Oligarki Meiji

Oligarki Meiji merupakan kelas pemerintah baharu Jepun pada Zaman Meiji. Dalam bahasa Jepun, oligarki Meiji dikenali sebagai hambatsu (藩閥) atau "konco domain". Anggota golongan ini kebanyakannya berpegang kepada aliran kokugaku dan percaya bahawa merekalah pencipta suatu order baharu yang memiliki kemegahan sama dengan sistem yang diasaskan oleh pengasas awal Jepun.

 Latar belakang 
Antara tokoh utama kumpulan ini ialah Ōkubo Toshimichi (1832–1878), anak kepada seorang pengikut Satsuma, serta samurai Satsuma Saigō Takamori (1827–1877). Kedua-duanya bergabung dengan Chōshū, Tosa dan Hizen untuk menjatuhkan keshogunan Tokugawa. Ōkubo kemudiannya menjadi Menteri Kewangan, manakala Saigō dilantik sebagai fil marsyal; kedua-duanya berkhidmat sebagai penasihat empayar. Seorang lagi tokoh penting ialah Kido Kōin (1833–1877) dari Chōshū, murid Yoshida Shōin dan sekutu Ōkubo serta Saigō, yang menjadi Menteri Pendidikan dan Pengerusi Persidangan Gabenor serta memperjuangkan penubuhan kerajaan berperlembagaan.

Tokoh terkemuka lain termasuk Iwakura Tomomi (1825–1883), anak jati Kyoto yang menentang Tokugawa dan kemudiannya menjadi duta pertama Jepun ke Amerika Syarikat, serta Ōkuma Shigenobu (1838–1922) dari Hizen. Ōkuma merupakan pelajar rangaku serta bahasa Cina dan Inggeris, memegang pelbagai portfolio kementerian, dan akhirnya dilantik sebagai Perdana Menteri Jepun pada tahun 1898.

Bagi mencapai matlamat order baharu ini, oligarki Meiji berusaha menghapuskan pembahagian empat kelas masyarakat melalui pembaharuan ekonomi dan sosial. Hasil kerajaan Tokugawa sebelum ini bergantung kepada cukai tanah daimyo, pinjaman daripada petani kaya dan pedagang bandar, yuran kastam terhad, serta pinjaman asing yang diterima secara paksa. Kerajaan baharu pula menggunakan dana untuk membangunkan pelabuhan, rumah api, mengimport mesin, menubuhkan sekolah, menghantar pelajar ke luar negara, membayar gaji guru dan penasihat asing, memodenkan tentera darat dan laut, membina landasan kereta api dan rangkaian telegraf, serta menghantar misi diplomatik ke luar negara seperti Misi Iwakura.

Namun begitu, kesukaran ekonomi yang jelas melalui peningkatan rusuhan petani telah mencetuskan tuntutan pembaharuan sosial. Selain daripada sewaan tanah, cukai, dan kadar faedah yang tinggi, rakyat biasa kini dibebani bayaran tunai bagi cukai baharu, kerahan tentera, dan yuran pendidikan wajib. Rakyat memerlukan lebih masa untuk kegiatan produktif sambil menuntut pembetulan ketidakadilan sosial lampau.

 Pembaharuan 
Sebagai langkah pembaharuan, sistem kelas Tokugawa yang terdiri daripada samurai, petani, artisan, dan pedagang dimansuhkan pada tahun 1871. Walaupun prasangka dan kesedaran status lama masih berterusan, semua rakyat secara teori dianggap sama di sisi undang-undang. Bagaimanapun, kerajaan memperkenalkan pembahagian sosial baharu: bekas daimyo dijadikan bangsawan, samurai menjadi golongan atasan, dan selebihnya diklasifikasikan sebagai rakyat biasa. Pencen daimyo dan samurai dibayar secara sekali gus, dan samurai kehilangan hak eksklusif terhadap jawatan ketenteraan.

Bekas samurai kemudian menceburi pelbagai bidang seperti birokrasi, pendidikan, ketenteraan, kepolisan, kewartawanan, kesarjanaan, penerokaan di utara Jepun, perbankan, dan perniagaan. Walaupun sebahagian berjaya dan meraih kekayaan, ramai juga yang gagal, lalu menjadi sumber penentangan terhadap kerajaan Meiji pada tahun-tahun berikutnya.

