Campur tangan Jepun di Siberia

merupakan satu pencerobohan oleh angkatan tentera Jepun ke Wilayah Maritim di tanah Rusia, sebagai sebahagian daripada alasan dalam usaha lebih besar oleh kuasa-kuasa Barat dan Jepun untuk menyokong pasukan Putih Rusia menentang Tentera Merah Bolshevik semasa Perang Saudara Rusia. Jepun mengalami 1,399 kematian akibat pertempuran dan tambahan 1,717 kematian akibat penyakit. World War I: A Student Encyclopedia. p.969. Angkatan tentera Jepun menduduki bandar-bandar Rusia (termasuk bandar terbesar, Vladivostok) serta pekan-pekan di wilayah Primorsky Krai antara tahun 1918 hingga 1922.

 Latar belakang 

Pada 23 Ogos 1914, Empayar Jepun mengisytiharkan perang terhadap Jerman, sebahagiannya disebabkan oleh Pakatan Inggeris-Jepun, dan Jepun menjadi anggota kuasa Entente. Tentera Laut Imperial Jepun memberikan sumbangan yang besar kepada usaha perang pihak Berikat. Namun begitu, Tentera Darat Imperial Jepun lebih bersimpati terhadap Jerman. Selain daripada penawanan Qingdao, mereka menentang usaha untuk melibatkan diri dalam pertempuran. Kejatuhan Tsar Nicholas II dan penubuhan kerajaan Bolshevik di Rusia membawa kepada perdamaian berasingan dengan Jerman serta runtuhnya Barisan Timur. Penyebaran revolusi Bolshevik antimonarki ke arah timur amat membimbangkan kerajaan Jepun. Vladivostok yang menghadap Laut Jepun, merupakan sebuah pelabuhan utama dengan simpanan besar bekalan ketenteraan serta komuniti pedagang asing yang ramai.

Penyertaan Jepun
Pada awalnya, Jepun diminta oleh pihak Perancis pada tahun 1917 untuk campur tangan di Rusia tetapi permintaan tersebut ditolak. Namun demikian, pada Februari 1918, sebuah 'Jawatankuasa Perancangan Siberia' telah dibentuk oleh Staf Am Tentera Darat Imperial Jepun dan Kementerian Tentera Jepun dengan tujuan menilai kemungkinan bahawa kejatuhan pemerintahan Tsar merupakan peluang untuk membebaskan Jepun daripada sebarang ancaman masa hadapan dari Rusia, dengan memisahkan Siberia dan membentuk sebuah negara penampan yang merdeka. Tentera Darat mencadangkan serangan dari dua arah, iaitu dari Vladivostok ke Khabarovsk sepanjang Sungai Amur, serta melalui Landasan Kereta Api Timur China untuk memutuskan Landasan Kereta Api Trans-Siberia Rusia di Tasik Baikal. Kerajaan Jepun ketika itu di bawah kepimpinan awam Perdana Menteri Hara Takashi, menolak rancangan tersebut.

Pada penghujung tahun 1917, walaupun wujudnya Pakatan Inggeris-Jepun, kerajaan Jepun berasa terkejut apabila mendapati bahawa kerajaan British, telah berunding dengan Amerika Syarikat mengenai kemungkinan campur tangan bersama di Vladivostok tanpa berunding dengan Jepun. Pada Disember 1917, pihak British bersetuju bahawa pasukan tersebut perlu merangkumi Jepun, namun sebelum perincian dapat dimuktamadkan, British telah mengarahkan HMS Suffolk berlayar dari Hong Kong ke Vladivostok. Perdana Menteri Jepun, Terauchi Masatake berasa amat marah dan mengarahkan Tentera Laut Imperial Jepun tiba di Vladivostok terlebih dahulu. Tugasan ini diberikan kepada Laksamana Muda Katō Kanji dengan kapal perang Iwami dan Asahi. Dengan kru bekerja siang dan malam sepanjang cuti Tahun Baharu, Iwami berjaya berlepas dari Daerah Laut Kure pada 9 Januari 1918 dan tiba di Vladivostok pada 12 Januari, hanya dua hari sebelum ketibaan HMS Suffolk. Asahi tiba pada 17 Januari dan menjadi kapal induk komando Katō. USS Brooklyn yang telah ditempatkan di Vladivostok sehingga Disember 1917, kembali semula pada 1 Mac.

Pada asalnya, niat di sebalik pertunjukan kekuatan oleh kapal-kapal perang Pihak Berikat ini adalah untuk meningkatkan keyakinan pasukan anti-Bolshevik tempatan dan membantu memulihkan ketenteraman awam. Namun begitu, harapan ini ternyata terlalu optimistik. Selepas satu kumpulan bersenjata merompak sebuah kedai milik Jepun dan membunuh pemiliknya, kerajaan Jepun tanpa menunggu siasatan terhadap pembunuhan tersebut, membenarkan pendaratan pasukan marin, yang kemudiannya menduduki seluruh bandar. Pihak British turut mendaratkan 100 anggota Marin Diraja untuk melindungi konsulat mereka, tetapi pihak Amerika Syarikat tidak mengambil sebarang tindakan.

