Parti Demokrat Sosial Estonia

Parti Demokrat Sosial (, SDE) ialah sebuah parti politik berhaluan kiri-tengah di Estonia. Parti ini kini dipimpin oleh Lauri Läänemets.

Parti ini sebelum ini dikenali sebagai Parti Rakyat Sederhana (bahasa Estonia: Rahvaerakond Mõõdukad). Sejak 16 Mei 2003, SDE menjadi ahli Parti Sosialis Eropah dan pernah menjadi ahli Sosialis Antarabangsa dari November 1990 hingga 2017.

Parti ini berpandukan prinsip sosial-demokrasi dan menyokong keanggotaan Estonia dalam Kesatuan Eropah. Dari April 2023 hingga Mac 2025, parti ini menjadi rakan sekutu junior dalam kerajaan ketiga Kaja Kallas dan juga kerajaan pimpinan Kristen Michal.

 Sejarah 
Parti Dmeokrat Sosial dibentuk pada tahun 1990 semasa era perestroika apabila beberapa gerakan sosial-demokratik di Estonia bergabung. Parti ini melalui beberapa fasa gabungan dan penjenamaan semula, termasuk menjadi Parti Rakyat Sederhana sebelum menamakan semula diri sebagai Parti Demokrat Sosial (SDE) pada 2004. Parti ini berpandukan prinsip sosial-demokrasi dan menyokong model ekonomi pasaran sosial serta keanggotaan Estonia dalam Kesatuan Eropah.

SDE telah mengalami pelbagai kejayaan dalam pilihan raya, termasuk menjadi parti paling berjaya dalam pilihan raya Parlimen Eropah 2004 dan menyertai kerajaan perikatan beberapa kali sejak 2007. Parti ini turut menyertai gabungan kerajaan kedua dan ketiga Kaja Kallas, serta memberikan tiga jawatan menteri dalam kabinet terkini. Dalam pilihan raya 2023, SDE mendapat 9.3% undi dan sembilan kerusi, dan setahun selepas itu parti ini menjadi satu-satunya dalam gabungan kerajaan yang mengekalkan sokongan, malah berjaya menambah bilangan ahli parlimennya dari sembilan kepada 13, sebahagiannya hasil daripada pengalihan ahli dari Parti Pusat Estonia.

 Pemimpin 
Marju Lauristin (1990–1995)
Eiki Nestor (1995–1996)
Andres Tarand (1996–2001)
Toomas Hendrik Ilves (2001–2002)
Ivari Padar (2002–2009)
Jüri Pihl (2009–2010)
Sven Mikser (2010–2015)
Jevgeni Ossinovski (2015–2019)
Indrek Saar (2019–2022)
Lauri Läänemets (2022–kini)

 Keputusan pemilihan 
 Pilihan raya parlimen 
 Pilihan raya Pemimpin Undian % Kerusi +/– Status 1992 Marju Lauristin 44,577 9.73 (#4)  New  1995 Eiki Nestor 32,381 5.99 (#5)   6  1999 Andres Tarand 73,630 15.21 (#4)   11    2003Ivari Padar 34,837 7.04 (#6)   11  2007 58,363 10.61 (#4)   4   2011 Sven Mikser 98,307 17.09 (#4)   9   2015 87,189 15.19 (#3)   4  2019 Jevgeni Ossinovski 55,175 9.83 (#5)   5    2023 Lauri Läänemets 56,584 9.27 (#5)   1   

Pilihan raya Parlimen Eropah
 Pilihan raya Senarai pemimpin Undian % Kerusi +/– Kumpulan PE 2004 Toomas Hendrik Ilves 85,433 36.8 (#1)  New PES 2009 Ivari Padar 34,508 8.69 (#5)   2S&D 2014 Marju Lauristin 44,550 13.56 (#4)   2019Marina Kaljurand 77,375 23.30 (#2)   1 2024 71,171 19.33 (#2)  

 Tempoh di dalam kerajaan 
Parti ini pernah menjadi sebahagian daripada kerajaan dalam beberapa tempoh: 1992–1994 (kerajaan pertama Mart Laar), 1994–1995 (kerajaan Andres Tarand, dikenali sebagai kerajaan Damai Krismas), 1999–2002 (kerajaan kedua Mart Laar, dikenali sebagai Perikatan Bertiga), dan 2007–2009, termasuk menyertai tiga kerajaan berhaluan tengah-kanan bersama Isamaaliit dan Parti Reformasi. Parti ini kembali ke kerajaan dalam kabinet kedua Kaja Kallas pada 18 Julai 2022 bersama Reformasi dan Isamaa, dan dikeluarkan daripada kabinet Kristen Michal pada 10 Mac 2025.

 Catatan 

 Pautan luar 
Official website
Social Democratic Youth in Estonia

Category:Penubuhan 1990
Category:Anggota Parti Sosialis Eropah 
Demokrat