Krisis Korea pada tahun 1873 membawa kepada peletakan jawatan Saigō dan Etō Shimpei (1834–1874), seorang Ahli Majlis Negara yang menyokong ekspedisi ketenteraan. Etō, seorang pengasas beberapa pertubuhan patriotik, berkomplot dengan unsur-unsur tidak puas hati untuk melancarkan pemberontakan bersenjata di Saga, ibu negeri wilayah asalnya di Kyūshū, pada tahun 1874. Pemberontakan itu dipatahkan dengan pantas oleh Ōkubo, dan Etō dihukum mati selepas gagal mendapatkan sokongan Saigō.

Menjelang ttahun kemudian, pemberontakan bersenjata terakhir dan paling serius terhadap kerajaan Meiji tercetus dalam bentuk Pemberontakan Satsuma (1877), kali ini dengan Saigō sendiri sebagai pemimpin utama. Walaupun kebangkitan samurai dan petani sebelum ini dapat dipatahkan dengan mudah, bekas samurai Satsuma berjumlah besar dan mempunyai tradisi panjang menentang kuasa pusat. Dengan rasa terpaksa dan hanya selepas ketidakpuasan yang meluas terhadap pembaharuan Meiji, Saigō mengetuai pemberontakan tersebut.

Walaupun kedua-dua pihak bertempur dengan gigih, kelebihan persenjataan moden dan kewangan yang lebih kukuh membolehkan kerajaan menewaskan Pemberontakan Satsuma. Saigō tewas dan membunuh diri, namun beliau tidak dianggap sebagai pengkhianat dan sebaliknya dikenang sebagai tokoh wira dalam sejarah Jepun. Penumpasan pemberontakan ini menandakan berakhirnya ancaman serius terhadap rejim Meiji, tetapi kesannya amat mendalam: perbendaharaan negara susut, inflasi meningkat, nilai tanah dan hasil cukai merosot, dan yang paling penting, tuntutan terhadap pembaharuan politik dan sosial kembali bergema.

 Senarai tokoh 
Berikut ialah tokoh-tokoh utama dalam Pemulihan Meiji dan dalam Kerajaan Jepun era Meiji selepas itu:

Golongan bangsawan istana
 Iwakura Tomomi (1825–1883)
 Saionji Kinmochi (1849–1940)
 Sanjō Sanetomi (1837–1891)

Domain Satsuma
 Godai Tomoatsu (1836–1885)
 Kabayama Sukenori (1837–1922)
 Kawaji Toshiyoshi (1834–1879)
 Kawamura Sumiyoshi (1836–1904)
 Kuroda Kiyotaka (1840–1900)
 Matsukata Masayoshi (1835–1924)
 Mori Arinori (1847–1889)
 Ōkubo Toshimichi (1830–1878)
 Oyama Iwao (1842–1916)
 Saigō Takamori (1827–1877)
 Saigō Tsugumichi (1843–1902)
 Takashima Tomonosuke (1844–1916)
 Terashima Munenori (1836–1893)
 Yamamoto Gonnohyōe (1852–1933)

Domain Chōshū
 Inoue Kaoru (1835–1915)
 Itō Hirobumi (1841–1909)
 Katsura Tarō (1848–1913)
 Kido Takayoshi (1833–1877)
 Ōmura Masujirō (1824–1869)
 Shinagawa Yajirō (1843–1900)
 Sone Arasuke (1849–1910)
 Yamada Akiyoshi (1844–1892)
 Yamagata Aritomo (1838–1922)

Domain Tosa
 Gotō Shōjirō (1838–1897)
 Itagaki Taisuke (1837–1919)
 Kōno Togama (1844–1895)
 Sasaki Takayuki (1830–1910)

Domain Hizen
 Etō Shimpei (1834–1874)
 Itō Miyoji (1857–1934)
 Oki Takato (1832–1899)
 Ōkuma Shigenobu (1838–1922)
 Sano Tsunetami (1822–1902)
 Soejima Taneomi (1828–1905)

Bekas tokoh utama Keshogunan Tokugawa
 Enomoto Takeaki (1836–1908)
 Katsu Kaishū (1823–1899)

Tokoh lain
 Inoue Kowashi (1844–1905)
 Kaneko Kentarō (1853–1942)
 Kiyoura Keigo (1850–1942)
 Mutsu Munemitsu (1844–1897)
 Suematsu Kenchō (1855–1920)
 Tanaka Fujimaro (1845–1909)
 Watanabe Kunitake (1846–1919)
 Yokoi Shonan (1809–1869)
 Yoshikawa Akimasa (1842–1920)
 Yuri Kimimasa (1829–1912)

 Lihat juga 
 Genrō
 Kerajaan Meiji Jepun
 Pemulihan Meiji

 Catatan 
Japan : Country Studies - Federal Research Division, Library of Congress

Category:Ahli politik Jepun
Category:Pemulihan Meiji
Category:Oligarki