u SpaceX. Programmi tan-NASA bħall-Programm tal-Ekwipaġġ Kummerċjali, Servizzi ta' Riforniment Kummerċjali, Servizzi ta' Merkanzija Kummerċjali Lunar, u NextSTEP iffaċilitaw il-parteċipazzjoni dejjem tikber tas-settur privat fit-titjiriet spazjali Amerikani. L-Istati Uniti żammet programm spazjali mill-aħħar tas-snin 50, li beda bit-twaqqif tal-Amministrazzjoni Nazzjonali tal-Aeronawtika u l-Ispazju (NASA) fl-1958. Il-programm Apollo tan-NASA (1961-1972) kiseb l-ewwel inżul b'ekwipaġġ fuq il-Qamar bl-Apollo 11. missjoni tal-1969; jibqa' wieħed mill-aktar tragwardi importanti tal-aġenzija. Sforzi ewlenin oħra tan-NASA jinkludu l-programm tax-shuttle spazjali (1981-2011), il-programm Voyager (1972-preżent), it-teleskopji spazjali Hubble u James Webb (mnedija fl-1990 u l-2021, rispettivament), u l-Programm ta' Esplorazzjoni Spazjali Mars (Spirtu u Opportunità, Kurżità u Perseveranza).

Mill-2023, l-Istati Uniti tirċievi madwar 84% tal-enerġija tagħha mill-fjuwils fossili u l-akbar sors ta' enerġija tal-pajjiż ġie miż-żejt (38%), segwit minn gass naturali (36%), sorsi rinnovabbli (9%), faħam (9). %) u l-enerġija nukleari (9 %). L-Istati Uniti tagħmel inqas minn 4% tal-popolazzjoni tad-dinja, iżda tikkonsma madwar 16% tal-enerġija tad-dinja. L-Istati Uniti tikklassifika bħala t-tieni l-akbar emettitur ta' gassijiet serra.

 Trasport 
Il-maġġoranza l-kbira tat-toroq fl-Istati Uniti huma proprjetà u miżmuma mill-gvernijiet statali u lokali. L-awtostradi miżmuma biss mill-gvern federali tal-Istati Uniti ġeneralment jinsabu fuq artijiet federali (bħal parks nazzjonali) jew fuq installazzjonijiet federali (bħal bażijiet militari). Is-Sistema ta 'Highways Interstatali, bl-awtostradi miftuħa kbar tagħha li jgħaqqdu l-istati, hija ffinanzjata parzjalment mill-gvern federali, iżda hija proprjetà u miżmuma mill-gvern statali li jospita s-sezzjoni tal-awtostrada tagħha. Xi stati jiffinanzjaw u jibnu awtostradi kbar tagħhom stess, spiss imsejħa "parkways" jew "turnpikes", li tipikament jużaw pedaġġi biex iħallsu għall-kostruzzjoni u l-manutenzjoni. Barra minn hekk, xi toroq privati ​​jistgħu jużaw pedaġġi għal dan il-għan.

Sistemi ferrovjarji tal-passiġġieri u tal-merkanzija, sistemi tal-karozzi tal-linja, laneċ tal-ilma, u digi jistgħu jkunu proprjetà pubblika jew privata u operati. Il-linji tal-ajru ċivili Amerikani huma kollha proprjetà privata. Ħafna mill-ajruporti Amerikani huma proprjetà u operati minn awtoritajiet tal-gvern lokali, u hemm ukoll xi ajruporti privati. L-Amministrazzjoni tas-Sigurtà tat-Trasport ipprovdiet sigurtà fil-biċċa l-kbira tal-ajruporti ewlenin mill-2001.

Id-Dipartiment tat-Trasport tal-Istati Uniti u d-diviżjonijiet tiegħu huma responsabbli għar-regolamentazzjoni, is-superviżjoni u l-finanzjament tal-aspetti kollha tat-trasport, ħlief id-dwana, l-immigrazzjoni u s-sigurtà (din tal-aħħar tibqa' r-responsabbiltà tad-Dipartiment tas-Sigurtà Interna tal-Istati Uniti). . Kull stat fl-Istati Uniti għandu d-dipartiment tat-trasport tiegħu stess, li jibni u jżomm l-awtostradi tal-istat. Skont l-istat, dan id-dipartiment jista 'jopera wkoll jew jissorvelja direttament modi oħra ta' trasport.

Il-liġi tal-avjazzjoni hija kważi kollha kemm hi l-ġurisdizzjoni tal-gvern federali; L-Amministrazzjoni Federali tal-Avjazzjoni tirregola l-aspetti kollha tal-avjazzjoni ċivili, il-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, iċ-ċertifikazzjoni u l-konformità, u s-sigurtà tal-avjazzjoni. Madankollu, il-liġijiet tat-traffiku tal-vetturi huma promulgati u infurzati mill-awtoritajiet statali u lokali, bl-eċċezzjoni ta' awtostradi li jinsabu fuq proprjetà federali (parks nazzjonali, bażijiet militari) jew fit-territorji mhux organizzati tal-Istati Uniti. Il-Gwardja tal-Kosta tal-Istati Uniti hija l-infurzatur primarju tal-liġi u s-sikurezza fuq il-passaġġi tal-ilma Amerikani, kemm interni kif ukoll kostali, iżda l-ġurisdizzjoni ekonomika fuq il-mareat kostali hija kondiviża bejn il-gvernijiet statali u federali. Il-passaġġi fuq l-ilma interni tal-pajjiż huma l-ħames l-itwal fid-dinja, b'total ta' 41,009 km (25,482 mi).

Mill-50 port tal-kontejners l-aktar traffikużi fid-dinja, erbgħa jinsabu fl-Istati Uniti. L-aktar traffikużi fl-Istati Uniti huwa l-port ta' Los Angeles.

It-trasport personali fl-Istati Uniti huwa ddominat mill-karozzi, li joperaw fuq netwerk ta' 4 miljun mil (6.4 miljun kilometru) ta' toroq pubbliċi, li jagħmilha l-itwal fid-dinja. In-netwerk tat-trasport bil-ferrovija tal-pajjiż, ukoll l-itwal fid-dinja b'182,412.3 mil (293,564.2 km), primarjament jimmaniġġja l-merkanzija.


