Santri

Di Indonesia, santri ialah istilah bagi seseorang yang mengikuti pendidikan Islam di pesantren, sejenis sekolah berasrama Islam. Santri biasanya tinggal di tempat tersebut sehingga pendidikan mereka selesai. Selepas menamatkan tempoh pengajian mereka, sebahagian daripada mereka akan berkhidmat di pesantren dengan menjadi pentadbir. Menurut CC Berg, istilah "santri" berasal daripada bahasa Sanskrit iaitu shastri yang bermaksud "seseorang yang mempelajari kitab suci Hindu"; ia mempunyai akar yang sama dengan perkataan shastra (sastera).

Santri bertaburan di seluruh Indonesia, dengan kawasan dengan petempatan dan sejarah kesantrian yang ketara digelar sebagai "kota santri" seperti Ponorogo dan Gresik di Jawa, dan Bireuen di Aceh. Mulai tahun 2015, 22 Oktober telah ditetapkan sebagai "Hari Santri Nasional" di Indonesia. Tarikh tersebut merujuk kepada "ketetapan jihad" yang dikeluarkan oleh Mohammad Hasyim Asyari dari Nahdlatul Ulama kepada ulama dan santri sebelum revolusi nasional Indonesia.

 Perihal sosiologi 
Dalam satu kajian oleh ahli sosiologi Amerika Clifford Geertz, santri ialah orang ramai, terutamanya di Jawa, yang mengamalkan versi Islam yang lebih ortodoks, berbeza dengan "abangan" yang lebih sinkretik.

Geertz mengenal pasti tiga aliran budaya utama dalam masyarakat Jawa: iaitu santri, abangan, dan priyayi. Ahli kelas santri lebih cenderung menjadi penduduk bandar, dan cenderung berorientasikan kepada masjid, al-Quran, dan mungkin kepada undang-undang Islam (syariah). Sebaliknya, abangan cenderung berasal dari latar belakang kampung dan menyerap unsur Hindu dan Muslim, membentuk budaya animistik dan tradisi rakyat, juga didakwa bahawa kelas khusus ini berasal dari pelaut Sindhi yang telah menetap di Jawa.  Santri kadangkala dirujuk sebagai putihan ("yang putih") berbeza daripada abangan "merah". Aliran priyayi merupakan elit birokrasi tradisional dan sangat didorong oleh tradisi Hindu-Jawa yang berhierarki. Dengan permulaan sebagai pegawai istana di kerajaan prakolonial, aliran itu berpindah ke dalam perkhidmatan awam Belanda penjajah, dan kemudiannya pentadbir republik Indonesia moden.

Golongan santri memainkan peranan penting dalam gerakan nasionalis Indonesia, dan membentuk tentangan paling kuat terhadap pentadbiran tentera Orde Baru Presiden Suharto. Sebaliknya, golongan priyayi cenderung menuruti arus politik yang berlaku; mereka menyokong nasionalisme Sukarno yang terang-terangan, manakala semasa pemerintahan Suharto berikutnya, mereka dengan setia mengundi parti Golkar miliknya. Kawasan abangan yang lebih miskin menjadi kubu kuat Parti Komunis Indonesia (PKI) yang menentang keras santri Muslim ortodoks. Perpecahan budaya menjadi konflik berdarah pada tahun 1965/66 apabila golongan santri menentang komunis, yang kebanyakannya berasal dari aliran abangan. Dianggarkan 500 ribu hingga sejuta orang yang didakwa komunis terbunuh semasa peralihan ke Orde Baru, dan persaingan politik dan sosial yang sengit masih wujud.

 Rujukan 

 Bacaan lanjut 




Kategori:Islam di Indonesia