Johan Laidoner

Johan Laidoner ( – 13 Mac 1953) ialah seorang jeneral dan negarawan Estonia yang berkhidmat sebagai Panglima Tertinggi Angkatan Tentera Estonia semasa Perang Kemerdekaan Estonia dan dianggap sebagai salah seorang tokoh paling berpengaruh dalam politik Estonia antara dua perang dunia.

Dilahirkan di Viiratsi, Kreis Fellin, Kegabenoran Livonia, Laidoner menyertai Tentera Empayar Rusia pada 1901 dan bertempur dalam Perang Dunia Pertama. Selepas Revolusi Rusia 1917, beliau mengetuai unit-unit nasional Estonia dalam tentera Rusia. Pada 1918, Kerajaan Sementara Estonia melantik beliau sebagai panglima tertinggi angkatan tentera Republik Estonia yang baru merdeka.

Selepas Perang Kemerdekaan Estonia, Laidoner menjadi anggota parlimen (Riigikogu) dari 1920 hingga 1929. Beliau dilantik semula sebagai panglima tertinggi semasa cubaan rampasan kuasa komunis 1924, dan sekali lagi dari 1934 hingga 1940. Selepas pendudukan Soviet pada 1940, beliau ditangkap dan dihantar ke Rusia, di mana beliau meninggal dunia dalam penjara pada 1953.

 Kehidupan awal 
Johan Laidoner dilahirkan di Raba, Vardja, Viiratsi, sebagai anak sulung daripada empat beradik kepada Jaak Laidoner, seorang buruh ladang, dan isterinya Mari (née Saarsen). Beliau memulakan pendidikan di Sekolah Rendah Viiratsi dan menamatkan pendidikan asasnya di Sekolah Bandar Viljandi pada 1900. Disebabkan keluarga miskin, Laidoner tidak dapat menyambung pelajaran dan secara sukarela menyertai Tentera Empayar Rusia. Dari 1901 hingga 1902, beliau berkhidmat dalam Rejimen Infantri Kama ke-110 di Kovno (kini Kaunas, Lithuania), sebelum melanjutkan pengajian di Sekolah Pegawai Infantri di Vilna (Vilnius) dari 1902 hingga 1905. Beliau lulus cemerlang pada April 1905 dan dinaikkan pangkat sebagai leftenan madya, kemudian ditempatkan di Rejimen Grenadier Yerevan ke-13 di Manglisi, Georgia. Dari 1905 hingga 1909, Laidoner memegang pelbagai jawatan dalam rejimen, termasuk menjadi timbalan komander syarikat, dan dinaikkan pangkat menjadi leftenan pada 1908.

Dari 1909 hingga 1912, Laidoner belajar di Akademi Tentera Diraja Nicholas di Saint Petersburg dan menamatkan pengajian dengan diploma gred satu. Pada 30 Oktober 1911, semasa di Saint Petersburg, beliau berkahwin dengan Maria Skarbek-Kruszewska, keturunan bangsawan Poland yang ditemuinya di Vilnius. Pasangan ini dikurniakan seorang anak lelaki, Michael (Mihhail), yang lahir pada 21 Mac 1913. Michael meninggal dunia pada usia 15 tahun akibat tembakan sendiri di kepala pada 21 April 1928 semasa berada seorang diri di biliknya; kematian itu secara rasmi dianggap kemalangan. Selepas kehilangan Michael, Laidoner dan isterinya mengambil anak saudara Maria, Aleksei Kruszewski sebagai anak angkat.

Selepas tamat pengajian pada 1912, Laidoner dinaikkan pangkat menjadi kapten staf dan dihantar kembali ke rejimennya. Pada tahun berikutnya, beliau dilantik ke Staf Jeneral dan ditugaskan selama setahun sebagai komander syarikat dalam Rejimen Senapang Kaukasus 1, sebelum berkhidmat di Staf Daerah Tentera Kaukasus.

 Perang Dunia Pertama 
Semasa permulaan Perang Dunia Pertama, Johan Laidoner berkhidmat sebagai pembantu staf Kor Tentera Kaukasus ke-3. Pada 26 November 1914, beliau dinaikkan pangkat menjadi kapten. Pada Mac 1915, Laidoner dilantik ke staf kanan Divisyen Infantri ke-21 dalam kor yang sama. Pada Oktober 1915, beliau menjadi pembantu kepada ketua jabatan perisikan Staf Medan Barat, dan pada 15 Ogos 1916, Laidoner dinaikkan pangkat menjadi Podpolkovnik (leftenan kolonel). Dari Mac hingga September 1917, beliau bertugas sebagai komander staf Divisyen Grenadier Kaukasus ke-1, dan dari Oktober hingga November 1917, sebagai komander staf Divisyen Infantri ke-62.

