Liebru

Il-liebri (sing. Liebru) huma l-leporidi tal-ġeneru Lepus għalkemm uħud minn dawn jissejħu fniek ħmir u erba' speċi oħra ta' leporidi tal-ġeneri Caprolagus u Pronolagus xi drabi jissejħu liebru u liebru l-ġebel rispettivament ukoll, biss dawn huma fniek.

Il-liebri huma mammiferi ta' ħeffa kbira (eż. il-Liebru Ewropew Lepus europaeus kapaċi jilħaq veloċità ta' 70 kilometru jew 45 mil fis-siegħa).

Normalment il-liebru huwa mammiferu ta' natura mistħija u jgħix ħajja solitarja jew bħala par, għalkemm il-Liebru Ewropew jibdel l-attitudni tiegħu lejn ir-rebbiegħa fejn dawn jibdew jiġru wara xulxin matul il-ġurnata fid-dawl tax-xemx f'nofs il-kampanja. Din l-imġiba hija xejn aktar ħlief kompetizzjoni bejn l-irġiel biex jakkwistaw id-dominanza u b'hekk aċċess għal aktar nisa biex jirriproduċu magħhom. Waqt dan iż-żmien ta' freneżija fost il-liebri, wieħed jista' jarahom jagħtu u jiġġieldu bl-idejn. Għal żmien twil ħafna kienu jaħsbu li dan kien ikun ġlied ta' kompetizzjoni bejn l-irġiel, iżda minn osservazzjonijiet aktar fil-qrib irrisulta li dan ma kienx ħlief ġlied bejn in-nisa u l-irġiel, biex in-nisa juru li għadhom m'humiex lesti għat-tgħammir jew biex jaraw id-determinazzjoni ta' l-irġiel. 

Il-liebri ma jgħixux bħal biċċa l-kbira tal-fniek f' bejta taħt l-art u dan lanqas meta jasal iż-żmien taż-żrameġ. It-twelid taż-żgħar isir ġo bejta magħmulha minn ħofra baxxa jew fil-ħaxix mirfus u mgħaffeġ mill-omm. Din mhijiex problema għaż-żrameġ għax huma addattati għan-nuqqas ta' protezjoni fisika billi jitwieldu miksijjin bil-pil u b'għajnejhom miftuħa, b'hekk ftit żmien wara t-twelid dawn ikunu kapaċi jaħsbu għalihom infushom, għall-kuntrarju taż-żrameġ tal-fniek fejn dawn jitwieldu għomja, mingħajr pil u totalment dipendenti fuq l-omm. 

 Klassifikazzjoni 
 Ġeneru Lepus
 Sottoġeneru incertae sedis
 Liebru Ġappuniż, Lepus brachyurus
 Liebru Abissinjan, Lepus habessinicus
 Sottoġeneru Macrotolagus
 Liebru antilop jew Fenek ħmar antilop, Lepus alleni
 Sottoġeneru Poecilolagus
 Liebru taż-żarbuna tas-silġ, Lepus americanus
 Sottoġeneru Lepus
 Liebru tal-Artiku, Lepus arcticus
 Liebru tal-Alaska, Lepus othus
 Liebru tal-muntanji, Lepus timidus
 Sottoġeneru Proeulagus
 Liebru ta' denbu iswed jew Fenek ħmar ta' denbu iswed, Lepus californicus
 Liebru tal-ġnub bojod jew Fenek ħmar tal-ġnub bojod, Lepus callotis
 Liebru ta' Kap, Lepus capensis
 Liebru ta' Tehuantepec jew Fenek ħmar ta' Tehuantepec, Lepus flavigularis
 Liebru iswed jew Fenek ħmar iswed, Lepus insularis
 Liebru tax-xgħari, Lepus saxatilis
 Liebru tad-deżert jew Liebru tar-ramel, Lepus tibetanus
 Liebru ta' Tolai, Lepus tolai
 Sottoġeneru Eulagos
 Liebru xkupa, Lepus castroviejoi
 Liebru ta' Yunnan, Lepus comus
 Liebru Korean, Lepus coreanus
 Liebru Taljan jew Liebru Korsikan, Lepus corsicanus
 Liebru Ewropew, Lepus europaeus
 Liebru ta' Granada, Lepus granatensis
 Liebru Manċurjan, Lepus mandshuricus
 Liebru sufi, Lepus oiostolus
 Liebru tal-altipjan tal-Etjopja, Lepus starcki
 Liebru ta' denbu abjad jew Fenek ħmar ta' denbu abjad, Lepus townsendii
 Sottoġeneru Sabanalagus
 Liebru Etjopjan, Lepus fagani
 Liebru tas-savana Afrikana, Lepus microtis
 Sottoġeneru Indolagus
 Liebru ta' Hainan, Lepus hainanus
 Liebru Indjan, Lepus nigricollis
 Liebru ta' Burma, Lepus peguensis
 Sottoġeneru Sinolagus
 Liebru Ċiniż, Lepus sinensis
 Sottoġeneru Tarimolagus
 Liebru ta' Yarkand, Lepus yarkandensis

 Referenzi 
 Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4
 Id-Databażi Palebijoloġika

Kategorija:Lagomorpha