Il-ferroviji u l-ferroviji ta' proprjetà privata kienu l-mod ta' trasport dominanti fl-Istati Uniti sa nofs is-seklu 20. L-introduzzjoni ta' ajruplani bil-ġett u ajruporti li jservu l-istess rotot ewlenin tal-belt aċċellerat tnaqqis fid-domanda għal servizz tal-passiġġieri tal-ferroviji intercity fis-sittinijiet It-tlestija tas-Sistema ta' Highway Interstatali aċċellerat ukoll it-tnaqqis notevoli tal-passiġġieri mill-ferroviji. Dawn l-avvanzi sinifikanti wasslu għall-ħolqien tal-Korporazzjoni Nazzjonali tal-Passiġġieri tal-Ferroviji, issa msejħa Amtrak, mill-gvern federali tal-Istati Uniti fl-1971. Amtrak tgħin biex iżżomm servizz limitat tal-passiġġieri tal-ferroviji f'ħafna partijiet tal-pajjiż. Jservi l-biċċa l-kbira tal-ibliet ewlenin tal-Istati Uniti, iżda barra mill-Grigal, California, u Illinois, tipikament topera biss ftit ferroviji kuljum. Is-servizz l-aktar frekwenti ta' Amtrak huwa disponibbli fuq kurituri reġjonali bejn ċerti bliet ewlenin, notevolment il-Kuritur tal-Grigal bejn Washington, D.C., Philadelphia, New York City, u Boston; bejn New York City u Albany; fiż-żona metropolitana ta' Chicago; u f'partijiet tal-Kalifornja u l-Majjistral tal-Paċifiku. Amtrak ma sservix diversi destinazzjonijiet ewlenin tal-Istati Uniti, inklużi Las Vegas u Phoenix, Arizona.

L-Oldsmobile Curved Dash u l-Ford Model T, it-tnejn karozzi Amerikani, huma meqjusa bħala l-ewwel karozzi prodotti bil-massa u affordabbli għall-mases, rispettivament. Mill-2023, l-Istati Uniti hija t-tieni l-akbar manifattur ta' vetturi bil-mutur u hija d-dar ta' Tesla, l-aktar kumpanija tal-karozzi siewja fid-dinja. Il-kumpanija tal-karozzi Amerikana General Motors kellha t-titlu tal-manifattur tal-karozzi bl-aħjar bejgħ fid-dinja mill-1931 sal-2008. L-industrija tal-karozzi Amerikana hija l-ewwel l-akbar suq tal-karozzi fid-dinja bil-bejgħ, u l-Istati Uniti għandha l-ogħla sjieda ta 'vettura per capita fil- dinja, b'910 vettura għal kull 1000 ruħ. F'termini ta 'valur, l-Istati Uniti kienet l-akbar importatur u t-tielet l-akbar esportatur ta' karozzi fid-dinja fl-2022.

L-industrija tal-linji tal-ajru ċivili Amerikani hija għal kollox proprjetà privata u kienet fil-biċċa l-kbira deregolata mill-1978, filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-ajruporti ewlenin huma proprjetà pubblika. L-akbar tliet linji tal-ajru fid-dinja minn passiġġieri li jinġarru huma bbażati fl-Istati Uniti; American Airlines hija n-numru wieħed wara l-akkwist tagħha fl-2013 mill-US Airways. Mill-50 ajruport tal-passiġġieri l-aktar traffikużi fid-dinja, 16 jinsabu fl-Istati Uniti, inklużi l-aqwa ħamsa u l-aktar traffikużi, l-Ajruport Internazzjonali ta’ Hartsfield-Jackson Atlanta. Mill-2022, hemm 19,969 ajruport fl-Istati Uniti, li minnhom 5,193 huma indikati bħala "użu pubbliku", inkluż għall-avjazzjoni ġenerali u attivitajiet oħra.

 Demografija 
 Popolazzjoni 
L-Uffiċċju taċ-Ċensiment tal-Istati Uniti rrapporta 331,449,281 residenti mill-1 ta' April, 2020, li għamel l-Istati Uniti t-tielet l-iktar pajjiż popolat fid-dinja, wara ċ-Ċina u l-Indja. Skont l-Arloġġ tal-Popolazzjoni tal-Istati Uniti tal-Bureau, fl-1 ta' Lulju 2024, il-popolazzjoni tal-Istati Uniti kellha qligħ nett ta' persuna waħda kull 16-il sekonda, jew madwar 5,400 ruħ kuljum. Fl-2023, 51% tal-Amerikani li għandhom 15-il sena jew aktar kienu miżżewġin, 6% kienu romol, 10% kienu divorzjati, u 34% qatt ma kienu miżżewġin. Fl-2023, ir-rata tal-fertilità totali tal-Istati Uniti kienet ta '1.6 tfal għal kull mara, u bi 23%, kellha l-ogħla rata ta' tfal fid-dinja li jgħixu f'familji b'ġenitur wieħed fl-2019.

L-Istati Uniti għandha popolazzjoni diversa; 37 grupp ta' antenati għandhom aktar minn miljun membru. Amerikani bojod b'antenati Ewropej, tal-Lvant Nofsani jew tal-Afrika ta' Fuq jiffurmaw l-akbar grupp razzjali u etniku b'57.8% tal-popolazzjoni tal-Istati Uniti. L-Ispaniċi u l-Amerikani Latini jiffurmaw it-tieni l-akbar grupp u huma 18.7% tal-popolazzjoni tal-Istati Uniti. L-Amerikani Afrikani jiffurmaw it-tielet l-akbar grupp ta' antenati fil-pajjiż, li jiffurmaw 12.1% tal-popolazzjoni totali tal-Amerikani Asjatiċi huma r-raba' l-akbar grupp fil-pajjiż, li jiffurmaw 5.9% tal-popolazzjoni tal-Istati Uniti. It-3.7 miljun Nattiv Amerikan tal-pajjiż jammontaw għal madwar 1%, u madwar 574 tribu Indiġena huma rikonoxxuti federalment. Fl-2022, l-età medjana tal-popolazzjoni tal-Istati Uniti kienet 38.9 sena.

 L-aktar stati popolati tal-Istati Uniti fl-2023 (popolazzjoni f'miljuni) 

 Kalifornja 39.0
 Texas 30.5
 Florida 22.6
 New York 19.6
 Pennsylvania 13.0
 Illinois 12.5
 Ohio 11.7
 Ġeorġja 11.0
 North Carolina 10.8
 Michigan 10.0

 Lingwa 
Għalkemm ħafna lingwi huma mitkellma fl-Istati Uniti, l-Ingliż huwa bil-bosta l-aktar mitkellma u miktuba. Għalkemm m'hemm l-ebda lingwa uffiċjali fil-livell federali, xi liġijiet, bħar-rekwiżiti tan-naturalizzazzjoni tal-Istati Uniti, jistandardizzaw l-Ingliż, u ħafna mill-istati ddikjarawha lingwa uffiċjali. Tliet stati u erba' territorji tal-Istati Uniti rrikonoxxew lingwi lokali jew indiġeni minbarra l-Ingliż, inklużi l-Hawaii (Ħawajja), l-Alaska (għoxrin lingwa nattiva), South Dakota (Sioux), Samoa Amerikana (Samoan), Puerto Rico (Spanjol), Guam (Chamorro) u l-Gżejjer Marjani tat-Tramuntana (Carolinian u Chamorro). B'kollox, 169 lingwa Nattiva Amerikana huma mitkellma fl-Istati Uniti. Fi Puerto Rico, l-Ispanjol huwa mitkellem aktar mill-Ingliż.