Pada 5 Januari 1918, Laidoner dilantik sebagai komander Divisyen Estonia 1 yang baru ditubuhkan. Bagaimanapun, pada 18 Februari 1918, rundingan mengenai Perjanjian Brest-Litovsk gagal, dan tentera Jerman yang sudah menawan pulau-pulau Estonia, mendarat di tanah besar. Keesokan harinya, Laidoner meletakkan jawatan sebagai komander divisyen dan meninggalkan Estonia untuk Rusia. Pada 24 Februari 1918, Estonia mengisytiharkan kemerdekaannya, tetapi negara itu kemudian diduduki oleh Jerman.

 Perang Kemerdekaan Estonia 
Pada 4 April 1918, Kerajaan Sementara Estonia menaikkan pangkat Johan Laidoner, yang ketika itu masih berada di Petrograd, menjadi Polkovnik (kolonel). Selepas penyerahan kalah Jerman pada 11 November 1918, Tentera Merah Soviet menyerang Estonia pada 28 November, menandakan bermulanya Perang Kemerdekaan Estonia. Laidoner meninggalkan Petrograd pada 30 November dan tiba di Tallinn pada 8 Disember. Kerajaan sementara mula melantik beliau sebagai ketua turus pada 14 Disember, dan kemudian pada 23 Disember, beliau dilantik sebagai Panglima Tertinggi Angkatan Tentera Estonia.

Pada 1 Januari 1919, Tentera Estonia mempunyai sedikit melebihi 13,000 anggota, dengan 5,700 menghadapi 8,000 tentera Soviet di Medan Viru. Pada awal Januari, pasukan Estonia berjaya menghentikan kemaraan Soviet di garisan Valkla-Kehra, dan pada 3 Januari, Laidoner melancarkan serangan balas dengan Divisyen 1, disokong oleh sukarelawan Finland dan kereta kebal bergerak di atas rel. Dalam 11 hari, Divisyen 1 bergerak maju sejauh 200 kilometer ke timur, manakala Divisyen ke-2 menentang pasukan Soviet di selatan Estonia. Selepas pembebasan Tartu dan Narva, Laidoner dinaikkan pangkat menjadi mejar jeneral pada 20 Januari 1919. Pada hari kemerdekaan pertama Estonia, 24 Februari 1919, beliau melaporkan bahawa pasukan Soviet telah dihalau keluar dan lebih 6,000 tentera serta 40 meriam telah ditawan.

Laidoner memainkan peranan penting dalam organisasi dan latihan tentera dalam masa yang singkat serta mewujudkan struktur komando yang berkesan. Berdasarkan pengalaman perang parit semasa Perang Dunia Pertama dan saiz tentera yang terhad, beliau menggunakan unit batalion dan syarikat yang lebih kecil tetapi bergerak pantas untuk merebut jalan raya dan stesen keretapi strategik, disokong oleh kereta kebal dan kereta kebal bergerak atas rel. Selepas tamat perang, Laidoner dinaikkan pangkat menjadi leftenan jeneral pada 21 Mac 1920 sebelum meletakkan jawatan sebagai panglima tertinggi pada 26 Mac 1920 dan bersara daripada perkhidmatan aktif.

 Kehidupan pascaperang 
Selepas Perang Kemerdekaan, Johan Laidoner menjadi ahli Riigikogu (Parlimen Estonia) dari 1920 hingga 1929 mewakili Himpunan Petani, sebuah parti konservatif. Beliau mengetuai Jawatankuasa Hal Ehwal Luar dan mewakili Estonia dalam Sidang Agung Liga Bangsa dari 1922 hingga 1929, di mana beliau terkenal dengan pendirian tertutupnya.

Pada 1 Disember 1924, komunis Estonia bersama kumpulan serangan dari Soviet cuba melakukan rampasan kuasa. Kerajaan mengisytiharkan undang-undang darurat dan melantik Laidoner sebagai Panglima Tertinggi Angkatan Tentera. Walaupun cubaan rampasan kuasa tamat dalam lima jam, pengejaran terhadap pengikut komunis berlanjutan beberapa minggu. Selepas penghapusan undang-undang tentera pada 8 Januari 1925, Laidoner meletak jawatan sebagai panglima tertinggi dan meninggalkan perkhidmatan tentera sekali lagi.

Pada 1925, Laidoner ditugaskan oleh Liga Bangsa untuk mengetuai misi khas ke Iraq bagi menyiasat dakwaan terhadap Turki berkaitan layanan dan pengusiran penganut Kristian di wilayah Mosul. Laporan yang disediakan oleh jawatankuasa Laidoner memainkan peranan penting dalam menentukan sempadan antara Turki dan Iraq.

