Kampung Tudan, Kiulu Tuaran

Lokasi Dan Asal Usul 
Kampung Tudan adalah sebuah kampung kecil di pedalaman mukim Ulu Kiulu, dalam daerah Tuaran di negeri Sabah, Malaysia. Ia terletak di kawasan berbukit pegunungan dengan beberapa anak sungai mengalir di sekitarnya, termasuk Sungai Libodon, Sungai Minipalud, dan Sungai Dobon. Nama “Tudan” dipercayai berasal daripada perkataan dalam bahasa Dusun “tudan/tudanudan” yang merujuk kepada kedudukannya yang “paling atas” atau hulu kawasan. Dahulu, Kampung Tudan lebih dikenali sebagai Kampung Libodon. Nama ini masih lagi digunakan sehingga sekarang terutamanya dalam kalangan warga tua penduduk setempat.

 Penduduk & Komuniti 
Penduduk Kampung Tudan terdiri kebanyakkannya daripada etnik Dusun, dengan amalan kepercayaan Pagan serta agama Kristian (Katolik dan SDA) dan sebilangan kecil Islam. Jumlah penduduknya dianggarkan sekitar 500 orang, dengan sekitar 33 buah rumah tradisional. 

 Kegiatan Ekonomi 
Kegiatan ekonomi utama penduduk tradisionalnya ialah pertanian. Antaranya ialah termasuk padi huma, jagung, ubi kayu, pisang serta tanaman lain. Dalam beberapa dekad terakhir, kampung ini mula beralih kepada tanaman yang lebih menguntungkan seperti getah serta pelbagai jenis buah-buahan. 

Lebih unik lagi, Kampung Tudan menjadi terkenal di peringkat luar Sabah dengan budidaya mulberry. Tanaman ini yang mula diperkenalkan oleh seorang penduduk bernama Marius Samin telah berkembang menjadi sumber pendapatan tambahan melalui penjualan daun untuk teh, serta produk lain seperti sabun dan potensi produk berasaskan mulberry untuk kosmetik, minuman dan lain-lain. 

 Akses Dan Infrastruktur 
Kampung Tudan dihubungkan dengan jalan raya utama dari Kota Kinabalu ke Tambunan melalui persimpangan di sekitar KM52, dan aksesnya lebih mudah melalui jalan berturap dan jalan tanah. Walaupun begitu, sesetengah laluan ke kampung lain di sekitar masih mencabar dan memerlukan kenderaan pacuan empat roda. 

 Pendidikan 
Sekolah juga memainkan peranan penting dalam kehidupan kampung; contohnya Sekolah Kebangsaan Tudan telah ditubuhkan pada tahun 1970 untuk memastikan akses pendidikan kepada anak-anak kampung tanpa perlu merentas jarak yang jauh setiap hari.

 Alam Sekitar 
Kampung Tudan dikelilingi hutan bukit dan lembah sungai yang masih agak terpelihara. Kawasan ini termasuk dalam ekosistem hutan hujan tropika Sabah, jadi suasananya sejuk, berkabus pada waktu pagi, dan sangat hijau sepanjang tahun. Ciri utama alam sekitar di sini ialah mempunyai bukit bukau & tanah tinggi, sungai & anak sungai, tanah subur sebab itu tanaman seperti padi huma, getah, buah-buahan dan mulberi boleh hidup dengan baik dan kawasan masih kurang pencemaran bunyi & udara, terutamanya pada waktu malam. 

Penduduk kampung di sini biasanya sangat menghormati alam dan ada kawasan hutan yang tidak dibuka sesuka hati kerana kepercayaan tradisi dan kesedaran menjaga sumber semula jadi.

Kampung Tudan ialah tempat di mana manusia dan haiwan hidup rapat. Bunyi cengkerik malam, kabus pagi, sungai jernih, dan kehadiran haiwan liar kerana semua ini jadi sebahagian daripada identiti kampung.

 Rujukan