Skont l-Istħarriġ tal-Komunità Amerikana tal-2010, mit-308 miljun ruħ fl-Istati Uniti, madwar 229 miljun jitkellmu bl-Ingliż biss id-dar. Madwar 37 miljun jitkellmu bl-Ispanjol fid-dar, u dan jagħmilha t-tieni l-aktar lingwa użata. Lingwi oħra mitkellma fid-dar minn miljun ruħ jew aktar jinkludu Ċiniż (2.8 miljun), Tagalog (1.6 miljun), Vjetnamiż (1.4 miljun), Franċiż (1.3 miljun), Korean (1.1 miljun) u Ġermaniż (1 miljun).

 Immigrazzjoni 
Il-popolazzjoni tal-immigranti tal-Istati Uniti, bi kważi 51 miljun, hija bil-bosta l-akbar fid-dinja f'termini assoluti. Fl-2022, kien hemm 87.7 miljun immigrant u tfal imwielda fl-Amerika ta 'immigranti fl-Istati Uniti, li jirrappreżentaw kważi 27% tal-popolazzjoni ġenerali tal-Istati Uniti. Fl-2017, tal-popolazzjoni tal-Istati Uniti li twieldet barra l-pajjiż, madwar 45% (20.7 miljun) kienu ċittadini naturalizzati, 27% (12.3 miljun) kienu residenti permanenti legali, 6% (2.2 miljun) kienu residenti legali temporanji u 23% (10.5 miljun) kienu immigranti mhux awtorizzati. Fl-2019, il-pajjiżi ewlenin tal-oriġini tal-immigranti kienu l-Messiku (24% tal-immigranti), l-Indja (6%), iċ-Ċina (5%), il-Filippini (4.5%) u El Salvador (3%). Fis-sena fiskali 2022, aktar minn miljun immigrant (il-biċċa l-kbira minnhom daħlu permezz tar-riunifikazzjoni tal-familja) kisbu residenza legali. L-Istati Uniti mexxew id-dinja fir-risistemazzjoni tar-refuġjati għal għexieren ta' snin, billi ammettew aktar refuġjati mill-bqija tad-dinja flimkien.

 Reliġjon 
L-Ewwel Emenda tiggarantixxi l-eżerċizzju ħieles tar-reliġjon fil-pajjiż u tipprojbixxi lill-Kungress milli jgħaddi liġijiet dwar it-twaqqif tiegħu. Il-prattika reliġjuża hija mifruxa, fost l-aktar diversi fid-dinja, u vibranti ħafna. Il-pajjiż għandu l-akbar popolazzjoni Kristjana fid-dinja. Reliġjonijiet notevoli oħra jinkludu l-Ġudaiżmu, il-Buddiżmu, l-Induiżmu, l-Izlam, ħafna movimenti ta' New Age, u reliġjonijiet Native American. Il-prattika reliġjuża tvarja b'mod sinifikanti skont ir-reġjun. "Deism ċerimonjali" huwa komuni fil-kultura Amerikana.

Il-maġġoranza assoluta ta' l-Amerikani jemmnu f'qawwa ogħla jew forza spiritwali, jidħlu fi prattiċi spiritwali bħat-talb, u jqisu lilhom infushom reliġjużi jew spiritwali. Fiċ-“Ċinturin tal-Bibbja”, li jinsab fin-Nofsinhar tal-Istati Uniti, il-Protestantiżmu evanġeliku għandu rwol kulturali importanti, filwaqt li New England u l-Punent tal-Istati Uniti għandhom tendenza li jkunu aktar sekulari. Il-Mormoniżmu—moviment Restorationist, li l-membri tiegħu emigraw lejn il-punent minn Missouri u Illinois taħt it-tmexxija ta' Brigham Young fl-1847 wara l-qtil ta' Joseph Smith—baqgħet ir-reliġjon predominanti f’Utah sal-lum.

 Affiljazzjoni reliġjuża fl-Istati Uniti, skont stħarriġ Gallup tal-2023: 

 Protestantiżmu (33%)
 Kattoliċiżmu (22%)
Kristjan mhux speċifiku (11%)
 Ġudaiżmu (2%)
Mormoniżmu (1%)
 Reliġjon oħra (6%)
 Mhux affiljat (22%)
 Ebda tweġiba (3%)

 Urbanizzazzjoni 
Madwar 82% tal-Amerikani jgħixu f'żoni urbani, inklużi s-subborgi; madwar nofshom jgħixu fi bliet b'popolazzjonijiet ta 'aktar minn 50,000 Mill-2022, 333 muniċipalità inkorporata kellhom popolazzjonijiet ta' aktar minn 100,000, disa 'bliet kellhom aktar minn miljun residenti, u erba' bliet (New York, Los Angeles, Chicago u Houston. ) kellhom popolazzjonijiet li jaqbżu ż-żewġ miljuni. Ħafna popolazzjonijiet metropolitani tal-Istati Uniti qed jikbru malajr, partikolarment fin-Nofsinhar u l-Punent.

 Saħħa 
Skont iċ-Ċentri għall-Kontroll u l-Prevenzjoni tal-Mard (CDC), l-istennija tal-ħajja medja tal-Amerikani mat-twelid kienet 77.5 snin fl-2022 (74.8 snin għall-irġiel u 80.2 snin għan-nisa). Dan irrappreżenta żieda ta '1.1 snin minn 76.4 snin fl-2021, iżda s-CDC innota li l-medja l-ġdida "ma kkumpensatx għal kollox it-telf ta' 2.4 snin bejn l-2019 u l-2021." L-impatt fuq is-saħħa tal-pandemija tal-COVID-19 u ż-żieda fil-mortalità ġenerali minħabba dożi eċċessivi u suwiċidji tal-opjojdi kienu primarjament responsabbli għat-tnaqqis bikri fl-istennija tal-għomor. L-istess rapport iddikjara li ż-żidiet fl-2022 fl-istennija tal-ħajja medja fl-Istati Uniti kienu partikolarment sinifikanti għall-irġiel, l-Ispaniċi, u l-Indjani Amerikani u l-Alaska Natives (AIANs).