Pada 12 Mac 1934, Ketua Negara Konstantin Päts mengisytiharkan undang-undang darurat dan melantik Laidoner semula sebagai panglima tertinggi. Langkah ini bertujuan menghentikan kebangkitan politik Gerakan Vaps sebelum pilihan raya presiden. Bersama Päts dan Kaarel Eenpalu, Menteri Dalam Negeri, Laidoner menubuhkan pemerintahan autoritarian, membubarkan parti politik dan mengehadkan kebebasan bersuara, dikenali sebagai "Zaman Kesunyian". Laidoner terus memimpin pertahanan negara, melaksanakan reformasi termasuk program pemodenan senjata, peluasan tentera melalui khidmat ketenteraan wajib, dan latihan ketenteraan di universiti. Pada 1 Januari 1938, perlembagaan baharu memperkenalkan Rahvuskogu (Majlis Negara) berkamar dua, di mana Laidoner menjadi ahli ex officio Majlis Negara. Pada 24 Februari 1939, beliau dinaikkan pangkat menjadi jeneral.

 Pendudukan Soviet dan kematian 
Pada 17 Jun 1940, Kesatuan Soviet menakluk Estonia, dan Johan Laidoner secara rasmi diturunkan dari jawatannya sebagai panglima tertinggi pada 22 Jun 1940. Pada 19 Julai, beliau dan isterinya dibawa ke Penza, Rusia, dan hidup dalam buangan paksa sehingga permulaan Perang Dunia Kedua dengan Jerman. Pada 23 Jun 1941, mereka diletakkan di bawah tahanan rumah dan kemudian dipenjarakan oleh NKVD pada 28 Jun. Pada September 1942, Laidoner dan isterinya dipindahkan ke penjara Butyrka di Moscow bersama bekas presiden Estonia Konstantin Päts serta beberapa negarawan Latvia, Lithuania dan Poland bersama keluarga mereka. Mereka kemudian dipindahkan ke penjara di Kirov dan Ivanovo. Pada 16 April 1952, Laidoner dijatuhkan hukuman penjara 25 tahun dan dihantar ke Penjara Pusat Vladimir, di mana beliau meninggal dunia pada 13 Mac 1953. Beliau dikebumikan di perkuburan penjara, tetapi jasadnya tidak pernah ditemui.

Anak angkat Laidoner, Aleksei, turut ditangkap oleh NKVD dan meninggal dunia di kem buruh Solikamsk pada 26 November 1941 akibat trauma pada dada. Isteri Laidoner, Maria, dibebaskan pada 1954 dan dibenarkan kembali ke Estonia. Beliau meninggal dunia pada 1978 di Jämejala, berhampiran Viljandi, dan dikebumikan di Perkuburan Siselinna, Tallinn, bersebelahan dengan anaknya Michael.

 Legasi 
Johan Laidoner kekal sebagai tokoh yang kontroversi di Estonia.M. Vallikivi: Historiska institutionen. Diva-Portal, 2019. Beliau dipuji sebagai wira negara kerana kepimpinannya dan kejayaannya sebagai panglima tentera semasa Perang Kemerdekaan Estonia, tetapi turut dikritik kerana menyokong Konstantin Päts, terlibat dalam rampasan kuasa 1934, serta penyerahan Estonia kepada Kesatuan Soviet pada 1940.Martti Turtola: Viro pyrki liittoon Stalinin kanssa – Iltalehti (in Finnish)Taloussanomat: Kohukirja kuumentaa pian Suomen ja Viron välejä – Ilta-Sanomat (in Finnish)

Laidoner mempunyai pelbagai monumen, memorial, dan tempat yang dinamakan sempena beliau. Memorial Laidoner di tempat kelahirannya di Vardja musnah selepas pendudukan Soviet pada 1940 dan dipulihkan pada 1990. Pada 2001, Muzium Perang Estonia yang dinamakan sempena beliau dibuka di bekas kediamannya di Viimsi Manor. Pada 2004, sebuah arca berkuda Laidoner didirikan berhampiran runtuhan Istana Viljandi. Di Viljandi, terdapat sebuah dataran dan taman yang dinamakan sempena beliau, manakala pada 2009, Eesti Post mengeluarkan setem peringatan sempena ulang tahun ke-125 Laidoner. Beliau juga mempunyai plak peringatan di Akademi Ketenteraan Vilnius.

 Catatan 

 Bibliografi 








 Pautan luar 

 General Johan Laidoner — Estonian War Museum
 Johan Laidoneri Selts 
 Johan Laidoner at the Ministry of Foreign Affairs 
 Johan Laidoner  at Estonica
 Johan Laidoner at the International Encyclopedia of the First World War

Category:Kelahiran 1884
Category:Kematian 1953
Category:Ahli politik Estonia
Category:Aktivis kemerdekaan Estonia
Category:Jeneral Estonia