Krisis politik Taishō

ialah satu tempoh pergolakan politik di Jepun yang berlaku selepas kemangkatan Maharaja Meiji pada 1912. Dalam tempoh 12 bulan selepas kematian baginda, kerajaan Jepun diketuai oleh tiga Perdana Menteri berbeza, ketika kerajaan cuba memulihkan keseimbangan antara pengaruh tetua negara (genrō) dan kuasa rakyat Jepun seperti yang termaktub dalam Perlembagaan Meiji.

 Permulaan 

Selepas kemangkatan Maharaja Meiji pada 30 Julai 1912, Putera Mahkota Yoshihito menaiki Takhta Kekwa. Pada tahun-tahun terakhir pemerintahan Meiji, perbelanjaan kerajaan meningkat, terutama untuk pelaburan luar negara dan pertahanan, tanpa simpanan atau kredit yang mencukupi. Apabila Perdana Menteri Saionji Kinmochi cuba mengurangkan perbelanjaan pertahanan, Menteri Tentera Uehara Yūsaku meletak jawatan sebagai protes. Perlembagaan menetapkan Menteri Tentera mesti seorang jeneral aktif, tetapi tiada jeneral yang bersetuju untuk berkhidmat, menyebabkan Saionji meletak jawatan pada 21 Disember 1912.

Maharaja kemudian melantik Katsura Tarō, bekas jeneral tentera dan ahli genrō yang pernah menjadi perdana menteri dua kali, untuk membentuk kerajaan baharu. Katsura tidak popular dalam kalangan rakyat, yang percaya beliau lebih memfokuskan pada tentera berbanding kepentingan rakyat. Tidak lama selepas mengambil alih jawatan, beliau menghadapi masalah serupa apabila Tentera Laut Jepun menuntut kenaikan bajet untuk kapal perangnya dan mengancam menahan pelantikan Menteri Tentera Laut sebagai taktik rundingan. Berbeza dengan pendahulunya, Katsura terus merujuk kepada Maharaja Jepun, yang mengeluarkan titah bahawa Tentera Laut mesti melantik seorang menteri.

 Protes 
Parti-parti politik pembangkang terutama Rikken Seiyūkai dan Rikken Kokumintō melihat tindakan Katsura sebagai bukti kekurangan komitmen terhadap kerajaan berperlembagaan. Mereka bergabung dengan wartawan dan ahli perniagaan untuk menubuhkan 'Gerakan Melindungi Pemerintahan Berperlembagaan'. Katsura bertindak balas dengan menangguhkan Diet Jepun sebanyak tiga kali dan menubuhkan partinya sendiri, Rikken Dōshikai. Walaupun begitu, protes awam terus merebak; pada 10 Februari 1913, ribuan penunjuk perasaan bergolak di Tokyo, mengancam bangunan Diet, membakar balai polis, dan merosakkan pejabat akhbar prokerajaan.

Sokongan Katsura di Diet merosot, dan beliau tewas dalam undi tidak percaya, kali pertama berlaku di Jepun. Katsura meletak jawatan pada 20 Februari 1913 dan digantikan oleh Yamamoto Gonnohyōe, bekas laksamana tentera laut.

 Pasca peristiwa 
Kelemahan terbesar Perlembagaan Meiji ialah kuasa tentera untuk menahan pelantikan Menteri Tentera atau Menteri Tentera Laut. Kuasa tersebut lebih daripada isu lain menjadi faktor utama yang membawa kepada dominasi tentera ke atas kerajaan awam pada 1930-an dan 1940-an.

 Rujukan 

Category:Politik Empayar Jepun
Kategori:Zaman Taishō
Category:Krisis kerajaan