Is-sistema tal-kura tas-saħħa tal-Istati Uniti tisboq bil-bosta dik ta' kwalunkwe pajjiż ieħor, imkejla kemm fl-infiq per capita kif ukoll bħala perċentwal tal-PGD.

 Edukazzjoni 
L-edukazzjoni primarja u sekondarja Amerikana (magħrufa fl-Istati Uniti bħala K-12, "kindergarten sat-12-il grad") hija deċentralizzata. Hija mħaddma minn gvernijiet statali, territorjali, u xi kultant muniċipali, u regolata mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni tal-Istati Uniti. It-tfal huma ġeneralment meħtieġa li jattendu l-iskola jew skola tad-dar approvata mill-età ta' ħames jew sitt snin (kindergarten jew l-ewwel grad) sakemm ikollhom 18-il sena. Dan ħafna drabi jieħu l-istudenti sat-12-il grad, l-aħħar sena ta' skola sekondarja Amerikana, iżda xi stati u territorji jippermettu lill-istudenti jitilqu mill-iskola qabel, fl-età ta' 16 jew 17. L-Istati Uniti tonfoq aktar fl-edukazzjoni għal kull student minn kwalunkwe pajjiż ieħor fid-dinja, medja ta' $18,614 fis-sena għal kull student tal-iskola primarja u sekondarja pubblika fl-2020-2021. Fost l-Amerikani ta' età ta' 25 u aktar, 92.2% ggradwaw mill-iskola għolja, 62.7% attendew xi tip ta 'kulleġġ, 37.7% kisbu grad ta' baċellerat, u 14.2% kisbu lawrja. Ir-rata tal-litteriżmu tal-Istati Uniti hija kważi universali. Il-pajjiż għandu l-aktar rebbieħa tal-Premju Nobel minn kwalunkwe pajjiż, b'411 (wara rebaħ 413-il premju).

L-edukazzjoni ogħla jew terzjarja Amerikana kisbet reputazzjoni globali. Ħafna mill-aqwa universitajiet tad-dinja, kif elenkati minn diversi organizzazzjonijiet ta' klassifikazzjoni, jinsabu fl-Istati Uniti, inklużi 19 mill-aqwa 25. L-edukazzjoni ogħla Amerikana hija ddominata minn sistemi universitarji statali, għalkemm il-bosta universitajiet u kulleġġi privati ​​tal-pajjiż jirreġistraw madwar 20% tal-istudenti Amerikani kollha. Kulleġġi tal-komunità lokali tipikament joffru korsijiet u programmi ta 'lawrja li jkopru l-ewwel sentejn ta' studju tal-kulleġġ. Ħafna drabi jkollhom politiki ta' ammissjoni aktar miftuħa, programmi akkademiċi iqsar, u miżati tat-tagħlim aktar baxxi.

Meta niġu għall-infiq pubbliku fuq edukazzjoni ogħla, l-Istati Uniti tonfoq aktar għal kull student mill-medja tal-OECD, u l-Amerikani jonfqu aktar min-nazzjonijiet kollha fuq infiq pubbliku u privat flimkien. Kulleġġi u universitajiet iffinanzjati direttament mill-gvern federali ma jitolbux tagħlim u huma limitati għal persunal militari u impjegati tal-gvern, inklużi: l-Akkademji tas-Servizz tal-Istati Uniti, l-Iskola Navali ta 'Postgraduate, u kulleġġi tal-persunal militari. Minkejja xi programmi ta' maħfra tas-self lill-istudenti, id-dejn tas-self lill-istudenti żdied b’102 % bejn l-2010 u l-2020, u qabeż $1.7 triljun fl-2022.

 Universitajiet 
Fl-Istati Uniti hemm 4,599 università, istituti, akkademji u kulleġġi komunitarji rikonoxxuti mit-Titolu IV tal-Att tal-Edukazzjoni Għolja tal-1965.

 Kultura u soċjetà 
L-Amerikani kienu tradizzjonalment ikkaratterizzati minn twemmin politiku li jgħaqqad fi "Kredu Amerikan" li jenfasizza l-kunsens tal-irregolati, il-libertà, l-ugwaljanza quddiem il-liġi, id-demokrazija, l-ugwaljanza soċjali, id-drittijiet tal-proprjetà, u preferenza għal gvern limitat. Kulturalment, il-pajjiż ġie deskritt bħala li għandu l-valuri tal-individwaliżmu u l-awtonomija personali, minbarra li għandu etika tax-xogħol qawwija, kompetittività, u altruiżmu volontarju lejn ħaddieħor. Skont studju tal-2016 mill-Charities Aid Foundation, l-Amerikani taw 1.44% tal-PGD totali lill-karità, l-ogħla rata fid-dinja b'marġni wiesa'. L-Istati Uniti hija dar għal varjetà wiesgħa ta' gruppi etniċi, tradizzjonijiet, u valuri. Kisbet qawwa artab kulturali u ekonomika sinifikanti.

Kważi l-Amerikani attwali kollha jew l-antenati tagħhom ġew mill-Ewropa, l-Afrika, jew l-Asja (id-"Dinja l-Qadima") fl-aħħar ħames sekli. Il-kultura mainstream Amerikana hija kultura tal-Punent derivata l-aktar mit-tradizzjonijiet tal-immigranti Ewropej b'influwenzi minn ħafna sorsi oħra, bħal tradizzjonijiet miġjuba minn skjavi mill-Afrika. Immigrazzjoni aktar reċenti mill-Asja u speċjalment mill-Amerika Latina żiedet ma' taħlita kulturali li ġiet deskritta bħala melting pot omoġenizzanti u insalata eteroġenja, bl-immigranti jikkontribwixxu għal u ħafna drabi jassimilaw fil-kultura Amerikana prinċipali. Il-ħolma Amerikana, jew il-perċezzjoni li l-Amerikani jgawdu mobilità soċjali għolja, għandha rwol ewlieni biex tattira l-immigranti. Jekk din il-perċezzjoni hijiex korretta kien suġġett ta' dibattitu. Filwaqt li l-kultura dominanti ssostni li l-Istati Uniti hija soċjetà mingħajr klassi, l-istudjużi jidentifikaw differenzi sinifikanti bejn il-klassijiet soċjali tal-pajjiż, li jaffettwaw is-soċjalizzazzjoni, il-lingwa u l-valuri. L-Amerikani għandhom tendenza li japprezzaw ħafna l-kisba soċjoekonomika, iżda li jkunu ordinarji jew medji huwa wkoll promoss minn xi wħud bħala status nobbli.