Pada Julai 1918, Presiden Amerika Syarikat Woodrow Wilson meminta kerajaan Jepun menyediakan 7,000 anggota tentera sebagai sebahagian daripada gabungan antarabangsa seramai 25,000 anggota, termasuk pasukan ekspedisi Amerika, yang dirancang untuk menyokong usaha menyelamatkan Legion Czechoslovakia serta mengamankan bekalan perang yang disimpan di Vladivostok. Selepas perbahasan sengit di Dewan Perwakilan (Diet), pentadbiran Perdana Menteri Terauchi bersetuju menghantar 12,000 anggota tentera, namun di bawah perintah Jepun sendiri, bukannya sebagai sebahagian daripada gabungan antarabangsa.

Setelah keputusan politik dicapai, Tentera Darat Imperial Jepun mengambil alih kawalan sepenuhnya di bawah Ketua Turus Yui Mitsue dan perancangan besar-besaran bagi ekspedisi tersebut dijalankan. Akhirnya, Jepun mengerahkan seramai 70,000 anggota tentera di bawah pimpinan Jeneral Kikuzō Ōtani, jauh melebihi jangkaan kuasa-kuasa Berikat yang lain. Selain itu, walaupun Pihak Berikat hanya membayangkan operasi di sekitar Vladivostok, dalam tempoh beberapa bulan pasukan Jepun telah mara sejauh Tasik Baikal dan Buryatia. Menjelang tahun 1920, zaibatsu seperti Mitsubishi, Mitsui dan lain-lain telah membuka pejabat di Vladivostok, Khabarovsk, Nikolayevsk-on-Amur dan Chita serta membawa masuk lebih 50,000 penduduk awam.

Selepas gabungan antarabangsa menarik balik pasukannya, Tentera Jepun tetap tinggal. Bagaimanapun, tentangan politik menghalang tentera daripada mengilhakkan wilayah yang kaya dengan sumber tersebut. Jepun terus menyokong pemimpin Gerakan Putih, Laksamana Aleksandr Kolchak sehingga beliau ditewaskan dan ditangkap pada tahun 1920, serta menyokong rejim Ataman Semenov, yang dirancang untuk memerintah di bawah negara penampan, tetapi pemerintahannya yang tidak stabil dan runtuh menjelang tahun 1922. Pada Mac dan April 1922, Tentera Jepun menangkis serangan besar Bolshevik terhadap Vladivostok.

Pada 24 Jun 1922, Jepun mengumumkan bahawa ia akan berundur secara unilateral dari semua wilayah Rusia menjelang Oktober, kecuali utara pulau Sakhalin yang telah dirampas sebagai tindakan balas terhadap Peristiwa Nikolayevsk tahun 1920. Askar Jepun terakhir meninggalkan Vladivostok pada 25 Oktober 1922. Pada 20 Januari 1925, Konvensyen Asas Soviet–Jepun ditandatangani di Beijing. Susulan konvensyen ini, Jepun berjanji untuk menarik balik tenteranya dari Sakhalin utara selewat-lewatnya pada 15 Mei 1925.

 Kesan kepada politik Jepun 
Motif Jepun dalam Campur Tangan Siberia adalah rumit dan tidak dinyatakan dengan jelas. Secara terbuka, Jepun (seperti Amerika Syarikat dan pasukan gabungan antarabangsa yang lain) berada di Siberia untuk melindungi simpanan bekalan ketenteraan dan menyelamatkan Legion Czechoslovakia. Namun demikian, sikap permusuhan kerajaan Jepun terhadap komunisme dan sosialisme, keazaman untuk menuntut semula kerugian sejarah terhadap Rusia, serta peluang yang dilihat untuk menyelesaikan 'masalah utara' demi kepentingan Jepun sama ada dengan mewujudkan sebuah negara penampan atau melalui penguasaan wilayah secara langsung, turut menjadi faktor pendorong.

Walau bagaimanapun, sokongan terhadap pelbagai pemimpin Gerakan Putih meletakkan Jepun dalam kedudukan diplomatik yang lemah berhadapan dengan kerajaan Kesatuan Soviet, selepas Tentera Merah akhirnya muncul sebagai pemenang dalam Perang Saudara Rusia. Campur tangan ini memecahbelahkan perpaduan Jepun semasa perang, menyebabkan tentera dan kerajaan terlibat dalam pertikaian sengit serta menghidupkan semula perbalahan puak dalam Tentera Darat Jepun itu sendiri. Tindakan rasmi dalam Campur Tangan Siberia kemudiannya dikecam hebat di Diet Jepun, dengan Tentera Darat Jepun dituduh telah memberi maklumat secara besar-besaran jumlah pasukan yang dihantar, menyalahgunakan dana rahsia, serta menyokong tokoh-tokoh seperti Leftenan Jeneral Roman von Ungern-Sternberg, apabila khabar angin mengenai kekejamannya telah tersebar luas di media.

Campur Tangan Siberia mengakibatkan kira-kira 5,000 korban di pihak Jepun, daripada keseluruhan 12,000 anggota yang dihantar oleh Jepun antara tahun 1918 hingga 1922.

 Catatan 

 Rujukan 
 - Total pages: 304

Category:Perang melibatkan Soviet Rusia (1917–1922)
Category:Perang melibatkan Empayar Jepun
Category:Sejarah Siberia