Republik Sosialis Soviet Autonomi Abkhazia

Republik Sosialis Soviet Autonomi Abkhazia, disingkatkan sebagai RSSA Abkhazia, merupakan sebuah republik autonomi dalam Kesatuan Soviet yang berada di bawah Republik Sosialis Soviet Georgia (RSS Georgia). Ia ditubuhkan pada Februari 1931, apabila Republik Sosialis Soviet Abkhazia (RSS Abkhazia atau RSSA), yang asalnya diwujudkan pada Mac 1921, diturunkan statusnya dan diubah menjadi Republik Sosialis Soviet Autonomi (RSSA) dalam RSS Georgia.

RSSA Abkhazia menerima pakai perlembagaannya sendiri pada 2 Ogos 1937. Badan tertinggi kuasa perundangan ialah Majlis Tertinggi Soviet, yang dipilih setiap empat tahun, bersama Presidium. Kuasa eksekutif pula dipegang oleh Majlis Menteri, yang dilantik oleh Majlis Tertinggi Soviet. RSSA Abkhazia mempunyai 11 orang wakil dalam Majlis Kebangsaan di bawah Soviet Tertinggi Kesatuan Soviet.

 Sejarah 
Pembentukan
Republik Sosialis Soviet Abkhazia (rss Abkhazia) telah ditubuhkan pada tahun 1921 selepas Tentera Merah menceroboh Georgia. Pada tahun yang sama, RSS Abkhazia disatukan dengan RSS Georgia sebagai sebuah "republik perjanjian", dan status ini kekal sehingga 1931. Dalam tempoh tersebut, Abkhazia menikmati tahap autonomi yang besar hasil kedudukannya yang istimewa berbanding Georgia. Bagaimanapun, keadaan ini menimbulkan kebimbangan pihak berkuasa Soviet dan Georgia, lalu autonominya diturunkan agar setaraf dengan republik autonomi yang lain. Oleh itu, pada 19 Februari 1931, RSS Abkhazia disusun semula menjadi Republik Sosialis Soviet Autonomi Abkhazia (RSSA Abkhazia), yang berada sepenuhnya di bawah kawalan Georgia, yang ketika itu merupakan republik anggota Republik Sosialis Persekutuan Soviet Transkaukasia (RSPST).

Penurunan status Abkhazia ini tidak diterima baik oleh penduduk Abkhaz. Sebelum itu, RSS Abkhazia mempunyai autonomi yang luas, termasuk simbol kebangsaan sendiri seperti bendera dan jata negara, serta unit tentera kebangsaan, iaitu hak yang biasanya hanya diberikan kepada republik penuh. Selain itu, ia juga memiliki perlembagaan sendiri, satu lagi keistimewaan republik penuh. Apabila ia disusun semula menjadi RSSA Abkhazia, protes tercetus di wilayah tersebut, menandakan kali pertama berlakunya bantahan besar-besaran terhadap pihak berkuasa Soviet di kawasan itu.

Pembubaran
Pada tahun 1980-an, kemunculan dasar perestroika membuka ruang kepada orang Abkhaz untuk menyuarakan rasa tidak puas hati terhadap kedudukan mereka dalam Georgia. Pada 1988, satu surat yang ditandatangani oleh tokoh-tokoh utama Abkhaz dihantar kepada Mikhail Gorbachev dan kepimpinan Soviet. Surat tersebut menyenaraikan aduan masyarakat Abkhaz, dan berhujah bahawa walaupun terdapat beberapa kelonggaran pada tahun 1978, autonomi di Abkhazia sebahagian besarnya tidak dihormati. Mereka menuntut agar Abkhazia dikeluarkan daripada RSS Georgia dan dikembalikan statusnya sebagai republik penuh Kesatuan Soviet, seperti RSS Abkhazia sebelum ini. Pada Mac 1989, tuntutan ini diikuti dengan Pengisytiharan Lykhny, yang ditandatangani oleh kira-kira 37,000 orang.

Perkembangan ini mencetuskan protes di Georgia, yang memuncak dalam satu perhimpunan besar anti-Soviet dan pro-kemerdekaan Georgia di Tbilisi pada 9 April 1989. Perhimpunan tersebut ditindas secara ganas oleh pasukan Kementerian Dalam Negeri Soviet, mengakibatkan 20 orang terbunuh, kebanyakannya wanita muda, dan ratusan cedera. Tragedi 9 April ini menghakis baki kredibiliti rejim Soviet di Georgia, mendorong ramai rakyat Georgia ke arah penentangan radikal terhadap Kesatuan Soviet, serta memburukkan ketegangan etnik antara orang Georgia dengan kumpulan lain, khususnya Abkhaz dan Ossetia. Rusuhan lanjut di Sukhumi, yang menentang penubuhan cawangan Universiti Negeri Tbilisi, turut menyemarakkan nasionalisme Abkhaz.