L-Istati Uniti hija meqjusa li għandha l-aktar protezzjoni b'saħħitha tal-kelma ħielsa ta' kwalunkwe pajjiż taħt l-Ewwel Emenda, li tipproteġi l-profanazzjoni tal-bandiera, id-diskors ta' mibegħda, id-dagħa, u l-lese majeste bħala forom ta' espressjoni protetti. Stħarriġ tal-2016 taċ-Ċentru ta' Riċerka Pew sab li l-Amerikani kienu l-aktar appoġġ għall-espressjoni ħielsa minn kwalunkwe sistema politika mkejla. Huma l-aktar li jappoġġjaw il-libertà tal-istampa u d-dritt li tuża l-Internet mingħajr ċensura tal-gvern.

 Letteratura 
L-awturi kolonjali Amerikani kienu influwenzati minn John Locke u diversi filosofi oħra tal-Illuminiżmu. Il-perjodu Rivoluzzjonarju Amerikan (1765-1783) huwa notevoli għall-kitbiet politiċi ta' Benjamin Franklin, Alexander Hamilton, Thomas Paine, u Thomas Jefferson. Ftit qabel u wara l-Gwerra tal-Indipendenza, il-gazzetta żdiedet għall-prominenza, u laqgħet domanda għal letteratura nazzjonali kontra l-Ingliżi. Rumanz bikri huwa The Power of Sympathy ta' William Hill Brown, ippubblikat fl-1791. Il-kittieb u kritiku John Neal fil-bidu u f'nofs is-seklu 19 għen biex l-Istati Uniti jimxu lejn letteratura u kultura uniċi billi kkritika lill-predeċessuri bħal Washington Irving biex jimitaw. il-kontropartijiet Brittaniċi tagħhom u jinfluwenzaw kittieba bħal Edgar Allan Poe, li ħa l-poeżija Amerikana u l-finzjoni qasira f’direzzjonijiet ġodda. Ralph Waldo Emerson u Margaret Fuller kienu pijunieri tal-moviment transcendentalist influwenti; Henry David Thoreau, awtur ta' Walden, kien influwenzat minn dan il-moviment. Il-kunflitt dwar l-abolizzjoniżmu ispira kittieba, bħal Harriet Beecher Stowe, u awturi ta' narrattivi tal-iskjavi, bħal Frederick Douglass. The Scarlet Letter (1850) ta’ Nathaniel Hawthorne esplora n-naħa skura tal-istorja Amerikana, kif għamel Moby-Dick (1851) ta' Herman Melville. Poeti Amerikani ewlenin tar-Rinaxximent Amerikan tas-seklu 19 jinkludu Walt Whitman, Melville, u Emily Dickinson. Mark Twain kien l-ewwel kittieb Amerikan ewlieni li twieled fil-Punent. Henry James kiseb rikonoxximent internazzjonali b'rumanzi bħal The Portrait of a Lady (1881). Hekk kif ir-rati tal-litteriżmu żdiedu, perjodiċi ppubblikaw aktar stejjer li jiffokaw fuq il-ħaddiema industrijali, in-nisa, u l-foqra rurali. Naturaliżmu, reġjonaliżmu u realiżmu kienu l-movimenti letterarji ewlenin ta' dak iż-żmien.

Filwaqt li l-moderniżmu ġeneralment ħa karattru internazzjonali, l-awturi modernisti li jaħdmu fl-Istati Uniti aktar spiss għeruq ix-xogħol tagħhom f'reġjuni, popli u kulturi speċifiċi. Wara l-Migrazzjoni l-Kbira lejn l-ibliet tat-Tramuntana, l-awturi Afrikani Amerikani u Indjani tal-Punent Iswed tar-Rinaxximent ta' Harlem żviluppaw tradizzjoni letterarja indipendenti li ċanfar storja ta' inugwaljanza u ċċelebrat il-kultura sewda. Esportazzjoni kulturali ewlenija matul l-Età tal-Jazz, dawn il-kitbiet kienu influwenza ewlenija fuq Négritude, filosofija li ħarġet fis-snin tletin fost il-kittieba Frankofoni tad-dijaspora Afrikana. Fis-snin ħamsin, ideali ta' omoġeneità wassal ħafna awturi biex jippruvaw jiktbu l-Great American Novel, filwaqt li l-Ġenerazzjoni Beat ċaħdet din il-konformità, billi użaw stili li jgħollu l-impatt tal-kelma mitkellma fuq il-mekkanika biex jiddeskrivu l-użu tad-droga, is-sesswalità u l-fallimenti tas-soċjetà. Il-letteratura kontemporanja hija aktar pluralistika milli fi żminijiet preċedenti, u l-eqreb ħaġa għal karatteristika li tgħaqqad hija tendenza lejn esperimenti awtokonxji bil-lingwa. Mill-2024, kien hemm 12-il rebbieħa Amerikana tal-Premju Nobel fil-Letteratura.

 Midja 
Il-midja hija fil-biċċa l-kbira ħielsa miċ-ċensura, u l-Ewwel Emenda tipprovdi protezzjoni sinifikanti, kif imtenni fi New York Times Co. v. Istati Uniti. L-erba 'xandara ewlenin fl-Istati Uniti huma National Broadcasting Company (NBC), Columbia Broadcasting System (CBS), American Broadcasting Company (ABC), u Fox Broadcasting Company (FOX). L-erba' netwerks ewlenin tat-televiżjoni tax-xandir huma kollha entitajiet kummerċjali. Televiżjoni bil-kejbil joffri mijiet ta' kanali li jservu varjetà ta' niċeċ. Mill-2021, madwar 83% tal-Amerikani li għandhom 12-il sena jew aktar jisimgħu jitkellmu fuq ir-radju, filwaqt li madwar 40% jisimgħu podcasts. Mill-2020, kien hemm 15,460 stazzjon tar-radju full-power liċenzjati fl-Istati Uniti skont il-Kummissjoni Federali tal-Komunikazzjonijiet (FCC). Ħafna mix-xandir tar-radju pubbliku huwa fornut minn NPR, inkorporat fi Frar 1970 taħt l-Att dwar ix-Xandir Pubbliku tal-1967.

Gazzetti Amerikani b'firxa u reputazzjoni globali jinkludu The Wall Street Journal, The New York Times, The Washington Post, u USA Today. Madwar 800 pubblikazzjoni huma prodotti bl-Ispanjol. Bi ftit eċċezzjonijiet, il-gazzetti huma proprjetà privata, jew minn ktajjen kbar bħal Gannett jew McClatchy, li għandhom għexieren jew saħansitra mijiet ta' gazzetti; minn ktajjen żgħar li għandhom numru żgħir ta' gazzetti; jew, f'sitwazzjoni dejjem aktar rari, minn individwi jew familji. Il-bliet il-kbar spiss ikollhom gazzetti alternattivi biex jikkumplimentaw il-gazzetti ewlenin, bħal The Village Voice fi New York City u LA Weekly f’Los Angeles. Il-ħames websajts l-aktar popolari użati fl-Istati Uniti huma Google, YouTube, Amazon, Yahoo! u Facebook, li kollha huma proprjetà Amerikana.

