Nguyễn Hoàng

Nguyễn Hoàng (28 Ogos 1525 – 20 Julai 1613) ialah seorang pegawai Vietnam yang memerintah selatan Vietnam dari 1558 hingga kematiannya pada 1613. Sebagai penguasa pertama dari keluarga Nguyễn, beliau menubuhkan sebuah negeri yang berkuasa yang menjadi pesaing ke atas penguasaan Vietnam selama dua abad berikutnya. Beliau juga merupakan nenek moyang Nguyễn Ánh, yang kemudiannya menjadi maharaja Vietnam bersatu.

 Kehidupan awal 
Nguyễn Hoàng ialah anak kedua Nguyễn Kim. Selepas bapanya dibunuh oleh pengikut Mạc, abang iparnya Trịnh Kiểm mengambil alih angkatan tentera Lê. Selepas kematian abangnya Nguyễn Uông, Nguyễn Hoàng memohon agar diberi pentadbiran wilayah selatan Vietnam, yang ketika itu merupakan bekas wilayah Campa dan dikuasai oleh pasukan Mạc.

Pada tahun 1558, Nguyễn Hoàng berjaya menewaskan panglima Mạc, Duke Lập, dan menguasai wilayah tersebut. Pada 1573, Nguyễn Hoàng dianugerahkan gelaran Thái phó (Penasihat Agung) oleh Maharaja Lê Thế Tông, dan kemudian menerima gelaran Môn Công (Duke Môn).

 Pemerintahan 
Pada 1592, ketika Trịnh Tùng mengepung Kota Timur (Hanoi moden), Nguyễn Hoàng memberikan bantuan tentera dan sumber kepada tentera Trịnh. Tentera Nguyễn bergabung dengan tentera Trịnh untuk menumpaskan baki tentera Mạc. Bagaimanapun, selepas Lê Kinh Tông menaiki takhta, Nguyễn Hoàng enggan mengiktirafnya dan mengambil gelaran sendiri, Putera Baik (Hữu Vương) pada 1600, mungkin sebagai balasan terhadap gelaran serupa yang diberikan kepada saudaranya, Trịnh Tùng, iaitu Putera Pengaman (Bình An Vương).

Nguyễn Hoàng mempunyai ramai anak (10 orang), tetapi kebanyakannya sama ada terbunuh di medan perang atau tinggal di utara. Anak keenamnya, Nguyễn Phúc Nguyên menggantikan beliau selepas kematian pada 1613 dan memerintah bahagian selatan selama 55 tahun. Kedudukan Nguyễn Hoàng di selatan dipercayai merupakan strategi Trịnh Kiểm, yang takut kehilangan kuasa kepada saudara Nguyễn, malah dipercayai telah mengarahkan pembunuhan abang Nguyễn Hoàng untuk mengukuhkan kedudukannya.

Semasa pemerintahannya di selatan, Nguyễn Hoàng menukar ibu kota beberapa kali: Ái Tử (1558–1570), Trà Bát (1570–1600), dan Dinh Cát (Huế moden, 1600–1613). 

Nguyễn Hoàng masih dikenang dengan penuh penghormatan di Vietnam tengah dan selatan, terutama di Huế, di mana beliau dan keturunannya menubuhkan ibu kota terakhir mereka. Pada tahun 2013, ulang tahun ke-400 kematiannya diraikan di Huế sebagai penghormatan kepada jasa dan legasinya.

 Catatan 

 Sumber 
 Encyclopedia of Asian History, Volume 3 (Nguyen Lords) 1988. Charles Scribner's Sons, New York. 
 [Genealogy of the Royal Nguyen Family] 
 Annam and its Minor Currency Chapter 16 (downloaded May 2006)

|-

Category:Kelahiran 1525
Category:Kematian 1613
Hoang