Ketegangan terus memuncak di Abkhazia, sehingga pihak Abkhaz mengabaikan sepenuhnya kuasa Georgia di wilayah tersebut. Keadaan ini disahkan pada 25 Ogos 1990, apabila Soviet Tertinggi Abkhazia meluluskan pengisytiharan "Mengenai Kedaulatan Negara Abkhazia", yang memberikan keutamaan undang-undang Abkhazia mengatasi undang-undang Georgia. Soviet Tertinggi juga mengisytiharkan Abkhazia sebagai republik kesatuan penuh dalam Kesatuan Soviet.

Kemenangan gabungan nasionalis dalam pilihan raya Oktober 1990 memburukkan lagi keadaan. Pengerusi baharu Soviet Tertinggi Georgia, Zviad Gamsakhurdia secara terbuka menyatakan hasrat untuk mengurangkan autonomi penduduk bukan Georgia. Pada ketika itu, kuasa Georgia di Abkhazia hampir lenyap sepenuhnya. Abkhazia menyertai referendum Soviet pada 17 Mac 1991, yang diboikot oleh seluruh Georgia. Sebaliknya, penduduk bukan Georgia di Abkhazia dan Ossetia Selatan memboikot referendum kemerdekaan Georgia pada 9 April 1991.

Satu perjanjian perkongsian kuasa dicapai pada Ogos 1991, yang membahagikan kawasan pilihan raya mengikut etnik, dan pilihan raya 1991 diadakan berdasarkan format ini, namun perjanjian tersebut tidak bertahan lama. Kejatuhan kerajaan Gamsakhurdia, usaha Eduard Shevardnadze untuk menafikan keabsahan Gamsakhurdia dengan tidak menghormati perjanjian yang telah ditandatangani, serta hasrat pihak Abkhaz untuk memanfaatkan Perang Saudara Georgia, menyebabkan perjanjian itu runtuh. Akhirnya, pada 23 Julai 1992, Soviet Tertinggi Abkhazia mengembalikan Perlembagaan 1925, yang mentakrifkan Abkhazia sebagai sebuah negara berdaulat, walaupun terikat dalam kesatuan perjanjian dengan Georgia.

Georgia bertindak balas dengan campur tangan ketenteraan pada 14 Ogos 1992, sekali gus mencetuskan perang yang berlanjutan hingga September 1993, dan seterusnya membawa kepada konflik Abkhazia–Georgia yang berterusan hingga ke hari ini.

 Budaya 
Bahasa Abkhaz mengalami beberapa perubahan sistem tulisan sepanjang zaman Soviet. Di bawah dasar korenizatsiia, orang Abkhaz tidak dianggap sebagai salah satu bangsa yang "maju" dalam Kesatuan Soviet (USSR), lalu pihak berkuasa memberi penekanan yang lebih besar terhadap pembangunan bahasa kebangsaan dan budaya mereka. Sebagai sebahagian daripada dasar ini, tulisan bahasa Abkhaz telah dialih kepada abjad Rumi pada tahun 1928, seiring dengan banyak bahasa wilayah lain di Kesatuan Soviet, sekali gus meninggalkan tulisan asal yang berasaskan abjad Cyril.

Namun begitu, dasar ini dibalikkan pada tahun 1938, apabila abjad Cyril menggantikan kebanyakan tulisan Rumi. Bahasa Abkhaz menjadi salah satu pengecualian, kerana bersama-sama dengan bahasa Ossetia di Wilayah Autonomi Ossetia Selatan (juga dalam RSS Georgia), ia menggunakan tulisan Georgia. Sistem tulisan ini digunakan sehingga tahun 1953, sebelum bahasa Abkhaz kembali menggunakan abjad Cyril semula (dan bahasa Ossetia turut melalui perubahan yang sama).

 Nota 

 Catatan 

 Pautan luar 
WorldStatesmen.org
"Abkhaz Autonomous Soviet Socialist Republic", Big Soviet Encyclopedia .

Category:Penubuhan 1931
Category:Pembubaran 1991
Category:Pembubaran 1992
Category:Republik autonomi di Kesatuan Soviet
Abkhaz
Abkhaz
Category:Politik Abkhazia
Category:Sejarah Abkhazia