Bank Chōsen

Bank Chōsen (,  Joseon Eunhaeng), dikenali dari tahun 1909 hingga 1911 sebagai Bank Korea ( Kankoku Ginkō,  Hanguk Eunhaeng), selepas 1945 ditranskripsi sebagai Bank Joseon), ialah sebuah bank kolonial semasa pemerintahan Jepun di Korea. Ia berfungsi sebagai bank pengeluar mata wang dan juga bank komersial, dengan operasi besar di luar Korea sehingga tahun 1945. Bank ini ditubuhkan pada 1909 melalui penyusunan semula operasi Bank Dai-Ichi Jepun di Korea, dan mengeluarkan yen Korea dari 1910 hingga 1945.

Ibu pejabatnya mula-mula di Seoul (ketika itu dikenali sebagai Hanseong/Keijō), dipindahkan ke Tokyo pada 1924, kemudian kembali semula ke Keijō. Bank ini dianggap sebagai komponen utama peluasan kuasa Jepun ke luar negara.

Selepas Korea dibahagikan pada 1945, bank ini digantikan di Korea Utara oleh Bank Pusat DPRK. Di Korea Selatan pula, ia terus beroperasi dan mengeluarkan won Korea Selatan sehingga 1950, sebelum digantikan oleh Bank Korea. Cawangan-cawangannya di Jepun ditutup pada 1945, dan sebahagian asetnya menjadi asas penubuhan Nippon Fudosan Bank pada 1957.

 Penubuhan 
Selepas Perjanjian Jepun–Korea 1905 yang menjadikan Empayar Korea sebagai negeri naungan Jepun, kedudukan dominan Dai-Ichi Bank di Korea mula dipersoalkan. Pada 1907, Residen Jeneral Jepun Itō Hirobumi dan ketua Dai-Ichi Bank Shibusawa Eiichi bersetuju bahawa operasi bank itu perlu dipindahkan kepada sebuah bank pusat khas untuk Korea. Walaupun Kementerian Kewangan Jepun mahu cawangan Bank Jepun digunakan, Itō menang dalam perdebatan kerana dianggap lebih sesuai untuk menjaga kestabilan kewangan.

Akhirnya, sebuah Bank Korea ditubuhkan melalui undang-undang Jepun pada Julai 1909, berasaskan model Bank Taiwan tetapi dengan pengaruh Itō yang lebih besar. Dai-Ichi Bank mengekalkan cawangannya di Seoul dan Busan, tetapi memindahkan semua cawangan lain di Korea kepada Bank Korea, termasuk kakitangan dan bangunan ibu pejabat yang sedang dibina di Seoul.

Bank Korea mengambil alih wang kertas Dai-Ichi Bank yang berjumlah 12 juta yen, serta rizab tunai sebanyak 4 juta yen. Baki nilai itu dijadikan pinjaman tanpa faedah selama 20 tahun kepada Dai-Ichi Bank. Presiden pertama Bank Korea ialah Ichihara Morihiro, bekas Datuk Bandar Yokohama, yang memegang jawatan itu sehingga kematiannya pada tahun 1915.

 Zaman penjajahan Jepun 
Selepas Jepun mengilhak Korea sepenuhnya pada 1910, Bank Korea dinamakan semula sebagai Bank Chōsen pada 1911. Bank ini berfungsi sebagai bank pusat kolonial, mengeluarkan mata wang, mengawal harga, dan menyokong perdagangan antarabangsa. Wang kertasnya sah digunakan bukan sahaja di Korea, tetapi juga di wilayah Jepun di Manchuria. Nilai edaran wang meningkat pesat kerana pertumbuhan ekonomi Korea dan peluasan bank ke Timur Laut China.

Bank Chōsen membuka banyak cawangan di Manchuria dan China, termasuk di Mukden, Harbin, Shanghai dan Qingdao. Ia juga membekalkan emas kepada Jepun dan menjadi antara penyumbang utama emas kepada kilang duit syiling Osaka. Menjelang 1919, cawangannya di Manchuria lebih banyak dan lebih menguntungkan berbanding di Korea.

Selepas gempa bumi besar Tokyo 1923, bank mengalami kerugian besar dan menerima bantuan kewangan daripada kerajaan Jepun. Pada 1924, ibu pejabatnya dipindahkan ke Tokyo dan kawalan bank diletakkan sepenuhnya di bawah Kementerian Kewangan Jepun. Menjelang 1929, Bank Chōsen menjadi antara rangkaian bank Jepun terbesar di luar negara.

Pada 1930-an, bank ini berundur dari Manchuria dan menumpukan pengaruh ke China Utara. Ketika Perang China–Jepun Kedua bermula (1937), Bank Chōsen menjadi ejen kewangan tentera Jepun di wilayah yang ditawan.

Menjelang akhir Perang Dunia Kedua, jumlah pekerja Korea dalam Bank Chōsen meningkat dengan ketara, daripada 16% pada 1928 kepada hampir 40% pada 1945, kerana ramai lelaki Jepun dikerahkan ke medan perang.

 Perkembangan pascaperang 
Selepas Jepun menyerah kalah dan Korea dibahagikan pada tahun 1945, lapan cawangan Bank Chōsen di utara garis selari ke-38 dikuasai oleh Tentera Merah dan kemudian oleh Korea Utara. Pada 1946, sebuah bank pusat Korea Utara ditubuhkan menggunakan cawangan-cawangan ini, dan pada 1947 ia dinamakan Bank Pusat Republik Demokratik Rakyat Korea (DPRK).

Di Korea Selatan pula, Bank Chōsen (dikenali sebagai Bank Joseon) terus beroperasi buat sementara waktu dan digunakan oleh pentadbiran tentera Amerika untuk membiayai operasi mereka, yang menyebabkan inflasi. Selepas perbahasan dasar, pada tahun 1950 sebuah Bank Korea ditubuhkan dan mengambil alih aset serta fungsi Bank Joseon, manakala Bank Joseon dibubarkan.

Di Jepun, aset Bank Chōsen dimiliknegarakan pada 1945 dan kemudian disusun semula menjadi Nippon Fudosan Bank (1957), dinamakan semula sebagai Nippon Credit Bank (1977), diselamatkan oleh kerajaan Jepun pada 1997, dan akhirnya diswastakan pada 2001 sebagai Aozora Bank.

 Lihat juga 
 Bank Kelapan Belas
 Bank Industri Chôsen
 Yen Korea

 Catatan 

 Pautan luar 
 Bank of Korea, A Brief History of Korean Currency (404: 2013-04-16)

Category:Pemerintahan Jepun di Korea
Category:Syarikat Jepun
Category:Penubuhan 1910 
Category:Pembubaran 1950
Chosen
Chosen
Chosen