Mill-2022, is-suq tal-logħob tal-vidjo tal-Istati Uniti huwa l-akbar fid-dinja bid-dħul. Hemm 444 pubblikatur, żviluppatur u kumpaniji tal-ħardwer f'Kalifornja biss.

 Teatru 
L-Istati Uniti hija magħrufa sew għat-teatru tagħha. It-teatru mainstream fl-Istati Uniti ġej mit-tradizzjoni antika tat-teatru Ewropew u ġie influwenzat ħafna mit-teatru Brittaniku. Sa nofs is-seklu 19, l-Amerika kienet ħolqot forom drammatiċi ġodda distintivi fit-Tom Shows, it-teatru tal-boat tal-ispettaklu, u l-ispettaklu tal-minstrel. Iċ-ċentru ċentrali tax-xena tat-teatru Amerikana huwa Manhattan, bid-diviżjonijiet tagħha ta' Broadway, off-Broadway u off-off-Broadway.

Ħafna stilel tal-films u tat-televiżjoni kisbu l-waqfa kbira tagħhom jaħdmu fi produzzjonijiet ta' New York. Barra minn New York City, ħafna bliet għandhom kumpaniji tat-teatru professjonali reġjonali jew residenti li jipproduċu l-istaġuni tagħhom stess. L-akbar produzzjonijiet tat-teatru tal-baġit huma musicals. It-teatru Amerikan għandu kultura tat-teatru tal-komunità attiva.

Il-Tony Awards jirrikonoxxu l-eċċellenza fit-teatru live ta' Broadway u huma ppreżentati f'ċerimonja annwali f'Manhattan. Jingħataw premjijiet lil produzzjonijiet u prestazzjonijiet ta' Broadway. Wieħed jingħata wkoll lit-teatru reġjonali. Jingħataw ukoll bosta premjijiet diskrezzjonali mhux kompetittivi, inkluż Tony Award speċjali, il-Tony Honors għall-Eċċellenza fit-Teatru u l-Premju Isabelle Stevenson.

 Arti viżwali 
L-arti popolari fl-Amerika kolonjali Brittanika ħarġet minn snajja f’komunitajiet li ppermettew lin-nies b'taħriġ komuni jesprimu lilhom infushom individwalment. Kienet differenti mit-tradizzjoni Ewropea ta 'l-arti għolja, li kienet inqas aċċessibbli u ġeneralment inqas rilevanti għal settlers Amerikani tal-bidu. Il-movimenti kulturali fl-arti u s-snajja' fl-Amerika kolonjali ġeneralment baqgħu lura wara dawk fl-Ewropa tal-Punent. Pereżempju, l-istil medjevali predominanti ta' mastrudaxxa u skultura primittiva sar parti integrali mill-arti folkloristika Amerikana bikrija, minkejja l-emerġenza ta' stili Rinaxximentali fl-Ingilterra fl-aħħar tas-seklu 16 u l-bidu tas-17. L-istili l-ġodda Ingliżi kienu jkunu kmieni biżżejjed biex ikollhom impatt konsiderevoli fuq l-arti folkloristika Amerikana, iżda l-istili u l-forom Amerikani kienu diġà ġew adottati b'mod sod. Mhux biss l-istili nbidlu bil-mod fil-bidu tal-Istati Uniti, iżda kien hemm tendenza għall-artiġjani rurali hemmhekk biex ikomplu bil-modi tradizzjonali tagħhom itwal mill-kontropartijiet urbani tagħhom, u ħafna itwal minn dawk fl-Ewropa tal-Punent.

L-Iskola tax-Xmara Hudson kienet moviment ta' nofs is-seklu 19 fit-tradizzjoni tal-arti viżiva tan-naturaliżmu Ewropew. L-Armory Show tal-1913 fi New York City, wirja tal-arti modernista Ewropea, ixxukkjat lill-udjenzi u bidlet ix-xena tal-arti Amerikana.

Georgia O'Keeffe, Marsden Hartley, u oħrajn esperimentaw bi stili ġodda individwalistiċi, li jsiru magħrufa bħala moderniżmu Amerikan. Movimenti artistiċi ewlenin, bħall-espressjoniżmu astratt ta' Jackson Pollock u Willem de Kooning u l-arti pop ta' Andy Warhol u Roy Lichtenstein, żviluppaw fil-biċċa l-kbira fl-Istati Uniti. Fotografi notevoli jinkludu Alfred Stieglitz, Edward Steichen, Dorothea Lange, Edward Weston, James Van Der Zee, Ansel Adams, u Gordon Parks.

Il-marea tal-moderniżmu u mbagħad il-postmoderniżmu ġabet fama dinjija lill-periti Amerikani, inklużi Frank Lloyd Wright, Philip Johnson u Frank Gehry. Il-Mużew Metropolitan tal-Arti f'Manhattan huwa l-akbar mużew tal-arti fl-Istati Uniti.

 Mużika 
Il-mużika folkloristika Amerikana tinkludi bosta ġeneri mużikali, magħrufa bħala mużika tradizzjonali, mużika folk tradizzjonali, mużika folk kontemporanja, jew mużika roots. Ħafna kanzunetti tradizzjonali ġew kantati fi ħdan l-istess familja jew grupp folkloristiku għal ġenerazzjonijiet, xi drabi jmorru lura għall-oriġini bħall-Gżejjer Brittaniċi, l-Ewropa kontinentali jew l-Afrika. L-istili ritmiċi u liriċi tal-mużika Afrikana Amerikana b'mod partikolari influwenzaw il-mużika Amerikana. Banjos inġiebu l-Amerika permezz tal-kummerċ tal-iskjavi. Minstrel juri li inkorporat l-istrument fl-atti tagħhom wassal għal popolarità dejjem akbar u produzzjoni mifruxa fis-seklu 19. Il-kitarra elettrika, ivvintata għall-ewwel darba fis-snin tletin u prodotta bil-massa fl-1940, kellha influwenza enormi fuq il-mużika popolari, partikolarment minħabba l-iżvilupp tar-rock and roll.


