Katō Takaaki

Count Katō Takaaki (, Kyujitai: 加藤󠄁 高明󠄁; lahir Hattori Sōkichi []; 3 Januari 186028 Januari 1926), juga dikenali sebagai Katō Kōmei, ialah seorang ahli politik, diplomat, dan Perdana Menteri Jepun dari tahun 1924 sehingga kematiannya pada 28 Januari 1926, semasa tempoh yang digelar oleh sejarawan sebagai "Demokrasi Taishō".

Sebagai Menteri Luar Negeri, beliau merundingkan Perikatan Inggeris-Jepun dan menyampaikan kepada China terhadap Dua Puluh Satu Tuntutan yang menuntut kawalan Jepun yang lebih besar ke atas China. Beliau juga merupakan tokoh penting dalam kempen untuk memberikan hak mengundi kepada semua lelaki di Jepun. Beliau digambarkan sebagai seorang liberal.

 Kehidupan awal 
Katō dilahirkan dengan nama Hattori Sokichi, anak kedua seorang bekas samurai yang menjadi pengikut wilayah Owari Tokugawa di Nagoya, Wilayah Owari di bandar Saya, Daerah Ama, yang kini sebahagian daripada bandar Aisai, Wilayah Aichi.

Beliau diambil sebagai anak angkat oleh Katō Bunhei pada usia 13 tahun, dan melanjutkan pelajaran di Universiti Tokyo, di mana beliau menamatkan pengajian sebagai pelajar terbaik di Jabatan Undang-Undang pada tahun 1881, dengan kepakaran dalam undang-undang Inggeris.

Selepas tamat pengajian, beliau bekerja sebagai kakitangan Mitsubishi zaibatsu, dan dihantar ke London selama dua tahun. Apabila kembali ke Jepun pada tahun 1885, beliau menjadi penolong pengurus di pejabat utama Mitsubishi di Marunouchi, Tokyo. Pada tahun 1886, beliau berkahwin dengan Haruji, anak sulung Iwasaki Yatarō, presiden Mitsubishi.

 Kerjaya 
Pada tahun 1887, Katō dilantik sebagai setiausaha peribadi Ōkuma Shigenobu, yang ketika itu merupakan Menteri Luar Negeri Jepun, dan bekerja bersama Ōkuma dalam pembaharuan perjanjian berat sebelah. Selepas itu, beliau berkhidmat sebagai pengarah Biro Perbankan di Kementerian Kewangan.

Dari 1894 hingga 1899, beliau berkhidmat sebagai utusan ke United Kingdom, dan pada tahun 1900, semasa pentadbiran ke-4 Itō Hirobumi, beliau dilantik sebagai Menteri Luar Negeri, walaupun pentadbiran Itō hanya bertahan beberapa bulan. Semasa berada di United Kingdom dan di Kementerian Luar Negeri, beliau membantu meletakkan asas bagi Perikatan Inggeris-Jepun, yang dimeterai pada 1902. Pada tahun yang sama, beliau dipilih sebagai ahli Dewan Perwakilan Diet mewakili Wilayah Kōchi.

Beliau sekali lagi dilantik sebagai Menteri Luar Negeri dalam kabinet Saionji Kinmochi (1906), tetapi meletak jawatan selepas seketika kerana menentang pemiliknegaraan kereta api swasta, yang diluluskan oleh kabinet. Beliau kekal tanpa jawatan sehingga 1908, apabila menerima jawatan duta di London. Beliau dianugerahkan GCMG kehormat dan memperoleh reputasi sebagai salah seorang negarawan muda paling berpengaruh. 

Beliau meletak jawatan sebagai duta pada Disember 1912, dan sekali lagi berkhidmat sebagai Menteri Luar Negeri dalam pentadbiran ke-3 Katsura Taro dan ke-2 Ōkuma Shigenobu, tetapi tidak lama kemudian meletak jawatan. Pada 1913, beliau menubuhkan Parti Perlembagaan dan menjadi presidennya, serta menyertai kabinet sebagai Menteri Luar Negeri pada April 1914.

Dengan itu, Katō menjadi Menteri Luar Negeri ketika Perang Dunia Pertama meletus. Menurut Hew Strachan (The First World War):
Dari semua negarawan dunia pada 1914, Katō terbukti paling mahir menggunakan perang untuk tujuan dasar politik. Dalam negeri, beliau memanfaatkan perang untuk menegaskan dominasi Kementerian Luar Negeri dan kabinet dalam membuat dasar luar Jepun. Di peringkat antarabangsa, beliau mengambil peluang untuk mentakrif semula hubungan Jepun dengan China, bukan sahaja mengatasi golongan ekstremis yang menentangnya, tetapi juga menghormati kepercayaannya bahawa Jepun harus menjadi kuasa besar seperti Eropah.

Keputusan Katō untuk melibatkan Jepun dalam Perang Dunia Pertama menyebabkan kemarahan golongan Genrō, kerana mereka tidak dirujuk dan merasakan kuasa serta autoriti mereka diabaikan. Selain itu, Katō menimbulkan kontroversi besar pada Januari 1915 apabila beliau mengemukakan Dua Puluh Satu Tuntutan kepada China, yang mencetuskan insiden antarabangsa besar dan menimbulkan penentangan dalam negeri.

 Perdana Menteri 
Pada tahun 1915, Katō dipilih sebagai ahli Dewan Bangsawan atas perintah Maharaja Jepun. Pada tahun berikutnya, beliau menjadi presiden parti politik konservatif Kenseikai, dan banyak mempengaruhi dasar parti melalui penentangannya terhadap golongan Genrō, sokongan terhadap perlembagaan, serta sokongan untuk peluasan hak mengundi rakyat.

Katō dilantik sebagai Perdana Menteri Jepun dari 1924 sehingga kematiannya pada awal 1926. Kabinet beliau dikenali sebagai Goken Sanpa Naikaku (kabinet berasaskan tiga kelompok properlembagaan). Walaupun berbentuk gabungan, ia berjaya meluluskan undang-undang penting.

Pada 1925, Katō berjaya meluluskan Undang-Undang Pilihan Raya Umum, yang memberikan hak mengundi kepada semua lelaki berumur 25 tahun ke atas. Beliau juga meratifikasi Undang-Undang Pemeliharaan Keamanan yang menekan organisasi politik kiri, dan menandatangani Konvensyen Asas Soviet–Jepun. Beliau turut memulakan perkhidmatan ketenteraan wajib.

Katō berusaha untuk mengurangkan perbelanjaan kerajaan, tetapi turut menghadapi kritikan peribadi yang ketara kerana hubungannya dengan keluarga Mitsubishi.

 Kematian 
Katō Takaaki meninggal dunia semasa memegang jawatan Perdana Menteri pada tahun 1926 akibat pneumonia pada usia 66 tahun.

 Catatan 

 Rujukan 
Beasley, W.G. Japanese Imperialism 1894-1945. Oxford University Press. 
Buruma, Ian. Inventing Japan: 1853-1964. Modern Library; (2004) 
Toyoda, Jo. Kato Takaaki to Taisho demokurashi (Meiji Taisho no saisho). Kodansha.  (Japanese)

 Pautan luar 

|-

|-

|-

|-

Category:Kelahiran 1860
Category:Kematian 1926
Category:Perdana Menteri Jepun
Category:Ahli politik Jepun
Category:Menteri Luar Negeri Jepun
Category:Kazoku
Category:Ahli Dewan Bangsawan Jepun
Category:Diplomat Jepun
Category:Alumni Universiti Tokyo