Katharina Reiss

Katharina Reiss (17 ta’ April 1923 - 16 ta’ April 2018) kienet lingwista u studjuża tat-traduzzjoni Ġermaniża. Ix-xogħlijiet tagħha huma importanti fil-qasam tal-Istudji tat-Traduzzjoni u hija meqjusa bħala waħda mill-fundaturi tat-teorija ta’ Skopos flimkien ma’ Hans Vermeer. 

 Ħajja 
Katharina Reiss twieldet f’Rheinhausen, belt żgħira li tinsab fuq ix-xellug tax-xmara Renu. Fuq in-naħa l-oħra tax-xmara tinsab il-belt ta’ Duisburg, li minħabba raġunijiet amministrattivi, iktar tard, Rheinhausen saret tagħmel parti minnha. Fl-1940, hija għaddiet mill-eżamijiet finali tal-iskola (“Abitur” mill-Ġermaniż - traduzzjoni mhux daqstant speċifika tal-kelma “diploma” f’diversi sorsi Ingliżi), u bejn l-1941 u l-1944 kompliet l-istudji tagħha fl-Istitut tat-Traduzzjoni Simultanja ("Dolmetscher-Institut") fl-Università ta’ Heidelberg. Hawnhekk, hi kisbet l-ewwel grad universitarju bħala “traduttriċi professjonali”. Hi għallmet fid-dipartiment tal-Ispanjol ta’ dan l-istitut bejn l-1944 u l-1970.  Bejn l-1951 u l-1954, hi għaqqdet ix-xogħol tagħha ta’ tagħlim mal-istudju tal-Filoloġija, u fl-1954, irċeviet id-dottorot fuq xogħol li fih trattat l-awtur u l-ġurnalist Spanjol Leopoldo Alas (magħruf ukoll bħala “Clarin”). 

Bejn l-1965 u l-1970, kellha taħt idejha t-tmexxija tad-Dipartiment tal-Ispanjol ta’ dan l-istitut, qabel ma ttrasferiet għal Würzburg, fejn hemmhekk, fl-1971, ħadet l-irwol ta’ Direttur Akkademiku fis-Seminarju tal-Lingwi Rumanzi. Reiss irċeviet l-ogħla grad universitarju mill-Università ta’ Mainz għar-riċerka tagħha u għal xogħol ta’ żvilupp li jinvolvi dak li hu msejjaħ “Tipi ta’ testi operattivi” ("zum operativen Texttyp"). Sena wara, aċċettat kuntratt ta’ tagħlim fl-istudji tat-traduzzjoni fil-kampus universitarju ta’ Germersheim, viċin il-fruntiera ta’ Alsace. Reiss kienet ilha mill-1967 titkellem dwar l-ispeċjalizzazzjoni tagħha fl-istudji tat-traduzzjoni f’konferenzi akkademiċi u attivitajiet oħra f’diversi universitajiet fil-Ġermanja. Iktar tard, kienet mistiedna biex timla l-irwol ta’ Professur fi Vjenna għas-semestru tax-xitwa tal-1994/95. Hawnhekk, hi ppreżentat serje ta’ lekċers ta’ taħriġ fit-traduzzjoni u fl-interpretar simultanju. 

 Xogħol 
Bi kważi 90 pubblikazzjoni u lekċers f’iktar minn 20 pajjiż, tista’ tgħid li Katharina Reiss hija waħda mill-akkademiċi prinċipali fix-Xjenza tat-Traduzzjoni. Hija magħrufa wkoll bħala l-ko-fundatriċi ta’ dik li tissejjaħ it-teorija ta’ Skopos, flimkien ma’ Hans Vermeer.

Fit-teżi tagħha tal-habilitation, hija pproponiet li sabiex tiġi stabbilita struttura standardizzata tat-terminoloġija għax-Xjenza tat-Traduzzjoni, kull test għat-traduzzjoni għandu jiġi kklassifikat f’wieħed minn erba’ tipi ta’ testi (“It-Test Operattiv”). It-testi għandhom ikunu distinti skont il-funzjonijiet rispettivi tagħhom, li skontha huma “informatiċi”, “espressivi” jew “operattivi”, u li lkoll huma estensjoni tal-mudell Organoniku ta’ Karl Bühler. Hija tipproponi wkoll il-raba’ tip: l-“awdjo-medjarju”, li jiġbor fih testi li jikkomunikaw mhux biss bil-lingwa, imma  b’metodi oħra ta’ komunikazzjoni bħal dawk akustiċi, grafiċi jew oħrajn tekniċi.Evemarie Draganovici, Technical University of Civil Engineering Bucharest (2010). "Zur Klassifikation der Texttypen in der Translatologie" (PDF). НАУЧНИ ТРУДОВЕ НА РУСЕНСКИЯ УНИВЕРСИТЕТ. Retrieved 14 November 2017.

 Referenzi 

Kategorija:Tradutturi Ġermaniżi
Kategorija:Lingwisti Ġermaniżi
Kategorija:Twieldu fl-1923
Kategorija:Mietu fl-2018