Elementi ta' idjomi folkloristiċi bħall-blu u l-mużika bikrija ġew adottati u ttrasformati f’ġeneri popolari fost l-udjenzi globali. Il-jazz ħareġ mill-blu u r-ragtime fil-bidu tas-seklu 20, u żviluppa mill-innovazzjonijiet u r-reġistrazzjonijiet ta' kompożituri bħal W. C. Handy u Jelly Roll Morton. Louis Armstrong u Duke Ellington żdiedu fil-popolarità fil-bidu tas-seklu 20. Il-mużika country żviluppat fis-snin 20, il-rock and roll fis-snin tletin, u l-bluegrass u r-rhythm and blues fl-1940s, Bob Dylan ħareġ mill-qawmien mill-ġdid tal-folk biex sar wieħed mill-aktar kompożituri famużi fil-pajjiż. Il-forom mużikali tal-punk u l-hip hop oriġinaw fl-Istati Uniti fis-snin sebgħin.

L-Istati Uniti għandha l-akbar suq tal-mużika fid-dinja b'valur totali tal-bejgħ bl-imnut ta' $ 15.9 biljun fl-2022. Ħafna mill-kumpaniji tad-diski ewlenin tad-dinja huma bbażati fl-Istati Uniti; Huma rappreżentati mill-Assoċjazzjoni tal-Industrija tar-Reġistrazzjoni tal-Amerika (RIAA). Stilel tal-pop Amerikani ta’ nofs is-seklu 20, bħal Frank Sinatra u Elvis Presley, saru ċelebritajiet globali u artisti tal-mużika bl-aqwa bejgħ, bħalma għamlu artisti tal-aħħar tas-seklu 20, bħal Michael Jackson, Madonna, Whitney Houston, u Prince, u l-bidu tas-seklu 21, bħal Taylor Swift u Beyoncé.

 Moda 
L-Istati Uniti hija l-akbar suq tal-ilbies fid-dinja skond id-dħul.  Minbarra l-ilbies tan-negozju professjonali, il-moda Amerikana hija eclettika u predominantement informali. L-għeruq kulturali differenti tal-Amerikani huma riflessi fl-ilbies tagħhom; Madankollu, sneakers, jeans, T-shirts, u brieret tal-baseball huma emblematiċi ta' stili Amerikani. New York, bil-ġimgħa tal-moda tagħha, hija meqjusa bħala waħda mill-“erba’ kbar” kapitali dinjija tal-moda, flimkien ma' Pariġi, Milan u Londra. Studju wera li l-prossimità ġenerali tad-Distrett tal-Ħwejjeġ ta' Manhattan kienet sinonima mal-moda Amerikana mill-bidu tagħha fil-bidu tas-seklu 20.

Il-kwartieri ġenerali ta' ħafna ditti tad-disinn jinsabu f'Manhattan. Il-marki jservu swieq niċċa, bħal preteens. Kien hemm tendenza fil-moda tal-Istati Uniti lejn ħwejjeġ sostenibbli. New York Fashion Week hija waħda mill-aktar ġimgħat tal-moda influwenti fid-dinja u ssir darbtejn fis-sena; filwaqt li l-Met Gala annwali f'Manhattan hija komunement magħrufa bħala l-"akbar lejl" fid-dinja tal-moda.

 Ċinema 
L-industrija tal-films Amerikana għandha influwenza globali u warajha. Hollywood, distrett fit-Tramuntana ta' Los Angeles, it-tieni l-aktar belt popolata fil-pajjiż, hija wkoll metonimu għall-industrija tal-films Amerikana. L-istudjos ewlenin tal-films tal-Amerika huma s-sors primarju tal-films l-aktar ta' suċċess kummerċjali u tal-bejgħ tal-biljetti fid-dinja.  Sa mill-bidu tas-seklu 20, l-industrija tal-films Amerikana kienet ibbażata fil-biċċa l-kbira f'Hollywood u madwarha, għalkemm fis-seklu 21 numru dejjem jikber ta 'films ma jsirux hemmhekk, u l-kumpaniji tal-films kienu suġġetti għall-forzi tal-globalizzazzjoni. Il-Premjijiet tal-Akkademja, magħrufa popolarment bħala l-Oscars, ilhom jinżammu kull sena mill-Akkademja tal-Arti u x-Xjenzi tal-Motion Picture mill-1929, u l-Premjijiet tal-Golden Globe ilhom isiru kull sena minn Jannar tal-1944.

L-industrija laħqet il-quċċata tagħha f'dik li hija komunement magħrufa bħala l-"Golden Age of Hollywood", mill-perjodu tal-ħoss bikri sal-bidu tas-snin sittin, b'atturi tal-iskrin bħal John Wayne u Marilyn Monroe isiru figuri emblematiċi. Fis-snin sebgħin, il-"Hollywood Ġdid", jew ir-"Rinaxximent ta' Hollywood", kien definit minn films aktar mrammla influwenzati mill-istampi realisti Franċiżi u Taljani tal-perjodu ta' wara l-gwerra. Is-seklu 21 kien ikkaratterizzat miż-żieda tal-pjattaformi tal-istreaming Amerikani, li waslu għar-rivali taċ-ċinema tradizzjonali.

 Kċina 
Is-settlers bikrija ġew introdotti għal ikel bħad-dundjan, patata ħelwa, qamħirrum, squash, u ġulepp tal-aġġru, introdotti mill-Amerikani Nattivi. Wieħed mill-eżempji l-aktar dejjiema u mifruxa huma varjazzjonijiet tad-dixx nattiv imsejjaħ succotash. Is-settlers tal-bidu u l-immigranti aktar tard għaqqdu dan l-ikel li kienu familjari miegħu, bħad-dqiq tal-qamħ, iċ-ċanga, u l-ħalib, biex joħolqu kċina Amerikana distintiva. L-uċuħ tar-raba' tad-Dinja l-Ġdida, speċjalment il-qara ħamra, il-qamħirrum, il-patata u d-dundjan bħala platt ewlieni, huma parti minn menu nazzjonali kondiviż f’Jum il-Ħajr, meta ħafna Amerikani jippreparaw jew jixtru platti tradizzjonali biex jiċċelebraw l-okkażjoni.

Dixxijiet Amerikani bħat-tuffieħ, it-tiġieġ moqli, id-donuts, il-Fries, l-imqarrun u l-ġobon, il-ġelat, il-pizza, il-hamburgers, u l-hot dogs joħorġu mir-riċetti ta' diversi gruppi ta' immigranti. Dixxijiet Messikani bħal burritos u tacos kienu jeżistu minn qabel fl-Istati Uniti f'żoni aktar tard annessi mal-Messiku, u adattamenti tal-kċina Ċiniża, kif ukoll platti tal-għaġin adattati b'mod laxk minn sorsi Taljani, huma kkunsmati ħafna. Il-koki Amerikani kellhom impatt sinifikanti fuq is-soċjetà kemm domestikament kif ukoll internazzjonalment. Fl-1946, Katharine Angell u Frances Roth waqqfu l-Istitut Kulinarju tal-Amerika. Din kienet issir l-aktar skola kulinarja prestiġjuża fl-Istati Uniti, fejn ħafna mill-koki Amerikani bl-aktar talent kienu jistudjaw qabel ikollhom karrieri ta' suċċess.

