Pertempuran Shiroyama

berlaku pada 24 September 1877 di Kagoshima, Jepun. Peristiwa ini merupakan pertempuran terakhir dalam Pemberontakan Satsuma. Dalam pertempuran ini, kumpulan samurai yang jauh lebih kecil bilangannya di bawah pimpinan Saigō Takamori membuat penentangan terakhir mereka terhadap tentera Imperial Jepun yang diketuai oleh Jeneral Yamagata Aritomo dan Laksamana Kawamura Sumiyoshi.

Pertempuran ini berakhir dengan kekalahan dan kemusnahan sepenuhnya pasukan Saigō, sekali gus menamatkan Pemberontakan Satsuma. Kemenangan Tentera Imperial Jepun mengukuhkan lagi kuasa kerajaan, dan pemberontakan ini menjadi pemberontakan dalaman terakhir yang berlaku dalam Empayar Jepun.

 Pertempuran 
Selepas kekalahan mereka dalam Pengepungan Istana Kumamoto dan beberapa pertempuran lain di tengah Kyūshū, baki pasukan samurai yang setia kepada Saigō Takamori berundur kembali ke Satsuma. Pada 1 September 1877, mereka menawan Bukit Shiroyama yang menghadap ke arah bandar Kagoshima.

Tidak lama kemudian, tentera Imperial Jepun di bawah pimpinan Jeneral Yamagata Aritomo dan tentera laut di bawah Laksamana Kawamura Sumiyoshi tiba, lalu mengepung pasukan pemberontak. Dalam tempoh enam bulan sejak kegagalan Saigō di Kumamoto, jumlah tenteranya merosot daripada 20,000 orang kepada hanya sekitar 500 orang, akibat ramai yang berpaling tadah dan terkorban. Sebaliknya, Tentera Imperial mempunyai kira-kira 30,000 orang.

Walaupun pasukannya jauh lebih besar, Yamagata tidak terus menyerang. Beliau mengambil masa membina kubu-kubu pertahanan untuk mengepung Saigō dan menghalang sebarang cubaan melarikan diri. Beliau juga mengerahkan lima buah kapal perang untuk mengebom kedudukan samurai dan melemahkan pertahanan mereka. Yamagata merancang serangan dari semua arah, dan mengarahkan supaya setiap kedudukan musuh ditembak, walaupun ada risiko terkena rakan sendiri.

Pada 23 September, Laksamana Kawamura menuntut samurai menyerah tanpa syarat. Beliau berjanji akan menyelamatkan nyawa mereka jika mereka menyerahkan Saigō. Jika tiada jawapan sebelum jam 5 petang, serangan akan dimulakan. Apabila tiada sebarang respons, tentera Imperial pun mula mengebom kedudukan samurai dengan hebat, menyebabkan kemusnahan besar.

Saigō mempertahankan kubunya dengan senjata api dan meriam yang terhad, tetapi kekurangan peluru yang sangat kritikal. Mereka terpaksa mencairkan patung-patung logam untuk membuat peluru, dan merawat kecederaan dengan gergaji tukang kayu kerana tiada peralatan perubatan.

Selepas tembakan meriam terakhir sepanjang malam, pada jam 4:00 pagi, tentera Yamagata menyerang. Pada awalnya, barisan Saigō masih bertahan, tetapi akhirnya terpaksa berundur kerana bilangan musuh jauh lebih ramai. Saigō cedera parah di bahagian paha dan perut. Beliau dibawa oleh Beppu Shinsuke ke bawah bukit untuk melakukan seppuku (bunuh diri kehormatan).

Sebagai kaishakunin (orang yang membantu menamatkan penderitaan), Beppu memenggal kepala Saigō dan menyembunyikannya supaya tidak jatuh ke tangan musuh. Bagaimanapun, oleh kerana ia dilakukan dengan kadar tergesa-gesa, sebahagian rambut Saigō tertinggal dan kepalanya akhirnya ditemui juga.

Selepas kematian Saigō, Beppu mengetuai serangan terakhir menuruni bukit, tetapi dia sendiri ditembak mati. Dalam keadaan tanpa peluru, baki samurai menghunus pedang, menyerbu ke bawah bukit, dan semuanya terbunuh. Dengan itu, Pemberontakan Satsuma pun berakhir.

 Kesan 
Dari segi kewangan, usaha untuk menumpaskan Pemberontakan Satsuma menelan belanja kerajaan sebanyak ¥420 juta, bersamaan kira-kira £8.4 juta pada masa itu. Perbelanjaan besar ini memaksa Jepun keluar daripada piawaian emas dan menyebabkan kerajaan mencetak wang kertas.

Kesan ekonomi pemberontakan ini membawa kepada penggubalan Akta 4 Februari 1877, yang menurunkan cukai tanah daripada 3% kepada 2.5%. Pemberontakan ini juga mengurangkan perbelanjaan tahunan Jepun daripada £13.7 juta kepada £10.25 juta, tetapi pada masa yang sama meningkatkan hutang negara daripada £28 juta kepada £70 juta.

Dari sudut sosial dan ketenteraan, pemberontakan ini menamatkan peranan kelas samurai secara berkesan. Tentera Imperial Jepun yang baharu, yang terdiri daripada rakyat biasa (heimin) melalui sistem kerahan tenaga, telah membuktikan keupayaan mereka dalam peperangan. Lebih penting lagi, kekalahan samurai menunjukkan betapa hebatnya meriam dan senapang moden, yang tidak dapat ditandingi oleh serangan banzai dengan pedang.

Pada tahun 1889, kerajaan era Meiji memberikan pengampunan anumerta kepada Saigō Takamori. Patung-patung Saigō didirikan di Taman Ueno, Tokyo dan berhampiran runtuhan Istana Kagoshima sebagai mengenang jasanya. Dalam ingatan rakyat Jepun, Saigō dianggap sebagai wira tragis, dan tindakannya dilihat sebagai lambang kehormatan, semangat bushidō dan Yamato-damashii (jiwa bangsa Jepun).

 Catatan 

 Bacaan tambahan 

Category:Pertempuran melibatkan Jepun
Category:1877
Category:Pemberontakan Satsuma