Asid krisantemik

Asid krisantemik ialah sejenis sebatian organik yang berkaitan dengan pelbagai racun serangga semulajadi dan sintetik. Ia merupakan asid terpenoik yang berkaitan dengan piretrin I dan II, serta piretroid. Salah satu daripada empat stereoisomer sebatian ini, yakni asid (1R,3R)- atau (+)-trans-krisantemik (gambar), ialah bahagian asid bagi ester piretrin I, yang wujud secara semula jadi dalam benih Chrysanthemum cinerariaefolium. Banyak piretroid sintetik seperti aletrin merupakan bentuk ester bagi keempat-empat stereoisomer. Staudinger dan Ružička menamakan asid krisantemik pada tahun 1924.H. Staudinger, L. Ružička: "Insektentotende Stoffe H. Zur Konstitution der Chrysanthemummonocarbonsiiure und -dicarbonsiiure", Helv. Chem. Acta 7 (1924) 201

 Biosintesis 
Asid krisantemik diterbitkan daripada ester pirofosfatnya, yang seterusnya dihasilkan secara semula jadi daripada dua molekul dimetilalil difosfat.

320x320px

 Sintesis perindustrian 
Asid krisantemik dihasilkan secara industri dalam tindak balas pensiklopropanaan terhadap diena dalam bentuk campuran isomer cis dan trans, diikuti oleh hidrolisis ester:

400x400px|Chrysanthemic ester synthesis

Banyak piretroid boleh diakses melalui pengesteran semula etil ester asid krisantemik, yang pula boleh dijadikan sebagai ramuan minyak wangi.

 Rujukan 

Kategori:Asid karboksilik
Kategori:Monoterpena
Kategori:Huraian pendek sepadan dengan Wikidata
Kategori:Rencana dengan huraian pendek