L-industrija tar-ristoranti tal-Istati Uniti kienet ipproġettata għal $899 biljun f'bejgħ għall-2020, u impjegat aktar minn 15-il miljun ruħ, li jirrappreżentaw 10% tal-forza tax-xogħol tal-pajjiż direttament. Hija t-tieni l-akbar impjegatur privat fil-pajjiż u t-tielet l-akbar impjegatur b'mod ġenerali. L-Istati Uniti hija dar għal aktar minn 220 restorant klassifikat bi stilla Michelin, li 70 minnhom jinsabu fi New York City biss. L-inbid ilu jiġi prodott f’dik li llum hija l-Istati Uniti mis-seklu 16, bl-ewwel produzzjoni mifruxa tibda f’dak li llum huwa New Mexico fl-1628. Fl-Istati Uniti moderna, il-produzzjoni tal-inbid issir fil-ħamsin stat kollha, u l-Kalifornja tipproduċi 84 fil-mija. tal-inbid kollu Amerikan. B'aktar minn 1,100,000 acres (4,500 km2) ta 'vinji, l-Istati Uniti hija r-raba' l-akbar pajjiż li jipproduċi l-inbid fid-dinja, wara l-Italja, Spanja, u Franci.

L-industrija tal-fast food Amerikana żviluppat flimkien mal-kultura tal-karozzi tal-pajjiż. Ir-ristoranti Amerikani żviluppaw il-format drive-in fl-1920, li bdew jissostitwixxu bil-format drive-through fl-1940s, il-ktajjen ta 'ristoranti tal-fast food Amerikani, bħal McDonald's, Burger King, Dominos Pizza, Pizza Hut, Kentucky Fried Chicken (KFC). ) u ħafna oħrajn għandhom bosta ħwienet madwar id-dinja.

 Sports 
L-aktar sports popolari għall-ispettaturi fl-Istati Uniti huma l-futbol Amerikan, il-baskitbol, ​​il-baseball, il-futbol u l-hockey fuq is-silġ. Filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-isports Amerikani ewlenin, bħall-baseball u l-futbol Amerikan, evolvew minn prattiċi Ewropej, il-basketball, il-volleyball, l-iskateboarding u s-snowboarding huma invenzjonijiet Amerikani, li ħafna minnhom saru popolari mad-dinja kollha. Il-crosse u s-surfing ħarġu minn attivitajiet Native Amerikani u Native Ħawajjan qabel il-kuntatt Ewropew. Is-suq tal-isports professjonali fl-Istati Uniti kien madwar $69 biljun minn Lulju 2013, madwar 50% akbar mill-Ewropa kollha, il-Lvant Nofsani, u l-Afrika flimkien.

Il-futbol Amerikan huwa, b'ħafna miżuri, l-aktar sport segwit fl-Istati Uniti; Il-Lega Nazzjonali tal-Futbol għandha l-ogħla attendenza medja ta' kwalunkwe kampjonat sportiv fid-dinja, u s-Super Bowl qed jarah minn għexieren ta' miljuni ta' nies madwar id-dinja. Madankollu, il-baseball kien meqjus bħala l-"isport nazzjonali" tal-Istati Uniti mill-aħħar tas-seklu 19. Wara l-futbol, ​​l-erba' sports tat-tim professjonali l-aktar popolari li jmiss huma l-basketball, il-baseball, il-futbol u l-hockey fuq is-silġ. Il-kampjonati ewlenin tagħhom huma, rispettivament, in-National Basketball Association, Major League Baseball, Major League Soccer, u National Hockey League. L-aktar sports individwali segwiti fl-Istati Uniti huma l-golf u t-tlielaq tal-karozzi, partikolarment NASCAR u IndyCar.

Fil-livell kolleġġjali, id-dħul tal-istituzzjonijiet membri jaqbeż $1 biljun fis-sena, u l-futbol u l-basketball tal-kulleġġ jattiraw udjenzi kbar, bit-tournament tal-Marċ Madness tal-NCAA u l-Playoff tal-Futbol tal-Kulleġġ huma wħud mill-akbar avvenimenti sportivi nazzjonali. Fl-Istati Uniti, il-livell tal-atletika interkolleġġjali jservi bħala sistema alimentatriċi għall-isports professjonali. Dan huwa differenti ħafna mill-prattiċi fi kważi l-pajjiżi l-oħra kollha, fejn organizzazzjonijiet sportivi ffinanzjati pubblikament u privatament iwettqu din il-funzjoni.

Fl-Istati Uniti saru tmien Logħob Olimpiku. L-Olimpjadi tas-Sajf tal-1904 f'St. Louis, Missouri, kienu l-ewwel Logħob Olimpiku li sar barra mill-Ewropa. Il-Logħob Olimpiku se jsir fl-Istati Uniti għad-disa' darba meta Los Angeles jospita l-Olimpjadi tas-Sajf tal-2028 atleti Amerikani rebħu total ta' 2,968 midalja (1,179 deheb) fil-Logħob Olimpiku, l-akbar ammont ta' kull pajjiż.

F'kompetizzjoni professjonali internazzjonali, it-tim nazzjonali tal-futbol tal-irġiel tal-Istati Uniti kkwalifika għal ħdax-il Tazza tad-Dinja, filwaqt li t-tim nazzjonali tan-nisa rebaħ it-Tazza tad-Dinja tan-Nisa tal-FIFA u t-tournament tal-futbol Olimpiku erba 'darbiet kull wieħed. L-Istati Uniti ospitaw it-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-1994 u se jospitaw flimkien, flimkien mal-Kanada u l-Messiku, it-Tazza tad-Dinja tal-FIFA tal-2026 It-Tazza tad-Dinja tan-Nisa tal-FIFA tal-1999 kienet ospitata wkoll mill-Istati Uniti. L-aħħar partita tagħhom kienet issegwita minn 90,185 persuna, li stabbiliet ir-rekord dinji għall-aktar avveniment sportiv tan-nisa li kien attenda dak iż-żmien.

 bliet l-aktar popolati 

 Referenzi 

Kategorija:Stati Uniti
Kategorija:Repubbliki